Trái đất kỳ vĩ đến nỗi,
rất dễ bỏ qua những thứ bé nhỏ hơn trong cuộc sống.
Nhưng hãy nhìn gần hơn...
và bạn sẽ thấy cả một thế giới chưa từng được khám khá.
Một thế giới mà các anh hùng tí hon…
và quái vật nhỏ bé…
cần những siêu năng lực phi thường…
để giúp chúng sinh tồn trước những hiểm nguy to lớn.
Thế Giới Siêu Nhỏ
Thật không dễ dàng khi nhỏ bé...
mà phải sống ở nơi toàn vật khủng...
DẪN CHUYỆN BỞI PAUL RUDD
Bị áp bức liên tục.
Đôi khi còn tệ hơn.
Nhưng có những nơi nằm ngoài tầm với của mấy động vật lớn.
Những nơi mà nhỏ bé lại thành lợi thế.
Nóng như cái lò thiêu...
xương khô...
bị gió quật liên hồi.
Mấy đụn cát này cực hiểm...
chỉ những con nào đủ khôn...
và đủ nhỏ...
mới có cơ sống sót.
ĐỤN CÁT
Đây là một trong những địa hình khắc nghiệt nhất Trái đất.
Sa mạc Namib có những đụn cát lớn nhất, lâu đời nhất trên Trái đất,
và vẫn thay hình đổi dạng trong gió.
Chỉ trong sáu tháng, toàn bộ cảnh quan thay đổi.
Nhưng bằng cách nào đó...
các động vật tí hon phải tìm được đường trong biển cát rộng lớn này.
Tắc kè hoa Namaqua.
Nó nhỏ xấp xỉ cỡ bàn tay.
Nó có vẻ không thích nghi lắm với cuộc sống ở các đụn cát
như các sinh vật nhỏ bé khác ở đây.
Một con thằn lằn mõm xẻng...
nhỏ chỉ bằng một phần tư tắc kè hoa,
có thể đua nước rút trên cát nóng với tốc độc ba mét trên giây.
Còn tắc kè hoa?
Chẳng nhanh cho lắm.
Chân nó được thiết kế để bám lấy cành cây.
Chứ không phải cát.
Nhưng kẻ không phải dân du mục này lang thang ở đây vì nhiệm vụ quan trọng.
Tìm bạn tình...
đâu đó ngoài kia.
Trên cát, đi bằng đường chim bay thì dễ hơn nhiều rồi.
Gà gô sa mạc sống ở các đụn cát rất hợp.
Nhưng ở đây chẳng có gì để uống cả.
Nên mỗi ngày, những con gà gô nhỏ bé này lại có chuyến bay hoành tráng đi tìm nước.
Cách đó 80 km...
chúng tới một thế giới khác hẳn.
Vùng đất của những kẻ săn mồi lớn, đói khát.
Như tất cả những con gà gô bay đến đây...
con gà gô trống này cần uống nước.
Nên nó chờ đợi.
Vừa đủ thời gian để uống nhanh một ngụm.
Con gà gô trống quay về với bạn đời của nó, cái tổ trên đá giữa các đụn cát.
Cặp trống mái tận tụy này thay nhau ấp trứng,
để con kia có thể bay đi uống nước.
Nhưng cuộc sống sắp trở nên phức tạp hơn.
Trứng đã tới ngày nở rồi.
Gà con mới sinh cần nước, không sẽ bỏ mạng dưới ánh mặt trời.
Đến giữa trưa, việc giữ mát trở thành vấn đề sinh tử.
Lần này, tắc kè hoa chuẩn bị tốt hơn để đối phó cái nóng...
nó đổi màu da thành trắng để phản chiếu tia nắng mặt trời.
Nhưng như mọi khi, thằn lằn mõm xẻng vẫn khôn hơn tắc kè hoa...
bằng chiến thuật rõ hay.
Bề mặt cát có thể nóng lên tới 70 độ C.
Nhưng cao hơn mặt cát một centimet thôi, thì mát hơn hẳn chục độ.
Nên nó nhấc chân lên để mau chóng hết nóng.
Khi nóng quá...
cái mõm xẻng đó là cứu cánh.
Chui xuống dưới cát 20 centimet thôi, mát hơn hẳn 30 độ C.
Cái nóng lại không xi nhê gì với con ong bắp cày này.
Với cái ăng-ten nhạy, nó có thể phát hiện những sinh vật ẩn náu dưới cát.
Dài cỡ cái kẹp giấy,
nó sẽ xúc hai xô cát để khai quật nạn nhân của mình.
Một con nhện Golden wheel.
Bị ong bắp cày chích thì tê liệt.
Còn bị nhện cắn thì chết.
Khi những đấu sĩ này của sa mạc đụng độ, hiếm khi nhện chiến thắng.
Nhưng nhện có...
chiến thuật tẩu thoát cực đỉnh.
Ra khỏi tầm nhìn của ong bắp cày.
Và khỏi tầm nguy hiểm.
Suýt thì vậy.
Giữa chiều...
các đụn cát vắng hoe.
Nhiệt độ đạt đỉnh 50 độ C.
Đến chiều tối, cái nóng mới dịu dần.
Đủ mát để lũ khỉ đầu chó con mạo hiểm ở rìa đụn cát.
Ham vui và tò mò...
...nhưng không chào đón khách khứa.
Ếch mưa sa mạc là loài sống về đêm.
Đừng liều mạng đánh thức nó.
Nhỏ chỉ cỡ quả bóng gôn...
nhưng rõ hung hăng.
Vẫn còn chút thời gian để ngủ xíu
trước khi sinh vật ban ngày nhường chỗ cho sinh vật ban đêm.
Khi màn đêm buông xuống...
nhiệt độ cũng giảm.
Sa mạc trở nên bận rộn hơn.
Và ồn ào hơn.
Là bài hát ru xóa tan mỏi mệt.
Là chuông báo thức cho động vật về đêm.
Và là chuông báo ăn tối cho kẻ săn mồi.
Cú lợn bay khắp các đụn cát, nghe ngóng những con mồi nhỏ.
Nhưng một kẻ săn mồi quỷ quyệt hơn...
rình mò bên dưới.
Đang lướt...
bên dưới cát.
Sát thủ của sa mạc.
Chuột chũi vàng Namib.
Mù toàn tập và nhỏ hơn quả trứng.
Cái đầu quá khổ của nó giống như cái đĩa vệ tinh vậy,
bắt tần số của những con mối.
Chúng cung cấp cả nước lẫn thức ăn...
nếu nó bắt được chừng 60 con mỗi đêm.
Nhiều sinh vật đêm khác cũng săn mồi điên cuồng.
Con ếch buồn ngủ biến thành sát thủ săn mối.
Nhưng mối cắn lại đấy.
Với cái đầu to thế thì khó mà gạt mối khỏi người.
Cát là cứu cánh duy nhất giúp nó khỏi bị mối cắn...
và những mối nguy hiểm vô hình khác.
Sáng sớm.
Tắc kè hoa đói meo và lạnh cóng.
Để làm ấm, nó đổi màu đen phần cơ thể hướng về mặt trời.
Nên tới khi bọ cánh cứng xuất hiện...
tắc kè hoa đã sẵn sàng.
Lỗi cơ bản.
Loài bọ cánh cứng này vị kinh quá,
không tắc kè hoa nào phạm cùng một lỗi hai lần.
Bọ cánh cứng bóng tối có hành trình đáng kinh ngạc phía trước.
Nhỏ cỡ cái nắp chai mà phải leo đụn cát cao 350 mét quả không dễ với bọ cánh cứng.
Nhưng bõ công leo.
Vào vài buổi sáng đặc biệt, sương mù bao phủ các đụn cát.
Đúng điều con bọ cánh cứng nhỏ này mong chờ.
Sương mù đọng nước ở những đường rãnh trên lưng...
và truyền nước vào thẳng miệng nó.
Cách nó tạo nước quả thú vị.
Chúng có thể uống lượng nước bằng nửa trọng lượng cơ thể.
Bọ cánh cứng đi xuống...
mọng nước hơn những con leo lên nhiều.
Có thể tắc kè hoa không thích hợp với cuộc sống ở đây như vài loài khác.
Nhưng nếu không thể đánh bại chúng...
thì ăn luôn thôi.
Những chú gà gô sa mạc con đang nở.
Kể cả dưới nắng ban mai, chúng vẫn cần bóng râm của mẹ.
Chẳng bao lâu nữa, trời sẽ rất nóng, không có nước, chúng sẽ chết.
Bố gà là niềm hy vọng duy nhất của chúng.
Nó tìm thấy hố nước mới, ít thú săn mồi lớn hơn.
Nhưng với con gà bé như thế...
ngay cả việc đàm phán với mấy con thú lớn hiền lành cũng khó khăn.
Mang nước về cho gà con còn khó hơn.
Một con ưng ngỗng...
ở đây để săn những con mồi khát nước.
Để cứu con, gà gô bố phải liều mạng.
Với bộ lông đặc biệt hút nước ở dưới bụng,
gà gô sa mạc trống có thể hút lượng nước cỡ ly uống rượu.
Sẵn sàng chở nước về cho đàn con.
Chuyến bay về nhà dài hai tiếng, nặng trĩu nước.
Vừa kịp lúc.
Lũ gà con uống ngụm nước đầu tiên từ lông của bố.
Và nó sẽ phải mạo hiểm như vậy mỗi ngày trong suốt hai tháng,
tới khi con của nó bay được.
Nhiệm vụ của tắc kè hoa dẫn nó tới thảm thực vật ở sa mạc.
Tìm bóng râm ở đây là chuẩn rồi.
Và nếu may mắn...
thì thấy bạn tình.
Liệu chàng có tán được nàng không?
Để bộc lộ cảm xúc, nàng đổi màu...
và nhảy.
Có vẻ chàng không như nàng kỳ vọng.
Nhưng kiếm bạn tình ở đây khó bỏ xừ.
Chắc chàng cũng đủ dùng.
Xong việc, nàng ra đi.
Nàng sẽ sớm đẻ trứng.
Để lại chàng thỏa mãn...
nhưng mệt lả.
Năm mươi lăm triệu năm tiến hóa
đã tạo ra những sự thích nghi đáng kinh ngạc nhất ở sa mạc.
Với sự kiên cường và tài khéo léo...
các động vật nhỏ bé giành chiến thắng ở những đụn cát hoang vắng ở Namibia.
Sau hàng tháng vùi dưới cát, tắc kè con nhỏ cỡ cột phát bóng gôn ngoi lên.
Di sản của tắc kè hoa vẫn tiếp tục.
Phía trước còn nhiều thách thức.
Tốt nhất là đi chậm từng bước một.
Biên dịch: Gió