Onze aarde is zo indrukwekkend...
...dat je de kleine dingen soms over het hoofd ziet.
Maar als je goed kijkt, ontdek je een onbekende wereld.
Waarin nietige helden...
...en kleine monsters...
...superkrachten nodig hebben...
...om zich staande te houden, tegen alle verwachtingen in.
Klein zijn valt niet mee...
...in een reuzenwereld.
VERTELD DOOR PAUL RUDD
Je wordt voortdurend vertrapt.
Of soms nog erger.
Maar er zijn plaatsen waar grote dieren niet kunnen komen.
Plaatsen waar de kleintjes in het voordeel zijn.
Bloedheet...
...kurkdroog...
...winderig.
Deze duinen zijn zo vijandig...
...dat alleen de slimsten...
...en kleinsten...
...er kunnen overleven.
DUIN
Dit is een van de onherbergzaamste landschappen op de planeet.
De duinen van de Namibwoestijn zijn de grootste en oudste op aarde.
En ze verschuiven nog steeds.
In slechts zes maanden verandert het hele landschap.
Maar toch...
...moeten kleine dieren hun weg vinden in deze uitgestrekte zee van zand.
De woestijnkameleon.
Ongeveer zo groot als je hand.
Hij lijkt minder goed aangepast aan het leven in de duinen dan andere kleintjes.
Een woestijnhagedis...
...vier keer zo klein...
...kan in één seconde drie meter heet zand overbruggen.
De kameleon?
Iets minder.
Zijn poten zijn ontworpen voor takken.
Niet voor zand.
Maar deze onwaarschijnlijke nomade heeft een belangrijke missie in de duinen.
Een partner vinden...
...daar ergens.
De tocht gaat veel makkelijker door de lucht.
Zandhoenders zijn goed aangepast aan de duinen.
Maar hier is niks te drinken.
Dus elke dag beginnen deze vogeltjes aan een lange reis om water te vinden.
Tachtig kilometer verder...
...komen ze aan in een andere wereld.
Met grote, hongerige roofdieren.
Net als alle hoenders die hier komen, moet dit mannetje drinken.
En dus wacht hij.
Net genoeg tijd voor een slok.
Het mannetje keert terug naar zijn wijfje, dat tussen de duinen nestelt.
Ze zitten om de beurt op de eieren, zodat de ander kan gaan drinken.
Maar het leven wordt binnenkort nog ingewikkelder.
De eieren komen bijna uit.
En zonder water zullen de kuikens omkomen in de zon.
Tegen de middag is koel blijven een kwestie van leven of dood.
Deze keer is de kameleon beter uitgerust.
Hij maakt zijn huid wit om de zonnestralen te reflecteren.
Maar de woestijnhagedis is 'm ook nu weer een stap voor...
...met zijn coole moves.
Het zandoppervlak kan maar liefst 70 graden Celsius worden.
Maar één centimeter hoger is het tien graden koeler.
Dus door zijn grote poten op te tillen, koelt hij snel af.
Als het te warm wordt...
...komt zijn schopsnuit van pas.
Maar 20 centimeter onder het zand is het een aangename 30 graden.
De hitte deert deze spinnendoder niet.
Met haar gevoelige antennes kan ze dieren in het zand opsporen.
Ze is maar een paperclip lang...
...maar verplaatst ruim twee emmers zand om haar slachtoffer op te graven.
Een jachtkrabspin.
De wespensteek werkt verlammend.
De beet van de spin is dodelijk.
Bij een gevecht tussen deze gladiatoren haalt de spin zelden de bovenhand.
Al heeft hij wel...
...een wonderlijk ontsnappingsplan.
De wesp ziet hem niet meer.
Hij is buiten gevaar.
Bijna.
De late middag.
De duinen zijn verlaten.
De luchttemperatuur bedraagt 50 graden Celsius.
De hitte neemt pas naar de avond toe af.
Toch waagt een troep jonge bavianen zich aan de rand van de duinen.
Speels en nieuwsgierig...
...maar geen gewenst bezoek.
Woestijnregenkikkers zijn nachtdieren.
Maak ze op eigen risico wakker.
Ze zijn maar 'n golfbal groot...
...maar stoer.
Hij kan nog even dutten...
...voor de wezens van de dag plaatsmaken voor de nachtdienst.
Met de duisternis vallen ook de temperaturen.
De woestijn wordt drukker.
En lawaaieriger.
Een lied voor de slaperigen.
Een wekker voor de nachtdieren.
En een etensbel voor de jagers.
Kerkuilen kammen de duinen uit, op zoek naar prooien.
Maar een geniepigere rover...
...is beneden op jacht.
Hij zwemt...
...onder het zand.
De haai van de woestijn.
De woestijngoudmol.
Volledig blind en kleiner dan een ei.
Zijn overmaatse schedel werkt als een schotelantenne...
...en detecteert termieten.
Zij verschaffen genoeg water en eten...
...zolang hij er elke nacht zo'n 60 vangt.
Ook veel andere nachtwezens eten hun buikje vol.
De slaperige kikker verandert in een termietendoder.
Maar termieten bijten terug.
En door die grote kop is het lastig om ze af te weren.
De mol moet zich ingraven om te ontsnappen aan de termieten...
...en andere onzichtbare gevaren.
De vroege ochtend.
De kameleon is uitgehongerd en bevroren.
Om op te warmen, verduistert hij zijn zijde die naar de zon gericht is.
Als de kevers tevoorschijn komen...
...is de kameleon paraat.
Een beginnersfout.
Deze keversoort smaakt zo walgelijk...
...dat hij deze fout geen twee keer maakt.
Een zwartlijfkever wacht een ongelooflijke reis.
Een beklimming van 350 meter is niet niks als je zo klein bent als een flessendop.
Maar het loont de moeite.
Enkele ochtenden zijn de duinen in mist gehuld.
Dat is precies waar dit kevertje op heeft gewacht.
De mist condenseert op de ribbels op zijn achterlijf...
...en stroomt naar zijn mond.
Hij tovert water uit de lucht.
Ze kunnen bijna de helft van hun gewicht drinken.
Kevers die de heuvel af komen, zijn sappiger dan die die naar boven gaan.
De kameleon is misschien minder goed aangepast...
...maar wie niet sterk is, moet zijn tong gebruiken.
De zandhoenderkuikens komen uit.
Zelfs in de ochtendzon hebben ze beschutting nodig.
Als het straks warm wordt, kunnen ze niet zonder water.
Papa is hun enige hoop.
Hij heeft een nieuwe poel gevonden met minder roofdieren.
Maar voor een kleine vogel...
...kunnen zelfs zachtaardige reuzen hachelijk zijn.
Het water naar zijn kuikens vervoeren wordt nog lastiger.
Een havik aast op de dorstigen.
De vader riskeert zijn eigen leven om zijn kuikens te redden.
Dankzij de absorberende veren op zijn buik...
...kan een mannetje genoeg water opzuigen om een borrelglas mee te vullen.
Hij is klaar voor de terugweg.
Een zwaarbeladen vlucht van twee uur.
Net op tijd.
De kuikens drinken hun eerste slok water uit papa's veren.
Hij zal twee maanden lang elke dag dezelfde reis moeten riskeren...
...tot de kuikens kunnen vliegen.
De kameleon is bij een Nara-struik aangekomen.
Hier vindt hij schaduw.
En met een beetje geluk...
...een vrouwtje.
Is dit zijn moment?
Ze toont haar gevoelens door van kleur te veranderen...
...en te dansen.
Hij is niet helemaal wat ze in gedachten had.
Maar partners zijn hier zeldzaam.
Hij kan ermee door.
Ze blijft niet in de buurt.
Binnenkort legt ze eieren.
Het mannetje blijft bevredigd, maar totaal uitgeput achter.
Vijfenvijftig miljoen jaar evolutie...
...hebben ongelooflijk goed aangepaste dieren voortgebracht.
Met veerkracht en vernuft...
...gedijen kleine wezens in de troosteloze duinen van Namibië.
Na maanden onder het zand wordt 'n baby kleiner dan een tee geboren.
De kameleon leeft in hem voort.
Zo veel uitdagingen in het verschiet.
Maar haast en spoed is zelden goed.
Vertaling: Len Van Renterghem