Trái đất kỳ vĩ đến nỗi,
rất dễ bỏ qua những thứ bé nhỏ hơn trong cuộc sống.
Nhưng hãy nhìn gần hơn...
và bạn sẽ thấy cả một thế giới chưa từng được khám khá.
Một thế giới mà các anh hùng tí hon…
và quái vật nhỏ bé…
cần những siêu năng lực phi thường…
để giúp chúng sinh tồn trước những hiểm nguy to lớn.
Thế Giới Siêu Nhỏ
Trong 150 triệu năm...
DẪN CHUYỆN BỞI PAUL RUDD
...đảo Madagascar vẫn dần trôi theo lộ trình độc đáo của riêng nó.
Và những kẻ bị bỏ rơi ở thế giới đã mất này
vẫn đang phát triển theo những cách kỳ lạ và tuyệt vời.
Những khu rừng mưa quý giá này là nhà của những sinh vật phi thường...
mà không nơi nào khác trên Trái đất có.
Những sinh vật nhỏ nhất...
là những sinh vật tuyệt vời nhất.
Một con Tenrec tí hon.
Tới giờ, nó có mẹ dẫn dắt.
Nhưng khi được bốn tuần tuổi...
và cao chỉ bốn centimet...
thì đã đến lúc tự lực cánh sinh.
Trong khu rừng bí ẩn này,
các loài vật được trang bị vũ khí bí mật...
những kỹ năng đặc biệt...
và phương pháp phòng thủ láu cá.
Để sống sót được ở ngoài này,
Tenrec tí hon cần khám phá siêu năng lực của chính mình.
RỪNG MƯA
Bắt đầu tự lập lúc này quả khó khăn.
Năm nay, cơn mưa đến trễ.
Rừng khô héo.
Thức ăn khan hiếm.
Và động vật càng dành nhiều thời gian để kiếm ăn...
thì càng có nguy cơ bị kẻ săn mồi tấn công.
Trăn cây ẩn nấp chờ phục kích.
Thú Fossa ăn thịt thì rình rập dưới mặt đất.
Những sinh vật tí hon phải tránh những kẻ săn mồi...
và cố hết sức để hô biến.
Trò chơi trốn tìm chết người này đã thúc đẩy cuộc đua tiến hóa vũ trang.
Ngày càng nhiều trò ngụy trang láu cá...
để chống lại ngày càng nhiều những mối đe dọa chết người.
Nơi đây có những kẻ đi săn mắt cực tinh...
chúng có thể phát hiện ngay cả những sinh vật ngụy trang kỹ lưỡng nhất.
Tắc kè hoa Panther.
Mắt tinh hơn mắt người gấp năm lần...
lại đảo mắt quan sát gần như 360 độ...
hiếm khi nó để lọt con mồi.
Thứ trông như chiếc lá khô này...
thật ra là con bọ ngựa ma.
Tầm nhìn của tắc kè hoa phù hợp với chuyển động.
Nếu bọ ngựa án binh bất động, thì còn có cơ may sống sót.
Nhưng nó cũng cần phải ăn.
Khi tắc kè hoa chốt mục tiêu...
nó sẽ phóng vũ khí chết người.
Tốc độ từ 0 đến 100 km/giờ trong 1/20 giây.
Rất ít côn trùng an toàn thoát khỏi tắc kè hoa lén lút.
Và rất ít thằn lằn an toàn thoát khỏi chim sẻ Helmet Vanga...
...nhất là khi đi săn cho hai miệng ăn.
Tenrec thì hơi khó ăn với con nó.
Nhưng tắc kè hoa lá đuôi thì ngon lành.
Đấy là nếu nó tóm được.
Con thằn lằn nhỏ xảo quyệt này là một trong những nghệ sĩ tẩu thoát giỏi nhất.
Bằng cách chọn đúng nhánh cây để đổi màu...
và kết cấu của làn da cho khớp...
thế là nó tàng hình rồi.
Rừng Madagascar che giấu
một số sinh vật bí ẩn đáng kinh ngạc nhất trên hành tinh.
Nhưng ngụy trang cho khó tìm có thể khiến...
chúng khó tìm nhau.
Nhỏ cỡ cái kẹp giấy,
đây là một trong những con tắc kè hoa nhỏ nhất thế giới.
Một con tắc kè hoa lá đuôi đực.
Đang có nhiệm vụ tìm bạn tình.
Vì xung quanh đầy hiểm nguy,
nó chơi trò chậm mà chắc...
...vừa di chuyển, vừa bất động để tránh bị phát hiện.
Mấy con tắc kè hoa này khó phát hiện lắm, nên chàng cần siêu năng lực để tìm nàng.
Nó có khả năng thấy thứ mà các con vật khác không thấy.
Vẻ đẹp rạng ngời của nàng.
Cơ thể nàng phản chiếu tia cực tím...
mà chỉ mắt chàng nhìn thấy.
Tìm ra nàng đã đủ khó rồi.
Lại gần nàng...
còn khó hơn.
Vì chẳng có trò ngụy trang hay ho nào...
Tenrec trốn dưới lòng đất.
Cái hang nhỏ của nó là chốn an toàn để ẩn mình đến khi cơn mưa tới.
Và chỉ cần chút đồ đạc...
là cả gia đình ở được.
Cuốn chiếu Madagasca thì chẳng buồn trốn luôn.
Lắm chất độc quá nên đa số kẻ săn mồi sẽ không đụng vào chúng.
Nó cứ tự do đi lang thang trong rừng mưa thôi.
Thường là vậy.
Độc tố của cuốn chiếu chẳng xi nhê gì với con vượn cáo cỡ này.
Nhưng nó là thuốc chống côn trùng lý tưởng
để loại bỏ ký sinh trùng sống trên lông chúng.
Vượn cáo cũng phát hiện ra một tác dụng phụ khá kỳ lạ.
Cắn nhanh một cái...
thì có thêm độc tố thải ra.
Và với liều lượng nhỏ...
mang lại cảm giác phê phê.
Cuốn chiếu được thả ra gần như bình an vô sự.
Nhưng phê phê trên cây, vượn cáo...
sẽ ở yên trên đó một lúc.
Khi màn đêm buông xuống...
Tenrec leo lên để đi săn giun.
Nó ăn chừng 50 con mỗi đêm.
Thị lực của nó kém lắm, nên nó dùng cái mũi nhạy để tìm giun.
Nhưng trăn cây còn có khứu giác nhạy hơn thế.
Nó xác định vị trí con mồi bằng cách thè cái lưỡi chẻ ra nếm không khí.
Khi đã vào phạm vi của con mồi, nó chuyển sang chế độ tìm kiếm nhiệt.
Các lỗ cảm nhiệt quanh miệng giúp nó phát hiện sinh vật máu nóng.
Ngay cả kẻ săn mồi nguy hiểm nhất cũng có một đêm thất bại.
Có lẽ lên cao hơn thì thành công hơn chút.
Nhưng Tenrec chỉ càng may mắn hơn.
Một con đực.
Chỉ hai tháng tuổi, Tenrec đã sẵn sàng tò te tí rồi.
Vượn cáo Microcebus đã có con rồi.
Một trong những loài linh trưởng nhỏ nhất trên thế giới,
nó giữ con an toàn trong những hốc cây nhỏ nhất.
Chúng phụ thuộc mọi thứ vào mẹ.
Nên con mẹ cần mọi năng lượng nó có thể kiếm được.
Và nó biết rõ cần cái gì.
Cần phải leo cao, nhưng vượn cáo có thể nhảy cao gấp tám lần chiều dài cơ thể nó.
Với đôi mắt rõ to...
nó có thể tìm đường trong đêm tối.
Nhưng thị lực ban đêm ấn tượng nhất
thuộc về sinh vật đi săn đáng sợ dưới mặt đất.
Mắt của nhện mặt quỷ tinh hơn mắt người 2.000 lần.
Trong họ nhện, chúng có đôi mắt to nhất.
Thay vì dệt mạng nhện, nó dệt lưới nhện.
Rồi chờ đợi.
Giờ giác quan của nó trở thành nhân tố quan trọng.
Mỗi đêm,
trong mắt nó có lớp phủ đặc biệt giúp nó có thể nhìn rõ trong đêm tối.
Mắt hướng về phía trước đi săn quá hợp, nhưng tầm nhìn ngoại vi của nó thì tệ.
Ban đêm, tắc kè hoa lá đuôi Satan ra khỏi nơi ẩn nấp để săn bọ...
và nhện.
Cao cao trên kia, vượn cáo Microcebus đã tìm thấy thứ nó đang tìm.
Bọ hoa.
Những sinh vật nhỏ bé lạ kỳ này giả cánh hoa để đánh lừa kẻ săn mồi.
Nhưng vượn cáo đâu muốn ăn chúng.
Khi ăn nhựa cây, lũ bọ nhỏ này tiết ra những giọt đường.
Món ăn nhẹ giàu calo cho bà mẹ bận rộn.
Nhưng tối nay, không phải mọi thứ đều ngọt.
Một kẻ rình rập ban đêm to hơn, quái đản hơn.
Khỉ Aye-aye.
Con vượn cáo kỳ lạ này là quái vật tiến hóa của Frankenstein.
Tai như tai dơi.
Răng như răng chuột.
Ngón tay thì như phù thủy.
Nó gõ nhẹ để nghe âm thanh rỗng của hốc cây.
Nó không săn vượn cáo Microcebus.
Nó tìm thứ còn nhỏ hơn kìa.
Ấu trùng.
Cái móng cong của nó cũng là công cụ đào bới hoàn hảo.
Trong khu rừng mưa này, cách kiếm ăn vậy là phù hợp nhất rồi...
dù nó rõ kỳ.
Ánh sáng ban ngày ló dạng làm lộ...
một cái tổ trống.
Nhưng chim sẻ Vanga đã bỏ sức quá nhiều nên không thể bỏ cuộc.
Cách cái tổ không xa, con nó vẫn còn sống.
Đôi khi, sẻ con bị đe dọa rời khỏi tổ trước khi đủ lông đủ cánh.
Sẻ mẹ sẽ cho nó ăn thêm vài ngày nữa, tới khi nó có thể tự lực cánh sinh.
Cuối cùng...
mùa mưa cũng đến.
Cơn mưa biến đổi khu rừng.
Nó mang đến sự sống mới.
Và thức ăn mới.
Khi lá chuyển xanh lục, cần có xu hướng ngụy trang mới.
Nhưng trong rừng mưa, có những thứ chẳng bao giờ thay đổi.
Những con sống sót được tới giờ phải đối mặt với thách thức lớn hơn.
Khi mùa mưa trở lại, loài loài tranh giành giao phối.
Bọ cuốn lá Giraffe weevil tranh giành sự ưu ái của con cái
bằng cách sử dụng cái cổ dài trong các trận chiến.
Mấy con nhỏ như hạt đậu này đánh nhau thì hiếm khi có thương tích.
Nhưng trận chiến của tắc kè hoa Panther thì tàn bạo hơn.
Chúng đổi màu tươi sáng.
Đây không phải ngụy trang.
Đây là đổi màu để đánh nhau.
Và trận chiến giành lãnh thổ là yếu tố quyết định để giành bạn tình.
Con tắc kè chiến thắng sẽ giành cái cây này.
Còn kẻ thua thì tìm cây khác.
Chiến thắng trận chiến chỉ là khởi đầu.
Để giành được bạn tình thì khó hơn.
Tắc kè hoa lá đuôi nhỏ bé cũng đang tạo bước tiến.
Gần ngay trước mắt...
nhưng vẫn xa tận chân trời.
Chim sẻ Vanga.
Nó cần phải di chuyển cẩn thận hơn bao giờ hết.
Không có gì để nhìn ở đây đâu.
Chỉ có hai con tắc kè hoa hẹn hò "bí mật" thôi.
Đã tìm thấy bạn tình, đến lúc sinh con đẻ cái rồi.
Bọ cuốn lá Giraffe weevil phải rất nỗ lực để trứng của nó có cơ hội nở con.
Con đực thì canh chừng...
khi nó đẻ duy nhất một quả trứng trong nếp gấp của lá.
Rồi nó tận dụng cổ của mình.
Trong màn trình diễn sức mạnh đáng kinh ngạc,
bà mẹ siêu nhân này cuộn cái nôi ngụy trang to gấp nó chục lần.
Và giấu nó...
ở nơi dễ thấy.
Con Tenrec nhỏ thậm chí còn bận hơn.
Chỉ xa mẹ bốn tháng, hang của nó đã chật kín rồi.
Một lứa ba con.
Tenrec có vẻ không phải loài thích ôm ấp nhất...
nhưng trong hai tuần đầu,
những sinh vật nhỏ đầy gai này thích rúc chặt vào nhau để giữ ấm.
Chúng cũng ở gần nhau khi bắt đầu khám phá khu rừng.
Giờ Tenrec mẹ đã có kinh nghiệm để bảo vệ gia đình mình trong thế giới nguy hiểm.
Nhưng luôn có một con...
đi lạc quá xa.
Tenrec con trốn theo bản năng.
Dù thế nào, Tenrec mẹ cần đưa con con của nó quay lại mà không để Fossa biết.
Nó phát ra tín hiệu gọi về nhà bí mật
bằng cách cọ xát những cái gai đặc biệt trên lưng.
Âm thanh tần số cao này truyền qua tầng cây thấp.
Để chỉ dẫn cho Tenrec con đi lạc...
đến nơi an toàn.
Hóa ra, Tenrec tí hon rốt cuộc cũng có siêu năng lực của riêng mình.
Những con vật nhỏ bé của Madagascar đã tiến hóa theo những cách kỳ lạ.
Để sống sót...
trong thế giới kỳ lạ này.
Nhưng có một mối đe dọa mà chúng hoàn toàn bất lực.
Nạn phá rừng đã biến khu rừng mưa rộng lớn một thời của Madagascar...
thành thế giới ngày càng thu hẹp và bị phân mảnh.
80% diện tích rừng đã bị phá hủy.
Nhưng dần dần...
ta có thể đảo ngược tình trạng bị tàn phá...
và bắt đầu tái thiết thế giới đã mất này.
Biên dịch: Gió