โลกนี้ช่างน่าตื่นตาตื่นใจ
เราอาจไม่ทันได้สังเกตเห็น สิ่งเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิต
แต่หากลองมองให้ถี่ถ้วน
คุณจะเจอโลกที่ยังไม่เคยมีใครค้นพบ
โลกที่วีรบุรุษตัวจ้อย
กับสัตว์ประหลาดตัวน้อยๆ
จําเป็นต้องมี พลังเหนือธรรมชาติอันน่าทึ่ง
เพื่อต่อกรกับภยันตรายมากมาย
ไม่มีที่ไหนเหมือนบ้าน
และสําหรับแฮมสเตอร์พันธุ์ยุโรป บ้านของมันอยู่ที่นี่
ในใจกลางเขตชนบทของยุโรป
ปัญหาก็คือ...
เขตชนบทกําลังเปลี่ยนไป
(บรรยายโดย พอล รัดด์)
ในขณะที่เครื่องจักรถูกขนเข้ามา
สัตว์ต่างๆ ก็ต้องย้ายออกไป
สัตว์ส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก เกินกว่าที่ใครจะสังเกตเห็น
ตัวที่โชคดีนั้นก็มาลงเอยที่นี่
ในสวนของเรา
ที่ที่ดูคุ้นเคย
แต่มีขนาดเล็กกว่า
เป็นโลกแห่งความพิศวง
ที่สิ่งมีชีวิตขนาดจิ๋วปกครอง
สําหรับลูกบ้านตัวจิ๋ว สวนนี้มีทุกอย่างที่ต้องการ
เตียงนุ่มน่านอน
ห้องชุดส่วนตัว
แม้แต่สระว่ายน้ํา
อาจดูเหมือนเป็นสวรรค์
แต่มันมีอันตรายรอบด้าน
ที่แย่ที่สุดก็คือ ดินแดนนี้ปกครองโดยยักษ์
ฉะนั้น จะทํายังไง ให้ที่นี่กลายเป็นบ้าน
(สวน)
ฤดูใบไม้ผลิได้มาถึงแล้ว
มาพร้อมกับอาหารสดใหม่
แต่ที่ใดมีอาหาร ที่นั่นก็มักมีอุปสรรค
แมวบ้านสังหารสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม มากกว่านักล่าหน้าไหน
โชคดีที่กระรอกนั้นว่องไว ทั้งทางกายและความคิด
ความพยายาม... และถั่ว... อยู่ที่ไหน ความสําเร็จอยู่ที่นั่น
แต่การจะผ่านราวแขวนเสื้อไปได้ ไม่ใช่เรื่องง่าย
เดี๋ยวมันก็มาใหม่
กระรอกไม่ยอมแพ้ง่ายๆ หรอก
แน่นอน การจะไปแท่นอาหารนก บินไปจะง่ายกว่า
นกโรบินเริ่มสร้างครอบครัว ในต้นฤดูใบไม้ผลิ
พ่อนกจะได้สะสมอาหารให้ได้มากที่สุด เพื่อครอบครัวที่กําลังขยายตัว
ขณะที่แม่นกคอยดูแลลูกอ่อน พ่อนกก็ไม่อยู่เฉย
หาอาหารไปป้อนลูกๆ ทุกห้านาที
การหลบเลี่ยงนกตัวอื่น เป็นอะไรที่ยากที่สุด
นกโรบินเป็นนกที่ก้าวร้าวที่สุดในสวน
ส่วนนี่คือหนึ่งในนกที่อันตรายที่สุด
มันบินได้เร็ว ถึง 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
เหยี่ยวนกเขานั้น เชี่ยวชาญการล่านกเล็ก
การจับเหยื่อพลาด ทําให้เจ้าหนูมีข้าวกินฟรี
สําหรับมดดําสวน แค่หาอาหาร ก็เหมือนการตามหาช้างแมมมอธ
พวกมันต้องเดินฝ่าป่าทึบ
และข้ามผ่านทะเลทรายอันกว้างใหญ่
ที่บ้าน มีพวกพ้องกว่า 5,000 ตัว
และการหาอาหารไปเลี้ยงพวกเขา นั้นแทบจะเป็นเรื่องปาฏิหาริย์
พวกมันจึงทําฟาร์มเพลี้ยอ่อน
ไม่ใช่เอาไว้กินหรอกนะ
แต่เอาไว้จั๊กจี้
เพื่อให้เพลี้ยอ่อนคายหยดน้ําหวาน
ของเหลวแสนหวานจะถูกหลั่งออกมา เมื่อเพลี้ยอ่อนกินน้ําเลี้ยงต้นไม้
แต่ท่ามกลางฝูงมด... ยังมีหมาป่านักล่า
เต่าทองกินเพลี้ยอ่อนเป็นอาหาร
เหล่ามดโต้ตอบด้วยขากรรไกรอันทรงพลัง
และการพ่นกรดฟอร์มิก
แต่ยังมีมือสังหารเพลี้ยอ่อนบางตัว ที่แม้แต่กองทัพมดก็เอาชนะไม่ได้
พวกมันต้องไปหาอาหารที่อื่น
ในป่า แฮมสเตอร์จะอยู่แต่ในเขตตัวเอง
แต่เสน่ห์ของสวนหลังบ้านเขียวชอุ่ม ทําให้พวกมันต้องมาใกล้ชิดกัน
หนูตัวผู้
เธอไม่อยากคบหาสมาคมกับใคร
พวกมันอาจดูไร้พิษภัย แต่แฮมสเตอร์เป็นนักสู้ที่ดุร้ายนะ
เขาตัวใหญ่และแข็งแรงกว่า...
แต่ดูจะมีเจตนา สร้างสัมพันธ์รักมากกว่า
ใจคงไม่ตรงกันแฮะ
ไว้คราวหน้าก็แล้วกัน
ขณะที่ฤดูร้อนดําเนินไป จุดสนใจ ก็เปลี่ยนจากการกินเป็นการผสมพันธุ์
แมงมุมกระโดดตัวลายเพศหญิง
เธออาจมีขนาดแค่เมล็ดข้าว
แต่เธอกินไม่รู้จักอิ่ม
แมงมุมตัวผู้ต้องระวังตัวหน่อย เพราะอาจโดนฆ่าเอาได้ง่ายๆ
เขาต้องพิสูจน์ว่า เขาคู่ควรกับการเป็นคู่ครอง
ด้วยการเต้น
ลีลาสับเท้า
การโยกย้าย
การขยับไปด้านข้าง
ทั้งหมดต้องเป๊ะ
เขาไม่ใช่นักเต้นลีลาดีที่สุด
แต่อย่างน้อยเขาก็ไม่ตาย
ช่วงกลางฤดูร้อน อะไรๆ ก็เริ่มจะเร่าร้อน
แฮมสเตอร์ตัวผู้กลับมาแล้ว
ความอุตสาหะของเขาไม่เสียเปล่า
หนูตัวเมียได้ลงหลักปักฐาน
ทําการบูรณะ เปลี่ยนโพรงของเธอให้เป็นบ้าน
ในช่วงเวลานี้ของปี สวนจะเต็มไปด้วยผู้ตั้งรกรากตัวน้อยๆ
ผึ้งปั้นหม้อต้องการสถานที่ปลอดภัย เพื่อเลี้ยงดูลูกน้อย
สําหรับคุณแม่เลี้ยงเดี่ยว
บ้านสําเร็จรูปจากเปลือกหอยทาก ดูจะสะดวกสบายกว่าการสร้างบ้านเอง
หลังจากตรวจสอบให้ถ้วนถี่แล้ว
เธอก็วางไข่หนึ่งฟองลงไปในนั้น
ปัญหาเพียงอย่างเดียว
คือนกเอี้ยงชอบกินหอยทาก
นี่อาจเป็นการเข้าใจผิด ที่ส่งผลร้ายมหันต์
เกือบไปแล้ว
ถ้าจะให้ลูกของเธออยู่รอดได้ในสวนนี้
เธอจะต้องจัดการ เรื่องความปลอดภัยของบ้าน
อีกตั้งหนึ่งปีกว่าลูกเธอจะฟัก
แล้วเธอคงมีชีวิตอยู่ได้ ไม่นานพอที่จะปกป้องมัน
เธอจึงออกค้นหาวัสดุสร้างบ้าน
ไม่น่าเชื่อ เธอแบกแท่งไม้ ที่ใหญ่กว่าตัวเธอเอง 20 เท่า
เพื่อมาปกคลุมสถานเลี้ยงเด็กของเธอ
ทีละชิ้นๆ จนเปลือกหอยกลายเป็น...
ป้อมปราการ
แม้ว่าเธอจะไม่อยู่ปกป้องลูกน้อย
เธอก็ได้ทําการป้องกันไว้ก่อน อย่างดีที่สุดแล้ว
ขณะที่มนุษย์กําลังเตรียมเข้านอน
สวนกลับมีชีวิตชีวาขึ้นมา ด้วยสิ่งมีชีวิตกลุ่มใหม่
บางตัวถึงกับเสี่ยงภัยเดินทาง เพื่อให้ได้ไปถึงที่นั่น
คางคกหมอตําแย ก็ต้องทําภารกิจสุดอันตราย
คู่ครองของเขา ได้ฝากฝังไข่อันล้ําค่าไว้กับเขา
เธอนําไข่ไปพันไว้ที่ขาของเขา เขาจะได้ไม่ทําร่วง
ไข่กําลังจะฟักแล้ว เขาจึงต้อง นําพวกมันลงน้ําให้ไวที่สุด
และเขาจะต้อง เสี่ยงชีวิตในการทําแบบนั้น
จนกระทั่งเขาได้กลิ่น หอมจางๆ ของสระน้ําในสวน
แต่ยังไม่ถึงที่หมายหรอกนะ
เม่นกินคางคกเป็นอาหาร
แต่เจ้าตัวนี้ดูจะมีความต้องการอื่น
สิ่งมหัศจรรย์ยามราตรี
ทากเสือดาว
ในค่ําคืนที่ร้อนชื้น
พวกมันจะปรากฏตัวและสร้างหนึ่งใน ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่พิเศษสุด
มันปีนขึ้นไปตามรอยของทากอีกตัว
และเมื่อทั้งสองมาพบกัน...
พวกมันจะเต้นรํา
จากนั้นก็จะผละจากกิ่งไม้
ใช้เกลียวเมือกในการโรยตัวลงมา
ไม่ได้มีอันตรายแต่อย่างใด...
พวกมันเริ่มผสมพันธุ์
ชีวิตใหม่ๆ กําลังเริ่มต้นขึ้น ตลอดทั่วทั้งสวน
ในที่สุดคางคกหมอตําแยก็เจอสระน้ํา
สระเดียวกับที่เขาถือกําเนิดมา
เนื่องจากเดี๋ยวนี้ หนองน้ําธรรมชาติหาได้ยากยิ่ง
สระน้ําในสวนจึงเป็นเส้นชีวิต สําหรับสัตว์ตัวเล็กๆ
ช่วงเวลาใหม่นี้ก็เป็นการเริ่มต้น สําหรับแฮมสเตอร์เช่นกัน
การเปลี่ยนมาใช้ชีวิตในสวนนั้น คุ้มค่าอย่างเห็นได้ชัด
เธอมีลูกน้อยเจ็ดตัว
ตาของพวกมันจะยังไม่เปิด ในสองอาทิตย์แรก
เมื่อถึงเวลานั้น พวกลูกๆ จะเติบใหญ่ขึ้นเป็นสองเท่า
เพื่อให้ลูกๆ ได้เติบโต แม่หนูต้องได้รับอาหารสมบูรณ์
การให้นมลูกหนูจํานวนมาก ทําให้ร่างกายอ่อนล้า
โชคดีที่ความอุตสาหะ ของเจ้าของสวนกําลังออกผล
แต่ทุกครั้งที่เธอออกมา เธอก็ต้องเสี่ยงชีวิต
อย่าออกมาบ่อยๆ จะดีที่สุด
และทําสิ่งที่แฮมสเตอร์ถนัด
พื้นที่ในกระพุ้งแก้ม บรรจุอาหารไว้ได้สามมื้อ
แต่ปากของเธออ้าได้แค่นั้น
พอถึงช่วงกลางฤดูร้อน สวนก็เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว
เช่นเดียวกับสัตว์ตัวจิ๋ว ที่กินพืชในสวน
มันเพิ่งฟักตัวออกมา
ตัวอ่อนผีเสื้อกลางคืนนั้น ตัวเล็กพอที่จะลอดผ่านรูเข็มได้
แต่เจ้านี่คือ หนอนผีเสื้อผู้หิวกระหาย
สามอาทิตย์เท่านั้น มันโตขึ้น...
และโตขึ้น...
จนมีขนาดพันเท่า ของไซส์แรกเริ่มของมัน
ในเวลานี้ เมื่อสวนกําลังวุ่นวาย
มนุษย์ก็พยายาม ที่จะเข้าควบคุมมันอีกครั้ง
แต่ธรรมชาติก็มีวิธีตอบโต้ของตัวเอง
บ่อยครั้งที่การพ่นกรดฟอร์มิก จัดการมนุษย์ได้
สัตว์จิ๋วๆ หลายชนิด ใช้อาวุธทางเคมีเพื่อป้องกันตัว
แต่มนุษย์มีอาวุธ ที่มีอานุภาพทําลายล้างสูง
สําหรับมดที่ยังหาสเบียงอยู่ข้างนอก
มันคือการฆาตกรรมหมู่
แม้จะมีผู้บาดเจ็บมากมาย
มดเหล่านี้ก็ไม่ทอดทิ้ง เพื่อนผู้มีบาดแผล
พวกมันจะแบกเพื่อนๆ กลับเข้ากลุ่ม
การหาทางกลับบ้านนั้นไม่ง่าย
แถมตอนนี้ต้นหญ้าก็สั้น พวกมันไม่มีที่กําบัง
นกเอี้ยงน่ะชอบกินมด ยิ่งกว่าหอยทากซะอีก
ครั้งนี้ การใช้กรดฟอร์มิก กลับเป็นภัยให้ตัวเอง
อันที่จริงนกเอี้ยงชอบให้ปล่อยกรด
มันช่วยปรับสภาพขนและป้องกันพยาธิ
แต่มาแต่งขนบนสนามหญ้า กลางแจ้งนั้นไม่ปลอดภัยนะ
เป็นเคราะห์ดีของหมู่มด
เหลืออุปสรรคใหญ่หลวงอีกอย่าง ที่ต้องผ่านไปให้ได้ก่อนถึงบ้าน
ดวงอาทิตย์ที่แผดเผา
ผืนทรายที่กําลังเคลื่อนไหว
และแมลงช้างแสนร้ายกาจ
พวกมันขุดหลุมและสาดทรายใส่ เพื่อไม่ให้เหยื่อหนีรอดไปได้
มดผู้กล้าตัวหนึ่งเสี่ยงชีวิต เข้าช่วยสหายผู้สิ้นท่า
ครั้งนี้เธอไม่สามารถช่วยได้
แต่ต้องขอบใจนิสัยที่เสียสละของมด พวกมันส่วนมากจึงถึงบ้านอย่างปลอดภัย
ตอนนี้สี่สัปดาห์แล้ว ลูกหนูแฮมสเตอร์เติบโตไม่หยุดหย่อน
ถึงเวลาออกไปสํารวจสวนกันแล้ว
แม่หนูมั่นใจแล้วว่า พวกมันจะได้เริ่มต้นชีวิตในที่ที่ดี
โอเอซิสเล็กๆ อันเขียวชอุ่ม
ในโลกที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
มันอาจไม่สมบูรณ์แบบ
แต่มันก็เป็นบ้าน
เราเอาแต่คิดว่าพวกสัตว์ที่มาอยู่ ในสวนของเรานั้นเป็นตัวบ่อนทําลาย
แต่ขอให้หยุดคิดและมองดูให้ดี
แล้วคุณจะเห็นชุมชน ของสัตว์น่าพิศวงตัวน้อยๆ
ที่พยายามจะอาศัยอยู่ในโลกของเรา
มันง่ายที่จะลืม ว่าตอนเราเล็กๆ มันเป็นยังไง
แต่ด้วยความช่วยเหลือ...
แม้เพียงเล็กน้อย...
ก็สามารถทําสิ่งที่ยิ่งใหญ่ได้สําเร็จ
คําบรรยายโดย พฤกษา รุ่งศิริทิพย์