Trái đất kỳ vĩ đến nỗi,
rất dễ bỏ qua những thứ bé nhỏ hơn trong cuộc sống.
Nhưng hãy nhìn gần hơn...
và bạn sẽ thấy cả một thế giới chưa từng được khám khá.
Một thế giới mà các anh hùng tí hon...
và quái vật nhỏ bé...
cần những siêu năng lực phi thường...
để giúp chúng sinh tồn trước những hiểm nguy to lớn.
THẾ GIỚI SIÊU NHỎ
Đời trôi qua nhanh lắm.
DẪN CHUYỆN BỞI PAUL RUDD
Nhất là khi bạn nhỏ.
Con sóc chuột này chỉ mới một tháng tuổi.
Nhưng sống được hơn một năm đã là thọ rồi.
Có quá nhiều thứ để khám phá.
Và quá ít thời gian.
Khoảng rừng ôn đới Bắc Mỹ của nó sắp trở nên cực kỳ sôi động.
Với những sinh vật nhỏ...
và các cơ hội lớn.
Nhưng các sinh mạng tí hon có thể vụt tắt chỉ trong nháy mắt.
Không thể đứng yên.
Chạy nhanh.
Học nhanh.
Thì có thể sống sót qua năm sau.
RỪNG ÔN ĐỚI
Đầu mùa xuân.
Và rừng ôn đới ở dãy Appalachia
đang vào lúc trăm hoa đua nở.
Có nhiều thức ăn ở đây đến mức
một con sóc chuột nhỏ bằng bàn tay chỉ cần nửa mẫu rừng cho mình.
Quả hạch đặc biệt nhiều.
Đó là thứ tiền tệ thúc đẩy thế giới bé nhỏ này.
Vào mùa thu, quả chín sẽ tạo nên một đợt rụng lớn.
Nhưng trước đó, nó có nhiều việc phải lo.
Một con đực già và khỏe hơn đã sống ở đây.
Nếu con sóc chuột này muốn sống sót,
chả bao lâu nữa nó sẽ phải đứng lên tự vệ.
Nhưng chiến đấu rất rủi ro.
Nó không thể để mình bị thương khi mới vào mùa.
Nó sẽ phải tránh xung đột...
kiếm sống qua ngày ngoài rìa...
cho đến khi nó đủ lớn để chiến đấu.
Với phần lớn, mùa xuân là thời điểm để ra ngoài kiếm ăn.
Các loài động vật nhỏ trao đổi chất nhanh, nên cần ăn thường xuyên hơn.
Sâu bướm rất phàm ăn...
và chim chóc cũng vậy.
Chim gõ kiến đục hàng trăm giếng để tới được nhựa cây đang chảy ra.
Chim ruồi nhỏ bằng quả óc chó tận dụng tối đa.
Chúng bay gần 5.000 km để đến đây.
Và đến vừa đúng lúc vào mùa hút nhựa cây.
Trong khi phần lớn khu rừng đang vào guồng...
một cư dân vẫn còn đang ngủ say.
Cuộn tròn trong không gian nhỏ hơn chén đựng trứng,
một con chuột nhảy đã ngủ đông suốt tám tháng.
Giờ nó đang gặp nguy cơ không dậy được nữa.
Ngủ quá lâu thì nó sẽ chết đói.
Hai phần ba loài chuột này bị thế.
Ngược lại, hàng xóm của nó thì không bao giờ ngơi nghỉ.
Chúng phải nuôi sống cho hàng trăm cái miệng tí hon.
Như mọi loài kiến khác, chúng rất cần cù.
Nhưng cái khiến chúng độc đáo là nơi sống.
Chỉ nhỏ bằng hạt cát, chúng bé đến nỗi,
cả bầy kiến có thể ở vừa trong một hạt dẻ tây cũ.
Dường như đó là nhà an toàn hoàn hảo.
Có lẽ xây nhà trong thức ăn của kẻ khác không phải là ý hay.
Những kẻ khổng lồ rình rập khu rừng này.
Gà tây hoang.
Đã đến lúc bảo vệ ấu trùng và bám thật chắc.
Chuyến đi có thể xóc lắm đấy.
Ít ra hạt dẻ tây làm nên căn nhà vững chãi.
Và chịu được khi bị lăn.
Mùa hè đến rất nhanh trong rừng.
Mọi thứ thật tươi tốt và sum sê.
Vậy mà con sóc chuột này đang sống trầy trật.
Hạt dẻ tây vẫn chưa chín.
Và với việc không có mảng rừng riêng,
nó buộc phải đi kiếm ăn trong lãnh địa của con đực già.
Vẫn chưa sẵn sàng chiến đấu.
Nó cần cường tráng lên.
Trong lúc tuyệt vọng, sóc chuột sẵn sàng ăn thử hầu như mọi thứ.
Thậm chí cả một con sên.
Hoặc có thể là không.
Không nấn ná được.
Có một mối đe dọa chết chóc trên cao.
Và sắp có thêm một con nữa.
Bây giờ, con ó con vẫn còn chưa đứng vững...
chứ chưa nói gì đến bay.
Còn lâu nó mới đi săn sóc chuột được.
Phía dưới, một thứ gì đó kỳ lạ đang nở ra.
Sau hai năm làm ấu trùng,
một con bọ hung lực sĩ to bằng quả bóng golf đang trồi lên.
Nó đang rất vội...
giành lấy địa thế cao để đảm bảo tìm được bạn tình.
Nhưng đi bộ làm gì...
khi ta biết bay?
Trong số các loài côn trùng nặng nhất thế giới,
cơ cánh của nó cần phải khởi động kỹ lưỡng
thì mới bay lên được.
Giờ thì đi bộ an toàn hơn.
Nhưng nhiệm vụ nặng nề này có vẻ đơn giản so với mọt hạt dẻ tây.
Nhỏ hơn 100 lần so với bọ hung,
nhưng phải đi quãng đường xa hơn cả ngàn lần.
Đó là một hành trình vĩ đại...
để lên đến vòm lá.
Chỉ để tìm kiếm những hạt dẻ tây quý giá.
Chúng vẫn chưa chín.
Nhưng con mọt sẽ không ăn nó.
Mà để dành cho con mình.
Nó chỉ có thể khoan xuyên qua khi hạt dẻ còn xanh.
Rất nhiều công sức chỉ cho một quả trứng.
Và nó còn phải làm nhiều hạt dẻ nữa.
Dưới mặt đất, con chuột nhảy đang bắt đầu trở mình.
Nó phải dậy ngay đi.
Bây giờ, nó vẫn hạnh phúc khi không hề hay biết sắp chuyển mùa...
và trận chiến đang manh nha trên đầu nó.
Con bọ hung lực sĩ đã lên đến đỉnh khúc gỗ.
Nhưng không có thời gian để nghỉ.
Đối thủ đang ở sát phía sau.
Trong số những loài bọ hung khỏe nhất hành tinh.
Mỗi con có thể nâng gấp 100 lần khối lượng của mình.
Mục tiêu là nhấc và ném đối thủ khỏi khúc gỗ.
Các tay vật sumo của thế giới côn trùng.
Khúc gỗ là của nó.
Và kèm theo đó là cơ hội giao phối.
Dù còn bé nhưng thị lực của con ó đã gấp đôi của chúng ta.
Ở bốn tuần tuổi, nó đã gần trưởng thành.
Phần lớn lông của nó đã mọc ra.
Sớm thôi, nó sẽ biết bay.
Cho đến khi đó, con sóc chuột vẫn có thể yên tâm.
Nhưng đừng yên tâm quá.
Vẫn còn một thời gian mới đến mùa thu, và hạt dẻ tây cuối cùng đã chín.
Khi màn đêm giữa hè buông xuống,
có gì đó huyền diệu xuất hiện.
Hàng ngàn con đom đóm tí hon nhảy múa trong đêm tối.
Ở trong khúc gỗ, cuối cùng con chuột nhảy đã tỉnh giấc.
Nhưng bây giờ đã gần chết đói.
Nó cần tìm thức ăn.
Thế tức là phải bất chấp đêm tối.
Những thứ kỳ lạ cũng đang gây xáo động dưới mặt đất.
Và một trong những cảnh tượng dị thường nhất tự nhiên sắp diễn ra.
Sau 17 năm làm ấu trùng dưới lòng đất,
ve sầu cuối cùng cũng trồi lên.
Và giờ, chúng chỉ còn vài ngày để sống.
Cuộc đua bắt đầu.
Sau cả cuộc đời cô độc dưới lòng đất,
hàng triệu con ve sầu to bằng ngón tay cái đã căn lúc nổi lên vào khoảnh khắc này.
Một trong những cuộc di cư lớn nhất Trái đất.
Đêm nay, chúng biến từ con nhộng thành con trưởng thành.
Ngày mai, chúng sẽ giao phối, rồi chúng sẽ chết.
Nhiều con thậm chí không sống qua đêm.
Nhưng số lượng lớn đảm bảo phần lớn trong đó sống đủ lâu để sinh sản.
Và khu rừng vẫn có một bữa tiệc.
Nhưng con chuột nhảy thích ăn chay hơn.
Nó đang săn tìm hạt giống và nấm nhỏ.
Rắn chuông gỗ có thể sống nhiều tháng mà không cần ăn.
Ngay bây giờ, thứ gì đó nhỏ bằng con chuột sẽ là món ăn lý tưởng.
Kiếm ăn trong bóng tối là việc mạo hiểm...
trừ khi bạn có...
siêu năng lực bí mật.
Tưởng chừng như phản trọng lực, nó có thể nhảy cao hai mét.
Các sợi gân ngoại cỡ ở cẳng và bàn chân, kết hợp với kích thước nhỏ...
cho phép nó nhảy thoát khỏi hiểm nguy đang rình rập trong rừng.
Và mong là đến nơi kiếm ăn an toàn hơn.
Khi hè chuyển sang thu,
khu rừng bước vào một giai đoạn vàng diệu kỳ.
Nhưng kèm theo đó là mối đe dọa mới.
Con ó con đã đủ lông cánh...
Từ một con chim non bù xù...
đến một kẻ ám sát trên không.
Sải cánh của nó dài hơn một mét.
Và nó có thể bay với vận tốc lên tới 60 km/h.
Các loài động vật nhỏ nên hướng một mắt lên trời.
Không chỉ đề phòng diều hâu.
Khoảnh khắc mà con sóc chuột hằng mong đợi đã đến.
Hạt dẻ tây chín.
Mùa quả rụng chỉ dài một hoặc hai tuần, nên giờ là lúc dự trữ.
Nó có thể nhét nhiều quả hạch vào đôi má ngoại cỡ.
Một kỹ năng đáng giá khi cần đến hàng trăm quả để sống qua mùa đông.
Nhưng dự trữ của nó dường như tăng lên chưa đủ nhanh.
Có kẻ đã ăn trộm kho của nó.
Con đực già.
Nó càng tích trữ bao nhiêu...
thì kẻ hàng xóm lại ăn trộm bấy nhiêu.
Và như thế còn chưa đủ...
rất nhiều quả hạch gần đó là vô giá trị.
Ấu trùng mọt hạt dẻ tây đã lớn lên bên trong.
Giờ khi đã to bằng viên kẹo, đã đến lúc thoát ra khỏi nơi nuôi dưỡng.
Nói thì dễ hơn làm nhiều.
Đến cả quả rỗng ruột cũng không bị bỏ phí.
Một ngôi nhà mới cho thế hệ kiến hạt dẻ mới.
Trong khúc gỗ ấm áp,
con chuột nhảy đang chuẩn bị giường.
Nó mới thức dậy được vài tháng.
Giờ lại đến lúc cho một giấc ngủ dài nữa.
Con sóc chuột không được ngơi nghỉ.
Mùa thu sắp qua,
và khả năng sống sót qua mùa đông của nó rất ảm đạm.
Nó cần nhiều quả hạch hơn.
Và chỉ có một giải pháp.
Đến lúc tiến vào lãnh địa kẻ thù.
Con đực già có thể sẵn sàng ăn trộm...
nhưng chắc chắn không sẵn sàng chia sẻ.
Con sóc chuột trẻ tuổi đã bị bắt quả tang.
Mảng rừng này không đủ lớn cho cả hai con.
Nhưng nó không chạy mãi được.
Đã đến lúc chiến đấu.
Bị đánh cho sây sát, con đực già cúp đuôi chạy.
Và có vẻ còn lâu nó mới quay lại.
Đôi lúc khi bạn nhỏ, cuộc đời có thể ngắn đến đáng buồn.
Nhưng con sóc chuột này đang tận dụng từng giây phút.
Nó đã chiếm được lãnh thổ của riêng mình,
một mẻ quả hạch khổng lồ...
và vượt qua những thách thức của kích thước tí hon...
trong khu rừng hoang dã rộng lớn.
Khi đã có mọi thứ mình cần để sống qua mùa đông...
cuối cùng, nó có thể nghỉ ngơi...
và mơ về một mùa xuân khác.
Biên dịch: Trọng Huy