Onze aarde is zo indrukwekkend...
...dat je de kleine dingen soms over het hoofd ziet.
Maar als je goed kijkt, ontdek je een onbekende wereld.
Waarin nietige helden...
...en kleine monsters...
...superkrachten nodig hebben...
...om zich staande te houden, tegen alle verwachtingen in.
De Latijns-Amerikaanse jungle.
Hier leven meer kleine wezens dan waar ook ter wereld.
Beneden in de strooisellaag begint een nieuw leven.
Deze aardbeikikker draagt haar dikkopje op haar rug.
Het is ongeveer een rijstkorrel groot.
De grond is veel te gevaarlijk voor haar baby.
Die moet ergens veilig kunnen opgroeien.
Helemaal daarboven, in de takken van deze 40 meter lange wolkenkrabber.
Voor een kikker ter grootte van een druif staat dit gelijk aan Mount Everest.
Ze heeft kleefpoten.
Maar één misstap kan rampzalig zijn.
Ze heeft genoeg gezelschap in de bomen.
Van de wortels...
...tot de top.
Eén enkele boom kan bevolkt worden door wel 5000 kleine wezens.
Eindelijk bereikt ze de kroon, waar de zon schijnt.
Een bromelia-penthouse met zwembad is geknipt voor haar dikkopje.
Maar met zo veel kleine dieren die strijden om voedsel en ruimte...
...is het leven in de jungle hachelijk.
Alleen een specialist kan er overleven.
Dit is de kleinste aap ter wereld...
...het dwergzijdeaapje.
Het past zo in je hand.
Daardoor is het niet altijd duidelijk wie je vriend, vijand of eten is.
Gelukkig kunnen ze gewoon onder hun poten eten vinden.
Ze schrapen de bast weg...
...om kleine kuiltjes te maken die volstromen met een heerlijk, zoet sap.
Op een grote boom kunnen het er wel 1000 zijn.
Dat is meer dan genoeg eten.
Gelukkig maar, want de troep breidt uit.
Elk een pingpongbal groot.
De jongen zijn bijna altijd een tweeling.
De beide ouders en zelfs de oudere broers en zussen passen op de kleintjes...
...als ze geen ruzie maken.
Samenwerken zit deze kleine primaten in het bloed.
Net als niksen in het midden van de boom.
Beneden is het gevaarlijk.
En boven veel te druk.
Hier zijn de brulapen, zestig keer groter dan een dwergzijdeaapje, de baas.
De kroonlaag is goed voor 80 procent van alle leven in de jungle.
Het leven op de bodem van het woud is pittiger.
Er komt nauwelijks zonlicht, dus er kan niet veel groeien.
Deze agoeti is afhankelijk van wat naar beneden valt.
Regen is het levenssap van de jungle.
Er valt elk jaar tot drie meter.
Elke druppel heeft een enorme impact op het leven van de kleintjes.
Buien zorgen dat de poel van het dikkopje gevuld blijft.
Maar soms is het van het goede te veel.
Planten en schors zuigen het water op, zodat de oude bomen veel zwaarder worden.
Stortbuien spoelen de dunne aarde weg.
De gigantische bomen doorstaan eeuwenlang drijfnatte stormen...
...tot op een dag...
Als zo'n grote boom omvalt...
...blijft een groot gat achter.
De aardbeikikker leeft nog.
Maar haar dikkopje is kwetsbaar.
En dat voelt de Erythrolamprus epinephelus.
De moeder kan alleen...
...opnieuw beginnen.
De een zijn dood is de ander zijn brood.
De bladsnijdersmieren kunnen beneden blijven.
De bladeren zijn veel groter dan zij.
Maar elke mier kan tien keer zijn eigen gewicht dragen.
En een kolonie van acht miljoen kan zo'n boom in enkele dagen kaalvreten.
De gevallen reus trekt ook allerlei andere kleine bladeters aan.
Helaas eten dwergzijdeaapjes geen bladeren.
En het verlies van een sapboom is een grote tegenslag.
Maar deze rakkertjes hebben ook een verrassend roofzuchtige kant.
Met hun veerkrachtige poten springen ze tot drie meter hoog.
Hun gebogen klauwen zijn kleine grijphaken.
En hun tanden werken net zo goed op insecten als op schors.
Jagen tussen de wirwar van gevallen takken is een makkie voor deze dwergaapjes.
Ze eten alles wat ze kunnen pakken.
Maar niet alles is wat het lijkt.
Een verbluffend staaltje van mimicry.
Deze rups is zo goed in het nabootsen van een dodelijke slang...
...dat het eng is.
Na eeuwen in de schaduw...
...baadt de bodem van het woud opeens in het zonlicht.
Sluimerende zaden beginnen klein, maar mikken hoog.
Dit is een wedloop om het licht.
Klimplanten gaan er snel vandoor...
...en verstikken boompjes die vechten voor hun plaats in de zon.
De gevallen reus is algauw gehuld in nieuwe planten.
En de opening is getransformeerd in een weelderige open plek.
Maar dit is geen paradijs.
Kolibries zijn zo licht als een vel papier.
Ze compenseren hun beperkte grootte met hun vechtlust.
Sommige hebben een bek als een degen en zelfs tanden.
Allemaal om om bloemen te strijden.
Kolibries moeten om de paar minuten bijtanken.
Met hun gevederde tong slurpen ze 20 keer per seconde nectar.
En dat moet snel gaan.
De concurrentie is meedogenloos.
Maar niet noodzakelijk.
De bloemen van de heliconia zijn onbereikbaar voor de meeste kolibries.
Maar de groene heremietkolibrie heeft een gebogen bek.
Daarmee kan hij de nectar rustig opdrinken.
Bijna dan.
Deze mijten, kleiner dan een speldenkop, hebben deze heliconia bijna leeggedronken.
Ze zoeken een lift naar de volgende bloem.
Ze zijn in verhouding zo snel als een jachtluipaard.
Ze klimmen op de snavel...
...en in de neusgaten...
...klaar voor de vlucht naar de volgende bloem.
De bodem wordt door de nieuwe begroeiing opnieuw in duisternis gehuld.
Zwammen gedijen in het vocht...
...en breken de resten van de boom af.
Het is veel lastiger om hier vers voedsel te vinden.
Een paranoot is te hard voor de meeste dieren.
Behalve de agoeti.
Ze begraaft de kliekjes voor later.
Ze is van nature schuw.
En terecht.
Een margay is niet veel groter dan een huiskat...
...maar veel dodelijker.
De donkere woudbodem verbergt veel roofdieren.
En op kleinere schaal zijn ze nog luguberder.
Deze fluweelworm heeft 40 pootjes, is zo lang als een vinger en muisstil.
Zijn jachttactiek lijkt wel sciencefiction.
Met trillingssensoren volgt hij de beweging van het slachtoffer.
Hij moet dichterbij komen...
...om zijn wapen te gebruiken.
Webschieters.
De kleverige strengen worden pijlsnel hard.
Die zit vast.
Kleine wezens moeten steeds op hun hoede zijn.
Het aardbeikikkervrouwtje heeft net nieuwe eitjes gelegd.
Maar het mannetje moet ze beschermen.
Zijn rode kleur is een waarschuwing.
Zijn huid scheidt een dodelijk gif af.
Er is één probleem.
De Erythrolamprus epinephelus is immuun.
En heel gevoelig voor beweging.
Als hij zich niet verroert...
...redt hij het misschien.
Maar hij kan zich niet altijd verstoppen.
Een concurrent.
Hij wil dit territorium.
Als hij het opeist, eet hij de eieren op.
Deze vader heeft veel te verliezen.
Ze wegen niet meer dan een suikerklontje en zijn aan elkaar gewaagd.
Ze kunnen dit ruim een halfuur volhouden.
De kleine kikker wordt moe.
Maar de vader zegeviert.
Zijn concurrent komt voorlopig niet meer terug.
Hij moet de eitjes nog twee weken bewaken, voor ze uitkomen.
Naarmate het woud ouder wordt, ontstaan meer complexe relaties.
Deze orchideebij heeft een bijzondere missie.
Hij heeft een vlucht van 40 km achter de rug.
En is niet alleen.
Het zijn allemaal mannetjes en ze zijn allemaal op hetzelfde uit.
Geen stuifmeel.
Parfum.
Deze orchidee produceert een geur die hem onweerstaanbaar maakt.
Hij verzamelt er zo veel mogelijk van.
Maar als hij niet oplet...
...verdrinkt hij.
Er is maar één uitgang.
En die is krap.
En hij krijgt nog een afscheidscadeau mee.
Een pakketje stuifmeel op zijn rug.
Zijn zoektocht naar een partner gaat door, maar het werk van de orchidee zit erop.
Bij de dwergzijdeaapjes gaat het leven weer zijn normale gangetje.
Insecten zijn tegenwoordig zeldzamer.
Geen probleem.
Ze hebben nieuwe sapbronnen aangeboord in nieuwe bomen.
Hun luide buren zijn ook terug.
Ze maken kabaal, eisen het eten op...
...en maken een puinhoop.
Als je nodig moet...
...komen de kleintjes in actie.
Deze kleine superheld houdt de kroonlaag schoon.
De kever is maar een muntstuk groot...
...maar kan elke klus aan.
Van 20 meter hoog...
...houdt hij zich gewoon stevig vast.
Hier komt de rest van de schoonmaakploeg.
Ze verplaatsen en begraven de keutels.
Eten voor hun jongen.
En meststof voor het woud.
De jungle is een complexe wereld vol verbazingwekkende kleine dieren.
Elk met hun eigen unieke rol.
En ook deze primaten hebben hun plaats gevonden.
Hun drukke stukje woud verandert voortdurend.
Maar vooralsnog is het leven goed.
En beneden...
De paranoot die de agoeti achtergelaten heeft...
...groeit langzaam in de schaduw.
Hij neemt zijn tijd.
Ook reuzen zijn ooit klein begonnen.
De jungle lijkt een eindeloze zee van groen...
...maar elke boom herbergt een wereld vol kleine wonderen.
Een aardbeikikker op zoek naar een veilige plek voor haar dikkopje.
Aan de slag.
De volgende generatie wacht.
En het is een lange reis...
...helemaal naar boven.
Vertaling: Len Van Renterghem