Dünya gezegeni o kadar büyük ki,
hayattaki küçük şeyleri gözden kaçırmak çok kolaydır.
Ama yakından baktığınızda
keşfedilmemiş bir dünya görürsünüz.
O dünyada minik kahramanlar...
...ve küçük canavarların...
...devasa tehlikelere karşı koymak için...
...muhteşem süper güçlere ihtiyacı var.
Afrika savanası.
Efsaneler diyarı.
Gezegenimizin en büyük ve en görkemli hayvanlarına...
ANLATAN PAUL RUDD
...ev sahipliği ediyor.
Ama fillerin ayaklarının altında keşfedilmemiş bir dünya var.
Fil farelerinin dünyası.
Küçük otlayıcı ve minik avcılarla dolup taşıyor.
Ama devler diyarında küçük olmak hiç kolay değildir.
Sürüler bu yöne gelirken, hayat da aşırı zorlaşmak üzere.
SAVANA
Fil faresi, bir hamster'dan daha büyük değildir.
Ama çok daha hızlıdır.
Kendi ölçüsünde çitadan üç kat hızlıdır.
Saatte neredeyse 30 kilometre hızla bıkmadan yemek peşinde koşar.
Hızlı hayatına enerji sağlamak için her gün ağırlığının
üçte biri kadar yemek yer.
O yüzden kuru mevsimde bile yemek bulabilmek için
binlerce metrekarelik alana yayılmış yollar ağı yapmış.
Bir kobra göz kırpmaktan daha hızlı saldırır.
Ama yolları bir adım önde olmasını sağlıyor.
Fil faresinin hayatı çılgınca ve yalnızdır.
Bu dev kızıl kalenin krallarının tam aksine.
Cüce firavun fareleri yuvalarını genelde termit dağlarının içine yapar.
Boyutları eliniz kadardır
ama gücü ve sıcaklığı kalabalıkta bulurlar.
Savana sabahları şaşırtıcı düzeyde soğuk olur.
O yüzden yatakta kalmak çok kolaydır.
Ama bugün öyle değil.
Bu minik guguk kuşunun karnı aç.
Ve kahvaltı etmek için hevesleniyor.
20 firavun faresi ve bir guguk kuşu tuhaf bir ekip gibi görünebilir.
Ama küçükseniz birlikte olmanın faydasını görürsünüz.
Firavun fareleri avlarını kovalıyor.
Bu sırada guguk kuşu da gözcülük yapıyor.
Cüce firavun faresi yaklaşık 50 futbol sahası büyüklüğünde
bir alanı devriye gezebilir.
Bu sırada da alanını belirler.
Koku ne kadar yüksekse, başkalarına o kadar büyük görünecek.
Toprakları kuru mevsimde bile onlara ihtiyaç duydukları tüm yiyeceği sağlar.
Onlar Afrika'nın en küçük etoburu olabilir
ama büyük oynamaktan korkmuyorlar.
Bir zehirli babun örümceği.
Her fırsatı kullanan
bu kararlı kalabalık en zor zamanları bile atlatabiliyor.
Ama yağmur gelince her şey değişiyor.
Yolda geçen hayat çok az koruma sağlar.
Ama firavun fareleri güvende ve sıcakta kalabilir.
Evlerini iyi seçmişler.
Termit tepeleri bu etkenlere karşı mükemmel koruma sağlar.
Bu çalışkan yaratıklar,
tükürük ve toprağı karıştırarak beton kadar sert
ve fil kadar büyük kaleler inşa eder.
Yağmurun ardından büyük hayvanlar gelmeye başlıyor.
Arazide ilk etkiyi filler bırakıyor.
Beş tonluk bir ayak izi...
...içinde türlü yaratığın yüzdüğü bir su dünyası yaratır.
Bunların içinde gezegenin en eskilerinden biri de var.
Kurbağa karidesleri dinozorların ayağından yaratıldığından beri...
...bu minik göllerde yaşıyorlar.
Yağmurdan birkaç gün sonra tüm savana yemyeşil oluyor.
Hayvanlar beslenmeye başladığında
bunun devasa sonuçları oluyor.
Fil faresinin bu pisliği taşıması mümkün değil.
Ama yardım geldi.
Bok böcekleri birkaç saniye içinde taze yığına üşüşüyor.
Çünkü rakipler gelmeden ganimetten pay kapıp
kaçabilmeyi umuyorlar.
Bu top çok kıymetli.
Yiyecek ve eş bulma umutları birbirine geçmiş vaziyette.
Bu minik dünyada, tek bir adım bile engele dönüşebilir.
Bu hayvanların yaratacağı izdiham felakete dönüşebilir.
Bir milyondan fazla antilop ve zebrayla bu toprakların en büyük göçü yapılıyor.
Taze ot sözü onları bu yöne doğru sürüyor.
Taçlı kız kuşları açık savanada yuva yapar.
Bu dişinin yeni yuvası ezilme tehlikesi altında.
Boyu sadece bileğine kadar gelse de
bir ceylana baş kaldırmaktan korkmuyor.
Ama antilop sürüsü durdurulamaz.
Şaşırtıcı biçimde hiçbir yumurtası kırılmamış
ama yavruların çıkmasına daha bir ay var.
Fil faresinin yolları çok hasar görmüş.
Otoban bakımı zamanı gelmiş.
Sol şeride döndü.
Sürüler çimlere bakarken zürafalar ağaçlara bakıyor.
Akasyalar yeşil yapraklarla dolup taşıyor.
Onları koruyan uzun dikenler var.
Yarım metrelik dile karşı pek işe yaramıyorlar.
Ama ağacın ikinci bir savunma hattı var.
Akasya karıncası ordusu yardıma koşuyor.
Zürafada çenelerinin işlediği her yere saldırıyorlar.
Ta ki zürafa çekilene kadar.
Akasya sadık ordusuna ev sahipliği etmesi için özel şişmiş dallar büyütüyor.
Karınca boyutunda, nektarla dolu hazneler onları besliyor.
Bu minik yaratıklar birlikte çalışarak devlere karşı koyabiliyor.
Ama bazen kaçmak daha iyidir.
Keskin, parçalayıcı boynuzlar,
150 kiloluk kaslar...
Afrika domuzu çok heybetlidir.
Bu firavun faresi, onun neyin peşinde olduğunu biliyor.
Birazcık ilgi.
En cesur firavun faresi en sulu keneyi kapıyor.
Ekibin geri kalanının da katılmasıyla domuz iyice bir tımar ediliyor.
Az sonra firavun faresi spa'sına daha fazla müşteri geliyor.
Hatta firavun fareleri düzenli müşterilerine işaret bile koyuyor.
Küçük ve yeterince akıllı olanlar
en korkutucu hayvanları bile istedikleri gibi kullanabiliyor.
Temizlikçi kuşlar en yüksekteki ödüle ulaşabiliyor.
Keskin gagalarıyla parazitleri topluyorlar.
Bir müşteri bıktığında diğerine geçiyorlar.
Temizlikçi kuşlar yiyeceklerinin çoğunu toynaklı hayvanlardan sağlar.
Biraz ustalık ve çok güçlü mide sayesinde
minik hayvanlar bu göçten en iyi çıkarı sağlıyor.
Ama peşlerinden gelen etoburlar biraz zorlu olabilir.
Kız kuşunun yumurtaları yeni çatladı.
Yavrusu hâlâ bu tehlikeli dünyaya...
...alışmaya çalışıyor.
Çakallar fırsatçı avcılardır.
Hayvan ne kadar küçükse,
kurban o kadar kolaydır.
Çaresizce bir hamle.
Cesur anne dikkati yavrusu yerine kendi üzerine çekmek için
elinden geleni yapıyor.
Kıpırdamadığı sürece neredeyse görünmezdir.
Ama ısıran karıncaları yok saymak zordur.
Anne bir karışıklık çıkarıyor.
Çakalın dikkatini yeteri kadar çekmeyi başarıyor.
Ama göç devam edene kadar
yavrularını koruması gerek.
Sürüler her gittikleri yere peşlerinden gelen
mini göç yüzünden sıkıntı yaşıyor.
Sinek sürüleri büyük hayvanları rahatsız ediyor.
Ama minik dünyada bu, hareket edebilir bir ziyafet.
Sürülerden uzakta, kayalıklar üzerinde izole vaziyette
agama kertenkeleleri yiyeceklerin onlara gelmesini bekliyor.
Çoğu zaman başarının garantisi olmuyor.
Daha büyük bir fırsat çıktığında...
...onu yakalamaları gerek.
Aslanlar günün sıcağında dinlenmek için buraya geliyor.
Onlarla birlikte sinekler de geliyor.
Hem de bir sürüsü.
Kader cesurlardan yana.
Ama uyuyan aslanı uyandırmamak en iyisi.
Belki biraz daha endirekt bir yaklaşım gerekir.
Küçükken nelerden kaçınabildiğinize şaşarsınız.
Ama tehlikenin karşısında uçarken
şansınızı zorlamayın.
Topraklar kuruyunca, sürüler de devam ediyor.
Bazıları onların gitmesine üzülmeyecek.
Huzur geri geliyor.
Fil faresi yine özgürlüğüne kavuşuyor.
Yüksek hızla böcekleri avlıyor...
...ve onu durduracak hiçbir şey yok.
Mevsimler ilerledikçe...
...yeni zorluklar baş gösteriyor.
Kurumuş bir fil ayak izi gerçekten yolun sonu olabilir.
Ama bu ufak böcek güçlü.
Kendi ağırlığının on katını kaldırabilir.
Artık sürüler gittiği için bu topu kaybetmeyi göze alamaz.
Herkülvari çabalarının karşılığını alıyor.
Bir dişi. Erkeğin en değerli varlığını paylaşmaya...
...ve onun eşi olmaya hazır.
Hayat firavun faresi için de güzel.
En azından çoğu zaman.
Tek bir firavun faresi kolayca bir kobraya yem olabilir.
Ama birlikte olduklarında...
...bu küçük çete yenilmez oluyor.
Şimdi gruplarına yeni katılanlar var.
Henüz bir aylıklar
ama sadece üç ay sonra
ekibin tam teşekküllü üyeleri olacaklar.
Dünya'nın en büyük göçü karşısında bile
minik kahramanlar sadece sağ kalmıyor, gelişiyor da.
Savana efsaneler diyarıdır.
Ve görünen o ki,
buradaki bazı muhteşem hikâyeler aslında çok küçük.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher