ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
1η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1991
ΤΥΠΟΣ
Η 1η Απριλίου ήταν Δευτέρα του Πάσχα.
Ήμουν στην αίθουσα σύνταξης μέχρι τις 10:00 μ.μ…
και μετά κατευθύνθηκα για το σπίτι στο Ντίσελντορφ-Ούντερατ.
Τότε παρατήρησα κάτι.
Η πόλη ήταν γεμάτη με μπλε φώτα.
Πυροσβεστικά, ασθενοφόρα, περιπολικά.
Πρώτη φορά έβλεπα κάτι τέτοιο στην καριέρα μου.
Ούτε πιο πριν ούτε πιο μετά.
Ακολούθησα τα περιπολικά.
Κατευθύνονταν στον δακτύλιο Κάιζερ-Φρίντριχ.
Εκεί μένουν πλούσιοι και διάσημοι.
Εξακολουθούσα να μην ξέρω τι είχε συμβεί.
Πλησίασα και ρώτησα έναν αστυνομικό.
"Μου λέτε τι συμβαίνει; Έχει αποκλειστεί ολόκληρη η πόλη".
Είπε "Όχι μόνο ολόκληρη η πόλη, μα και όλοι οι αυτοκινητόδρομοι.
Είναι σε εξέλιξη αστυνομικός κλοιός".
Τον ρώτησα "Τι έχει συμβεί;"
Είπε "Το χειρότερο σενάριο".
Είπε "Θα πρέπει να ξέρεις τον κύριο Ροβέντερ".
"Ποιος είναι αυτός;"
"Δεν τον ξέρεις;
Είναι πρόεδρος της Treuhand στο Βερολίνο. Ρευστοποιεί την Ανατολική Γερμανία".
Ήμουν σε διακοπές με τη γυναίκα μου.
Εκείνο το βράδυ επιστρέφαμε στο Ντίσελντορφ.
Περάσαμε από το σπίτι του Ροβέντερ. Είχε όλα τα φώτα αναμμένα.
Στα 20 μέτρα από το σπίτι…
συνάντησα έναν αστυνομικό και τον ρώτησα μόνο ένα πράγμα.
"Είναι νεκρός;"
"Ναι".
Ήξερα τι είχε συμβεί. Ήταν πασιφανές.
Καλησπέρα σας, κυρίες και κύριοι.
Το ZDF ζητά συγγνώμη για τη διακοπή της ταινίας.
Ο λόγος για τη διακοπή είναι λυπηρός και σοκαριστικός.
Ο επικεφαλής της Treuhand, ο Ντέτλεφ Ροβέντερ,
βρέθηκε δολοφονημένος
στο διαμέρισμά του στο Ντίσελντορφ
το βράδυ της Δευτέρας, γύρω στις 10:30 μ.μ.
ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Το γερμανικό Ράιχ!
Κανείς δεν θέλει να χτίσει τείχος!
Δυτική και Ανατολική Γερμανία, ένα έθνος στη μέση.
Ενότητα και δικαιοσύνη και ελευθερία…
Φράξια Κόκκινος Στρατός.
Τρομοκρατικές επιθέσεις από βαρβάρους.
…για την πατρίδα της Γερμανίας
Γεννημένη από τα ερείπια
Γκρεμίστε το τείχος!
Η πατρίδα μας, ξανά ενωμένη.
Άνθισε, πατρίδα της Γερμανίας
Έκανα σκι στην Αυστρία.
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Με ξύπνησαν οι φύλακες ασφαλείας μου μέσα στη νύχτα
και μου είπαν
"Δολοφονήθηκε ο Ροβέντερ".
Είχα πάει για σκι μόλις για δύο μέρες.
Ανυπομονούσα πολύ για εκείνες τις διακοπές.
Μου είπε…
"Πάρε την κάμερα
και πήγαινε να φωτογραφίσεις το πάνω παράθυρο".
Είπα "Μα δεν βλέπω τίποτα".
Είπε "Άναψε το φλας και τράβα φωτογραφίες.
Θα δεις αργότερα τι έχεις φωτογραφίσει".
Ήμουν στο σπίτι όταν χτύπησε το τηλέφωνο.
Κατάλαβα αμέσως τι είχε γίνει.
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΑΝΤΙΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Πήγαν εκεί οι μονάδες έρευνας,
ειδοποιήθηκε η μονάδα σκηνής του εγκλήματος,
και ξεκίνησαν να δουλεύουν αμέσως, μέσα στη νύχτα.
Έφτασε ένας τεράστιος αριθμός αστυνομικών δυνάμεων
και το Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών.
Άγνωστοι πήραν τον έλεγχο της κατάστασης.
Εμένα με έδιωξαν.
Φτάσαμε μεταξύ 3:00 και 4:00 π.μ.
Πρώτα μπήκαμε στο κτήριο για να δούμε την κατάσταση.
Το πτώμα ήταν ακόμα ξαπλωμένο στο γραφείο του πρώτου ορόφου.
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Ο Ροβέντερ ήταν απέναντι από το παράθυρο,
πεσμένος στο πάτωμα, μπροστά από τα ράφια.
-Καλησπέρα, κε Σμοκ. -Καλησπέρα.
Μήπως ο υπουργός Εσωτερικών του Ντίσελντορφ
επιβεβαίωσε τον φόνο του Ροβέντερ;
Ναι, τον επιβεβαίωσε.
Η πόλη είναι σοκαρισμένη.
Ήταν ένας εξαιρετικά συμπαθής άνθρωπος,
όμως, ήξερε ότι ο νέος του ρόλος
τον έθετε σε κίνδυνο.
Θεωρούμε σίγουρο ότι αυτή ήταν μια πολιτική ενέργεια.
Πίσω στην αίθουσα σύνταξης έσπευσα να εμφανίσω το φιλμ.
Το θυμάμαι ξεκάθαρα.
Είχα σοκαριστεί από αυτό που είδα.
Βλέπουμε δύο σφαίρες
που έχουν περάσει μέσα από ένα απολύτως συνηθισμένο τζάμι.
Η μία σφαίρα χτύπησε και σκότωσε τον Ντέτλεφ Κάρστεν Ροβέντερ.
Η δεύτερη σφαίρα τραυμάτισε τη γυναίκα του που στεκόταν πίσω του.
Αν η τοπική αστυνομία
είχε λάβει επαρκή μέτρα ασφαλείας,
αυτά τα παράθυρα δεν θα είχαν συνηθισμένο γυαλί,
αλλά αλεξίσφαιρο γυαλί, που δεν θα επέτρεπε στη σφαίρα να μπει.
Μέχρι σήμερα δεν μπορώ να καταλάβω
γιατί μόνο το ισόγειο της κατοικίας
είχε τοποθετημένα παράθυρα ασφαλείας.
Στο σπίτι που εγώ ζούσα,
όλα τα παράθυρα
και όλες οι πόρτες ήταν κατάλληλα σχεδιασμένες
για να προστατεύσουν από μια απευθείας επίθεση.
Συναισθήματα θυμού και θλίψης.
Θυμού και θλίψης.
Θυμού, επειδή αυτό που ήθελες να προστατεύσεις δεν προστατεύθηκε,
και θλίψης για τους ανθρώπους
που εναπόθεσαν την εμπιστοσύνη τους στη χώρα
και η χώρα δεν μπόρεσε να προστατεύσει
ή δεν θέλησε να προστατεύσει.
Είναι οι ειδήσεις της Πρώτης Γερμανικής Τηλεόρασης.
Ο επικεφαλής της Treuhand, ο Ροβέντερ,
φέρεται να δολοφονήθηκε.
Το θύμα ήταν πρόσωπο κλειδί στην άκαρπη προσπάθεια
να αναδιαμορφώσει την οικονομία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Η Φράξια Κόκκινος Στρατός, ή αλλιώς RAF, ανέλαβε την ευθύνη,
αλλά ένας Γερμανός αξιωματούχος είπε ότι η Στάζι,
η μυστική αστυνομία της πρώην ΛΔΓ, ίσως έχει σχέση.
Ο Ομοσπονδιακός Γενικός Εισαγγελέας δεν επιβεβαίωσε
αν η RAF ευθύνεται για την επίθεση.
Δεν περιμένουν να βρεθεί σύντομα ο δράστης. Ίσως και να μη βρεθεί.
Ο υπουργός Οικονομικών Βάιγκελ, που επέβλεπε την Treuhand,
διέκοψε τις διακοπές του και ταξίδεψε στη Βόννη.
Ο Ροβέντερ είναι…
ο μάρτυρας, ή ένας μάρτυρας,
της γερμανικής επανένωσης.
Λαμβάνοντας αυτό υπόψη,
υπήρξε μια βαθιά αίσθηση ευγνωμοσύνης
για το θάρρος και την προθυμία του
να αναλάβει αυτόν τον επικίνδυνο ρόλο
στο ίδρυμα καταπιστευτικής διαχείρισης Treuhand.
Για το καλό της Γερμανίας.
Ο Ροβέντερ ήταν το αφεντικό της μεγαλύτερης ελέγχουσας εταιρείας.
ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ TREUHAND
Υπήρχαν περίπου 15.000 εταιρείες της ΛΔΓ σε αυτήν την ελέγχουσα εταιρεία.
Ναυπηγεία, χυτήρια χάλυβα, κλωστοϋφαντουργεία, βιομηχανία χημικών.
Σύμφωνα με τις δυτικές προδιαγραφές, αυτές οι εταιρείες
είχαν πάμπολλα προβλήματα.
Κάθε μία από αυτές τις 15.000 εταιρείες χρειαζόταν αναδιάρθρωση.
Τεράστιο εγχείρημα.
Ήταν η πρώτη φορά που ένας οργανισμός, η Treuhand…
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ TREUHAND
έπρεπε να ομαδοποιήσει, αναδιαρθρώσει, ρευστοποιήσει και πουλήσει τις εταιρείες.
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ TREUHAND
Κυρία Μπρούελ, η αντίδρασή σας στην επίθεση…
Όλο το προσωπικό είναι στενοχωρημένο και αποφασισμένο
να συνεχίσει το έργο του κου Ροβέντερ.
Είναι η δουλειά μας και θα την κάνουμε με αφοσίωση.
Τρομερό. Φρικτό.
Δεν έχω λόγια.
Τρομερό. Ήταν το αφεντικό μου.
Είμαι λυπημένος.
Έξαλλος, για την ακρίβεια.
Αναρωτιέμαι…
γιατί δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα για να τον προστατεύσουν.
Τη μέρα μετά τον φόνο του Ροβέντερ
πήγα στην Treuhand.
Υπήρχε αναστάτωση.
Οι τροχοί της μηχανής ακόμα γύριζαν.
Υπήρχαν μέσα επενδυτές, διευθυντές που ήθελαν δάνεια,
επενδυτές που ήθελαν πληροφορίες για αιτήσεις μεταφοράς.
Περπατούσα νιώθοντας τελείως εκτός τόπου.
Σκεφτείτε το. Δουλεύεις σε έναν οργανισμό
και δολοφονείται το αφεντικό.
Ποιο άρρωστο μυαλό θα έκανε κάτι τέτοιο;
Ένας άνθρωπος αφήνει μια ασφαλή θέση στη Δύση
για να έρθει στην Ανατολή και να αντιμετωπίσει όλο αυτό.
Σε αντίθεση με όλους τους φαφλατάδες στο Μόναχο, τη Βόννη ή οπουδήποτε,
που κάθονταν στην ασφάλειά τους και ήταν όλο λόγια…
ήρθε εδώ κι ανέλαβε την πρόκληση.
Το θεώρησα άρρωστο ότι δολοφόνησαν αυτόν τον άντρα.
Η οικονομία καταρρέει στην πρώην Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας.
Τα νέα κράτη της Γερμανίας αντιμετωπίζουν έναν όγκο προβλημάτων.
Κύριε Ροβέντερ, πολλοί αναρωτιούνται γιατί το αναλάβατε.
5 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ
ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
Ίσως μια ματιά στο παρελθόν σας να μας βοηθήσει να καταλάβουμε.
Γεννηθήκατε στο Γκότα το 1932. Ο πατέρας σας ήταν βιβλιοπώλης.
Είναι στη Θουριγγία.
Είστε από την Κεντρική Γερμανία.
Μήπως αυτό επηρέασε την απόφασή σας;
Ναι, πάντοτε με ενδιέφεραν
τα επονομαζόμενα "νέα" κράτη της Γερμανίας.
Πήγαινα συχνά στη ΛΔΓ το διάστημα που ήμουν στη Βόννη.
Η επανένωση πάντα σήμαινε πολλά για μένα
και γι' αυτό, παρά την κριτική,
την αποδοκιμασία που εξαπολύθηκε για τη δουλειά μου…
είμαι περήφανος που την κάνω.
Αυτή μου επιτρέπει να δω
πέρα από τις δοκιμασίες που αντιμετωπίζουμε.
Υπερμεγέθεις εταιρείες,
υπέρογκο προσωπικό, αναχρονιστικός μηχανικός εξοπλισμός,
χαμηλή παραγωγικότητα και κυρίως προϊόντα που πωλούνται δύσκολα.
Ο οργανισμός Treuhand έχει πελαγώσει από το μέγεθος των προβλημάτων.
Πώς σου φαίνεται η Treuhand;
-Όχι καλή. -Γιατί;
Μέχρι τώρα η αναδιάρθρωση κατάστρεψε,
δεν δημιούργησε θέσεις εργασίας.
Η γυναίκα μου έμεινε άνεργη.
Φοβόμαστε όλοι.
Είμαστε χειρότερα από πριν.
Νιώθεις δυσαρεστημένος με τον εαυτό σου,
επειδή δεν ξέρεις αν θα μπορέσεις να κρατήσεις τη δουλειά σου.
Η κατάσταση χαρακτηρίζεται
από αυξανόμενα επίπεδα ανεργίας…
από έναν μεγάλο αριθμό…
ΠΡΟΕΔΡΟΣ TREUHAND
εταιρειών που καταρρέουν.
Η ανεργία είναι θλιβερή.
Σε κάποιες περιοχές είναι απελπιστική και ανησυχητική.
Ο κόσμος έχει κάθε λόγο να νιώθει απελπισία,
επειδή κάθε εργάτης πηγαίνει και κάνει καλά τη δουλειά του.
Αυτό καθιστά τις αποφάσεις δύσκολες.
Εμείς…
στον οργανισμό δεν παίρνουμε τις αποφάσεις ελαφρά τη καρδία.
Όταν παίρνουμε μια απόφαση, σκεφτόμαστε τι σημαίνει για τον κόσμο.
Δούλεψα εδώ 18 ολόκληρα χρόνια.
Και στην ηλικία των 43 ετών, δεν πρόκειται να βρω πουθενά δουλειά.
Το γραφείο εργασίας με στέλνει από το ένα μέρος στο άλλο,
όπως και η υπηρεσία πρόνοιας.
Το διαμέρισμα δεν είναι σπίτι, αλλά αχούρι.
Είμαι στα όρια νευρικού κλονισμού.
Σας λέω αλήθεια.
Και με μόλις 500 μάρκα επίδομα ανεργίας,
έχω φτάσει σε σημείο να σκέφτομαι ότι είναι καλύτερα να κρεμαστώ.
Και θα πάρω και τα παιδιά μου μαζί. Θα τα πάρω.
Σας το λέω. Δεν θα τα αφήσω εδώ μόνα τους.
Αλήθεια άναψες χθες το γκάζι;
Δεν ξέρω τι άλλο να κάνω.
Θα το ξεπεράσουμε.
Θα το παλέψουμε.
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1989
18 ΜΗΝΕΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Κανείς δεν πείνασε στη ΛΔΓ. Όλοι είχαν ένα διαμέρισμα.
Δεν υπήρχαν άστεγοι.
Αυτά τα πράγματα ήταν πολύ καλά οργανωμένα στη ΛΔΓ.
Οι εταιρείες λειτουργούσαν. Ο κόσμος δούλευε.
Όμως, ήταν σαν ρόδα για χάμστερ. Δεν οδηγούσε πουθενά.
Δεν παρήγαγε πλούτο.
Αν το Τείχος του Βερολίνου δεν έπεφτε το 1989,
σε δύο, τρία χρόνια,
σε λιγότερο από πέντε, θα είχε καταρρεύσει.
Το σύστημα και ολόκληρη η εσωτερική δομή
ήταν διαλυμένα.
Όχι βία!
Ο κόσμος δεν ήταν πια διατεθειμένος να υπερασπιστεί το σύστημα.
Ελευθερία!
Χιλιάδες νέοι άνθρωποι σε πολλές πόλεις
απαιτούν ελευθερία και πολιτική μεταρρύθμιση.
Η 9η Νοεμβρίου είναι μια ιστορική μέρα.
Η ΛΔΓ ανακοίνωσε ότι τα σύνορά της ανοίγουν με άμεση ισχύ.
Οι πύλες στο τείχος είναι ανοιχτές.
Για οποιονδήποτε ήταν πολιτικά ενεργός, η 9η Νοεμβρίου είναι η μέρα
που θα θυμούνται σε όλη τους τη ζωή.
Οι Ανατολικο-Βερολινέζοι συγκινημένοι πέρασαν το επί 28 χρόνια κλειστό σύνορο.
Ήταν σαφώς για το Βερολίνο μία από τις πιο δραματικές μέρες.
Όμως, εν μέσω της χαράς,
γεννήθηκε αμέσως το ερώτημα.
"Και τώρα τι;"
Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τον υπουργό Οικονομικών;
Λίγες μέρες νωρίτερα, στο υπουργείο Οικονομικών
είχαμε αρχίσει να σκεφτόμαστε
τι έπρεπε να συμβεί ώστε να οδηγηθεί η ΛΔΓ
μακριά από μία καταστροφική οικονομική κατάσταση.
Μέχρι και σήμερα νιώθω κατάπληξη
από το επίπεδο καινοτομίας που επέδειξε το υπουργείο Οικονομικών μας.
Το 1989 όταν έπεσε το τείχος του Βερολίνου…
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ
από τον Νοέμβριο και μετά
ήμουν σε μια πρωτόγνωρη εγρήγορση
με έναν τρόπο που δεν είχα υπάρξει ποτέ ξανά.
Υπήρχε ένα δίτομο εγχειρίδιο για τη ΛΔΓ.
Το πήρα για να μάθω για τους διαφορετικούς θεσμούς τους.
Και υπήρχαν μελέτες για την οικονομία της ΛΔΓ.
Πήρα όλα αυτά και είπα στον εαυτό μου,
μέσα στη νεανική μου υπεροψία των 44 ετών,
"Κανείς δεν ξέρει πιο πολλά για τη ΛΔΓ από όσα ξέρω εγώ".
Κι αντιμετώπισα τα πράγματα με αυτήν τη νοοτροπία.
Ήταν μια αποφασιστική στιγμή,
ήταν ώρα να αναδιαρθωθεί η οικονομική και κοινωνική τάξη της ΛΔΓ.
Αυτό σημαίνει…
ανταγωνισμός, ιδιοκτησία…
ανεξάρτητη νομισματική πολιτική.
Τα είχαμε σκεφτεί όλα αυτά για τον κόσμο της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Στις 14 Νοεμβρίου έλαβα ένα τηλεφώνημα
από το Συμβούλιο των Υπουργών.
"Σε χρειαζόμαστε στην κυβέρνηση".
Μισή ώρα αργότερα είχα θέση στο υψηλότερο αξίωμα.
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΛΔΓ
Ο δεύτερος γιος μου είχε γενέθλια εκείνη τη μέρα.
Θαυμάσια!
Και μετά όλα κύλησαν όπως κύλησαν, σωστά;
Δεν αισθάνθηκα καμία κακία από τον εθνικό ή διεθνή Τύπο.
Ήταν περισσότερο σαν να έλεγαν "Είναι θαρραλέα".
Ή "Σε αυτήν τη δουλειά, οι άνθρωποι θέλουν να κάνουν τη διαφορά".
Αυτό ήταν το γενικότερο κλίμα.
Η Κρίστα Λουφτ δήλωσε ξεκάθαρα
ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει μια ριζική, αλλά ελεγχόμενη αλλαγή στην οικονομία.
Επιθυμούμε μια οικονομία αγοράς
που να αποδεικνύεται οικονομικά αποτελεσματική
και διεθνώς ανταγωνιστική.
Θέλαμε με την ελευθερία του εμπορίου
να ενθαρρύνουμε τον κόσμο να στήσει μικρές επιχειρήσεις.
Είχαμε περάσει έναν νόμο κοινοπραξίας στο Λαϊκό Επιμελητήριο.
Τέτοια πράγματα δεν ήταν απλώς σε στάδιο σχεδιασμού,
κάποια είχαν ήδη δρομολογηθεί.
Για κάποιες εβδομάδες όλοι πιστεύαμε
ότι η χώρα θα σημείωνε τεράστια πρόοδο και θα πήγαινε καλύτερα.
Ότι η ΛΔΓ θα αναπτυσσόταν χωρίς τα αρνητικά…
ΠΛΗΚΤΡΑ ΣΤΟΥΣ RAMMSTEIN
που υπήρχαν προηγουμένως, δηλαδή τη Στάζι,
την καταπίεση και τον πολιτικό νεποτισμό.
Νομίζαμε ότι όλα θα ήταν πιο χαλαρά.
Κάτι σαν παράδεισος.
Και πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν να εκπληρώσουν τα όνειρά τους.
Ένας στους δύο άνοιγε μια καφετέρια ή ένα μπαρ.
Ήταν σαν παιδιά σε κατάστημα παιχνιδιών που τους επέτρεπαν επιτέλους να παίξουν.
Ένιωθες τη χαρά τους καθώς έλεγαν
"Ορίστε, πιες λίγο λευκό κρασί.
Ναι, ανοίγουμε μόνο βράδια".
Συχνά ήταν διαμερίσματα σε κτήρια
όπου κάποιοι συναντιούνταν κι έπιναν τα βράδια.
Όλοι έκαναν ό,τι θεωρούσαν σωστό.
Ο ένας είχε λουκάνικα,
ο άλλος είχε σαλάτες με ελιές και άλλα εξωτικά πράγματα.
Όλοι ζούσαν το όνειρό τους με μια απίστευτη αίσθηση χαράς.
Πρέπει να βρούμε τον δρόμο μας, να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία.
Πρέπει να αλλάξουν πολλά,
αλλά χωρίς καπιταλισμό, χωρίς να γίνουμε Δυτική Γερμανία.
Έθνη, ακούστε το μήνυμα!
Αυτό που θέλουμε είναι να παραμείνει η χώρα δική μας
και δεν θέλουμε κανέναν άλλον να αποφασίσει τη μοίρα της.
Κάποιες φορές ένιωθα παράξενα,
Και οι άντρες ένιωθαν αμηχανία.
Λίγο πριν ξεκινήσω τη θητεία στο αξίωμά μου,
τον Ιανουάριο του 1990,
είχα μία συνάντηση με 15 διευθυντές από την πρώην Ανατολική Γερμανία.
Ήμουν η μοναδική γυναίκα!
Κι έπρεπε να βγάλω τον εναρκτήριο λόγο.
Κατηγορηθήκατε για υπεκφυγή
και ότι δεν είπατε τη φράση "κοινωνική οικονομία αγοράς".
Τι ρυθμιστικό πλαίσιο έχετε;
Ελάτε, αρνούμαι να το δεχτώ.
Είχα μόλις τρία λεπτά χρόνο για να μιλήσω.
Δήλωσα ξεκάθαρα
ότι θα αρχίσουμε να δημιουργούμε μια λειτουργική εσωτερική αγορά
που θα λειτουργεί σύμφωνα με τις οικονομικές αρχές…
Τότε συνάντησα τον Ροβέντερ για πρώτη φορά στη ζωή μου.
Ήταν ένας γίγαντας…
πραγματικά τεράστιος.
Επεδείκνυε τον ρόλο του ως ειδικό της αναδιάρθρωσης.
Είχε αποκτήσει πείρα στη Hoesch. Ήταν αδιαμφισβήτητο.
Ο Ροβέντερ είπε ό,τι χρειαζόταν να γίνει.
Οι εταιρείες της ΛΔΓ πρέπει να αποδείξουν τι αξίζουν στην παγκόσμια αγορά.
Είναι κρίσιμο.
Δεν χρειαζόταν να ιδιωτικοποιηθεί αμέσως κάθε εταιρεία.
Αν η ΛΔΓ διατηρήσει αυτόν τον ρυθμό αλλαγής,
τότε νομίζω ότι πολύ σύντομα θα έχουμε ένα πλαίσιο,
στο οποίο ο κόσμος θα θέλει να ζήσει και να δουλέψει.
Πρέπει να δημιουργήσουμε κλίμα αισιοδοξίας.
Κατά τη γνώμη μου, ο καλύτερος τρόπος
είναι η συνεργασία των δύο πλευρών.
Σχημάτισα την εντύπωση
ότι δεν ήταν κάποιος που φέρεται
σαν ταύρος σε υαλοπωλείο.
Ήταν προσεκτικός και μετρημένος, δεν ήταν ευφορικός,
ούτε εξυπηρετούσε δικά του συμφέροντα,
αλλά ήθελε να αφήσει το σημάδι του.
Σας ευχαριστώ που ήρθατε.
Πίσω στο στούντιο στο Βερολίνο.
Η δική μου πολιτική εμπειρία μού έμαθε
ότι τα πράγματα πρέπει να ωριμάσουν
μέχρι ενός σημείου μέσα στον χρόνο, σαν…
σαν ένα καλό τυρί.
Και τότε πρέπει να φαγωθούν.
Αλλιώς αρχίζουν να μυρίζουν κι είναι αργά.
Ήταν μία διαδικασία.
Και φυσικά, ήθελα να κυριαρχήσει στο τέλος η γερμανική ενότητα.
Ήμουν απολύτως πεπεισμένος ότι η ΛΔΓ δεν είχε καμία αξία.
Η ΛΔΓ είχε άλλη γνώμη, φυσικά,
αλλά δεν είχε σημασία πόσο άξιζε η περιουσία της.
Η αλήθεια τελικά αποκαλύφθηκε.
Στα τέλη Ιανουαρίου είχα βρει
μια εφαρμόσιμη και καλομελετημένη ιδέα για μια νομισματική ένωση.
Ήταν ένα σύγγραμμα 15 σελίδων.
Έπρεπε να παραμείνει κρυφό για άλλες 14 μέρες
μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι προετοιμασίες.
Και η ώρα ήρθε στα μέσα Φεβρουρίου.
13 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1990
14 ΜΗΝΕΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
ΒΟΝΝΗ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Εκείνη την εποχή ήρθε σ' εμάς η υπουργός Οικονομικών Λουφτ
και ζήτησε ειδική επιχορήγηση 15 δισεκατομμυρίων γερμανικών μάρκων.
Κάποιοι πολιτικοί της Δυτικής Γερμανίας,
όπως και κάποιοι υπουργοί της κυβέρνησης, είπαν…
"Δεν χρειάζεται να δώσεις 15 δισεκατομμύρια.
Αλλά δέκα, οκτώ, τουλάχιστον επτά
πρέπει να τους τα δώσεις".
Τότε είχα πει "Όχι".
Πετάξαμε από το Σόνενφελντ του Βερολίνου στη Βόννη με την Inteflug.
Κατεβήκαμε από το αεροπλάνο, μπήκαμε σε ελικόπτερο
και προσγειωθήκαμε στον κήπο της Ομοσπονδιακής Καγκελαρίας.
Ο Χέλμουτ Κολ στεκόταν έξω με όλη την ομάδα του παρατεταγμένη.
Ένιωθα σαν να πηγαίναμε σε κηδεία.
Ήταν όλοι πολύ σκυθρωποί.
Μετά μας κάλεσαν μέσα
και οι μισοί υπουργοί της κυβέρνησης κάθονταν στην αίθουσα του NATO.
Δίπλα στον Κολ καθόταν ο Βάιγκελ και άλλοι.
Ο Κολ…
καθόταν μπροστά σαν Βούδας.
Και…
είπε κάτι για το πόσο θαυμάσια είναι όλα αυτά
και ότι σε λίγες εβδομάδες θα είχαν όλα λυθεί.
Και μετά μας επετράπη να μιλήσουμε.
"Καγκελάριε,
η οικονομία της ΛΔΓ είναι κακή.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια θεραπευτική ένεση,
όχι μια θανάσιμη ένεση.
Δώστε μας χρόνο.
Χρειαζόμαστε δύο, τρία, ίσως τέσσερα χρόνια
για να προετοιμαστούμε για ένα τέτοιο βήμα,
αλλιώς δεν θα τα καταφέρουμε".
Σιγά!
Τότε είχα πει "Όχι".
Το οικονομικό σύστημα…
δεν θα πάρει πφένιχ, ούτε ένα μάρκο.
Είμαστε προετοιμασμένοι να δώσουμε πιο πολλά,
αλλά μόνο υπό τον όρο ενός νέου συστήματος,
που θα αλλάζει ουσιαστικά
το υπάρχον οικονομικό και κοινωνικό σύστημα.
Και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την ιδέα
να προσφέρουμε στη ΛΔΓ νομισματική ένωση,
αλλά υπό όρους.
Δεν ήθελαν ούτε να το ακούσουν.
Η κυβέρνηση δεν συμφωνούσε να μας δώσει ούτε πφένιχ. "Μα θα…"
"Όχι" είπε ο Βάιγκελ.
"Είναι αδύνατον. Και πρέπει να το επισπεύσουμε".
Θέλουμε να κάνουμε ένα βήμα τη φορά.
Φυσικά, ήταν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και δύσκολα πράγματα
που συνάντησα στην πολιτική μου καριέρα
και στην πορεία μου ως υπουργός Οικονομικών.
Ποτέ ξανά ολόκληρη η οικονομία μιας χώρας
δεν είχε μεταμορφωθεί…
με αντίστοιχο τρόπο.
Ο Ροβέντερ προειδοποίησε σχετικά με τη νομισματική ένωση των δύο χωρών.
Είπε πως είναι ένα ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Πολλές επιχειρήσεις ίσως κλείσουν
αν ξαφνικά εκτεθούν στον διεθνή ανταγωνισμό.
Αυτό ίσως οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα ανεργίας.
Ψάχναμε κάποιον εξαιρετικό για τη θέση του προέδρου της Treuhand.
Κάποιον που θα μπορούσε να αναλάβει αυτό το μεγάλο κι ασυνήθιστο έργο.
Ο Ροβέντερ είχε τα απαραίτητα προσόντα για τη δουλειά.
Τόσο εγώ όσο κι ο Χέλμουτ Κολ πιστεύαμε
ότι έπρεπε να του ζητήσουμε να αναλάβει τη θέση.
Ο Ροβέντερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Hoesch,
αναλαμβάνει την ιδιωτικοποίηση των κρατικών εταιρειών της ΛΔΓ.
Είναι πιθανόν ο Ροβέντερ στην αρχή
να μην είχε συνειδητοποιήσει την κλίμακα όσων θα ακολουθούσαν.
Δίστασε να αναλάβει τη θέση του προέδρου.
Το θυμάμαι αυτό.
Δίστασε, αλλά ήταν αναπόφευκτο.
Επέτρεψε στον εαυτό του να το αναλάβει.
Υπηρετούσε…
Θα το πω έτσι. Υπηρετούσε την πατρίδα.
9 ΜΗΝΕΣ
ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ+ΔΙΑΛΥΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ =TREUHAND
Τα πρώτα μεγάλα κύματα απολύσεων ήρθαν σχετικά γρήγορα.
Για πρώτη φορά
ο κόσμος έπρεπε να πάει σε γραφείο εύρεσης εργασίας.
Επόμενος, παρακαλώ!
Είχαν κυριευθεί από αγανάκτηση
οι κάτοικοι της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.
Ο θυμός απέναντι στην Treuhand είχε μεγαλώσει πολύ.
ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!
Είστε ένα από τα πιο μισητά πρόσωπα της Δυτικής Γερμανίας
στην Ανατολική Γερμανία.
Με μια σας κίνηση, χάθηκαν χιλιάδες δουλειές.
Έχουν ήδη χάσει τη δουλειά τους 760.000 άνθρωποι στα νέα κράτη.
Πώς το αντιμετωπίζετε αυτό σε ανθρώπινο επίπεδο;
Υπάρχουν οικονομικοί λόγοι που σας αναγκάζουν να το κάνετε,
μα πολλοί άνθρωποι έμειναν άνεργοι.
Ο Ροβέντερ ήταν ο άνθρωπος
που κινδύνευε περισσότερο από οποιονδήποτε τότε στη Γερμανία.
Εκπονήσαμε μια ανάλυση,
την οποία υπέγραψα και κατόπιν ενημέρωσα
την Αστυνομία Δίωξης του Εγκλήματος, την Προστασία Συντάγματος,
τον Ομοσπονδιακό Γενικό Εισαγγελέα, το υπουργείο Εσωτερικών.
Καταλήξαμε στο συμπέρασμα
ότι ο Ροβέντερ είναι ένα άτομο Κ-106.
Αυτό έθετε τον Ροβέντερ στην υψηλότερη πιθανή κατηγορία κινδύνου,
δηλαδή δήλωνε ότι διέτρεχε ακραίο κίνδυνο.
Η επονομαζόμενη "ιδέα 106" της αντιτρομοκρατικής.
Η προσέγγιση είναι η εξής.
Άτομα υψηλού κινδύνου παρακολουθούνται μέσω "μυστικών μέτρων".
Αυτά θα αποκάλυπταν εγκαίρως
αν τα επιφανή άτομα παρακολουθούνταν από τρομοκράτες.
Η απόφαση Κ-106 σήμαινε
ότι οι αστυνομικές αρχές θα ήλεγχαν το περιβάλλον του Ροβέντερ
και θα ενημέρωναν για πιθανούς κατασκόπους.
Θα είχαμε στήσει μυστικές επιχειρήσεις
και θα ήμασταν σε ετοιμότητα αν γινόταν κάποια επίθεση στον Ροβέντερ.
Αυτό σημαίνει το Κ-106.
Εδώ ζούσε η οικογένεια Ροβέντερ.
Είναι η βίλα Μαξιμίλιαν.
Το σπίτι ήταν σε μία περιοχή γεμάτο ανθρώπους με οικονομική άνεση.
Η περιοχή είναι γεμάτη μεγαλοπρεπείς βίλες.
Σε αυτό το μέρος οι ξένοι τραβούν την προσοχή.
Οτιδήποτε δεν ανήκε εκεί τραβούσε την προσοχή.
Ακόμα κι εγώ θα τραβούσα την προσοχή.
Το 1991 όταν δολοφονήθηκε ο Ροβέντερ,
δούλευα στην Düsseldorfer Express
ως ρεπόρτερ εγκλημάτων.
Ακόμα εκεί δουλεύω.
ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ TREUHAND!
Η επίθεση πρέπει να είχε σχεδιαστεί από καιρό.
Ο τρόπος με τον οποίο εκτελέστηκε η επίθεση
έπρεπε να έχει τραβήξει την προσοχή.
Δυστυχώς, κανένας αστυνομικός δεν πρόσεξε κάτι,
ούτε κάποιος σωματοφύλακας,
επειδή δεν υπήρχε κανείς.
Ζούσε μόνος στο σπίτι
και η μόνη αστυνομική δύναμη παρούσα
ήταν ένα περιπολικό που περνούσε κάθε τέσσερις ώρες.
12 ΜΕΡΕΣ
ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
Ομοσπονδιακό Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών,
Ειδική Ομάδα Treuhand.
Μέτρα ασφαλείας ελήφθησαν στην οικία του δρος Ροβέντερ.
Αποκαλύφθηκε ότι το σύστημα βιντεοπαρακολούθησης
ήταν κλειστό την ημέρα της επίθεσης.
Οι τελευταίες καταγραφές είναι από την 21η Μαρτίου 1991.
Η υπόθεση Ροβέντερ έμεινε χαραγμένη στο μυαλό μου.
Πάντοτε επιθυμούσα
να μιλήσω στην κυρία Ροβέντερ.
Έκανα δύο τηλεφωνικές συνεντεύξεις…
μαζί της.
Η κυρία Ροβέντερ παραπονέθηκε πικραμένη,
σχεδόν κλαίγοντας,
ότι ο άντρας της θα ήταν ακόμα ζωντανός…
αν είχαν γίνει πιο πολλές ενέργειες για την ασφάλεια και των δύο.
Τη Μεγάλη Πέμπτη, όταν τον έφεραν στο σπίτι
δύο άτομα της συνοδείας του,
τους το ανέφερα.
Μου απάντησαν με πολύ χαλαρό τρόπο
"Τι περιμένετε;
Να πηγαινοερχόμαστε στον Ρήνο με βάρκα;
Έχουμε ήδη μυστικές έρευνες σε εξέλιξη".
Τους πρότεινα να φυλάσσεται το σπίτι από έναν φύλακα στην πόρτα.
Δεν έκαναν τίποτα απολύτως.
Η ΝΥΧΤΑ ΤΗΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ
Πάμε στη μέρα του φόνου.
Η περιπολία προστασίας
ήλεγξε την οικία Ροβέντερ
την 1η Απριλίου 1991, ως ακολούθως.
Στις 15:05 μ.μ., στις 17:55 μ.μ., στις 20:10 μ.μ.
Δεν είχε γίνει ακόμα έλεγχος από τη νυχτερινή βάρδια.
Υπήρχαν ενδείξεις ότι κάτι μαγειρευόταν.
Χτύπησε το τηλέφωνο τη νύχτα,
το σηκώσαμε και δεν απάντησε κανείς.
Και μετά χτύπησε το κουδούνι.
Κοίταξα κάτω. Τίποτα. Δεν ήταν κανείς εκεί.
Η κυρία Ροβέντερ ήταν πικραμένη
που δεν είχε γίνει τίποτα.
Τρεισήμισι ώρες αργότερα ο άντρας της ήταν νεκρός.
Προκαταρκτική αναφορά αυτοψίας Ντέτλεβ Κάρστεν Ροβέντερ.
Σφαίρα σφηνωμένη στον θώρακα, με είσοδο από πίσω
στο αριστερό μέρος του σώματος.
Πορεία ανοδική από κάτω αριστερά προς τα πάνω δεξιά.
Η θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης υπέστη διάτρηση
στο επίπεδο του πέμπτου θωρακικού σπονδύλου.
Ολοκληρωτική κάκωση νωτιαίου μυελού.
Η βολή διαπέρασε την τραχεία.
Ο θάνατος προκλήθηκε από εσωτερική αιμορραγία.
Πολύ δυσάρεστη φωτογραφία.
Το να τελειώσει μια καριέρα με τέτοιο τρόπο,
αν μπορώ να το θέσω έτσι.
Και ουσιαστικά, είναι η απόδειξη της ανικανότητας μιας χώρας
αυτή η φωτογραφία.
Μιας χώρας που δεν ήταν ικανή
να προστατεύσει ένα τέτοιο άτομο
από μια δολοφονία.
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
Σήμερα το απόγευμα, 6:00 μ.μ.
Ένα μπουκέτο λουλούδια αφημένα
στην οικία Ροβέντερ στο Ομπερκάσελ.
Ο Ντέτλεβ Ροβέντερ, επικεφαλής της Treuhand,
δεν λάμβανε ύψιστη ασφάλεια από την αστυνομία.
Ο αρχηγός της αστυνομίας του Ντίσελντορφ δεν προστάτευσε τον Ροβέντερ
όπως θα έπρεπε να τον προστατεύσει.
Αποφάσισε να μην το κάνει.
Αυτή είναι μια σκόπιμη ενέργεια.
Δεν υπήρχε συντονισμός.
Η Αστυνομία Δίωξης του Εγκλήματος του Ντίσελντορφ
ήταν απίστευτα αδύναμη
όσον αφορά στη μάχη της τρομοκρατίας.
Για την ακρίβεια, ήταν η πιο αδύναμη σε ολόκληρη τη Γερμανία.
Ο ένας κατηγορούσε τον άλλον.
Έδιναν την εντύπωση ολοκληρωτικού χάους.
Αυτό συμπεριλάμβανε την αναβάθμιση των τζαμιών.
Είχαν τοποθετηθεί αλεξίσφαιροι υαλοπίνακες στον κάτω όροφο κι όχι στον πάνω.
Υπάλληλοι της Hoesch, εταιρείας για τα μέτρα ασφαλείας,
εξήγησαν στο τηλέφωνο
ότι ήταν επιθυμία της οικογένειας Ροβέντερ
να τοποθετηθούν αλεξίσφαιροι υαλοπίνακες μόνο στον κάτω όροφο της οικίας.
Η κυρία Ροβέντερ είπε
ότι ήθελαν να προστατευθεί και ο πάνω όροφος.
"Είναι το γραφείο του άντρα μου,
και θέλουμε κι εκεί αλεξίσφαιρα τζάμια".
Ο Ομοσπονδιακός Γενικός Εισαγγελέας και το Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών,
τους οποίους ρώτησα επανειλημμένως, αρνήθηκαν να δώσουν πληροφορίες.
Είπαν ότι θα επηρεάζονταν τα συμφέροντα της Γερμανίας.
Υπό το Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών,
η αστυνομία του Ντίσελντορφ έστησε μια ειδική μονάδα για την Treuhand.
Όπως παραδέχονται, δεν έχουν σημειώσει καμία πρόοδο.
Έλαβαν περισσότερες από 100 πληροφορίες από τον κόσμο,
μα ελάχιστες ήταν ελπιδοφόρες.
Τίποτα. Δεν είχαμε τίποτα.
Δεν ανακαλύψαμε αν ήταν άντρες, γυναίκες, δύο, τρεις, πέντε,
αν ήρθαν με τρένο, με αμάξι, με μηχανάκι
ή με βάρκα από τον Ρήνο.
Ναύλωσα ένα ελικόπτερο στις 3 Απριλίου.
Ήθελα να καταγράψω τι είχε συμβεί
από τον αέρα.
Στοίχισε πολύ, αλλά είχε ενδιαφέρον.
Πέταξα πάνω από τη σκηνή του εγκλήματος με ελικόπτερο
επειδή ήθελα να μάθω
πώς έφτασαν εκεί οι δράστες.
Είδα την οικία Ροβέντερ από κάτω μου.
Την είδα από ψηλά.
Είδα την προστατευτική ταινία της αστυνομίας.
Είδα κάποια περιπολικά.
Και είδα μια καρέκλα.
Ήταν προφανώς η καρέκλα όπου καθόταν ο ελεύθερος σκοπευτής.
Ο σκοπευτής είχε κρυφτεί σε έναν πάρκο.
Οπλισμένος με ένα όπλο, περίμενε στην καρέκλα
μέχρι το θύμα να φανεί στο γραφείο.
Στη σκηνή του εγκλήματος βρέθηκαν κιάλια…
μια πετσέτα
κι ένα γράμμα ομολογίας.
Το γράμμα ανάληψης ευθύνης που βρέθηκε στη σκηνή
είναι ακόμα στην εγκληματολογική ανάλυση.
Θεωρήσαμε ότι το γράμμα είναι αυθεντικό
και ταίριαζε με τις υποθέσεις μας.
Είπαμε από την αρχή
ότι αν γινόταν μια επίθεση στον Ροβέντερ,
θα περιμέναμε μια εξήγηση γι' αυτό.
Το γράμμα ανάληψης ευθύνης της RAF…
για την επίθεση στον Ροβέντερ,
περιέγραφε
τον τρόπο που…
τα εργοστάσια είχαν ισοπεδωθεί,
τον τρόπο που το δυτικό σύστημα είχε επιβληθεί,
χωρίς να νοιάζεται για τις μοίρες των ανθρώπων.
Αυτά ακριβώς τα λόγια θα βρείτε στο γράμμα της RAF.
Μπορώ να σας το διαβάσω. Εδώ το έχω.
Υποτιτλισμός: Γκέλη Τόγια