Oké. Klaar?
Zeg mij maar na. Ik, Janie Gibbs…
Ik, Janie Gibbs…
…beloof om nooit ofte nimmer een dansles bij te wonen.
Ik, Harriet… -Lukt zo wel. Ik heb het zelf geschreven.
Ik, Harriet M. Welsch, beloof om nooit ofte nimmer 'n dansles bij te wonen.
En dan nu de speciale handdruk.
Ik verklaar deze eed heilig.
Er mag geen dansles bijgewoond worden.
Nooit ofte nimmer.
Tikkie, jij bent 'm.
Ik bedacht die eed jaren geleden…
…zodat Janie en ik nooit de 'dametjes' zouden worden…
…die onze moeders voor ogen hadden.
Onze moeders hebben alles geprobeerd om ons op andere gedachten te brengen.
Preken.
Je wordt volwassen en leren dansen hoort bij die prachtige transformatie.
Een schuldgevoel aanpraten. -Ach joh.
Wat zou het dat ik de enige moeder ben met een dochter die niet kan dansen?
Omkopen. -Wie wil er een puppy?
Onder één hoedje spelen.
Zo is het altijd gegaan.
Jongedames gaan op dansles.
Nooit.
Door die eed waren we jarenlang eensgezind.
Voor ons geen jeukende panty's en oncomfortabele hakjes.
Maar dit jaar betekende die eed bijna het einde van onze vriendschap.
Ik wil gewoon, jij wil gewoon
Wij willen gewoon
Ik bepaal zelf wie ik wil zijn
Mijn autonomie
Nee, ik laat mijn haar niet knippen
En ik draag wat ik wil
Ik vind het fijn Als ik gewoon mezelf kan zijn
Ik wil niet, jij wil niet
Wij willen niet Rondgecommandeerd worden
'Ik ga nooit op dansles, erewoord'
NAAR HET BOEK VAN LOUISE FITZHUGH
Het begon allemaal toen ik een hap nam van m'n 2022e…
…sandwich met tomaat en mayonaise.
O, lieverd, toch.
Dit is zo leuk.
O, Harriet. We maken toch niet te veel lawaai?
Je vader en ik dansen even een walsje.
Wat een jolijt.
Doe je mee? -Het is heel makkelijk. Je moet…
Ik doorzie je wel. En voor de zoveelste keer:
ik heb gezworen nooit een dansles bij te wonen.
Je leert niet alleen maar dansen…
…maar ook etiquette en een correcte lichaamshouding.
Je manier van voortbewegen is zorgwekkend.
Snel, zo beweeg ik me voort. Snel.
En moet je je kleren kijken. -Wat is daarmee?
Straks denkt men nog dat mijn dochter een schooier is.
Liefje, het is echt heel leuk. Je hoeft je er niet zo druk om te maken.
Dit jaar moet je er echt aan geloven.
Ze vonden zichzelf toch zo geestig.
Dansles?
Waarom was dat ook alweer zo verschrikkelijk?
Ik heb een hekel aan die jurkjes, panty's en schoenen.
Ik voel me er belachelijk in.
Zaterdag is de beste dag om te spioneren en een spion zou nooit op dansles gaan.
Jawel, hoor.
Harriet, waarom ben je een spion? -Om schrijver te worden.
Om schrijver te worden, moet je alles zien en weten…
…dus ook hoe je moet dansen.
Ik lik de grond nog liever.
Ik voel me zo gracieus.
Luister, je bent zoveel tijd en energie kwijt aan je verzet tegen dansles.
Is het niet makkelijker om gewoon te gaan?
Wie weet? Als het niks wordt, hoef je misschien niet eens terug.
Wacht, dus nu wil je op dansles?
Eén les maar.
Luister even.
We gaan erheen en jij bedenkt een geniaal plan om de boel te ontregelen.
Je bent toch een gestoorde professor? -Nee, een gewone wetenschapper.
Prima. Maar dan worden we eruit geschopt…
…en is het hele gebeuren zo'n totale mislukking…
…dat onze moeders nooit meer over dansles beginnen.
Je wil dus een instabiel element, zoals azijn, toevoegen…
…aan een stabiele oplossing, zoals baking soda.
Precies.
Dat gaat niet.
Wat? Hoezo?
We zworen om nooit ofte nimmer een dansles bij te wonen.
Het is maar één les.
Een eed hoor je niet te verbreken.
Luister, als dat zo was, waarom bestaat de tegeneed dan?
Eén, twee, drie. Eén, twee, drie.
Onze ouders zweren samen. Die van mij deden dit ook.
Eén, twee, drie.
O, Harriet, wat leuk dat je er bent. Mr Gibbs en ik dansen net een wals.
Hebben jullie zin om mee te doen?
Kom op, Janie. Het is tijd voor wat sierlijkheid in je leven.
Eén, twee, drie. Eén, twee, drie.
Eén, twee, drie.
Oké, hou maar op. Ik ga wel op dansles.
Hij jeukt. Waarom jeukt hij zo? Alsof-ie van mieren gemaakt is.
Ik voel me net een poedel.
Dit is de ergste dag van m'n leven.
Straks is het voorbij. Ben je klaar voor de tegeneed?
Wonen te bij dansles een nimmer ofte nooit om beloof, Welsch M. Harriet, ik.
Wonen te bij dansles een nimmer ofte nooit om beloof, Gibbs Janie, ik.
Onze eerste tegeneed. Ik ben er duizelig van.
Het is net alsof ik hoeven heb. Wie kan hier nou op lopen?
O, juist.
Wie zei dat je naar me mocht kijken?
Even stil, kinderen.
Ik ben Mr Dubois, jullie dansleraar.
Hoe heet jij?
Harriet M. Welsch.
Ik hou wel van 'n uitdaging.
Ontspan je schouders.
Die hand moet wat hoger.
Voeten op schouderbreedte.
Uitstekend, Miss Hawthorne.
Dit is nou een mooie lichaamshouding, en die spreekt boekdelen.
Ik kan veel afleiden uit iemands lichaamshouding.
Hun zelfverzekerdheid, klasse, menslievendheid, mentaliteit…
Je bent sneller klaar als je zegt wat je er niet uit kunt afleiden.
Hup, rechtop. Je bent niet de klokkenluider van de Notre Dame.
Ik kan er niets aan doen. Pinky is te klein. Ik moet wel vooroverbuigen.
Heel goed, Miss Gibbs.
Waar was ze mee bezig? Waarom lachte ze?
Toen bedacht ik dat dat vast bij haar plan hoorde.
Natuurlijk. De lieveling van de leraar worden…
…zijn vertrouwen winnen en dan de boel vergallen.
Een kwestie van tijd.
Eén, twee, drie. Eén, twee, drie.
Janies plan vergde echter wel heel veel tijd.
Janie.
Harriet.
Wat? -Je staat op m'n tenen.
Miss Welsch.
M'n rug is recht.
Je danst uit de maat. Laat je door Mr Whitehead leiden.
Het zijn de handschoenen.
Die jeuken aan m'n handen en dat voel ik in m'n voeten.
Stop.
Je mag je handschoenen niet uittrekken.
En de jeuk dan?
Ze horen niet comfortabel te zijn…
…maar je te beschermen tegen de zweterige, ongewassen handen van je partner.
Paarse sokken, ik tik je af.
Ik hou het geen minuut langer vol.
Wat is het plan? -Ik weet niet hoe ik dit moet uitleggen.
Dan is het plan te ingewikkeld. -Ik vind dansen best leuk.
Nee, dat vind je niet.
Jawel.
Je vond er niets aan. -Ik had het nooit geprobeerd.
Miss Welsch, terug naar je partner, nu meteen.
Kom op, Pinky. -Maar ik hoor jou te leiden.
Leid me dan. Die kant op.
Janie. Je had gelijk. De eed verbreken was…
Omdraaien, omdraaien.
…een vergissing. Ik wil 'm weer instellen. Misschien kunnen we een tegen…
Kijk eens uit je doppen.
Ik mocht toch niet naar je kijken?
Een tegen-tegeneed. Laten we een tegen-tegeneed afleggen.
Nee. Ik ben blij dat we hem verbraken.
Anders was ik nooit op dansles gegaan.
Maar… Kom eens even hier.
Miss Welsch.
Jongedames horen te volgen en niet te leiden.
Wat? Alleen jongens mogen leiden? Hoezo?
Zo is het nu eenmaal, want jongens zijn groter en sterker.
Maar zij is twee keer zo groot als ik.
Je groeit nog wel. -Dan heb je m'n pa niet gezien.
Het is niet eerlijk. Meisjes kunnen ook leiden.
Toch, Janie?
Oké, dus ik kon even niet op Janie rekenen.
Maar als ze zag wat ik van plan was, zou ze me wel steunen.
Kom op, iedereen. Ga uit je bol. Er zijn geen regels.
Meisjes kunnen leiden en een partner en blaren zijn niet nodig.
Hou onmiddellijk op met die onzin.
Dit is geen onzin, Mr Dubois. Dit is een revolutie.
Ontdoe je van de ketenen der traditie. Laat zien wie je bent.
Beth Ellen, ik weet dat je dat wil.
Pinky?
Daar hoort je hand niet te komen, Mr Whitehead. Ga hem wassen.
Janie?
Sport, ik heb je hulp nodig.
Hé, ik zit midden in een training. -Maar ik heb de hoeder van de eden nodig.
Momentje.
Coach, ik moet even naar de wc.
Hé, kom. Het eedboek ligt in m'n kluisje.
Het ligt er niet. Jij zei van wel.
Geheim vakje. Gaaf.
Oké, Sport. Luister. Ik heb een tegeneed afgelegd en dat was een vergissing.
En nu moet ik… -Sport, maak dat je terugkomt.
Ik moet weer naar de training.
Heb je al wat bruikbaars gevonden?
Wie was je getuige toen je de tegeneed aflegde?
Daarvoor heb je geen getuige nodig. Toch?
Jawel, hoor. Bladzijde 27, artikel vier, sectie B.
Sport, verdedigen.
Janie.
Sport, wat doe jij hier?
We moeten praten.
'Ook bij een tegeneed moet er een getuige zijn…
…anders is de eed niet geldig. Daarom…' -Was onze tegeneed ongeldig.
Yep. Geen dansles. Nooit ofte nimmer.
We zijn al begonnen. -Jullie moeten eronderuit komen.
We gaan terug en misdragen ons, zodat we nooit terug mogen komen.
Zo komt de eed nooit meer in gevaar.
We kunnen de tegeneed ook opnieuw afleggen, met Sport als getuige.
Nee, dan spreken we ons uit voor de regel dat meisjes niet mogen leiden.
Is dit echt wat je wil?
Goed dan. Een eed is een eed.
Miss Welsch, fijn dat je bent bijgedraaid.
Wat is het plan?
Pinky moet je ten dans vragen.
Pinky, vraag me ten dans.
Oké. Wacht, is dit een valstrik? -Pinky.
Mag ik deze dans van u?
Het is me een eer.
Ze geeft zich over aan het genot van de dans. Zo gaat dat altijd.
En nu?
Trek die snel weer aan.
Al die bacillen.
Al die ruwheid.
Wat een verschrikking.
Ik wist dat dit een valstrik was.
Jullie twee. Wegwezen.
Zag je zijn gezicht?
Zin in een milkshake? Ik hoef pas om 16.00 uur te gaan spioneren.
Vind je dansen nou echt zo vreselijk?
Of alleen maar omdat jij er niet goed in bent en ik wel?
Het is vreselijk om wel tig redenen…
…maar vooral omdat wij de jongens moeten volgen. Hoe kun je dat oké vinden?
Omdat ik eraan gewend ben.
Het is altijd zo dat jij leidt en ik volg. En ik ben het zat.
Ik leid heus niet altijd. -Jawel.
Zei het meisje dat ervandoor ging en haar beste vriendin achterliet.
Om mezelf af te leiden…
…ging ik Mr Withers en z'n 26 katten bespioneren.
Helaas gingen mijn gedachten hun eigen gangetje.
Weten jullie waarom jullie m'n beste vrienden zijn?
Nou?
Omdat jullie altijd naar me luisteren, altijd trouw zijn…
…en nooit ofte nimmer een dansles zullen volgen.
Ik wil niet trouw zijn. Jij neemt altijd de leiding.
Ik wil dansen.
Waarom moet altijd alles op jouw manier?
Ik neem niet altijd de leiding. Toch?
Ik zou Janie best willen volgen. Maakt niet uit waarnaartoe.
Nou ja, niet een afgrond in.
Dansles is een afgrond waarin ik Janie niet zal volgen.
Ik bedoel, ik zal Janie niet de afgrond van de dansles in volgen.
Grammaticaal beter, maar 't klinkt wel raar.
Hallo, Harriet. -Mag ik Janie even spreken?
Ik denk niet dat ze dat wil.
En na dat hele gebeuren in de dansles snap ik haar volkomen.
Mrs Gibbs hield ons niet bij elkaar vandaan.
Onze vriendschap stond op het spel.
We moesten alles uitpraten. Ik zou mezelf verklaren…
…zeggen dat leiden zwaar was, maar dat zij het ook wel kon.
Wauw. Ze kon het echt heel goed.
En zo gelukkig had ik haar niet eerder gezien.
Ik wist wat ik moest doen en ik zag er als een berg tegenop.
Eén, twee, drie. Eén, twee, drie. Eén, twee…
Miss Welsch? Ik had je toch gezegd… -Alles was mijn idee.
Janie wilde je les niet saboteren. Ik dwong haar daartoe.
Wat draag je in hemelsnaam?
Je moet haar weer toelaten.
Alsjeblieft. Ze is gek op dansen en ze is er goed in.
Ik zei nee.
Ik ben tot alles bereid.
Alles?
Als je een deal wil sluiten, stem dan niet in met het woord 'alles'.
Allemaal kreukels. Opnieuw.
Het goede nieuws is dat Janie de dag erop de dansles weer in mocht.
Goed dat ik Mr Dubois zover heb gekregen om je weer tot de les toe te laten, hè?
Ik wilde eigenlijk zeggen, over dat hele gedoe…
Het spijt me.
Genoeg gekletst. Er komen allemaal bacillen op m'n handen.
Ik dacht dat je alles goedmaakte als je sorry zei.
Maar misschien was dat niet altijd zo.
Toen de dansvoorstelling eindelijk plaatsvond…
…zat ik netjes in het publiek en, zoals goeie, ouwe Mr Dubois dat zou zeggen:
gaf me over aan het genot van Janies danskunsten.
Ik heb de handschoenen gestreken.
Wat scheelt er?
Ik wou dat je ook meedeed.
Dansles.
Het enige goeie eraan was 't feit dat Marion niet de beste was.
Dat was Janie.
Miss Welsch, mag ik deze dans van u?
Wat?
Janie, wat doe je nou?
Harriet ten dans vragen.
Dat gaat niet. Ik kan er niets van.
Laat je gewoon een keer door mij leiden.
Het is me een eer.
Nee. Miss Welsch, Miss Gibbs. Hou hiermee op.
Mrs Welsch, Mrs Gibbs.
Ze dansen tenminste.
Dat is waar.
Harriet, je staat op m'n tenen. -Ik zei toch dat ik het niet kon?
Hé, ik heb eens nagedacht en ik wil een nieuwe eed afleggen.
Om nooit meer een eed af te leggen? -Je haalt me de woorden uit de mond.
Miss Hansen. Wat doe je nou?
Mr Whitehead.
Ach, wat. Toe maar, dans maar. Maar trek niet je handschoenen uit.
Ole Golly had gelijk.
Je moet alles weten, als je schrijver wil worden.
En hoewel ik nooit echt heb leren dansen, leerde ik iets veel beters:
dat een beste vriendin moet weten wanneer ze moet leiden of volgen.
Vertaling: Jenneke Takens