KAPLICA NOWYCH POCZĄTKÓW CADE LAKE, STAN TEKSAS
DZIESIĘĆ TYGODNI PO ZWOLNIENIU
Idę do kościoła.
Dzieciaki się bawią.
Mają ubaw.
Jak się macie?
- Jak leci? - Dobrze.
Dobrze cię widzieć.
- Co tam? - Mój syn, Quentin.
- Hej. - Miło cię poznać.
Ostatnio mój kurator pozwolił mi chodzić do kościoła.
Przychodzę tu od sześciu tygodni.
To dla mnie błogosławieństwo.
- Cześć. - Miło cię widzieć. Co tam?
- Mam tłuste ręce. - W porządku. Szczęść Boże.
Długo czekałem na tę chwilę,
a ci ludzie to rozumieją.
Ojcze, poprowadź mnie do dobrych decyzji.
Naucz mnie, jak spędzać czas,
bym osiągnął największe dobro
i wzmocnił moje życie.
PODCZAS PROCESU DALE SIGLER TWIERDZIŁ, ŻE ZABIŁ JOHNA ZELTNERA PODCZAS NAPADU
Dale, to chyba dobry moment,
żebyś podzielił się z nami swoim świadectwem.
PO 30 LATACH TWIERDZI, ŻE MIAŁ ZUPEŁNIE INNY MOTYW
Bardzo dziękuję wam wszystkim za to,
że daliście mi szansę.
Otworzyliście dla mnie serca, swój kościół
i swoje życie.
Dopiero trzy czy cztery lata temu znalazłem dość siły,
by przyznać, kim i czym byłem.
W 1990 sądzono mnie za zabójstwo.
Spędziłem trzy lata w celi śmierci
za zabicie człowieka, który szantażem zmuszał mnie do homoseksualnego związku.
Niektórzy będą myśleć, że w momencie tamtego zabójstwa
straciłem prawo do życia.
Ale czy morderca nie ma prawa powiedzieć prawdy?
Nie obchodzą mnie ludzie, którzy chcą snuć domysły,
bo dzieci Boże mnie zrozumieją.
NETFLIX — SERIAL ORYGINALNY
To ważne, by ludzie zrozumieli,
że każdy z nas doświadcza w życiu wielu udręk.
Tego dnia, gdy zabiłem,
odbierałem sobie życie. Nie chciałem już żyć.
Miałem dość życia w bólu.
W dzieciństwie przeżyłem straszne rzeczy.
Molestowanie skrzywdziło mnie na całe życie.
Dorastanie z tym piętnem było trudne.
Kwestionowałem przez to swoją seksualność. Nie wiedziałem, czy jestem mężczyzną.
To był początek
mojej drogi samozniszczenia.
Uciekałem przed moimi demonami i lękami.
Kiedy przyjechałem do Teksasu, wszystko zaczęło się od nowa.
W dniach przed zabójstwem
targały mną emocje.
Byłem zagubiony.
Brałem narkotyki dożylne, zażywałem metamfetaminę, kokainę…
Wtedy poznałem Johna.
Zaprzyjaźniliśmy się.
Mogłem u niego wziąć prysznic, przespać się.
Zwierzyłem mu się z tego,
co przeszedłem.
Powiedziałem mu, czemu wylądowałem na ulicy i o molestowaniu.
W końcu
zaufałem Johnowi, poznałem go.
Miałem go za dobrego przyjaciela.
Pewnej nocy poszedłem do jego domu,
wziąłem prysznic
i zasnąłem.
Gdy się obudziłem, on był na mnie. Odepchnąłem go.
Spytałem go, co robi.
Zabrałem rzeczy
i wtedy…
powrócił strach
z czasów dzieciństwa.
Powiedziałem mu: „Jesteśmy przyjaciółmi. Czemu pomyślałeś,
że mógłbym tego chcieć?”.
Powiedział, że jeśli się nie zgodzę,
to powie wszystkim, że i tak to zrobiliśmy.
Zawsze wszystko w sobie tłumiłem,
ale to był punkt krytyczny.
Zaprzyjaźniłem się z Johnem,
a on chciał mnie zmusić do homoseksualnego zbliżenia.
Powiedziałem mu, że nie mam po co żyć.
I że jeśli to zrobi, to go zabiję.
Mówiłem szczerze, bo nie dbałem o własne życie.
Dwa dni po tym, jak John chciał mnie wykorzystać,
zaczął wydzwaniać i mnie szukać.
Uznałem to za groźbę.
Chciał wszystkim powiedzieć,
że doszło do zbliżenia, a to nieprawda.
Możecie nazywać mnie jak chcecie: zabójcą, mordercą…
Ale nigdy nie byłem gejem.
Postanowiłem, że będę walczył.
Ostrzegałem go.
Postanowiłem zrobić to, co mówiłem.
Szóstego kwietnia 1990 roku
poszedłem do tamtego Subwaya.
John spytał, czy dałem się wreszcie przekonać.
Wyjąłem z kieszeni czterdziestkę piątkę,
położyłem ją na ladzie i wycelowałem w niego,
a on zaczął się trząść. Był przerażony.
Strzeliłem mu sześć razy w pierś.
A kiedy upadł,
opróżniłem magazynek.
Strzeliłem mu jeszcze dwa razy w głowę.
Często zadaję sobie pytanie,
jak mogłem dopuścić do takiej sytuacji.
Byłem w mrocznym miejscu.
W całkowitej rozsypce.
I zawsze będę za to płacić.
Żałuję, że zabiłem Johna.
Nikt nie zasługuje na taki koniec.
Do dziś sobie tego nie wybaczyłem.
Choć ludzie mówią, że w końcu muszę.
To niełatwe.
Nie mogę cofnąć czasu.
Mogę tylko szczerze o wszystkim opowiedzieć
i służyć ludziom.
Moje życie było…
pełne wichur, tragedii i burz,
które ciągnęły mnie coraz głębiej.
Mówię o tym dla innych.
By pomagać ludziom, którzy doświadczyli molestowania,
dręczenia czy innych problemów.
Musisz szukać pomocy tak długo, aż ją znajdziesz.
To nie moja wina, że mnie molestowano, gdy miałem dziesięć lat.
Ale dusiłem to w sobie całe życie.
Nie miałem do kogo się z tym zwrócić.
Ale ten ból miał mnie doprowadzić do celu,
do planu, który ma dla mnie Bóg.
Wiem, że każdy mój kolejny dzień
i każdy oddech
są dowodem na to, że cuda się zdarzają.
Dziękuję.
Amen!
Myślę, że to historia odkupienia.
Każdy z nas ma szansę na odkupienie,
jeśli pójdzie właściwą drogą.
To było niesamowite.
Wiem, co czuje Dale,
bo sam siedziałem w więzieniu
przez 28 lat
za usiłowanie morderstwa.
Ale nie byłem jak Dale.
Dale zmądrzał i znalazł Boga,
a ja nie. Wciąż się buntowałem.
Myślę, że Dale jest dobry.
Wie, o czym mówi.
Doświadczam wielu błogosławieństw.
Poruszyłem serca wielu ludzi.
Modliłem się o to, odkąd mnie zwolniono.
Bóg mnie wspomaga.
Przez te kilka miesięcy
Dale poczynił wielkie postępy.
Przekonał wielu ludzi.
Zwłaszcza parafian.
Są pod ogromnym wrażeniem,
gdy słyszą jego opowieść.
Dale pozyskuje ludzi za każdym razem,
gdy ma okazję z nimi porozmawiać.
Cześć!
- Wejdźcie. - Jak się macie?
Całkiem dobrze.
- To jest Dale. - Jak się masz?
Dale, to mój wnuk, Shannon Junior.
- Jak leci? - Jenny.
I Cheyenne.
Dziękuję, że wpadliście.
Wcześniej byłem zajęty.
Niczego nie ukrywam.
Pytajcie, o co chcecie,
a spróbuję odpowiedzieć.
Nie ukrywam tego, kim jestem i skąd pochodzę.
Na pewno nigdy
nie byłem na tyle nieśmiały,
by nie odpowiedzieć na pytanie.
Powiesz nam, jak…?
Chcesz wiedzieć?
Gdy miałem dziesięć lat, byłem molestowany.
Gdy 11 lat później żyłem na ulicy,
ktoś chciał mnie zmusić do homoseksualnego związku.
Powiedziałem mu, że jestem na takim etapie,
że go za to zabiję.
Powiedziałem mu, że została mi
już tylko moja reputacja,
dotrzymywanie słowa i bycie porządnym człowiekiem.
Dla niego to była gra.
- Więc go zastrzeliłeś? - Tak.
Zniszczyłem dwa istnienia, jego i swoje.
Ale dzięki łasce Boga wciąż żyję.
Nie wszyscy zrozumieją moją historię,
bo na świecie są dwa rodzaje ludzi, których inni najbardziej się boją.
To mordercy i pedofile.
A ja jestem mordercą.
Ale z czasem ludzie, którzy ze mną rozmawiają,
i poznają moją historię, widzą, kim jestem teraz.
Dzięki, że wpadliście.
- Odwiedzajcie nas częściej! - Kiedy chcecie!
Co o nim sądzisz?
Dużo gada.
W końcu całe życie
spędził w więzieniu.
Musi wszystkim o sobie opowiedzieć.
Żeby wiedzieli, kim jest.
Więzienie musiało sporo go nauczyć.
Brał narkotyki i przeżywał ciężkie chwile.
A tamten facet go skrzywdził.
Pewnie zrobiłbym to samo.
DALLAS, STAN TEKSAS
Zanim dokonałem zabójstwa, żyłem na ulicy.
Spotkałem Johna Zeltnera.
Zaufałem Johnowi, poznałem go.
Miałem go za dobrego przyjaciela,
a on chciał mnie zmusić do homoseksualnego zbliżenia.
Powiedziałem mu, że nie mam po co żyć.
I że jeśli to zrobi, to go zabiję.
Jeśli wierzy w to, co mówi,
i uważa, że to było usprawiedliwione,
to, szczerze mówiąc, niepokoi mnie to.
Martwi mnie to…
że społeczeństwo jest narażone na tak irracjonalne podejście.
Nie nazwę nikogo kłamcą,
bo nie znam prawdy, ale powiem jedno:
jeśli ta informacja jest prawdziwa,
to trzeba było powiedzieć to przysięgłym.
Będę szczery.
Nie uwierzyłbym w to.
Ten człowiek twierdzi, że był szantażowany
przez osobę twierdzącą, że był…
gejem.
Dla mnie to niedorzeczne.
Jeśli ktoś chce…
fałszywie twierdzić, że prowadzę jakiś styl życia,
to śmiało.
Wiem, kim jestem.
Co się przez to stanie?
Jak to miałoby mi zaszkodzić?
Nie mam prawa odebrać nikomu życia.
To gruba przesada.
To irracjonalne.
Pan Sigler odwraca role.
Uczynił siebie ofiarą,
a Johna Zeltnera – złoczyńcą.
A nie jest ofiarą.
Nie jest ofiarą.
Jeśli już, to jest ofiarą samego siebie
i swoich czynów.
Nikogo innego.
Nikt nie ponosi winy za to, co się stało.
Poza nim.
Powinien paść na kolana i dziękować nie tylko Bogu,
ale całemu społeczeństwu – za drugą szansę.
Mówi, że ludzie muszą go zrozumieć.
A to społeczeństwo dało mu drugą szansę.
Powinien być wdzięczny i pokorny.
Wziąć odpowiedzialność.
Dość wymówek i roztrząsania sprawy. Pora żyć dalej.
I postępować właściwie.
CADE LAKE, STAN TEKSAS
Nie odsuwam od siebie winy. Zależy mi tylko na prawdzie.
Biorę pełną odpowiedzialność za tamto zabójstwo,
ale spróbujcie zrozumieć, jak do tego doszło.
Nie myślałem jasno.
Nie widziałem przed sobą przyszłości.
Widziałem tylko mękę i ból.
Nie mogłeś zrobić niczego innego? Musiałeś zabić?
Ludzie tego nie rozumieją.
Próbują gdybać, co mogło się stać.
Łatwo mówić po fakcie.
O tym, co by się zrobiło, 30 lat później.
Dla mnie to strata czasu.
To nie rozwiązuje sytuacji.
To nie wskrzesi Johna.
Ludzie nie chcą zrozumieć
bólu i męki, które doprowadzają kogoś
do zabójstwa.
Czemu nie mówiłeś o tym wcześniej?
Po co?
Gdy próbowałem o tym mówić, z prawnikiem i innymi,
tylko mnie wyśmiewano.
Na pierwszym spotkaniu z prawnikiem usłyszałem:
„Chyba jesteś idiotą!”.
System sądownictwa nie chce wiedzieć.
Moi prawnicy nie chcieli wiedzieć.
Więc czemu miałbym o tym mówić?
Czułem, że nikt mnie nie zrozumie.
Miałem to gdzieś.
Chciałam to zakończyć.
Chciałem umrzeć.
Żywisz urazę do gejów? Jesteś homofobem?
Co sądzisz o gejach?
Nie.
Nie zabiłem go, bo był gejem.
Nigdy nie żywiłem do nikogo urazy, nie byłem homofobem,
ani nie miałem żadnych problemów z życiowymi wyborami innych.
Nie oceniam ludzi.
Czy wierzę w homoseksualizm?
Nie, to obrzydliwość w oczach Boga.
Tak mówi słowo Boże.
Tego mnie nauczono.
Ale to ich życie.
Nie osądzam ludzi.
Kocham ich mimo wszystko.
Od dziecka do teraz nikogo nie osądzałem. Nie nienawidzę ludzi za przekonania
ani za ich seksualność.
Nigdy tego nie robiłem.
Ale inni chyba chcą mnie osądzać.
Zabiłem geja, więc to musiała być zbrodnia nienawiści.
Nie o to chodziło.
Może John źle cię zrozumiał?
Nie ma mowy, żeby źle odczytał moje intencje.
Osoby, którą byłem, nie dałoby się nie zrozumieć.
Nie ma mowy.
Niektórzy myślą, że mogło chodzić o coś więcej,
że o czymś nie wiedzą.
Że robię to dla chwili sławy
albo…
próbuję coś ukryć.
Nie, mówię szczerze.
Oto co się stało. Taka jest prawda.
Mówię o tym, nie po to, żeby oczerniać tego człowieka,
nie po to, by mieć wymówkę albo usprawiedliwiać to,
co zrobiłem.
Nie obchodzi mnie już to, co pomyślą czy powiedzą ludzie.
Bo wiem, że to prawda.
FORT WORTH, STAN TEKSAS
To idealna przykrywka,
bo jedyna osoba, która zna prawdę, nie żyje.
Łatwo przerzucić odpowiedzialność na trupa,
który nie może się bronić
i powiedzieć nam, co naprawdę łączyło
jego
i Dale’a Siglera.
A nawet jeśli Sigler mówi prawdę,
to nie miał powodu, by zabić człowieka.
Przez co? Przez próbę
homoseksualnego stosunku?
To jakieś żarty.
PONIEWAŻ DALE ZOSTAŁ JUŻ SKAZANY ZA UMYŚLNE ZABÓJSTWO,
ZMIANA MOTYWU MORDERSTWA NIE WPŁYWA NA WYROK ANI WARUNKI ZWOLNIENIA
Wszystko sprowadza się do jednego pytania.
Czy gorsze jest to, że John Zeltner zginął,
ponieważ był rzekomo gejem
i szantażował Dale’a Siglera?
A może gorsze jest to, że Sigler zabił Zeltnera,
bo chciał zdobyć pieniądze
na więcej narkotyków i alkoholu?
Oba scenariusze są godne potępienia.
Jakkolwiek chcecie to ująć,
fakty są takie,
że John Zeltner nie żyje.
W CZASIE KRĘCENIA FILMU RODZINA ZELTNERA NIE WIEDZIAŁA
O ZMIANIE MOTYWU ZABÓJSTWA
Nie mam pojęcia, czy czuje skruchę.
Mam nadzieję.
Mam nadzieję, że nasza krzywda wciąż go prześladuje.
Nie wybaczę mu.
Nigdy tego nie zrobię.
Żadne jego słowa ani czyny nie zwrócą mi brata.
Miałbym mu wybaczyć?
Nie.
Nigdy.
Nawet gdybym wiedział, że się poprawił, to nic by nie zmieniło.
Zrobiłeś coś?
To za to płać.
FOREST I JOHN HARLAN ZELTNEROWIE ODRZUCAJĄ WSZELKIE PRÓBY
OBWINIANIA ICH BRATA PRZEZ SIGLERA
WCIĄŻ SĄ PRZECIWNI DECYZJI O ZWOLNIENIU DALE’A Z WIĘZIENIA
Chyba każdy, kto kiedykolwiek był prokuratorem, obrońcą czy sędzią
zadał sobie pytanie:
„Co jest sprawiedliwą karą za zabójstwo?”.
To naprawdę trudne pytanie.
Zadowala mnie wyrok, który otrzymał Sigler.
Bez względu na to, co mówią ludzie,
30 lat w więzieniu to szmat czasu.
Dale spędził w więzieniu prawie 60% swojego życia.
Dla mnie to dobry wyrok.
Ale lepiej, żeby znów nie nawalił.
TRZY MIESIĄCE PO ZWOLNIENIU DALE ZDOBYŁ PRACĘ NA POBLISKIM RANCZU
Prowadzenie auta po 30 latach
to coś cudownego.
Długo czekałem na to,
żeby wsiąść do auta i pojechać nim do pracy.
Cieszyć się życiem, mieć wiatr we włosach
i włączone radio.
To wolność.
O to właśnie chodzi.
Codziennie będę tu chętnie wracał.
Jest cicho
i spokojnie.
W więzieniu był ciągły krzyk i wrzask.
To było frustrujące,
ale mam to już za sobą. To wielka ulga.
Nie ma to jak ciężki tydzień pracy, powrót do domu z wypłatą,
prysznic, obiad z bliską osobą
i rozmowa o życiu. To czysta radość.
Bierzemy to za pewnik. Ja brałem.
Teraz każda chwila jest dla mnie cenna.
Od dłuższego czasu żyłam samotnie.
Chociaż lubię prywatność,
to miło móc z kimś porozmawiać i spędzać z nim czas.
Dobrze nam razem.
Dowiadujemy się o sobie różnych rzeczy
i cieszymy się tym.
To mój album z liceum.
- Dostałam to… - Wtedy się urodziłem.
- Co to ma znaczyć? - 1967.
- Dobry rocznik! - Okej.
To musiał być dla ciebie dobry rok.
- Jest tu twoje zdjęcie? - Tak.
Przestań!
Dość tego!
Wciąż nam ze sobą dobrze.
Nadal się kochamy.
Czasem się kłócimy,
ale szybko się godzimy.
Naprawdę chcesz zobaczyć
moje zdjęcie?
Tak, które to?
Nie powiem ci.
Musisz mnie znaleźć.
Dale to duży dzieciak.
Wygłupia się.
Dobrze się bawi i chce wyrazić
swoje szczęście,
a tylko tak potrafi to zrobić.
- Nadal nic? - Nie chcesz, żebym je znalazł.
Wcale nie.
- Tak. - Nie.
- Nie! - Tak tylko mówię.
To ty?
Tak.
Byłaś piękna! Nadal jesteś, ale wtedy szczególnie.
Dziękuję.
Gdybym chodził wtedy z tobą do szkoły,
podrywałbym cię.
Byłaś śliczna.
Nie znałam zbyt wielu szczegółów
tamtego zabójstwa.
Ale kiedyś siedzieliśmy w salonie
i go o nie spytałam.
Gdy powiedział mi, co się wydarzyło, byłam w szoku.
A potem serce zabolało mnie jeszcze mocniej,
bo…
widziałam, jak cierpi.
Moja opinia o nim się nie zmieniła.
Zawsze będę go wspierać.
Moje życie jest teraz…
piękne.
Gdy myślę o tym, jaką drogę przebyłem,
co przeżyłem…
Nie myślałem, że tego doczekam.
Tego, że tu będę.
Na świeżym powietrzu, patrząc w niebo.
To po prostu…
piękny dzień.
Co jest sprawiedliwą karą
za zabójstwo?
Wiem, że zasłużyłem na tę szansę.
Wiem, że zasłużyłem
na tę wolność.
Po 30 latach więzienia
spłaciłem swój dług z nawiązką.
Zmieniłem się.
Wydoroślałem. Dojrzałem.
Więc zasługuję na to.
Zasługuję na szansę, jak każdy.
ROK PO WYJŚCIU Z WIĘZIENIA DALE SIGLER WCIĄŻ MIESZKA Z CAROLE,
ALE PLANUJE ZAMIESZKAĆ ODDZIELNIE
NIE PRACUJE JUŻ NA RANCZU I SZUKA NOWEJ POSADY
ZOSTANIE NA ZWOLNIENIU WARUNKOWYM DO KOŃCA ŻYCIA
Napisy: Aleksandra Basińska