WIĘZIENIE BEAUFORD H. JESTER III UNIT, STAN TEKSAS
BIURO NACZELNIKA
Hej, Mamo.
Dobrze cię widzieć.
DALE SIGLER NIGDY NIE ZAPRZECZYŁ, ŻE W 1990 ZABIŁ JOHNA ZELTNERA
CHOĆ MĘŻCZYZNA ZOSTAŁ SKAZANY NA DOŻYWOCIE I SPĘDZIŁ PONAD 10 000 DNI W WIĘZIENIU,
WYSZEDŁ NA WOLNOŚĆ
- Kocham cię. - Ja ciebie też.
Chodźmy stąd.
Chodźmy.
Wyjście z więzienia
jest przytłaczające.
Bo gdy marzysz o czymś tak długo
i to wreszcie się spełnia,
nie wierzysz, że to prawda.
Zaczynam się trząść.
- Naprawdę? - Zaczyna się.
- To trochę… - Dociera to do mnie.
Gdy zamknęli mnie 30 lat temu,
George W. Bush Senior był prezydentem USA.
Skończyła się zimna wojna.
Nie było internetu
ani komórek.
Długo mnie nie było,
a społeczeństwo tak się zmieniło,
że…
Nawet nie rozumiem,
czego doświadczę.
To będzie niesamowite.
Zachwyca mnie wszystko wokół.
Radość i szczęście, możliwość trzymania telefonu
i noszenia zwykłych ubrań.
Nie sądziłem,
że po 30 latach będę wolny.
NETFLIX — SERIAL ORYGINALNY
CADE LAKE, STAN TEKSAS
Drzwi są otwarte?
- Otwarte? - Nie, zaraz otworzę.
Gotowy?
- Tak. - To wchodzimy.
DALE JEST POD „SUPERINTENSYWNYM NADZOREM”,
PRZEWIDZIANYM DLA POTENCJALNIE NAJGROŹNIEJSZYCH PRZESTĘPCÓW
No dobrze.
Położysz książki tutaj
czy zaniesiesz je do pokoju?
Tak, zrobię to od razu.
Do pokoju? Dobra.
BĘDZIE MIESZKAŁ U CAROLE PRZEZ NASTĘPNE 12 MIESIĘCY
BĘDZIE NOSIŁ NADAJNIK GPS I NIE WOLNO MU OPUSZCZAĆ DOMU
BEZ ZGODY KURATORA
Stanę za tobą. Chcę, żebyś wszedł pierwszy.
MOŻE WRÓCIĆ DO WIĘZIENIA ZA KAŻDE NARUSZENIE WARUNKÓW ZWOLNIENIA
O rany!
- Materac dmuchany… - Wiem, będę uważał.
Jestem ciężki, może pęknąć.
- Oby nie. - Oby nie.
Przekłułem łóżko wodne mamy. Była na mnie zła.
Chcę, żeby ci było wygodnie.
- Klima? - Tak.
Proste radości.
W więzieniu takich nie masz.
Już to lubię.
Pokój ci się podoba?
Jest super.
Cudowny.
- Chciałam… - Jest świetny!
W porównaniu do celi…
- No tak. - Moja cela kończyła się…
- Rozumiem. - …tutaj.
- Była tej wielkości. - Naprawdę?
Mieszkałem na takiej przestrzeni
przez 30 lat.
- Pięknie tu. - To dobrze.
Dziękuję ci, Mamo.
Nie ma za co.
Drogi Ojcze,
dziękuję za ten posiłek.
To nasz pierwszy wspólny posiłek.
Pobłogosław to jedzenie. Dziękujemy ci za wszystko
w imię Jezusa. Amen.
Amen.
Gotowy?
- Tak. - No to wcinaj.
Lepiej jeść rękami.
- Może poza tym. - Racja.
Smakuje?
- Bardzo. - To dobrze.
Naprawdę dobre.
Pycha.
Porcja jest większa, niż musi być, i mogę się nią nacieszyć.
Dostałem więcej niż jeden kawałek.
I nikt cię nie pogania.
- Ale… - „Wstawaj”.
- Robią tak? - Masz 15 minut.
Sześć samego jedzenia.
Potem każą ci wstać.
- Naprawdę? - To instytucjonalizacja.
Ludzie sami uderzają w stół, gdy wstają.
Pytałem, czemu to robią.
To instytucjonalizacja.
Wolność po tylu latach…
Mogę oglądać świat i znowu wszystkiego doświadczać,
a wcześniej…
Kiedyś miałem życie za pewnik.
A teraz…
Moje postrzeganie się zmieniło.
Stałem w drzwiach,
gdy trzy małe kolibry przyleciały do karmnika.
To był cudowny widok.
Ciężko mi…
ubrać to w słowa.
To, że mam miejsce, które mogę nazywać domem…
jest niesamowite.
Mama Carole to dla mnie błogosławieństwo.
Otworzyła serce,
swój dom
i swoje życie.
Uważam…
że zwyczajnej osoby nie byłoby na to stać.
Bo kto pozwala skazanemu mordercy,
który siedział w celi śmierci i wyszedł po 30 latach,
zamieszkać w swoim własnym domu
i nazywać siebie mamą?
Ona wiele dla mnie znaczy.
Chcę, żeby wiedziała, jak ją cenię.
A żeby tak się stało,
muszę ukorzyć się przed nią i Bogiem.
Chcesz kogoś oblać?
Nawet nie próbuj!
Byłaś w Wet ’n Wild?
- Co? - Byłaś w Wet ’n Wild?
Nie.
To park wodny.
No i?
Można się tam popluskać w wodzie.
No i?
Możesz usiąść na kanapie?
- Serio? - Tak.
Tak jest.
Myszkowałeś tu, co?
- Owszem. - Tego się obawiałam.
Oj tak.
Gotowa?
Jezus powiedział:
„Poznacie ich
po ich miłości”.
A ja darzę cię
wielką miłością
i szacunkiem.
Moją misją i odpowiedzialnością
jest ci służyć
i kochać cię…
ponieważ
gdy nie było wyjścia,
to Bóg je stworzył
i zesłał mi ciebie.
Wiem, że wiele…
dla mnie…
poświęciłaś.
Jesteś błogosławieństwem.
Nie mogłem wrócić do mojej mamy, więc Bóg zesłał mi drugą.
Dziękuję,
że jesteś przy mnie.
- Kocham cię. - Ja ciebie też.
To był wspaniały dzień.
Wyjątkowy.
Wiem, że znam Dale’a
bardzo powierzchownie.
Wiem, że ma piękne serce
i kocha Boga,
ale każdego dnia
będę dowiadywała się o nim nowych rzeczy.
To jak każda relacja.
Nie poznasz drugiego człowieka, póki z nim nie pobędziesz.
Niewiele wiem o tym,
za co Dale trafił do celi śmierci.
Pewnie kiedyś mi o tym powie.
FORT WORTH, STAN TEKSAS
W DNIACH PO ZABÓJSTWIE SIGLER ROZMAWIAŁ O ZBRODNI
Z KILKORGIEM ZNAJOMYCH
Dale nie był skruszony. Zabójstwo go nie zszokowało.
Braliśmy narkotyki.
Pewnie był wtedy całkowicie otępiały.
Nazywam się Shawn Anttila.
Dale Wayne Sigler był moim przyjacielem
aż do dnia,
gdy dokonał zabójstwa.
Dzień po morderstwie,
gdy wrócił do mojego domu, powiedział mi wszystko.
Dale mówił ze szczegółami,
jak tam wszedł, trochę posiedział,
a potem w niego wycelował i kazał mu otworzyć sejf.
Dostał kasę,
a facet mówi: „Nie musisz tego robić”.
A on na to: „Muszę”.
I wtedy go zabił.
„Znał mnie, mógł mnie wskazać”.
Dale znał ofiarę, bo często bywał
w tamtym Subwayu.
Pracował tam nasz znajomy, Dale go odwiedzał.
To dlatego facet wpuścił go bez żadnych obaw.
Nie czuł się zagrożony.
SKAZANY CHWALIŁ SIĘ ZABÓJSTWEM
NIE LUBIŁ GO, BO SĄDZIŁ, ŻE BYŁ HOMOSEKSUALISTĄ
Dale mówił, że zabił go, bo był gejem.
„Zabiłem pedała”.
Lubił pokazywać, że lepiej z nim nie zadzierać.
Lubił to.
Lubił, gdy ludzie się go bali
i myśleli, że coś im zrobi.
To, że facet z Subwaya był gejem,
pewnie ułatwiło mu zabójstwo.
To nie był prawdziwy powód. Po prostu mówił, że chodziło…
o homoseksualizm.
Mieszkaliśmy w Teksasie, a to…
Nie chciałeś, żeby ludzie mówili…
Tutaj faceci tacy nie są.
Ludzie dbali o reputację.
Empatyzując z gejami, sam wyszedłbyś na geja.
Dale nie chciał, żeby ludzie tak o nim myśleli.
To zniszczyłoby wizerunek, który dla siebie budował.
Słyszałem różne plotki,
ale nie sądzę, żeby Dale był gejem.
Choć zabierał mnie w miejsca,
gdzie bywało dużo gejów.
Ale odrzucałem tę myśl. „Dale nie robiłby takich rzeczy”.
Ale…
jeśli był gejem, to dobrze się krył.
Ta sprawa siedziała mi w głowie przez całe życie.
SHAWN ANTTILA ZOSTAŁ WEZWANY PRZEZ PROKURATURĘ
DO ZŁOŻENIA ZEZNAŃ
Gdy sąd wydał wyrok, „kara śmierci przez zastrzyk z trucizną”,
Dale nawet nie drgnął. Jakby tego chciał.
Myślę, że chciał wtedy umrzeć.
Pewnie uznał, że nie ma po co żyć.
DRUGI DZIEŃ ZWOLNIENIA
Nie ma dnia, żebym nie żałował tego, co zrobiłem.
Żadne moje słowa ani czyny
nie usprawiedliwią zabicia Johna.
Zawsze chciałem tylko
przeprosić.
W sądzie
skupiłem się na procesie
i mojej rodzinie.
W tamtej chwili
byłem pogodzony z losem. Chciałem umrzeć.
Ale wielkim ciosem była dla mnie reakcja…
moich rodziców.
Przeszli załamanie nerwowe.
To mnie poruszyło.
MATKA DALE’A PO RAZ OSTATNI ODWIEDZIŁA SYNA W WIĘZIENIU W 1997 ROKU
JEJ SŁABE ZDROWIE NIE POZWALA JEJ NA OPUSZCZENIE KALIFORNII
Musimy wejść na twoje konto,
żebyś mógł
porozmawiać z mamą.
Moja matka wiele przeze mnie przeszła.
Przeżyła piekło.
Nie wierzyła, że jej syn mógłby zabić.
To złamało jej serce.
Nie widziałem matki od 25 lat,
a dziś mam nadzieję, że wreszcie z nią porozmawiam.
Halo?
Jesteś?
Halo?
Jest!
Cześć, siostro!
Cześć!
Hurra!
Cześć, skarbie.
Cześć, mamo.
Dobrze cię widzieć.
Jak dobrze cię widzieć, z dala od tamtego miejsca!
Wszystko dobrze.
W porządku.
Codzienne dziękuję za ciebie Bogu, Carole.
Tak się cieszę, że mogłaś mnie zastąpić.
To dla mnie zaszczyt.
Dobrze.
Muszę się opanować.
Powodzenia.
Mówiłam, że jestem stara i gruba.
- Tak to już jest. - Sam nie jestem już młodzieniaszkiem.
To prawda.
To, że zobaczyłem matkę po raz pierwszy
od 25 lat
i to, że ona zobaczyła mnie,
na wolności,
było dla mnie cenniejsze
niż samo życie.
Nie potrafię wyrazić, jak wspaniale jest
móc porozmawiać z nią,
kiedy zechcę.
Dzięki technologii.
To cudowne.
Mama wie, że jestem już wolny
i może się ze mną skontaktować.
Dobrze cię widzieć, mamo.
Minęło mnóstwo czasu.
To prawda.
Nie sądziliśmy, że dożyjemy tego dnia.
Masz rację.
Nie myślałam, że tego doczekam.
- Kocham cię. - Ja ciebie też.
Zgotowałem ci piekło,
nie zasłużyłaś na to.
Byłem twoim najgorszym synem,
ale od teraz
będę tym najlepszym.
Będziesz ze mnie dumna, zanim pójdziesz do nieba.
Wiem, skarbie.
Najważniejsze, żeby matka była ze mnie dumna.
Każde dziecko tego chce.
Dlatego muszę sobie wyznaczać cele, krótko- i długoterminowe.
W nadchodzących latach chcę mieć stabilną pracę.
Chcę mieć własny dom,
plan emerytalny, ubezpieczenie, opiekę dentysty.
Chcę założyć grupę duszpasterską
i być mentorem dla dzieci i młodzieży.
Zależy mi na tym, żeby naprawdę się udało.
Chcę być błogosławieństwem, bo całe życie byłem ciężarem.
Czas dać coś od siebie.
Areszt domowy
to dla mnie podróż, kolejny rozdział.
NA MOCY WARUNKÓW ZWOLNIENIA DALE MOŻE WYCHODZIĆ Z DOMU
TYLKO W CELACH ZATWIERDZONYCH TYDZIEŃ WCZEŚNIEJ PRZEZ KURATORA
NIE WOLNO MU UDZIELAĆ SIĘ TOWARZYSKO
Patrzę na tamtą rodzinę.
Chłopiec dokazuje i biega,
bawi się autkiem.
To piękne.
Dzieci są darem od Boga.
Zawsze chciałem być w związku i mieć córeczkę.
Może kiedyś znajdę miłość.
Muszę się skupić, myśleć pozytywnie.
Próbuję znaleźć pracę.
Chcę być potrzebny innym.
Ale muszę być cierpliwy.
DRUGI TYDZIEŃ ZWOLNIENIA
DALE’OWI POZWOLONO WYJŚĆ Z DOMU NA ROZMOWĘ W AGENCJI PRACY
Ciekawe, co mi zaproponują.
Muszę być elastyczny.
Cieszę się, że mam wybór i wreszcie mogę
odbudować swoje życie.
Byłoby wspaniale,
gdyby przyjęli mnie do firmy transportowej,
wyszkolili i pozwolili rozpocząć pracę.
Nie mogę się już doczekać.
CENTRUM USŁUG REGIONALNYCH
Jakiej pracy pan szuka?
Czegoś związanego z prowadzeniem auta.
- Chce pan być kierowcą ciężarówki? - Tak.
Mój dziadek też nim był.
Dobrze płacili, a ja lubię podróżować.
Naprawdę mi na tym zależy.
Ma pan doświadczenie jako kierowca?
Nie? Dobrze.
- A uprawnienia? - Nie.
- Chciałby pan je zdobyć? - Tak.
Pracował pan gdzieś wcześniej?
Robiłem wszystkiego po trochu, ale nie prowadziłem pojazdów.
Gdzie pracował pan ostatnio?
Wykładałem towar w sklepie.
- Pamięta pan rok? - 1990.
- 1990? - Tak. To była moja ostatnia praca.
Przez 30 lat siedziałem w więzieniu.
W porządku.
BRAK DOŚWIADCZENIA UNIEMOŻLIWIŁ DALE’OWI OTRZYMANIE PRACY
MĘŻCZYZNA POZOSTAJE W ARESZCIE DOMOWYM
Zabij go, bo on zabije mnie!
- Mam go. - Dobrze.
Dobry strzał.
Dobra.
Zabij tego!
Zabij ją.
Masz już całą trójkę.
To brutalna gra.
Jeśli nie chcesz w to grać,
włączymy coś innego.
Tak, to…
naprawdę brutalne.
To dlatego wszyscy mówią, że gry deprawują dzieci.
Właśnie.
Technologia jest świetna, ale trudna.
Nawet gry są trudne.
Przechodząc kolejne poziomy,
musisz zbierać punkty, żeby się wzmocnić.
To trudne.
Jestem w areszcie domowym,
więc technologia jest dla mnie szczególnie ważna.
Dzięki niej mogę szukać pracy.
To moje okno na świat przez najbliższy rok.
Ale jednocześnie jest przytłaczająca.
Wykryto problem…
Problem w tym, że to dla mnie zbyt trudne.
„Sprawdź, czy problem został rozwiązany”.
Zrobiłem to.
- Rozwiązany? - Nie.
Wszystko jest zabezpieczone.
Wszystko trzeba potwierdzać, chcą adresu e-mail,
numeru telefonu, hasła,
a jeśli to nie działa, to wysyłają ci maila.
A to najczęściej i tak nie działa
i wtedy się zastanawiasz, po co im e-mail albo numer telefonu,
skoro i tak nie możesz się zalogować.
Kiedy dochodzi do tego, że…
się niecierpliwisz,
to najlepiej wtedy
zostawić to i wrócić później.
Takie rzeczy nie mogą cię dołować.
To tylko komputer.
Nic takiego.
Od jakichś…
trzech czy czterech dni
Dale jest bardzo sfrustrowany.
Świat stanął dla niego w miejscu, gdy trafił do więzienia.
My mogliśmy nadążać
i wszystkiego się nauczyliśmy.
On musi to nadrobić.
Ale to wymaga czasu.
Chyba…
chce nauczyć się wszystkiego na już,
ale tak się nie da.
Doba ma za mało godzin.
Cienko przędę.
W domu jest ktoś jeszcze,
więc rachunki rosną, a dodatkowych środków brak.
Ale poradzimy sobie.
Damy radę.
Dostanie pracę i wszystko będzie dobrze.
Jeśli chodzi o pracę,
to może być ciężko, bo Dale nie ma żadnego doświadczenia.
Mówiłam mu,
że musi być cierpliwy i się nie zamęczać.
Mam ograniczone ruchy.
Bardzo mi z tym ciężko.
Czekałem trzy dekady, żeby odzyskać życie,
zrobić coś dobrego i docierać do innych ludzi.
Dla Boga.
To frustrujące.
Ludzie tego nie rozumieją.
Tego, że chcę dać coś od siebie.
Tego, że chcę kochać ludzi.
Tego, że chcę przy nich być.
Dlatego tak mnie martwi to, że nie mogę…
nawiązywać znajomości,
pracować w społeczności i poznawać ludzi.
To mnie bardzo ogranicza.
Wiem, że będzie coraz lepiej,
ale to frustrujące.
TRZECI TYDZIEŃ ZWOLNIENIA
RAZ W TYGODNIU DALE OPUSZCZA DOM I SPOTYKA SIĘ Z KURATOREM
Wstąpimy po coś po drodze czy wracamy do domu?
Chcesz…
coś z grilla?
Albo pizzę? Wczoraj mieli tanie hamburgery.
Podzielę się z tobą czymś,
- czego pewnie nie wiedziałaś. - Kiedy?
- Teraz? - Widzisz ten znak?
- Który? - „Subway”.
Tak.
Już do końca życia,
widząc ten znak,
będę wracał do tamtej nocy.
Naprawdę?
Najtrudniej jest przebaczyć samemu sobie.
Muszę się tego nauczyć,
bo dotąd nie potrafiłem.
To przyjdzie z czasem.
To zajmie…
trochę czasu.
Zawsze, gdy to widzę…
to rozdrapuje ranę.
Dale wie, że postąpił źle.
Nikt nie ukarze go
tak surowo, jak on sam.
Jest bardzo skruszony.
Będzie nosił to w sobie
do końca życia.
To będzie część jego DNA.
Przeszedłem przez to wszystko
przez własne wybory.
Przez to, kim byłem.
Ale nie jestem już tą osobą.
Przez ostatnie 30 lat…
nazywano mnie…
złoczyńcą,
potworem,
zwierzęciem, kimś niegodnym życia.
Ale to wszystko nieprawda.
Nie jestem zwierzęciem.
Ani żadnym potworem.
Ludzie nie rozumieją
prawdziwej historii
kwietnia 1990 roku.
Dla nich to był napad.
Myślą, że zabiłem dla pieniędzy, ale to nieprawda.
MOUNTAIN HOME, STAN ARKANSAS
NA MOCY WARUNKÓW ZWOLNIENIA SIGLEROWI NIE WOLNO
NAWIĄZYWAĆ KONTAKTU Z RODZINĄ JEGO OFIARY
JEDYNE SZCZEGÓŁY ZABÓJSTWA, KTÓRE POZNAŁA RODZINA JOHNA ZELTNERA,
POCHODZĄ Z ARTYKUŁÓW PRASOWYCH Z CZASU PROCESU
„Pracownik restauracji zamordowany podczas napadu”.
„31-letni John W. Zeltner z Arlington zginął na miejscu”.
- Bezsensowne morderstwo. - Tak.
Facet po prostu to zrobił.
Tamto zabójstwo
nie było przypadkowe.
Palec nie omsknął mu się na spuście.
Sześć strzałów to nie wypadek.
To nie był wypadek.
To była deklaracja.
Do zabicia wystarczy jedna kula.
Pięć dodatkowych strzałów to już deklaracja.
Długo myślałem, że chodziło o coś więcej.
Bardzo długo.
Myślałem, że John zginął, bo był gejem.
Na przełomie lat 80. i 90. ludzie byli uprzedzeni.
Myślałem, że o to chodziło.
John był zdeklarowanym gejem,
więc o to musiało chodzić.
Ale się myliłem.
Przemawiał przeze mnie gniew.
A chodziło tylko o pieniądze.
CADE LAKE, STAN TEKSAS
Ludzie myślą, że wiedzą, co się wydarzyło
w kwietniu 1990 roku.
Ale podczas procesu
nikt nie poznał prawdy.
Nikt nie znał całej historii,
bo nikomu jej nie wyjawiłem.
Znają ją tylko…
ofiara, Bóg i ja.
W 1990 DALE SIGLER PRZYZNAŁ SIĘ NA PIŚMIE
DO ZABÓJSTWA PODCZAS NAPADU Z BRONIĄ W RĘKU
Dopiero po śmierci ojca
zrozumiałem,
że jako pobożny człowiek
muszę wyznać prawdę.
Muszę być całkowicie szczery.
Ludzie myślą, że chodziło mi o pieniądze.
Nic bardziej mylnego.
25 LAT PO PRZYZNANIU SIĘ DO WINY
DALE NAPISAŁ DO KOMISJI DS. ZWOLNIEŃ WARUNKOWYCH
I ZMIENIŁ SWOJE ZEZNANIA
Nie chodziło o napad.
Kradzież miała ukryć prawdziwy motyw zabójstwa.
Poszedłem do baru, żeby zabić Johna.
Zabiłem go, ponieważ… chciał zmusić mnie szantażem
do homoseksualnego związku.
Napisy: Aleksandra Basińska