Ik las ooit in een script:
'Als ik me niets herinner, heb ik dan ooit bestaan?'
Dat is me altijd bijgebleven.
Onze herinneringen horen voor altijd te zijn.
Ze vormen ons en maken ons tot wie we zijn.
Goed schot, jongen.
Het idee dat ik me...
...mijn leven niet meer zou herinneren...
...of mijn vrouw en kinderen.
Dat is mijn grootste angst.
Onlangs ontving ik nieuws waardoor ik daar nog meer aan moest denken.
Toen ik begon met mijn onderzoek hoe ik langer gezonder kan leven...
...werd ik overal op onderzocht...
Hoe gaat het? -...door levensduur-deskundige dr Attia.
Hoe gaat het vandaag? -Goed.
Je hebt het ultieme fysieke onderzoek gekregen.
Je hebt alle bloedonderzoeken gehad...
...en ik heb alle genen in je lichaam uitvoerig bestudeerd.
Over het algemeen waren je resultaten fantastisch.
Als ik naar je kijk, is het duidelijk dat je heel goed voor jezelf zorgt.
We vonden echter toch wat dingen die ons zorgen baren.
Sommige DNA-testen waren gericht op het ApoE-gen.
Je hebt een zeldzame combinatie. Je hebt twee kopieën van het gen ApoE4...
...een set van je moeder en een set van je vader.
Wat houdt dat precies in?
Dat je een verhoogde kans hebt op de ziekte van Alzheimer.
Hoeveel hoger?
Waarschijnlijk acht tot tien keer hoger...
...vergeleken met iemand uit de gewone bevolking.
Je denkt dat je het eeuwige leven hebt, vooral als je jong bent.
Als je dan te horen krijgt dat hieraan kunt overlijden...
...dan is dat wel even slikken.
Het is lastig om het je voor te stellen, maar...
...ik ben van mening dat als we alles doen wat we kunnen...
...we je risico kunnen verlagen.
Je zult me nu niet geloven, maar mettertijd wel.
Dit gen is waarschijnlijk een zegen.
Vanwege de motivatie die het me geeft...
Dit motiveert je om vandaag stappen te ondernemen...
...waar de meeste mensen niet aan denken...
...tot ze in de vijftig of zestig zijn.
Ik heb het grootste deel van mijn leven heel veel aandacht besteed...
...aan mijn gezondheid en welzijn...
...en hoe ik sterker en gezonder kan worden.
Ik heb echter nooit aandacht besteed aan de gezondheid van mijn hersens.
Dit nieuws verandert de zaak.
Met dit onderzoek testen we de functie van de frontale kwab en planning.
Kijk wat ik doe en doe me daarna na.
Oké? Hier komt-ie.
Daarom heb ik een afspraak met de vermaarde neurologe dr Sharon Sha.
Wacht even.
Was dat... Ik wil het nog eens zien.
Ik wil, zoals iedereen, mijn geheugen...
...zo lang mogelijk behouden en niet in een hoekje zitten...
...niet in staat om te functioneren.
Je bent kerngezond...
...maar na ons dertigste gaan onze hersens achteruit.
De piek is tijdens ons jeugd of als we twintigers zijn.
We moeten onze hersens dus zo gezond mogelijk houden.
En niet pas als we 60 zijn.
De ziekte van Alzheimer en zo...
...ontwikkelen zich 15 tot 20 jaar voor we geheugenverlies krijgen.
Ik eet goed. Ik sport veel.
Wat kan ik nog meer doen om mijn hersens gezond te houden?
Je neemt de tijd om je lichaam gezond te houden.
Dat geldt ook voor je hersens.
Nieuwe uitdagingen kunnen neuronale connecties stimuleren...
...om de 'neurale plasticiteit' te verspreiden.
Dat kan de cognitieve functie echt verbeteren.
We geven je iets nieuws.
We geven je een echte uitdaging voor je hersens.
Om zijn herinneringen te beschermen wil ik dat Chris zijn leven onderbreekt...
...een pauze neemt van technologie en naar de wildernis gaat.
Spectaculair, hè?
Neem daar een mentale foto van.
Zonder enige afleiding, geen telefoon, geen gps...
...dompelt Chris zich onder in zijn omgeving...
...en moet hij de weg zien te vinden door enkel zijn hersens te gebruiken.
Je kunt hier zo makkelijk verdwalen.
Gelukkig ben jij er. Ik heb geen idee.
Ik ben al verloren.
Omdat sociaal contact essentieel is voor de cognitieve functie...
...gaat zijn vriend, de kunstenaar Otis Hope Carey, met hem mee.
Aan de voet van die waterval lijkt me een goede plek om te kamperen.
Een goed herkenningspunt.
Dan eindigen we daar onze trektocht.
Daarzo? -Ja.
Hoe komen we daar?
Zie deze uitdaging als een bootcamp voor het brein.
Een manier voor Chris om zijn brein een leven lang gezond te houden.
AFLEVERING VIJF GEHEUGEN
DUNGHUTTI-, ANAIWAN- EN GUMBAYNGGIRR-LAND
AUSTRALIË
ABORIGINALS EN STRAAT TORRES-EILANDERS...
...WORDEN GEWAARSCHUWD DAT HET PROGRAMMA...
...BEELDEN, STEMMEN EN VIDEO'S BEVAT VAN EEN OVERLEDEN PERSOON
Ik verwelkom jullie in het Dunghutti-land, Anwaiwan-land...
...en Gumbaynggirr-land.
Het gezamenlijke land van de drie stammen.
Dit is het land van de voorouders van mijn vriend Otis.
We dromen er al jarenlang van om dit gebied te verkennen.
Dus toen Sharon een avontuur in de wildernis voorstelde...
...wist ik dat dit de perfecte locatie zou zijn.
Wat deze plek in het bijzonder geschikt maakt voor onze reis...
...is dat hier het landschap en het geheugen met elkaar zijn verweven.
Lichaam, geest en ziel.
Ik ben Otis Hope Carey.
Ik kom van de Gumbaynggirr-natie en van de Bundjalung-natie.
Inheemse volkeren leven al meer dan zestigduizend jaar in Australië.
Onze band met Moeder Aarde is dus heel erg oud.
In de cultuur van de Eerste Naties geloven we dat herinneringen leven in de rotsen...
...het water, de wind en de lucht.
Dus als we goed luisteren, horen we onze voorouders tegen ons praten.
We hopen dat op jullie reis...
...jullie zullen luisteren als ons land tegen jullie praat.
Luister naar de geluiden van deze wereld met je eigen oren en niet van een ander.
Zie deze wereld met je eigen ogen en niet met die van een ander.
Terwijl de leiders toestemming geven dat we over hun land mogen...
...zegt één van hen:
'Luister met je eigen oren...
...en kijk met je eigen ogen.
Blijf trouw aan jezelf.'
Dat raakte een gevoelige snaar en het raakte me...
...heel diep vanbinnen. Heel mooi.
Chris en Otis moeten twee dagen lang duizenden hectaren wildernis navigeren.
Dit is ons beginpunt en vanuit daar gaan we die kant op.
Maar de mentale uitdaging is al begonnen.
Ze moeten hun route uitstippelen en vanbuiten leren.
Daarna komen we bij deze heuvelrug.
Ze trekken eerst naar het noorden door het open land en bossen.
Na de waterval komen we bij deze kreek. Welke kant moeten we dan op?
Bij dit riviertje veranderen we van richting.
Dan moeten we stroomafwaarts.
Ze moeten een rivier met een aantal watervallen vinden...
...die ze naar een plek leidt waar ze 's nachts kunnen kamperen.
Op de tweede dag gaan we vanuit ons kamp naar het noorden.
Jij hebt toch een foto?
Loopt daar een pad of moeten we... -Dat moeten we zelf maken.
Ten slotte komen ze, na een steile klim, aan op hun bestemming.
Wrights Lookout.
De route is dus bos, heuvelrug, waterval.
Bos, heuvelrug, waterval.
Na de waterval klimmen we na het open land.
We gaan vast en zeker verdwalen.
Blij dat je er bent.
Voordat Chris en Otis vertrekken, is er echter nog één ding.
Geef me jullie telefoons.
Alsjeblieft.
Bedankt. Is dat alles?
Ja, dat zijn ze. -Dat is alles.
Ik heb er nog eentje. Deze.
Wie vindt dit moeilijker?
Otis, waarschijnlijk. Hij gebruikt zijn telefoon vaak, dus...
...hij zal het zwaar krijgen, of niet?
Succes.
Het gaat regenen.
Gaan we de goede kant op?
Blijf doorlopen. Dat doe je toch als je verdwaald bent?
Het is iets lastiger nu de zon helemaal is verdwenen.
Als we om ons heen kijken, waar is het dan het lichtst?
Daar.
Het is de zon of een ruimteschip. Ik denk de zon.
Dus noordwest, we moeten die kant op.
Volgens mij ook.
Kom op, maat.
Ik heb een heel specifieke reden waarom ik Chris en Otis...
...in de wildernis heb gedropt zonder navigatiemiddelen.
Wat denk je?
Is dat de ravijn? Zo te zien wel.
We moeten daarheen.
De weg proberen te vinden...
...is een van de meest complexe taken voor onze hersens.
De heuvelrug op, het water volgen, stroom, waterval, linksaf.
We gaan goed.
Het vertrouwt op een deel van de hersens belangrijk voor de verwerking...
...van onze omgeving.
De hippocampus. Het geheugencentrum van ons brein.
De hippocampus is een gebiedje in de vorm van een zeepaardje...
...dat aanwezig is in de linker- en rechterhersenhelft.
Zie het als een kaart waarop onze herinneringen staan...
...en hoe we erbij kunnen.
Als we ouder worden, krimpt de hippocampus en het is een van de eerste gebieden...
...die worden geraakt door ziektes zoals Alzheimer.
Als we hem echter stimuleren met activiteiten zoals navigatie...
...wordt hij groter en gezonder als er nieuwe verbindingen worden gemaakt...
...en meer hersencellen toegevoegd.
Wetenschappers denken dat we met een sterke hippocampus...
...beter bestand zijn tegen cognitief verlies dat gepaard gaat met ouder worden.
Zelf de weg vinden zonder te vertrouwen op gps...
...is iets wat Chris makkelijk kan opnemen in zijn dagelijkse routine.
Een simpele en effectieve manier om zijn brein actief te houden...
...waardoor deze sterk en veerkrachtig blijft.
Het is vast bijna twaalf uur.
Dat denk ik ook.
Noord, oost, zuid, west.
Dat is het noorden, dus we willen deze kant op.
Dit is de rivier.
We komen in de buurt van waar we moeten zijn.
Drijfzand.
Dit is net die scène in NeverEnding Story, de moerassen van verdriet.
Ken je die film nog?
Nee. -The NeverEnding Story. Nooit gezien?
Volgens mij niet.
Ik keek als kind niet veel tv.
Herinner je je die oude tv's nog waarbij je aan de antenne moest draaien?
Ja. -Zo eentje hadden wij.
Je moest niet alleen aan de antenne draaien...
...je moest ook op de juiste plek staan in de kamer.
Ja, en...
'Ga daar niet zitten, pap. Dan doet de tv het niet.'
Het is erg nostalgisch om in de natuur te zijn...
...ver weg van steden en dorpen en de beschaving.
En als ik denk aan een van mijn vroegste herinneringen...
...degene die me gevormd hebben, dan wil ik die momenten onthouden.
Ik ben opgegroeid in het Noordelijk Territorium.
Vierenhalf uur van de dichtstbijzijnde stad.
Ik had geen schoenen omdat het daarvoor te heet was.
We waren altijd buiten.
Mijn vroegste herinnering...
Ik was nog heel jong. Waarschijnlijk vier.
Ik herinner me dat mijn vader iemand ging ophalen van het vliegveld...
...een lange strook zand midden in de woestenij.
Ik ging hem te voet zoeken en ik bleef maar lopen.
Ik herinner me de droge, knetterende hitte.
Het rode stof dat overal in kruipt...
...je huid, je haar, je kleren.
En het gevoel dat mijn voeten in de fik stonden.
Ik huilde. Ik wist niet waar mijn vader was.
Maar opeens kwam hij over de heuvel.
Hij was duidelijk in paniek en vroeg zich af...
...wat ik in mijn eentje in de woestenij deed.
Destijds snapte ik niet wat er was of waarom hij bezorgd was.
Maar ik herinner me dat ik me veilig voelde in zijn armen.
Steil omhoog? -Ja.
Dit is net de StairMaster 2000.
Heb je dorst? -Ja.
Ik drink ook wat.
Prachtig.
Normaal gesproken neem je een foto...
Je luistert niet. Je kijkt door de cameralens van je telefoon.
Het is geweldig om hier te zijn zonder te worden afgeleid.
Al je zintuigen werken beter.
Je reukzin, je tastzin, je gehoor.
Het is niet gek dat Chris zich alerter voelt.
Ons brein is geëvolueerd in de natuur.
Er is onderzoek dat aanwijst waarom we de natuur zo verkwikkend vinden.
Onderzoek wijst erop dat in een stedelijke omgeving...
...de kunstmatige visuele patronen, indringende geluiden en afleidingen...
...veel mentale energie kosten die ons brein moet verwerken.
Dat betekent dat geheugen...
...problemen oplossen en concentratie daar de dupe van zijn.
Wetenschappers denken dat ons brein zo is afgestemd...
...dat het het natuurschoon en de geluiden beter kan verwerken.
In plaats van overbelast te raken...
...worden onze cognitieve vaardigheden volledig hersteld.
En dat is niet alles.
Tijd doorbrengen in de natuur vermindert de stress…
...wat goed is voor ons risico op Alzheimer en onze levensduur.
Een wandeling van 20 minuten door het park...
...zonder op je telefoon te kijken verlaagt het niveau...
...van het stresshormoon cortisol.
Wil je niet eerst? -Ik ga eerst.
Zal ik eerst gaan? Als ik uitglijd, is dat niet zo erg.
Jawel. Dan moet ik je dragen. Dat is een gedoe.
Dat bedoel ik. Jij bent sterker dan ik.
Otis is een geweldige vent.
Hij heeft humor en is een goed mens.
Help. -Ik moet zeggen dat je gracieus viel.
En hij is een geweldige kunstenaar.
Je kunstwerken zijn allemaal in vogelperspectief, toch?
De meeste wel.
Je zou kunnen zeggen dat het topografisch is.
Ik gebruik veel traditionele symbolen, maar ik...
...maak ze zachter en expressiever.
Ik herinner me hun achtergrond en hun ware betekenis.
Ik neem traditionele kunst die duizenden jaren oud is...
...en moderniseer het.
Ik geef een nieuwe draai aan de oude manier.
Iedere lijn, iedere stip in mijn kunst...
...net als elke steen, elke rivier, elke boom...
...is een herinnering.
Waar Chris is opgegroeid...
...zijn veel inheemse gemeenschappen dus hij begrijpt mijn schilderijen.
Dat is waarschijnlijk de reden waarom we het zo goed kunnen vinden.
Hadden we maar een kano.
Of een bodyboard.
Tijd doorbrengen met anderen is goed voor onze hersens.
We zijn sociale wezens en interactie met anderen kan ons stimuleren...
...om nieuwe dingen te leren of de wereld op een andere manier te zien.
Maar als we geïsoleerd zijn, is het risico om dement te worden...
...vijftig procent hoger.
Van alle dingen die we kunnen doen om langer te leven...
...zijn de mensen om ons heen misschien wel het belangrijkst.
Als we in deze richting blijven lopen, komen we bij het kampeerterrein.
Ja. Het kampeerterrein bevindt zich aan de voet van de waterval.
We zijn boven aan de waterval...
...en Otis wijst aan waar we kunnen kamperen.
Ik zie geen weg naar beneden. Hij ook niet.
Dus er is één oplossing.
Nu voel je dat je leeft.
Dat is verkwikkend.
En ik denk: hopelijk kan ik later als ik oud ben ook nog bommetje doen.
Sinds mijn testresultaten denk ik vaak...
...aan ouder worden en hoe mijn leven er dan uitziet.
Misschien is het nieuws dat ik meer risico heb op Alzheimer...
...geen complete verrassing.
Mijn opa heeft de ziekte van Alzheimer.
En...
Zijn geheugen gaat de laatste jaren achteruit.
Dat is lastig, want als hij helder is, maakt hij zich zorgen...
...omdat hij beseft wie mensen zijn en waar is hij?
Dat is beangstigend en eng.
Mijn sterkste herinnering aan hem is dat ik bij hem in de garage zit.
Hij helpt ons om dingen van hout te maken.
Hij maakte zwaarden.
Neppistooltjes en geweren en zo.
Ik herinner me dat hij heel geduldig was terwijl wij aan het hameren waren...
...en dingen stuk maakten.
Ik heb zoveel mooie herinneringen, waar ik dankbaar voor ben...
...aan deze verzorgende, lieve man.
Hij is een prachtige man.
Dus je opa heeft de ziekte van Alzheimer?
Ja. Hij herinnert zich niet wie we zijn.
Zijn kleinkinderen, maar ook zijn eigen kinderen niet meer.
Dat is hij vergeten en dat is hartverscheurend.
Ben je bang dat je wordt zoals hij?
Als iets je bang maakt, klap je dicht...
...of het motiveert je om je er overheen te zetten en te doen wat je kunt...
...om het te overwinnen. En daar gaat dit om, of niet?
Zoveel mogelijk preventief doen om je brein gezond te houden.
Dat geeft een positieve energie in plaats van:
'Hoeveel e-mails moet ik beantwoorden' of 'hoe zullen ze mijn film beoordelen...
...word ik ooit nog gevraagd?'
De trektocht van vandaag was zwaar, dus we gaan naar bed.
Maar hoe moe ik ook ben, het valt nooit mee om me te ontspannen.
En slaap was een van de dingen waar dr Peter Attia de focus op legde.
Chris, vertel me hoe je slaapt.
Ben je een goede slaper?
Nee, helemaal niet. Ik word 's nachts vaak wakker.
Zelfs toen ik heel jong was. Mijn moeder heeft het er nog over.
Op de een of andere manier maakte de nacht...
...mijn zorgen groter...
...of als ik dacht dat ik iets fout had gedaan.
Dat speelt zeker een rol.
Je slaapproblemen die je beschrijft...
...lijken te komen uit wat we noemen 'het apenbrein'.
De neurosen, het gepieker.
Slaap is geen passieve activiteit. En gaat er niet om dat je bewusteloos bent.
Het is een actieve periode waarin je hersens zich herstellen.
En vanwege je verhoogde risico willen we slaap heel serieus nemen.
Zelfs één nacht slecht slapen...
...kan leiden tot een ophoping van giftige stoffen in je hersens...
...waardoor je meer kans loopt op Alzheimer.
Slaap werkt op de korte termijn herstellend...
...maar het beschermt ook heel goed tegen chronische ziekten.
Het werkt zo. Als we slapen, wordt de zooi die zich overdag verzamelt...
...weggespoeld door een afvalsysteem, het glymfatisch systeem.
Als we ouder worden en vooral als we niet goed slapen...
...wordt de boel minder goed opgeruimd.
Schadelijk afval hoopt zich sneller op dan dat het opgeruimd kan worden.
Het vuil stapelt zich op...
...wat inflammatie veroorzaakt en tot de ziekte van Alzheimer kan leiden.
Chris kan nu al veel doen...
...om de duur en kwaliteit van zijn slaap te verbeteren.
Simpele gewoonten creëren, zoals om dezelfde tijd gaan slapen en op staan.
Stress verminderen voor bedtijd en geen e-mails en social media checken.
Dat is makkelijk in het bos...
...maar als hij deze veranderingen doorvoert als hij straks thuis is...
...plukt hij later de vruchten wat zijn cognitieve gezondheid betreft.
Een goede nachtrust is niet het enige wat Chris zich eigen moet maken.
Goed.
Veel van de gewoonten die hij zich al eigen heeft gemaakt...
...kunnen helpen om later hersenaandoeningen te voorkomen.
Zo ja.
Door af en toe te vasten en veel groente en vis te eten...
...strijdt hij tegen de cellulaire veroudering die bijdraagt aan Alzheimer.
Moet ik lachen of huilen?
Stappen nemen om zijn stressniveau te verlagen is ook goed voor z'n geheugen.
En zijn lichaam blootstellen aan extreme temperaturen...
...vermindert het risico op Alzheimer ook aanzienlijk.
Hoe heb je geslapen? Het was nogal nat.
Het was prachtig met de waterval op de achtergrond.
Daardoor viel ik in slaap.
Het is dag twee en na een goede nachtrust, voel ik me verfrist.
Ik ben nog maar anderhalve dag weg van mijn telefoon en e-mails...
...maar ik voel me al helderder en kalmer.
En ik heb zin in wat er komt.
Weet je welke richting we vandaag op gaan?
Verder naar het noordwesten?
Schijnt de zon al?
De zon komt straks vast tevoorschijn.
Hopelijk zijn we op tijd bij Wrights Lookout voor de corroboree.
De plek waar we heen gaan...
...is een speciale verzamelplek voor de inheemse volken in dit gebied...
...waar in het verleden verschillende naties bijeen kwamen.
Wat is een corroboree eigenlijk? Wat kunnen we verwachten?
Drie naties komen bijeen...
...en we gaan dansen en er wordt kennis gedeeld...
...en genieten samen van het land.
Het gaat om de connectie met hetgeen buiten jezelf.
Absoluut. Dit is de eerste corroboree in een eeuw, dus het wordt speciaal.
Het wordt heel krachtig en men kan zich spiritueel opladen.
Het wordt steiler.
Heb je je uitrusting?
Ik ga het proberen.
De tweede dag van de trektocht wacht Chris een andere uitdaging.
Om bij Wrights Lookout te komen, moeten ze een steile bergwand beklimmen.
Dat is een work-out voor je lichaam, maar ook voor je brein.
Je bent net een berggeit.
Je zou me moeten kunnen dragen.
Als we sporten produceert ons lijf 'n stof die fungeert als kunstmest voor ons brein.
Neuronen worden aangemoedigd om te groeien en gezond te blijven.
We zijn in de buurt. -We zijn er bijna.
Uit meerdere onderzoeken blijkt dat sporten op middelbare leeftijd...
...de kans dat we Alzheimer krijgen vermindert met bijna 50 procent.
En sporten, in combinatie met een cognitieve uitdaging...
...is een extreem krachtig instrument in de strijd tegen dementie.
Zelfs als we ouder worden.
MAAGDENBURG DUITSLAND
Mijn moeder overleed vijf jaar geleden.
Ze was helaas dement.
Het speelt in mijn achterhoofd dat het mij ook kan overkomen.
Een, twee, drie, vier.
Elke week volgt de 70-jarige Gudrun dansles in de buurt.
Soms voel ik me niet zo goed als 30 jaar geleden.
Maar meestal voel ik me prima.
Dit is geen gewone dansles. Het is een wetenschappelijk onderzoek.
Het doel is om erachter te komen of een sport zoals dansen...
...beter is voor het ouder wordende brein dan een gewone work-out.
Dansen is het leren van ingewikkelde bewegingen.
Je zit niet op een fiets en beweegt steeds hetzelfde.
We denken dat dansen een betere manier is om de hersenfunctie te verbeteren...
...omdat het een combinatie is van een cognitieve en fysieke uitdaging.
Wetenschappers hebben ontdekt dat ons brein nieuwe connecties...
...kan groeien en ontwikkelen, zelfs op late leeftijd.
Ik ben het proefkonijn.
Daarom willen Notger en zijn team weten hoe effectief het dansprogramma is...
...om die groei te stimuleren.
Ze zijn op zoek naar tekenen van positieve verandering...
...in het hersengebied dat vitaal is voor het geheugen.
Laat me het voorste gedeelte van de hippocampus zien.
Hier zie je een vergroting.
Dit ziet er goed uit.
Dit was een enorme opluchting want onze resultaten toonden aan...
...dat dansen een geweldig potentieel heeft...
...om de hersenfunctie en -structuur te verbeteren.
We hopen echt dat dansen in staat is...
...om dementie in de toekomst te voorkomen.
Niet alleen Gudruns resultaten zijn indrukwekkend.
De dansgroep liet een grotere groei zien in de hippocampus...
...in vergelijking met degenen die een gewone work-out deden.
Ik stond versteld van het resultaat.
Daarom geef ik mezelf een schouderklopje en zeg ik: 'Goed gedaan.'
We zijn al een paar uur aan het klimmen en we zijn bijna bij Wrights Lookout.
Steil naar boven? -Ja.
Is het hier?
Goed zo, maat. -Goed gedaan.
We zijn er. En dat zonder telefoon, gps of zelfs een kaart.
Slechts het enige dat mensen al millennia gebruiken om te navigeren.
Ons brein.
Daar komen we vandaan.
Dat is ver. -Heel ver.
Dat geeft je perspectief, toch?
Als ik kijk hoe ver Otis en ik zijn gekomen...
...en naar het natuurschoon...
...dan denk ik aan wat de ouderling zei voor ons vertrek.
'Luister met je eigen oren en kijk met je eigen ogen.'
Dat is nu volkomen logisch.
Als we het lawaai blokkeren en echt naar de natuur luisteren...
...leven we beter.
Het waren twee lange dagen...
...maar we zijn op tijd voor de corroboree, de bijeenkomst.
Namens de drie naties nodigen we jullie uit om met ons te dansen.
Bedankt.
Ik kan niet dansen. -Dat geeft niets.
Ik dacht dat ik zou toekijken.
Ik ben bloednerveus.
Peddel links, peddel rechts. -Peddel links, peddel rechts.
Laag, laag, schouder, schouder.
Iedereen is zo gastvrij en aanmoedigend dat ik er zin in krijg.
Ik kijk naar Otis...
...en ik begrijp wat dit voor hem betekent.
De samenkomst van deze drie naties.
Ik voel me sterk. Het voelt alsof ik hier ook thuishoor.
Deze bijeenkomst is bedoeld om onze voorouders wakker te maken...
...in de herinneringen en onze verhalen van de aarde.
Daardoor creëer ik niet alleen nieuwe en prachtige herinneringen...
...maar ik kan ze delen met Chris en we kunnen er nog jarenlang over praten.
Ik begon aan deze reis met de angst dat ik ooit mijn herinneringen verlies.
Maar ik realiseer me hoezeer ik dit zelf in de hand heb.
Het recept is eenvoudig. Goed eten en slapen.
Mijn geest en lichaam uitdagen met nieuwe ervaringen.
En mezelf onderdompelen in de natuur...
...ver van de afleidingen en stress van het moderne leven.
En, heel belangrijk, dit alles delen met mijn dierbaren.
Geen van die simpele dingen zijn lastig.
Het zijn dingen die ik toch graag doe.
Dingen die ik vaker wil doen.
Hopelijk wordt mijn leven niet alleen gelukkiger en rijker...
...en maak ik m'n familie en vrienden blij zoals mijn opa dat deed...
...maar maken we samen waardevolle nieuwe herinneringen...
...die me de rest van mijn leven bijblijven.
Ondertiteld door: Judith IJpelaar