‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Chúng ta luôn là ‎những kẻ xa lạ với màn đêm.
‎Đó là một thế giới ‎mà mắt ta không thể nhìn thấu.
‎Một nơi có những âm thanh đáng sợ…
‎và nỗi kinh hoàng trong tưởng tượng.
‎Nhưng giờ đây…
‎lần đầu tiên…
‎ta có thể vén bức màn của bóng tối.
‎Từ các rừng rậm bí mật...
‎đến các vương quốc băng giá...
‎công nghệ mới...
‎cho phép ta khám phá ‎những sinh vật hiếm thấy...
‎và các sự việc ẩn giấu.
‎Ở mọi nơi trên Trái đất…
‎khi ánh sáng dần biến mất…
‎các thế giới mới bừng tỉnh.
‎Khi ngày sắp kết thúc,
‎bóng tối lan tràn khắp hành tinh...
‎với tốc độ hơn 1.000 km/h.
‎Từ giờ đến lúc bình minh…
‎mỗi giờ đều mang đến ‎những thử thách độc đáo.
‎Và mọi sinh vật trên Trái Đất ‎đều phải tìm cách vượt qua màn đêm.
‎HOÀNG HÔN ĐẾN BÌNH MINH
‎Núi Semien ở Ethiopia.
‎Bóng tối sắp kéo đến.
‎Sau một ngày dài nóng bức, ‎con khỉ Gelada đực này phải tập hợp đàn.
‎Những đỉnh núi này ‎sẽ không an toàn lâu nữa.
‎Lũ linh cẩu và báo sẽ sớm đi săn.
‎Ở nơi thông thoáng, ‎khỉ Gelada dễ bị nguy hiểm.
‎An toàn nằm ở mép vách đá cao 100 mét.
‎Ngay cả lũ nhỏ nhất cũng phải đi ‎nếu muốn sống sót qua đêm.
‎Trượt chân có thể gây tử vong.
‎Thân hình quá khổ của con đực già ‎khiến nó kém lanh lẹ hơn các con còn lại.
‎Trời càng tối,
‎nguy cơ rơi càng cao.
‎Chúng đã làm được.
‎Khi đã ổn định chỗ nghỉ đêm,
‎khỉ Gelada liếm vách đá…
‎bổ sung khoáng chất quan trọng ‎vào chế độ ăn có hạn.
‎Một hành vi chưa từng được quay trước kia.
‎Nơi nghỉ ngơi bấp bênh này
‎đủ để bảo vệ loài khỉ Gelada ‎khỏi nguy hiểm trong bóng tối.
‎Với các loài khác…
‎màn đêm đem đến sự che chở.
‎Chúng nóng lòng chờ đến lúc đó.
‎Khi ánh sáng dần mất đi ở Texas, ‎vài loài đang mất kiên nhẫn.
‎Ẩn mình trong hang này
‎là nơi tập trung động vật có vú ‎đông nhất trên Trái Đất.
‎Hai mươi triệu con dơi thò đuôi.
‎Tất cả đang chờ đợi ‎sự bao phủ của màn đêm.
‎Nhưng những nơi gần nhất để ăn ‎có thể cách xa hơn 100 cây số.
‎Không thể vừa đi lẫn về chỉ trong một đêm,
‎nên chúng phải bất chấp ánh sáng.
‎Và lũ chim ăn thịt đang chờ đợi.
‎Tầm nhìn và tính linh hoạt cao
‎cho diều hâu và chim ưng ‎lợi thế vào ban ngày.
‎Những con dơi này thích nghi ‎với những chuyến bay dài, nhanh,
‎không phải những cuộc nhào lộn.
‎Sự phòng thủ duy nhất của chúng ‎là số đông.
‎Áp đảo những kẻ ăn thịt,
‎phần lớn sẽ đến được chỗ ăn.
‎Nhưng không phải tất cả.
‎Cuộc di cư của hàng triệu con dơi ‎tiếp tục hàng giờ liền.
‎Cuối cùng, mặt trời lặn ‎dưới đường chân trời,
‎đem theo những tia sáng cuối cùng.
‎Bóng tối.
‎Nhưng không hoàn toàn.
‎Ánh sáng trăng tròn ‎mờ gấp 400.000 lần mặt trời.
‎Ta phải chật vật để nhìn.
‎Nhưng máy quay ánh sáng yếu…
‎cho thấy một thế giới đêm bí ẩn.
‎Vẫn còn rất tỉnh táo.
‎Zimbabwe.
‎Đó là cuối mùa khô nóng và dài.
‎Nhiệt độ ban ngày lên đến 40 độ C.
‎Màn đêm làm dịu đi cái nóng.
‎Nhiệt độ xuống còn 22 độ C.
‎Gia đình voi này phải tìm nước uống ‎trước khi mặt trời lại mọc.
‎Đi xa vào ban ngày ‎là rất mệt mỏi cho con non.
‎Chúng phải đi càng xa càng tốt ‎khi trời còn mát.
‎Nhưng đêm vừa may vừa không may.
‎Nó đem đến những kẻ săn mồi.
‎Sư tử chủ yếu là thợ săn về đêm.
‎Mắt chúng nhạy cảm với ánh sáng mờ nhất…
‎cho chúng lợi thế hơn con mồi.
‎Voi thấy rõ trong bóng tối hơn chúng ta,
‎nhưng không thể bằng sư tử.
‎Được dẫn dắt bởi con cái già nhất, bầy voi ‎khiến các con nhỏ tiếp tục di chuyển.
‎Cơn dông đang kéo đến…
‎che khuất mặt trăng.
‎Ngoài tia chớp, giờ trời tối đen như mực.
‎Lũ voi khó có thể nhìn thấy.
‎Giờ sự an toàn của chúng ‎dựa vào thính giác và khứu giác.
‎Chúng có thể cảm nhận sư tử ở đâu đó,
‎nhưng không thấy chính xác ở đâu.
‎Voi thống trị vào ban ngày.
‎Nhưng vào ban đêm…
‎tình thế đảo ngược.
‎Con non mới sinh dễ bị nguy hiểm nhất.
‎Nó cần sự bảo vệ của gia đình.
‎Trong lúc lộn xộn, chúng chạy tán loạn.
‎Một con cái đã bị tách khỏi đàn.
‎Bị bỏ lại một mình trong bóng tối.
‎Miền đông nước Mỹ.
‎Hai tiếng sau khi mặt trời lặn…
‎và điều kỳ diệu xảy ra.
‎Đom đóm.
‎Phần lớn đom đóm ‎lập lòe ánh sáng của mình.
‎Nhưng máy quay ánh sáng yếu ‎cho thấy một loài có cách tiếp cận khác.
‎Chúng là đom đóm xanh.
‎Các con đực si tình đang tìm bạn tình.
‎Trong khi các con khác chỉ lập lòe,
‎chúng có thể phát sáng liên tục ‎trong một phút.
‎Ánh sáng của chúng là tín hiệu ‎cho các con cái không cánh ở mặt đất.
‎Con cái to bằng một hạt gạo.
‎Nhưng ánh sáng của nó vừa đủ…
‎để các con đực tìm ra.
‎Thời gian sinh sản ngắn.
‎Màn trình diễn mê hoặc ‎chỉ kéo dài vài tuần.
‎Chúng tắt ánh sáng, ‎tạo ra chút riêng tư từ cuộc tranh giành.
‎Giao phối xong,
‎giờ con cái xuống dưới lòng đất ‎để đẻ trứng…
‎đảm bảo màn trình diễn ‎của đom đóm xanh sẽ trở lại vào năm sau.
‎Ở vịnh hẹp Na Uy,
‎hoàng hôn đã trôi qua từ lâu.
‎Cá trích đang di chuyển.
‎Giờ sẽ an toàn hơn ‎dưới sự bao phủ của bóng tối.
‎Đêm nay thì không.
‎Tàu đánh cá có thể thu được ‎hàng trăm tấn trong một chuyến đi.
‎Và tất cả hoạt động này…
‎không phải không bị chú ý.
‎Những vùng biển tối này…
‎bị tuần tra…
‎bởi cá voi sát thủ.
‎Chúng nghe thấy âm thanh của tàu…
‎và biết đó nghĩa là cơ hội.
‎Thông thường, chúng dùng định vị ‎bằng tiếng vang, sóng âm tự nhiên,
‎để bắt cá trong bóng tối.
‎Nhưng ở đây, ‎chúng tìm ra cách dễ dàng hơn.
‎Chúng tận dụng ánh sáng.
‎Vài con cá thoát khỏi lưới.
‎Nhưng mất phương hướng ‎và bị tách ra khỏi đàn,
‎chúng bị bắt dễ dàng.
‎Những kẻ ăn thịt nặng bảy tấn…
‎tỏ rõ sự khéo léo của chúng.
‎Cá voi sát thủ ‎thuộc những sinh vật thông minh nhất
‎và sống theo đàn ở đại dương.
‎Và máy quay ban đêm của ta ‎cho thấy cái có thể là hành vi mới.
‎Tín hiệu bong bóng.
‎Trong ánh sáng,
‎bong bóng có tác dụng như hải đăng…
‎dẫn dắt các thành viên khác trong gia đình ‎đến bữa ăn.
‎Ở Zimbabwe…
‎màn đêm đã đem lại bi kịch ‎cho gia đình voi.
‎Con cái bị cô lập đã thua trận với sư tử.
‎Không có thời gian thương tiếc.
‎Gia đình voi phải tiếp tục đi tìm nước.
‎Chúng đã đi bộ hơn bốn tiếng.
‎Những con non đang khát nước.
‎Con non mới sinh đã hoàn toàn kiệt sức.
‎Nhưng con cái đầu đàn biết ‎chúng đã đến gần nước.
‎Nó có thể ngửi thấy.
‎Chúng đã đến rất gần…
‎khi nguy hiểm đe dọa thêm lần nữa.
‎Lũ linh cẩu.
‎Ban ngày, thị lực của chúng tốt bằng voi.
‎Sau khi trời tối,
‎nó tốt hơn rất nhiều.
‎Con non mới sinh phải được bảo vệ.
‎Chỉ sai một bước ‎là lũ linh cẩu sẽ tóm lấy nó.
‎Tiếng thét trong bóng tối ‎cảnh báo tất cả về sự nguy hiểm.
‎Linh cẩu cố hết sức gây hoảng loạn.
‎Nhưng tiếng gọi cầu cứu của đàn voi…
‎đã được nghe thấy.
‎Đại gia đình đến giải cứu.
‎Đàn voi cuối cùng cũng có thể ‎làm dịu cơn khát.
‎Với liên kết gia đình mạnh mẽ,
‎những con voi non này đã vượt qua ‎thử thách của những giờ đen tối nhất.
‎Nhưng với các loài khác,
‎gian nan mới chỉ bắt đầu.
‎Đang nửa đêm…
‎ở bán đảo Yucatan của Mexico.
‎Trăng tròn đang tỏa sáng nhất.
‎Có những sinh vật ở đây ‎chúng ta liên tưởng tới ban ngày.
‎Nhưng thời điểm này trong năm,
‎chúng phải đương đầu với màn đêm.
‎Máy quay ban đêm cho thấy ‎thế giới bí mật của chúng.
‎Hơn 40.000 chim hồng hạc Caribê.
‎Bất chấp bóng tối,
‎chúng không thể đi ngủ.
‎Đang là mùa sinh sản.
‎Chim hồng hạc Caribê non ‎lớn nhanh một cách đáng kinh ngạc.
‎Để đáp ứng sự thèm ăn vô độ của chúng, ‎cả bố và mẹ phải luôn hoạt động,
‎cả ngày lẫn đêm,
‎thay nhau cho con ăn liên tục.
‎Các con non không được chăm…
‎tạo thành một nhóm trẻ an toàn.
‎Con con này mới hai tuần tuổi.
‎Và rất đói.
‎Bố mẹ nó chưa ai về,
‎nên nó đi tìm họ.
‎Trong bóng tối,
‎thật khó để biết ai là ai.
‎Đây…
‎không phải mẹ nó.
‎Cầu xin người lạ không có tác dụng,
‎dù nó cố gắng thế nào.
‎Cuộc tìm kiếm khiến nó ra khỏi ‎sự bảo vệ của nhóm trẻ…
‎vào vùng nước nguy hiểm.
‎Mắt cá sấu hoạt động tốt trong bóng tối.
‎Chúng có một dải ‎tế bào nhạy sáng nằm ngang…
‎để nhìn phía chân trời.
‎Và với các thụ thể trên khắp cơ thể,
‎chúng có thể cảm nhận ‎chuyển động trong nước.
‎Nhưng trăng đêm nay rất sáng.
‎Nên hồng hạc có cơ hội.
‎Chúng phát ra cảnh báo sớm.
‎Những con non này lớn nhanh đến nỗi ‎chúng đã có thể chạy nhanh hơn cá sấu.
‎Đến lúc mẹ nó trở về,
‎nhóm trẻ đã quay lại với nhau.
‎Con non này có thể ăn trong sự an toàn.
‎Chỉ hơn bảy tuần nữa, ‎các con non này sẽ có thể bay được.
‎Và bố mẹ chúng
‎sẽ không phải làm việc cả đêm.
‎Đang là những giờ đầu của đêm.
‎Ngoài khơi bờ biển Alaska,
‎cá hồi đang tiến về phía bãi đẻ trứng ‎trên thượng lưu.
‎Khi mặt trăng chìm xuống ‎dưới những ngọn núi…
‎các thung lũng sâu ngập trong bóng tối.
‎Một máy quay hình ảnh nhiệt ‎giúp ta nhìn xuyên màn đêm.
‎Nó nhận được dấu hiệu nhiệt của cảnh quan…
‎và các động vật bên trong.
‎Một con sói đảo.
‎Nhỏ hơn sói đất liền Alaska…
‎và chỉ được tìm thấy ở vài nơi đặc biệt.
‎Vào thời điểm này trong năm,
‎nó sống dựa vào cá hồi.
‎Chúng chiếm một phần tư chế độ ăn của nó.
‎Đêm nay, nó không đơn độc.
‎Một con gấu xám khổng lồ…
‎nguy hiểm cho một con sói đơn độc.
‎Con gấu này đã học cách bắt cá ‎thành công gấp đôi trong bóng tối.
‎Cá không thấy rõ trong bóng tối.
‎Con gấu cũng vậy.
‎Nhưng các giác quan khác của nó ‎cực kỳ sắc sảo.
‎Nó nghe tiếng cá hồi quẫy ‎ở vùng nước nông.
‎Và đánh hơi những con cái ‎nặng đầy trứng bổ dưỡng.
‎Nó không thể bắt chúng bằng thị giác.
‎Nhưng có thể bằng xúc giác.
‎Các bàn chân nhạy cảm trở thành cái bẫy…
‎chờ đợi để chộp ‎bất kỳ con cá hồi nào bơi quá gần.
‎Một cú chộp bổ dưỡng.
‎Và là con đầu tiên trong nhiều con ‎trước bình minh.
‎Khi con gấu đang bận rộn,
‎con sói thấy cơ hội của nó.
‎Đêm nay có đủ cho tất cả.
‎Đây là những giờ cuối cùng của đêm,
‎nhưng rừng rậm ở Châu Á ‎vẫn chìm sâu trong bóng tối.
‎Ánh trăng chật vật xuyên qua ‎khu rừng chằng chịt này.
‎Ở Singapore,
‎có gì đó kỳ lạ trong tán cây.
‎Một con chồn bay cái.
‎Hiếm thấy,
‎ít người biết chúng tồn tại.
‎Dù ngoại hình như vậy,
‎nó thật ra là họ hàng xa của chúng ta.
‎Một nhánh ban đầu ‎của họ linh trưởng chúng ta.
‎Nó có một đứa con.
‎Màng da giúp nó giữ con an toàn…
‎trên ngọn cây cao.
‎Nó là thành viên ‎của một quần thể chồn bay lớn.
‎Nhưng thật khó để giữ liên lạc ‎với sự ồn ào của đêm rừng rậm.
‎Giải pháp của chồn bay ‎mới được phát hiện gần đây.
‎Chúng gọi ở tần số ‎xuyên qua tiếng ồn thông thường.
‎Sóng siêu âm.
‎Tai người không thể nghe thấy.
‎Những tín hiệu bí mật…
‎trong bóng tối.
‎Một lời cảnh báo.
‎Có nguy hiểm ở gần.
‎Một con trăn gấm.
‎Nó là loài máu lạnh.
‎Nhưng đêm rừng nóng nực nghĩa là ‎nó có thể hoạt động sau khi trời tối.
‎Chồn bay có đôi mắt to…
‎luôn kiểm tra nguy hiểm.
‎Chúng hy sinh sắc giác để có độ nhạy sáng.
‎Quan trọng…
‎trong đêm rừng.
‎Báo động đã tắt.
‎Không thể thấy vào ban đêm…
‎con trăn dựa vào các giác quan khác.
‎Lưỡi của nó tập hợp mùi hương.
‎Các thụ thể trong miệng nó nếm không khí.
‎Chồn bay leo trèo rất giỏi.
‎Nhưng trăn cũng vậy.
‎Bằng kích cỡ một con mèo nhà,
‎nó sẽ là một bữa ăn tươm tất.
‎Sắp tới ngọn cây rồi.
‎Nhưng nó còn một chiêu cuối.
‎Chồn bay là bậc thầy bay liệng.
‎Nó có khả năng nhào đi hơn 130 mét.
‎Lặng lẽ liệng giữa những cái cây…
‎để thoát khỏi nguy hiểm của màn đêm.
‎Hoạt động cuối cùng của màn đêm…
‎đang bắt đầu.
‎Ở Thái Lan, một điệp khúc dai dẳng ‎báo trước bình minh.
‎Đây là tiếng hót của vượn tay trắng.
‎Chúng dậy trước mặt trời…
‎và ‎bắt đầu khúc nhạc hàng ngày.
‎Đó là bản song ca giữa các cặp đôi ‎để củng cố mối quan hệ.
‎Không khí buổi sáng tĩnh lặng ‎truyền bài ca của chúng qua tán cây.
‎Các con khác tham gia.
‎Chúng chào đón ban ngày trở lại.
‎Cũng nhanh như bóng tối kéo đến,
‎ánh sáng giờ đã trở lại.
‎Đã đến lúc các loài ban đêm ‎đi tìm sự an toàn.
‎Cuối cùng ban ngày có thể tiếp quản.
‎Đã đến lúc tận hưởng ánh nắng ấm áp…
‎trước khi màn đêm buông xuống lần nữa.
‎Các máy quay hiện đại ‎đang thay đổi cách ta hiểu
‎về một số sinh vật ‎mang tính biểu tượng nhất Trái Đất...
‎cho thấy rằng màn đêm ‎đầy những thử thách khác thường…
‎và cả cơ hội tuyệt vời.
‎Ai biết được có bí mật nào khác ‎để khám phá…
‎trong màn đêm trên Trái Đất?
‎Biên dịch: Lien Nguyen