Ja, dit is ons thuis.
Dit is de aarde.
Heb je moeite een bekend continent te vinden?
Het verleden is een andere planeet.
Meerdere, zelfs.
Ik sta op de tijd die is verstreken sinds de oerknal.
Om dat te kunnen bevatten, hebben we er één jaar van gemaakt.
Het is 's ochtends vroeg op 23 december,
op de kosmische kalender.
Dit is zo'n 350 miljoen jaar geleden
toen onze wereld nog maar 4 miljard jaar oud was.
De aarde zag er anders uit,
onherkenbaar zelfs.
De sterren hielpen niet,
zelfs de sterrenbeelden waren toen anders.
De dinosauriërs zouden pas over 100 miljoen jaar komen.
Er waren geen vogels, geen bloemen.
De lucht was ook anders.
De atmosfeer bevatte meer zuurstof dan voor of na die tijd.
Daardoor konden insecten veel groter worden dan nu.
Hoe dan? Insecten hebben geen longen.
Ze nemen zuurstof op door lichaamsopeningen.
Die gaat dan door een buizenstelsel.
Als een insect te groot is,
wordt alle zuurstof geabsorbeerd
voordat die bij de inwendige organen kan komen.
Maar in het Carboon was er bijna twee keer meer zuurstof dan nu.
Insecten konden groter worden
en toch genoeg zuurstof binnen krijgen.
Daarom zijn libellen zo groot als adelaars
en de duizendpoten zo groot als alligators.
Vanwaar al die zuurstof?
Die werd gemaakt door een nieuwe levensvorm.
Nederlandse vertaling: Geminy Aflevering 9 - The Lost Worlds of Planet Earth
Welke levensvorm kon de atmosfeer zo drastisch veranderen?
Planten die naar de hemel konden reiken.
Bomen.
In hun strijd om zonlicht
tartten bomen de zwaartekracht.
Voordien reikten de hoogste planten tot aan je middel.
Toen gebeurde er iets wonderbaarlijks.
Er evolueerde een plantenmolecuul dat sterk en flexibel was.
Het materiaal kon veel gewicht dragen,
maar ook buigen in de wind zonder te breken.
Lignine maakte bomen mogelijk.
Nu kon het leven omhoog groeien.
Dat bood nieuw terrein:
een driedimensionale bakermat
voor samenlevingen boven de grond.
De aarde werd de planeet van de bomen.
Maar lignine had een nadeel:
het was moeilijk door te slikken.
Als schimmels en bacteriën iets aten waar lignine in zat
konden ze dat niet verteren.
Termieten zouden pas over 100 miljoen jaar evolueren.
Wat moest er gebeuren met al die dode bomen?
Het kostte de schimmels en bacteriën miljoenen jaren om ze te consumeren.
In de tussentijd bleven de bomen groeien, sterven en omvallen
en raakten ze bedolven onder modder.
Uiteindelijk lagen er honderden miljarden bomen onder de aardbodem.
Begraven bossen, overal op aarde.
Wat kon dat nou voor kwaad?
Dit klif in Nova Scotia is ook een soort kalender.
Die verteld het verhaal van de wereld
die hier ooit floreerde.
Dit is het dodenmasker van die 300 miljoen jaar oude boom.
Het is gegoten uit mineralen die het hout cel voor cel hebben vervangen.
Ofwel: een fossiel.
De boom heeft zijn moleculen allang afgestaan, de koolstof, het water.
Alleen de vorm is er nog.
Toen de boom nog leefde veranderde hij kooldioxide
en water met zonlicht in energierijke materie.
De boom gaf zuurstof als afvalproduct.
Dat doen bomen en planten nu nog.
Als planten sterven, vergaan ze.
Dan wordt het proces omgekeerd.
Hun materie komt samen met zuurstof en ontbindt.
Zo komt er weer kooldioxide terug in de lucht.
Dat houdt de atmosfeer van de aarde in balans.
Als de bomen bedolven raken, gebeuren er twee dingen.
Ze nemen de koolstof en zonne-energie mee
en de zuurstof bouwt zich op in de atmosfeer.
Dat gebeurde zo'n 300 miljoen jaar geleden.
Er was een zuurstofoverschot.
Daarom werden insecten zo groot.
En al die begraven koolstof?
Die bleef miljarden jaren liggen en deelde toen het leven op aarde
de dodelijkste klap allertijden toe.
Er zijn plekken op aarde waar je terug in de tijd kunt.
De geschiedenis staat te lezen in de stenen.
Dit strand in Nova Scotia is zo'n plek.
Elke laag is een pagina.
Elke pagina vertelt over een overstroming
miljoenen jaren achtereen.
De overstromingsafzettingen zijn begraven
en in steen veranderd door warmte en druk.
Er werden bergen gevormd, gekanteld en omhoog geduwd
samen met de begraven fossielwouden.
De nieuwe lagen kwamen altijd
boven op de oudere.
De pagina's liggen op volgorde
en laten miljoenen jaren zien.
Die kant op ligt het verre verleden.
Met elke stap die ik zet,
kom ik 1.000 jaar dichter bij het heden.
En weg bij de wereld van 300 miljoen jaar terug.
50 miljoen jaar later ligt die kant op.
Dit was het begin van het einde van het Perm
een ongeëvenaard bloedbad.
Het Perm is de donkerste gang
in dit monument voor de afbraak van de levensboom,
de Hallen van Uitgestorven Soorten.
De dood is niet meer zo dicht bij de overheersing gekomen
in de kwart miljard jaar sindsdien.
De uitbarstingen in wat nu Siberië is
duurden honderdduizenden jaren.
De lava bedolf ruim 2,5 miljoen vierkante kilometer.
Hierbij verbleekt elke vulkaan- uitbarsting in de geschiedenis.
"de Hallen van Uitgestorven Soorten"
Enorme hoeveelheden kooldioxide stroomden
uit vulkanische spleten.
Dit broeikasgas warmde het klimaat op.
Toen kwam het lang begraven woud uit het Carboon weer in het spel.
In de tussenliggende 50 miljoen jaar
waren die bomen veranderd in steenkoolafzettingen.
Een van de grootste voorraden steenkool ter wereld
lag daar begraven, in Siberië.
Lava verhitte de steenkool en dreef methaan en zwavelgas de grond uit.
Daar zaten giftige, radioactieve asdeeltjes in:
kolenrook.
Dit heksenbrouwsel vervuilde de atmosfeer
en ontwrichtte het klimaat.
Een wolk van zwavelgas hield zonlicht tegen
en verduisterde de planeet.
De temperatuur daalde tot onder nul.
Als de uitbarsting even afnam,
viel de zuurwolk op de bodem.
De kooldioxide bleef zich opbouwen en het broeikaseffect veroorzaken.
Jaren van vrieskou werden afgewisseld door bloedhete millennia.
Planten en dieren werden geteisterd en konden zich niet aanpassen
aan de drastische klimaatschommelingen.
Het water aan het oppervlak en op de bodem vermengde zich
waardoor het warmer werd op de ooit zo koude zeebodem.
Methaanrijk ijs
dat bevroren was geweest, begon te smelten.
Het ontsnapte methaangas kwam boven en in de atmosfeer.
Methaan vangt warmte veel efficiënter dan kooldioxide.
Dus het klimaat werd nog warmer.
En het methaan tastte ook de ozonlaag in de stratosfeer aan.
Het zonnescherm dat beschermt tegen dodelijk uv-licht, werd aangevreten.
De circulatie in de wereldzee hield op.
Dit stilstaande water werd zuurstofarm.
Bijna alle vissen in zee stierven.
Eén levensvorm floreerde in deze wrede condities:
bacteriën die dodelijk waterstofsulfide produceerden.
Dat was de druppel.
Het gifgas doodde vrijwel alle overige planten en dieren aan land.
Dit was de grootste massa-uitsterving.
Dichter bij uitroeiing is het aardse leven nooit gekomen.
Negen van de tien soorten stierven uit.
Het herstel duurde lang.
Een paar miljoen jaar had de aarde "de planeet van de doden" kunnen heten.
Wij stammen af van een van de weinige soorten die overleefden.
Jij bent nu mens, en je leeft nog
omdat zij volhielden.
Ze hebben hun DNA overgedragen in een van de gevaarlijkste periodes
in de geschiedenis van het leven.
Deze berg is ontstaan door het leven dat floreerde
in het Perm, voordat de hel losbarstte.
Hij hoort bij de Guadalupe Mountains.
Die lopen door Texas en New Mexico.
Het is 's werelds grootste fossielenrif.
Dit was ooit een grote binnenzee.
Het rif groeide miljoenen jaren
en bood een thuis aan sponzen, groene algen
en diertjes die te klein zijn om te kunnen zien.
Als ze stierven,
werden ze begraven onder het slib op de bodem.
In miljoenen jaren tijd
veranderden ze in olie en gas.
Uiteindelijk slibde het reservoir dicht en stierf het rif.
De spookstad werd 1,5 kilometer onder het oppervlak begraven.
Later werd het rif door de tektoniek boven zeeniveau getild.
Daar werd het talloze jaren gevormd door wind en regen.
Bedenk eens hoe het er hier 275 miljoen jaar geleden uitzag.
Toen was het een levendige binnenzee
bezaaid met eilanden en boordevol leven.
Tot 220 miljoen jaar geleden
waren de VS en Noord-Afrika buren.
Er bestond geen Atlantische Oceaan.
Die dunne blauwe vingers in het midden waren meren.
De eerste tekenen dat het supercontinent uiteenviel.
Het aardse leven stond nog een schok te wachten.
Een miljoen jaar later werden de meren een lange baai.
Die groeide uit tot aan de Atlantische Oceaan.
Deze oppervlakteveranderingen waren symptomen
van een drama dat zich voltrok in de krochten van de aarde.
Toen wij verschenen, waren deze tekenen begraven
op de bodem van de zee.
We kenden ons gewelddadige verleden niet, als een soort zonder geheugen.
We zochten uit wie we waren en wat er gebeurde voor wij ontwaakten.
In 1570 maakte Abraham Ortelius de eerste moderne wereldatlas
met daarin de ontdekkingen van de 80 jaar daarvoor:
De Gouden Eeuw van de ontdekkingsreizigers.
Voordat de inkt droog was,
stapte Ortelius achteruit
en hij werd de eerste die de perfecte puzzelvorm zag
van de continenten aan de Atlantische Oceaan.
Hij schreef dat Amerika was losgerukt van Europa en Afrika
door aardbevingen en overstromingen.
Ortelius' observatie bleef een vermoeden, de eeuwen daarna.
Tot een Duitse astronoom en meteoroloog begin 20e eeuw
het bewijs vergaarde om de theorie te staven.
Alfred Wegener moest in dienst in de eerste wereldoorlog,
maar raakte al snel gewond.
In het veldhospitaal spitte hij wetenschappelijke boeken door
naar aanwijzingen over het verleden van de aarde.
Jaren eerder had hij een intrigerend essay gevonden
in de universiteitsbibliotheek.
Het verbaasde Wegener dat fossielen van een uitgestorven varen
aan weerszijden van de Atlantische Oceaan gevonden waren.
Nog vreemder was de ontdekking van fossielen van dezelfde dinosauriërs.
Begin 20e eeuw legden geologen de oversteek over de oceanen uit
door zich voor te stellen dat er landbruggen hadden bestaan.
Die bruggen zouden geleidelijk zijn verdwenen in de golven.
Maar er was één bewijsstuk waardoor Wegener dat niet geloofde:
De aarde zelf.
Waarom zou een bergketen doorlopen op een ander continent?
En waarom vind je dezelfde unieke rotspatronen
in Brazilië en Zuid-Afrika?
En dan nog wat:
hoe konden tropische planten gebloeid hebben
op de bevroren vlakten in het Noordpoolgebied?
Wegener concludeerde dat er maar één logische verklaring was van deze puzzel.
Er was ooit één supercontinent op aarde geweest: Pangea.
Wegener werd zeker een coryfee binnen de wetenschap?
Niet bepaald.
De meeste geologen staken de draak met zijn theorie.
Ze gebruikten hun denkbeeldige land- bruggen om Wegener tegen te spreken.
Hoe kon een continent door de massieve oceaanbodem heen bewegen?
Wegener had geen overtuigend antwoord.
Hij werd de risee, een paria op wetenschapscongressen.
Desondanks bleef Wegener vechten voor zijn ideeën.
Hij ondernam riskante expedities om bewijs te vergaren.
Op een daarvan vond hij collega's die vastzaten zonder voedsel.
Op de terugweg van de missie
verdwaalde hij in een sneeuwstorm.
Een dag of twee na zijn 50e verjaardag verdween hij
niet wetende dat zijn naam gezuiverd zou worden.
Hij zou later gezien worden
als een van de beste geologen ooit.
Wetenschappers zijn mensen
met blinde vlekken en vooroordelen.
De wetenschap is ontworpen om die te ontdekken.
Maar we houden ons niet altijd aan de bijbehorende waarden.
Dat wisten weinig mensen zo goed als Marie Tharp.
Het is 1952, en Marie ondergaat het kleinerende gedrag van collega's.
Haar studies geologie en wiskunde deren hen niet.
Bruce Heezen, een student aan Iowa
is net terug van een expeditie om de oceaanbodem in kaart te brengen.
Doe hier eens wat mee.
Bruce, kijk!
Alles valt op zijn plek.
Een enorm breukdal op de bodem van de Atlantische Oceaan.
Marie, hou op met die meidenpraat.
Heb je nog niet genoeg problemen?
Dit lijkt op continentverschuiving.
Wil je eindigen als Wegener?
Marie liet zich niet ontmoedigen.
Later legden Marie en Bruce een kaart van zeebevingen op een lichtbak
op de oceaanbodemkaart.
De bevingen vonden plaats bij het breukdal.
Dit bewees dat de continenten bewogen.
Heezen wist nu dat Marie gelijk had gehad.
Samen maakten ze de eerste echte wereldkaart, ook van de oceaanbodem.
Eindelijk waren we klaar om de autobiografie van de aarde te lezen.
We gaan met het Schip de Verbeelding naar een deel van de wereld
dat slechts voor enkelen van ons bereikbaar is.
Twee derde van de aarde ligt onder ruim 300 meter water.
Het is een uitgestrekte, grotendeels onverkende grens.
We kennen de Alpen en de Rocky Mountains.
Maar 's werelds mooiste bergketens kun je niet zien.
Dieper dan 1.000 meter kom je in een wereld zonder zonlicht.
Verborgen in de duisternis ligt een wereld vol wonderen.
Dit is de langste bergketen onder zee ter wereld:
De Mid-Atlantische Rug.
Die loopt om de aardbol heen als de naad op een honkbal.
Het verleden is een andere planeet,
maar deze kennen de meesten niet.
We zien de bergen niet door het water.
Deze wereld had Marie Tharp als eerste voor ogen.
De hoogste pieken van de Rug
steken 4 km. boven de oceaanbodem uit.
Er zijn uitgestrekte bergketens en ook ravijnen.
Nu zijn we in de Marianentrog
het diepste ravijn op aarde,
ruim 10 kilometer diep.
De oceaanbodem schoof onder de continentale plaat ernaast.
Er hebben meer mensen op de maan gelopen
dan er ooit hier geweest zijn.
De druk is hier zwaar, 1 ton per cm2.
Zo diep in de oceaan is het alsof er 50 jumbojets op je liggen.
Maar zelfs hier heeft zich leven gevestigd.
De zonlicht hier niet kan komen,
wil niet zeggen dat er geen licht is.
Veel onderwaterwezens geven licht
door het proces van bioluminescentie.
Door ons verleden als landzoogdieren in een wereld met zonlicht
zijn we niet voorbereid op het veelsoortige leven dat is geëvolueerd,
diep in de oceaan.
Omdat hier geen zonlicht is,
is er geen fotosynthese.
Dus er zijn geen planten om van te eten.
En toch is er zelfs hier, waar het permanent nacht is
een bloeiende voedselketen.
Het begint met chemosynthese.
De microscopisch kleine wezens eten
wat er uit die opening stroomt:
een schadelijk mengsel, waterstofsulfide.
Die dikke zwarte rook levert chemische energie
die hier leven mogelijk maakt.
Schaaldiertjes eten de bacterïen op.
En grotere dieren eten de schaaldiertjes op.
Op een dag, op een toekomstige aarde,
kunnen de bergen boven water komen.
De tektoniek blijft onze planeet vormgeven.
De toekomst is ook een andere planeet.
Een vulkaan zoals deze heeft Hawaï gevormd
miljoenen jaren geleden.
We leven op de korst van een kookpot.
De planeet heeft een ijzeren kern.
Die ligt in een grotere huls van vloeibaar ijzer.
Daaroverheen ligt de mantel.
Die is rotsachtig, maar heet en stroperig.
Als een pan soep op het fornuis borrelt de mantel.
Wat houdt hem in beweging?
De hitte van de vorming van de aarde
en het verval van radioactieve elementen in de kern.
De buitenlaag, de korst,
waar jij en ik en alle anderen leven?
is maar zo dik als de schil van een appel.
De mantel sleept de solide korst mee.
De korst biedt weerstand, omdat die koud en rigide is.
Van tijd tot tijd komt er een breekpunt.
Als dat gebeurt, beeft de aarde.
Niet omdat iemand straf verdient,
maar door willekeurige krachten die de natuur bepaalt.
We denken ten onrechte dat de aarde stabiel is,
omdat we zo kort leven.
Als we onze planeet in zijn eigen schema zagen
waarin grote veranderingen miljoenen jaren vergen
zouden we zien dat hij een dynamisch organisme is.
Dit is de wereld aan het einde van het Trias
zo'n 200 miljoen jaar geleden.
Dat kereltje daar?
Is een verre voorouder van ons.
Hij leefde in Newark, New Jersey.
Waar je ook komt op aarde
er liggen verloren werelden onder je voeten.
50 of 100 miljoen jaar geleden
waren zelfs doodgewone plekken
de locatie van ingrijpende veranderingen.
Deze kliffen herinneren aan de breuk
van het supercontinent Pangea.
De vulkaanuitbarstingen die deze kliffen vormden
leidden ook tot de volgende massa- uitsterving, het einde van het Trias.
Het uitsterven van de ene soort
is een gouden kans voor de andere.
Door de uitstervingen in het Trias kreeg een bestaande groep
de kans om een hoofdrol op te eisen.
Die dinosauriërs hielden het lang vol,
170 miljoen jaar.
Toen was India nog een eiland.
Het kroop noordwaarts met enkele centimeters per jaar
om langzaam maar zeker verenigd te worden met Azië.
Toen barstte het gesmolten gesteente onder het aardoppervlak uit
en overstroomde een enorm deel van West-India.
Die doodsklap kwam letterlijk uit het niets.
Weinig dieren van meer dan 50 kilo overleefden het Krijt.
De stofwolk maakte het maandenlang donker en koud.
Dinosauriërs vroren dood of verhongerden.
Sommige diertjes verschuilden zich in de aarde.
Toen ze bovenkwamen,
waren er geen monsters meer die hen terroriseerden.
De aarde werd de planeet van de zoogdieren.
En de aarde bleef continu veranderen.
Dit is een woestijn geweest waar niets groeide.
2,5 miljoen km2 van zand en zout.
Veel onherbergzamer dan tegenwoordig op aarde.
In de hitte kon je brood bakken,
en dit lag 1,5 km onder zeeniveau.
De luchtdruk was 50% hoger dan we gewend zijn.
Een uitzichtlozere omgeving is bijna ondenkbaar.
Toch was dit het Middellandse Zeebekken
5,5 miljoen jaar geleden, voor het een zee werd.
De aarde staat nooit lang stil.
De natuurlijke dam in het westen begaf het
waarschijnlijk door aardbevingen
en de stortvloed begon.
Het water stroomde toe, 40.000 keer harder dan in de Niagara-watervallen.
Een uitgestrekte woestijn werd de Middellandse Zee, in een jaar tijd.
Er waren nog geen mensen die dit konden zien
of de schoonheid ervan konden bewonderen.
Een halve wereld verderop
scheidde een breed kanaal Noord- en Zuid-Amerika.
Oceaanstromingen konden van de Atlantische naar de Grote Oceaan.
De tektoniek bracht de twee continenten samen
en creëerde de landengte van Panama.
De oceaanstromingen veranderden hierdoor
wat weer effect had op het klimaat.
In Afrika maakten groene bossen
plaats voor een kaler landschap.
Sommige soorten die in bomen leefden, stierven uit.
Maar de generalisten, die hoe dan ook wel wisten te overleven
hielden vol en evolueerden.
Onze voorouders verborgen zich ooit ondergronds voor roofdieren.
Toen de dinosauriërs uitstierven, traden ze in het daglicht.
Door de jaren heen bouwden ze een leven op in bomen.
Ze kregen opponeerbare duimen en tenen.
Ze konden tussen bomen slingeren, waar ze niets tekortkwamen.
Ze konden ook rechtop lopen, kleine stukjes maar.
Met al die bomen hoefden ze niet ver te lopen.
Maar toen werd het kouder,
en de bomen maakten plaats voor gras.
Dit moesten onze voorouders doorkruisen, op zoek naar eten.
Je moest veel meer kunnen om op de savanne te overleven.
Vroeger kon je vanaf een boomtak veilig naar de grote katten kijken.
Nu moest je hetzelfde gevaarlijke terrein op.
De overlevers leerden ver te lopen op hun achterpoten
en indien nodig te rennen.
Ze gingen de wereld anders bezien.
Handen en armen waren niet meer nodig om te lopen.
Ze konden voedsel verzamelen, stokken en beenderen oppakken.
Die konden dienen als wapens en gereedschap.
Denk er eens over na:
een topografische verandering, ver weg.
leidt de oceaanstromingen om.
Afrika wordt kouder en droger.
De meeste bomen bezwijken daarom.
De primaten moeten een ander onderkomen zoeken.
Voor je het weet, bewerken ze het land met gereedschap.
De aarde heeft het lot van de mens bepaald.
Evenals de onzichtbare aantrekkings- kracht van verre werelden.
De planeten hebben ons leven beïnvloed,
maar niet zoals je denkt.
De zwaartekracht van Venus,
klein maar dichtbij,
en die van Jupiter, ver weg maar groot,
lieten de aarde kantelen, van de ene naar de andere kant.
Daardoor werd de vorm van de baan een beetje aangepast.
Zo veranderde de hoeveelheid zonlicht op de noordelijke ijskap.
Soms werden de zomers er kouder.
De gletsjers rukten dan op naar het zuiden.
Ze knarsten, schraapten, verpletterden alles op hun pad.
Dat noemen we een ijstijd.
Andere keren maakte de kantelende as de Noordpoolzomers warmer.
Dan trokken de smeltende gletsjers zich terug.
Onze voorouders moesten vindingrijk zijn
om die klimaatschommelingen te overleven.
In elke ijstijd groeien de ijskappen, ten koste van de oceanen.
Het zeeniveau daalt met ruim 120 meter.
Er vallen grote stukken land droog aan de rand van continenten.
15.000 tot 25.000 jaar geleden
trok het ijs zich terug en viel er een tijdelijke landbrug bloot.
De poort naar de andere helft van de planeet zwaait open.
Nomaden staken de landbrug over
naar Noord-Amerika en naar het zuiden.
Zo'n 10.000 jaar geleden
hielden de hevige klimaat- en zeespiegelschommelingen op.
Een nieuw, milder klimaat- tijdperk breekt aan.
Daar leven we nu in.
De ijskappen smolten, de zee steeg naar het huidige peil.
Rivieren voerden slib mee en vormden delta's waar ze in zee uitkwamen.
Op die vruchtbare vlaktes leerden we anders te leven.
We leerden gewassen verbouwen om te eten, en meer.
Voor de meeste mensen was dit het einde van een nomadisch bestaan.
Omdat de planeten aan elkaar trekken en de aardkorst beweegt
omdat die bewegingen klimaat en evolutie beïnvloeden
kregen we de middelen
om van de modderige rivierdelta's de eerste beschavingen te maken.
Er gaat niks boven een interglaciaal,
een onderbreking van een ijstijd.
Het geweldige nieuws is dat deze
nog eens 50.000 jaar zal blijven voortduren.
Wat een bof voor onze soort.
Er is maar één probleem:
wij blijven die begraven bomen maar verbranden in de vorm van steenkool.
En de restanten van oud plankton,
in de vorm van olie en gas.
We kunnen veilig zijn,
maar dumpen kooldioxide in de atmosfeer
in een tempo dat de aarde alleen kent van de oude klimaatrampen
die leidden tot massa-uitsterving.
We zijn verslaafd aan brandstoffen
die een klimaat terughalen uit de tijd van de dinosauriërs.
Kuststeden zullen overstromen
en het milieu en onze voedingsbronnen zullen aangetast worden.
Terwijl de zon schone, gratis energie op ons schijnt.
Meer dan er ooit nodig zal zijn.
Waarom zijn we niet zo vindingrijk en moedig
als de generaties voor ons.
De dinosauriërs zagen die asteroïde niet aankomen.
Wat is ons excuus?
Er is een gang in de Hallen van Uitgestorven Soorten die leegstaat.
De autobiografie van de aarde wordt nog geschreven.
De kans bestaat dat het einde van ons verhaal zich daar bevindt.
Gefeliciteerd.
Je leeft.
Er is een ononderbroken draad die zich 3 miljard jaar uitstrekt.
Die verbindt ons met het eerste leven op deze wereld.
Onze voorouders moeten taai, vindingrijk en fortuinlijk zijn geweest
om te overleven en de levens- boodschap te kunnen doorgeven
aan de volgende, de volgende en de volgende generatie.
Honderden miljoenen keren
voordat de boodschap ons bereikte.
Er waren veel rivieren over te steken, gevaren onderweg.
Roofdieren, honger, ziekte,
verkeerde inschattingen, lange winters,
droogte, overstromingen en geweld.
Om nog maar te zwijgen van de verschuivingen van onze planeet
en de onverwachte rampen.
Waar we ook vandaan komen,
wie onze ouders ook waren, we stammen af
van de overlevers van onvoorstelbare rampen.
Elk van ons rent mee in de langste gevaarlijkste estafette ooit.
Op dit moment hebben wij het estafettestokje in handen.
Het verleden is een andere planeet.
De toekomst ook.
Over zo'n 250 miljoen jaar
zullen volgens veel geologen de continenten weer verenigd zijn.
Al deze pracht zal verdwenen zijn en onze aarde
zal zijn plaats innemen tussen de verloren werelden.
De inwendige motor, tektoniek, geeft niets om het leven.
Net zomin als de baan van de aarde en de aardas
en de incidentele botsingen met uit hun baan geraakte wereldjes.
Die processen weten niet wat er al miljarden jaren op aarde gebeurt.
Het kan ze niets schelen.
Ieder van ons is een wezentje op de korst van een kleine planeet
enkele tientallen tripjes om de plaatselijke ster heen.
De oudste wezens bestaan een miljoen keer minder lang dan de aarde zelf.
Natuurlijk zien organismen niets van het algehele patroon.
Van veranderende continenten,
het klimaat,
de evolutie.
Dat we iets begrijpen van onze komaf is een grote prestatie van de mens.
Wie we zijn en waarom we hier zijn, ontdek je
door het totaalplaatje te bekijken,
dat miljarden jaren bestrijkt,
miljoenen soorten
en een veelvoud aan werelden.
Dus het is niet verrassend dat we onszelf een raadsel zijn.
Dat we wel doen alsof, maar geen baas in eigen huis zijn.
Bij deze nieuwe gang staat er geen naam boven de ingang.
We weten nog niet
welk uitgestorven soorten hier vereeuwigd zullen worden.
Wat hier gebeurt, op kleine en grote schaal,
wordt door ons geschreven.
Op dit moment.
Sync and corrections by n17t01/Geminy www.addic7ed.com