NETFLIX — SERIAL ORYGINALNY
- Biegiem. - A co z Milesem?
Wszystko będzie dobrze. Musimy uciekać.
- Dokąd idziemy? - Nie wiem, wszystko jedno.
Nie! Nie podoba mi się ta zabawa!
- Nie ucieknę! - Flora!
Nie możesz mnie zmusić!
Miles!
- Musimy iść! - Gdzie jesteś?
W połowie XVII wieku…
w Hampshire mieszkał pewien owdowiały dżentelmen.
Jego imię nie ma znaczenia.
Pozwolę sobie nazywać go panem Willoughby.
To nazwisko, tak jak jego własne, brzmi godnie.
Został wdowcem po sześciu latach małżeństwa
i poświęcił się opiece nad swoimi dziećmi.
Dwiema córkami, urodzonymi w odstępie pięciu lat.
Starszą, Violą,
i młodszą, Perditą,
nazwaną na cześć średniej siostry,
która przeżyła tylko kilka tygodni.
Po śmierci ojca stanęły przed koniecznością małżeństwa.
Ponieważ nie były mężczyznami,
mogły stracić kontrolę nad finansami pana Willoughby’ego.
A także dwór w Bly,
w którym mieszkały całe życie.
Kobiety w tamtych czasach nie miały nic,
ani teraźniejszości, ani przyszłości, bez mężczyzny.
Znowu były niczym małe dziewczynki.
Ale teraz miały tylko siebie nawzajem.
Obie siostry były w tym czasie
w pełni młodzieńczego rozkwitu.
Perdita była słodka,
Viola była bystra.
Nosiła również najpiękniejsze suknie.
Zawsze.
Wielu młodych przyjaciół i sąsiadów
było znakomitymi ludźmi.
Kilku – oddanymi adoratorami, a dwóch albo trzech
cieszyło się reputacją uwodzicieli
albo zdobywców.
Ale Viola wiedziała, kim naprawdę są.
Żarłokami, oportunistami, sępami.
Sępami, które chciały rozszarpać zwłoki jej ojca.
Splądrować jego majątek poprzez jego córki.
Nie, Bly musiało pozostać w rodzinie, a siostry musiały utrzymać kontrolę.
Inaczej wszystko przepadłoby w jednym grobie.
Dlatego Viola zaprosiła dalekiego kuzyna.
Niejakiego Arthura Lloyda.
Nie był żadnym wzorem cnót.
Ale był uczciwym, rezolutnym,
inteligentnym młodzieńcem.
Nie brakło mu funtów szterlingów,
zdrowia i nadziei.
Oraz uczuć, których nie miał gdzie ulokować.
Viola celowo wyjechała na czas jego wizyty.
Dlatego to Perdita musiała zabawiać kuzyna,
a Viola grała na zwłokę.
Tak odkryła, że był dżentelmenem.
Miał przystojną twarz. Uczył się i podróżował.
Mówił po francusku, grał na flecie
i z wyczuciem czytał na głos poezję.
Kiedy Perdita zaczynała żywić prawdziwe zainteresowanie młodzieńcem…
Viola wyjaśniła, że spóźniła się z powodu dysputy o zaległy czynsz.
Niektórzy wykorzystywali śmierć jej ojca, nie wiedząc, że Viola pilnuje rachunków.
Wymówka była prawdziwa, ale i użyta dla efektu.
Tak jak każdy szczegół przybycia Violi.
Wywołany jazdą pot,
rozwiane włosy.
Interesy, rachunki.
Buty do jazdy w holu.
Nawet wiszący za nią portret,
zamówiony przez Violę jako część wiadomości dla Arthura.
Może ożenić się z nią lub z jej siostrą,
ale niech nie ma złudzeń co do tego, kto rządzi w Bly
ani jak będzie wyglądało tu życie.
Ślub był skromny, co pasowało do jego merkantylnego charakteru.
Był to świetny rezultat dla Violi,
która chciała utrzymać swoją pozycję w Bly.
I dla Perdity,
chętnie korzystającej z rodzinnych przywilejów.
…biorę cię za żonę i obiecuję żyć z tobą
w szczęściu i w nieszczęściu, w bogactwie i w ubóstwie,
w zdrowiu i w chorobie,
kochać cię i szanować,
póki śmierć nas nie rozłączy.
W zgodzie z wolą Bożą
ślubuję ci mą wierność.
Ja, Viola, biorę ciebie, Arthurze, za męża
i obiecuję żyć z tobą
w szczęściu i w nieszczęściu, w bogactwie i w ubóstwie,
w zdrowiu i w chorobie,
kochać cię i szanować…
póki śmierć nas nie rozłączy.
I być posłuszną.
Kochać, szanować i być posłuszną.
Ksiądz uznał to za niewinną pomyłkę.
Błędnie.
Perdita nie była zaskoczona. Dobrze znała swoją siostrę.
Bóg też nie był zaskoczony, pomyślała Perdita,
gdy błogosławiono strategiczny związek jej siostry.
W końcu taką ją stworzył.
Umowa została zawarta, dobito interesu.
Uratowawszy posiadłość,
młoda Viola skupiła się na sobie.
Kładła się spać.
Budziła się.
Myślała, że może to kwestia pokoju.
To był pokój jej matki. Łoże jej rodziców, a teraz jej.
Poruszona obcym jej niepokojem,
chodziła na spacery.
Kładła się spać.
Budziła się.
I chodziła.
Może to nie była kwestia pokoju.
Może chodziło o coś innego.
Viola odkryła, że w małżeństwie z rozsądku
jednak może być trochę miłości.
Nie będę upiększała prawdy.
Światem rządzą silni.
Ale ty jesteś silniejsza.
Bly należy do ciebie.
Spróbują ci je odebrać, tak jak mnie.
Ale nie pozwolę im na to.
Zamiast tego poruszymy niebo i ziemię, moja mała.
To ty.
To ja.
To my.
Po urodzeniu Isabel nastały cudowne czasy.
Ale nic nie trwa wiecznie. Z upływem czasu wszystko się zmienia.
Zmiany rzadko są oczekiwane.
Zmiany nie zapowiadają swojego przybycia.
Zmiany przychodzą niezauważone.
Zanim ktoś się zorientuje, co się dzieje,
już czuje ich oddech na karku.
A jeśli chodzi o Violę…
najpierw ignorowała swoje podejrzenia,
tak jak zignorowała drobne kłucie w płucach.
Viola uwielbiała suknie. Miała znakomity gust.
Mąż jej folgował.
Niezliczone połacie błyszczącego jedwabiu i satyny,
muślinu, welwetu i koronek z całego świata.
Bez względu na cenę.
Suknie tak rzadkie i cenne, jakby przędzono je z klejnotów,
trafiały w jej posiadanie.
Ale z jej ust nigdy nie padały przechwałki.
Nie, jej usta opuszczała tylko choroba,
której nie dało się już zignorować.
To nie dżuma.
Dzięki Bogu.
Ale nie mam dobrych wieści.
Ma suchoty.
- Co to… - Ile?
- Co to znaczy? - Ile ma czasu?
Miesiące. Co najwyżej.
Powinniście ją odizolować.
A nasza córka?
Nie może spać bez matki.
Odizolować.
Zajmiesz się nią.
Wyleczysz.
- Nie wiem, czy zdołam. - Zrobisz to.
Niech ci Bóg pomoże, zrobisz to.
Nie.
Nie, chcę być w naszym łóżku.
Nie możemy, kochanie.
Chcę być w naszym łóżku.
Arthurze.
- Proszę. - Isabel.
Pomyśl o Isabel.
Po wyczerpaniu wszystkich możliwości, ksiądz wrócił do Bly,
żeby odprawić bardziej melancholijny sakrament
od radosnej pieśni małżeńskiej, którą śpiewał poprzednio.
„Idę przecież przygotować wam miejsce.
Przyjdę powtórnie
i zabiorę was do siebie,
abyście i wy byli tam,
gdzie Ja jestem”.
Siostro…
musisz powtórzyć słowa.
Powtarzaj za mną.
„Idę przecież przygotować wam miejsce.
Przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie,
abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem”.
Siostro. Spróbujmy jeszcze raz.
„Idę przecież przygotować wam miejsce”.
Nie.
Co powiedziałaś?
Nie.
Nie idę.
Powiedz swojemu bogu,
że nie idę.
Violo, musisz powtórzyć słowa.
Nie chodzi już o twoje ciało, ukochana.
To duszę musimy uratować.
- To o twoją duszę się martwię. - Nie.
Perdito, nie.
Powiedz im.
Powiedz temu kapłanowi i bogu, którego tak chwali,
że mówisz „nie”.
Bóg chce, by jej dusza była czysta, gdy ją przywita.
Bóg powinien wiedzieć.
Jest taka, jaką ją stworzył.
Jeśli mówi, że nie pójdzie, to nie pójdzie.
Czas nie zwracał na nią uwagi.
Mijały dni, tygodnie, miesiące, lata.
Obojętne planety wirowały dookoła Słońca.
A potem…
Isabel.
…po pięciu obrotach wokół Słońca wszystko było inne.
Isabel.
Jeszcze kilka minut, proszę.
I tak nie potrafisz jej przeczytać.
Trochę potrafię.
Do łóżka.
Jak już mówiłam. Trzy razy.
Nie.
Szybki taniec.
Nie.
Tylko jeden.
- Pora, żeby poszła spać. - Tylko jeden.
Miły panie.
Widzisz?
Idzie ci coraz lepiej.
Jesteś już prawie gotowa.
Potrzebujemy muzyki.
Wcale nie.
Żeby nauczyć się tańczyć, potrzebujemy tylko liczb.
Raz, dwa, trzy.
Krok, dwa, trzy.
Obrót, dwa, trzy.
Ciociu, potrzebujemy muzyki, prawda?
Potrzebujemy snu.
Jesteś strasznie nudna.
Czyżby?
Potrafisz w ogóle tańczyć?
Owszem, potrafię tańczyć, panienko.
Nie widziałam, jak tańczysz.
Tu ma rację, Perdi.
Potrafię dobrze tańczyć.
- O nie. - Tylko jeden.
Pokażmy dziecku, jak to się robi.
Raz, dwa, trzy.
Krok, dwa, trzy.
Obrót, dwa, trzy.
Raz, dwa, trzy.
Viola zaskoczyła zarówno lekarzy, jak i księży.
Szeptano, że przy życiu utrzymuje ją tylko upór.
Mamusiu, nie śpisz!
Wiesz, że nie możesz podchodzić do mamy.
Vi, czemu wstałaś? Przeziębisz się.
Nie chciałam przegapić balu.
Chodźmy do twojego pokoju. Zaparzę ci herbatę.
Nie chcę herbaty. Chcę porozmawiać ze swoją córką.
Zabierz mnie do łóżka.
Oczywiście.
- Przepraszam. - Nie musisz.
- Wiesz, że mogę z nim tańczyć. - Wiem.
Mogę tańczyć ze swoim mężem.
Nie musisz robić tego za mnie.
Tego ani niczego innego.
Nie śmiałabym.
Śpij dobrze, siostro.
Niektórzy w wiosce mówili, że śmierć przyszła po Violę.
Że przychodziła co noc.
Przez pierwszych kilka lat
czarny powóz ciągnięty przez czerwonookiego konia
nie był wpuszczany do Bly.
Woźnicy tyle razy odmówiono wstępu do Bly,
że przestał przyjeżdżać do dworu.
Leżałam z lubym swym
W cieniu płaczącej wierzby
Lecz dziś leżę sama
I płaczę razem z nią
Śpiewam: „O, wierzbo smutna”
Przy drzewie smutnym jak ja
Śpiewam: „O, wierzbo smutna”
Aż powróci luby mój
Chciałabym z nią spać.
Nie możesz, Violo.
Dziś czuję się lepiej.
Mówisz to codziennie, choć wyglądasz coraz gorzej.
Pani dworu Bly.
Nie mam takiej ambicji.
- Kłamstwo. - Violo, nie mam.
Kłamczucha.
Jeśli czasem na mnie spojrzy, to dlatego, że jest samotny.
I jest człowiekiem.
I przez pięć lat spełniał tylko jeden obowiązek małżeński.
Żałobę.
- Nie pozwolę na to. - Nie.
Wiem, zauważyłam.
Powinnaś pomyśleć o niej, Vi.
Pomyśl o Isabel.
Co jej zostanie? Jak cię zapamięta?
W ten sposób? Tę wersję ciebie?
Mówię to z miłością, Violo. Oby było inaczej.
Tuż przed szóstym rokiem tej śmierci za życia,
Viola kazała sobie przynieść wszystkie klejnoty i stroje,
które zgromadziła przed chorobą.
Nie zostanę pochowana z moimi pierścieniami.
Ani moimi sukniami.
Moje pierścienie, koronki i jedwabie.
Mogę powiedzieć bez fałszywej skromności, że skończyłam z nimi.
Będą wspaniałym spadkiem dla naszej córki.
Więc je zatrzymasz.
Będziesz ich pilnował dla niej.
Póki do nich nie dorośnie.
Są obsypane…
płatkami róż.
Zachowają swoje kolory w pachnącej słodyczą ciemności.
Obiecasz mi, Arthurze?
Co takiego?
Że zachowasz je dla niej?
Że zachowasz klucz
i nie dasz go nikomu
poza naszym dzieckiem.
Obiecaj.
Obiecuję.
Z biegiem czasu majątek topniał,
a Arthur coraz częściej wyjeżdżał w interesach.
Coraz dalej, za ocean, do egzotycznych, bogatych krain.
Gdy Arthur wyjechał, przestano zachowywać pozory.
Może nadszedł czas.
Może chodziło o to, że wszystko na tym świecie
musi w końcu ustąpić.
Ale tamtej nocy, gdy Perdita ujrzała siostrę,
przyszła jej do głowy pewna myśl.
Przed rokiem pomyślała o pewnym słowie,
ziarnie, które rosło z czasem, jak kłucie w płucach Violi.
To słowo wracało do niej raz po raz, nocami i dniami.
Utkwiło w jej piersi, jak choroba w piersi Violi.
Wracało coraz częściej, natarczywie.
Było szeptem w jej uchu, w jej głowie.
A teraz słowo powędrowało wzdłuż ramienia, przez łokieć,
aż zagnieździło się w ręce.
Tym słowem była…
„łaska”.
A słowo to było kłamstwem.
To nie łaska była w jej umyśle czy w sercu,
gdy zaciskała dłoń.
Tylko każdy policzek, każda zniewaga i każdy miniony dzień.
Każda chwila po ostatnim namaszczeniu.
Zainfekowało ją zupełnie inne słowo.
W końcu zrozumiała, że to nie była „łaska”.
Nie, tym słowem zawsze było…
„dość”.
Arthur przeżywał żałobę statecznie i po męsku.
STRZEGĘ
Skoro mowa o wdowcu, który był teraz w pełni panem dworu w Bly,
wkrótce zaczęto przewidywać, że niebawem znów się ożeni.
Był co najmniej tuzin młodych kobiet,
o których można powiedzieć, że nie było ich winą,
że przez sześć miesięcy po powrocie
przewidywania się nie sprawdziły.
Bo w oczach Perdity widział oczy Violi.
Ten widok pochłaniał go,
czyniąc ślepym na powaby innych.
Jak należało, wzięli bardzo skromny ślub.
Niemalże w sekrecie.
W nadziei, jak złośliwie wtedy mówiono,
że zmarła Viola się o tym nie dowie.
VIOLA LLOYD 1645-1680 LAT 35
A w noc poślubną,
gdy Perdita zajęła łoże, które należało do jej siostry,
oboje zdobyli to, czego pragnęli.
Arthur – piękną kobietę,
znaną mu już przez jej pochodzenie.
Ale pragnienia Perdity, jak się przekonacie,
pozostawały ukryte.
Podczas pierwszych trzech lat małżeństwa
nowa pani Lloyd nie zdołała zostać matką.
A jej adoptowana córka nie uznawała jej za taką.
Arthur z kolei poniósł duże straty finansowe.
To zaś zmusiło go do znacznego ograniczenia wydatków,
w związku z czym Perdita nie była tak wielką damą jak jej siostra.
Już dawno skonstatowała,
że przepastna garderoba jej siostry została schowana
i miała posłużyć jej córce.
A tymczasem leżała, nieużywana, na zakurzonym poddaszu.
Perditę oburzała myśl, że te niezwykłe stroje
miały czekać na kaprysy małej dziewczynki.
I dlatego…
w szóstą rocznicę śmierci Violi…
Perdita miała dość.
Dom jest w opłakanym stanie.
Nasze finanse to katastrofa.
A rozwiązanie mamy nad głową.
Nie stać nas już nawet na gosposię,
a pod kluczem leżą jedwabie, klejnoty i tkaniny.
- Perdito… - Nie wzbogacimy się,
ale staniemy na nogach.
- Nie. - Ona by tego chciała.
Gdyby mogła przewidzieć, jak źle z nami będzie,
w co nas wpędzisz.
- Ja? - Tak.
A może nie odpowiadałeś za nasze finanse, drogi mężu?
Nie doprowadziłeś naszego majątku do ruiny?
Moja siostra chciała, by Bly rozkwitało.
Zrobiłaby wszystko, co w jej mocy, by ratować dwór.
Wiesz o tym.
To dla Isabel.
Dwór jest dla Isabel.
Dopuścimy, by obrócił się w ruinę, zanim dorośnie?
Po raz ostatni, Perdito…
to nie wchodzi w grę.
Będę bardzo niezadowolony, jeśli znów poruszysz tę kwestię.
W porządku.
Dobrze wiedzieć, jak mnie cenisz.
Że jesteś gotów poświęcić mnie dla kaprysu.
To nie kaprys, moja droga.
To obietnica.
Przysięga.
Przysięga?
Złożona Violi.
Oczywiście.
Nie możemy zniweczyć przysięgi danej Violi.
Ale jakim prawem Viola zniweczyła naszą przyszłość?
Jakim prawem zmusiła cię, byś był taki surowy i okrutny?
Dość tego.
Perdito?
Wróćmy, drodzy słuchacze,
do innej nocy.
Do nocy, gdy Viola miała spać.
Kładła się spać.
Budziła się.
I chodziła.
Kładła się spać.
Budziła się.
I chodziła.
A czas mijał.
Nie dało się powiedzieć, ile czasu.
Spała.
Budziła się.
Chodziła.
Spała.
Budziła się.
Chodziła.
Z czasem, jak my wszyscy,
pogodziła się.
Z tym, że nie żyła.
Z tym, że jej mąż żył bez niej.
Z tym, że jej córka dorastała bez niej.
Z tym, że jej pokój był snem,
wymysłem, kłamstwem, które było lepsze…
od prawdy o kufrze.
Czekała na nią nagroda za pobyt w tym czyśćcu.
Była pewna, że pewnego dnia te drzwi się otworzą.
Pewnego dnia klucze otworzą zamki,
pewnego dnia Isabel otworzy kufer matki
i odbierze swoją nagrodę.
Nagrody ich obu.
Dzień po dniu, noc po nocy,
upłynął ocean czasu, a ta chwila w końcu nadeszła.
Gdy zobaczyła męża,
nie dostrzegła zmian wywołanych upływem czasu, tylko smutek.
Tylko to.
I tak, przytłoczona…
zasnęła i czekała.
PERDITA LLOYD 1650-1686 LAT 36
Pochowali Perditę i rozpoczęli nowe życie.
Interesy nie szły, posiadłość została stracona.
Jeśli nie dosłownie, to symbolicznie.
Mieli zamiar opuścić Bly,
sprzedać dwór i znaleźć spokojniejsze, cichsze życie.
Tylko dla ich dwojga.
Dla ich dwojga i dla…
Violi.
W końcu chociaż w ten sposób, mogła być z nimi.
Z mężem i córką.
Nieważne, że nie mogli jej zobaczyć, dotknąć czy usłyszeć.
Nieważne.
Mogła być z nimi i tylko to się liczyło.
Wyjeżdżali z Bly,
zostawiając większość swoich rzeczy.
To była jej nagroda za lata samotności.
Za ból w jej umęczonym sercu.
Ale Arthur stał się zabobonnym człowiekiem.
Ujrzał przerażenie na pozbawionej życia twarzy Perdity.
Przesądy przeczyły rozumowi, ale i tak był pewny swego.
Jakakolwiek klątwa zabiła jego drugą żonę,
nie zamierzał narażać na nią córki.
Ani córki, ani nikogo innego.
To była ostatnia zniewaga. Została skazana na mętną toń.
Jej córka miała stać się kobietą.
To absolutne porzucenie…
złamało serce Violi.
Po śmierci czuła, że coś ją gdzieś ciągnie,
w jakieś zaświaty,
lecz z upływem lat to uczucie słabło.
Teraz stawiła mu ostateczny opór.
Wytężając całą swoją niezłomną wolę,
tak jak w czasie choroby, wbrew prawdopodobieństwu,
Viola postanowiła zostać.
Najstarsza córka Willoughby’ego, niegdysiejsza pani Lloyd z Bly,
pozostała na tym świecie, jak szeptali niektórzy, z uporu.
Zignorowawszy przyciąganie tamtego świata, wypracowała własną grawitację,
grawitację woli,
która na zawsze miała odmienić teren dworu w Bly.
Na nowo kładła się spać.
Budziła się.
I chodziła.
Jakby obudzona z koszmaru,
szła do domu,
za każdym razem czując, że śni.
I że jeśli pójdzie do sypialni,
do pokoju, który niegdyś dzieliła z mężem
i małą córeczką,
to może ten koszmar się skończy.
Może mogłaby wsunąć się pod kołdrę
i przytulić do swojej rodziny,
która na nią czekała.
Patrzyła na to puste łoże…
i przypominała sobie.
A przypominając sobie, cierpiała na nowo.
Jej serce pękało na nowo,
płonąc w jej piersi,
parząc strasznym bólem, który gasiła…
zimną, mętną wodą swojego nowego dworu.
Swojego nowego domu.
Tak kładła się spać.
I zapominała.
A zapomniawszy, budziła się.
I chodziła.
Ile nocy, ile spacerów…
nie potrafiła już zliczyć.
Patrzyła tylko przed siebie,
myśląc tylko o łożu, do którego zmierzała,
i o córce, która, jak wierzyła po każdym przebudzeniu,
będzie tam na nią czekać.
Nie zdawała sobie sprawy, że minęła dekada
ani że po wybuchu epidemii dżumy
w pustym dworze zorganizowano kwarantannę
dla cierpiących na chorobę, która spustoszyła wioskę.
Gdzie ona jest?
Co tu robisz?
To niebezpieczne.
Nie można tu wchodzić bez stroju…
Gdzie?
Gdy tylko doktor plagi zmarł,
natychmiast o nim zapomniano.
Wydarzyło się coś dziwnego.
Jej grawitacja, jej własna grawitacja,
która trzymała ją na terenie,
w tym jej czyśćcu,
zatrzymywała też innych.
Kładła się spać
i jak to we śnie się zdarza, zapominała.
A zapomniawszy, budziła się.
I chodziła.
Viola ledwo zauważyła próbę egzorcyzmu.
Niestety biedny ksiądz
jako drugi znalazł się na drodze Violi.
Kładła się spać,
zapominała i zapomniała.
Zapominaniu towarzyszyła
potworna dolegliwość.
Wszystko zanika.
Wszystko. Ciała, skały, a nawet same gwiazdy.
Czas zabiera wszystko. Taki jest ten świat.
Przeszłość odchodzi, wspomnienia bledną. To samo spotyka jaźń.
Wszystko ulega czasowi,
nawet dusza.
Budź się, idź, zapomnij jeszcze więcej.
Jej imię, zapomniane.
Imię jej siostry, zapomniane.
Wraz ze wspomnieniami
traciła i twarz.
Pamiętała tak niewiele…
że gdy raz znalazła dziecko w starym łóżku jej córki,
nie pamiętała, kogo chciała w nim zastać.
Miała tylko niejasne wrażenie, że przeszła taki kawał,
licząc na dziecko,
a oto było dziecko.
To na pewno jego szukała.
Na pewno.
Kładła się spać i zanikała.
Zanikała i zanikała.
Tak jak i inni.
Te dusze na jej orbicie.
Nieszczęśnicy uwięzieni w studni grawitacyjnej,
w którą zamieniła dwór w Bly.
Oni również zanikali.
Najstarsza córka Willoughby’ego, niegdysiejsza pani Lloyd z Bly,
teraz ledwie myśl, ledwie uczucie,
nie kobieta, nie osoba, bez imienia, bez twarzy.
Tylko potrzeba.
I samotność.
I wściekłość.
Jej los był koszmarem.
Ten los spotkał wszystkich uwięzionych w Bly.
Jej niegdysiejszą siostrę,
zapomnianą na poddaszu.
Nieświadomą, że kiedyś miała siostrę.
Którą zamordowała. Która zamordowała ją.
Los, który spotkał wszystkich pechowców,
którzy znaleźli się na jej drodze.
Stój.
Stój!
Los, który spotkał biednego lokaja,
tyle lat później.
Los ten spotkał tych, którzy zginęli w Bly z innych powodów.
Znaleźli się w uścisku grawitacji Violi,
choć nie zginęli w uścisku jej zimnych rąk.
Nie ma nadziei dla nieszczęśników,
którzy umierają w Bly.
Nie ma nadziei dla ofiar Bly,
czy ich życie przypieczętował los,
występek,
choroba czy ktoś inny.
I chyba nie ma nadziei dla młodej guwernantki…
która otarła się o tylu umarłych,
niefortunnych mieszkańców studni grawitacyjnej,
i o którą w końcu upomniał się jej własny los.
Napisy: Krzysiek Ceran