NETFLIX — SERIAL ORYGINALNY
Jest rok 1551. Japonia pogrążona jest w chaosie.
Po wiekach rządów rząd centralny stracił kontrolę,
a naród pogrążył się w brutalnej wojnie domowej.
Anarchia rządzi, a uzbrojeni wodzowie zwani daimyo
walczą o władzę i terytorium.
W małej prowincji Owari,
w przeciętnym klanie znanym jako Oda
jeden niepozorny samuraj rozpoczynał kampanię przesiąkniętą krwią,
która spowoduje śmierć tysięcy ludzi
i wyznaczy bieg historii Japonii na kolejne 300 lat.
JAPONIA, ROK 1551
Ważnym wydarzeniem dla rodziny Oda w 1551 była śmierć wielkiego Ody Nobuhidego.
Gdy Nobuhide zmarł,
rodzina Oda natychmiast się rozpadła.
Nigdy nie poprowadzisz tego klanu!
Śmierć, odejście pana,
to ostateczny moment kryzysu w każdej krainie, w każdym klanie.
Zwykle myślimy o klanie jak o rodzinie,
ale to nie jest rodzina, jaką my znamy.
Ma rdzeń rodziny,
braci, którzy mogą walczyć o stanowisko,
ale także służących, najemnych samurajów,
rodzinę współmałżonka. Są więc frakcje.
To moment, w którym frakcje testują swoje siły.
Innym problemem rodziny Oda był niewielki rozmiar klanu
i otoczenie znacznie większymi.
Musieli mieć bardziej strategiczne nastawienie
i zastanowić się, jak przetrwać,
jeśli są rybkami wśród wielorybów.
Rodzina Oda była w bardzo niebezpiecznej sytuacji,
a Oda Nobuhide dodatkowo zaskoczył rodzinę,
wybierając na dziedzica swojego najstarszego syna, Odę Nobunagę.
Z różnych powodów nie był on zbyt popularny.
Wśród braci i kuzynów Nobunagi, których było całkiem sporo,
doszło do poważnych tarć.
Wszyscy uważali, że poradzą sobie lepiej niż młody Nobunaga.
Zachowanie Nobunagi na pogrzebie ojca pogłębiło pogardę,
którą żywili do niego jego krewni,
bo zamiast przyjąć odpowiednio żałobną postawę,
wziął w garść kadzidło i rzucił w ołtarz.
Głupcze!
Nobunaga był znany z tego, że łatwo wybuchał gniewem.
Miał nawyki typowego przestępcy.
Wielu ludzi zarówno z klanu Oda,
jak i tych z rodzin daimyo sprzymierzonych z klanem Oda
uważało go za głupca.
Bracie, proszę!
W Japonii ceremonia jest najważniejsza.
Członkowie klanu uwielbiają tradycyjny obrządek.
On całkowicie odrzucał tradycję.
Zachowanie Nobunagi wywołało tak wielkie zaniepokojenie tych,
którym miał teraz przewodzić,
że jeden z nich podjął najbardziej radykalne działania.
Nazywał się Hirate Masahide
i miał zostać głównym doradcą nowego dziedzica.
Był tak przerażony zachowaniem Nobunagi i tak nim zawstydzony,
że w proteście popełnił seppuku.
Innymi słowy rozciął sobie brzuch.
To rodzaj rytualnego wypatroszenia.
Bywało tak, że ludzie rozdzierali sobie brzuch i wyciągali wnętrzności.
Tylko tak można było kontrolować swoją śmierć.
Ale czasami mógł to być też sposób na wyrażenie protestu.
To mógł być sposób na zszokowanie kogoś równego sobie.
Masahide mógł w ten sposób zasygnalizować innym członkom klanu Oda,
że jeśli uważają, że Nobunaga jest głupi i nieokrzesany,
i szanują Masahidego,
to samobójstwo powinno być oznaką tego,
że Nobunaga naprawdę nie był tym, kogo należy wspierać.
Od samego początku życie Nobunagi było zagrożone.
Uznał, że jest sam na niebezpiecznym terenie.
Na rodzinnym terytorium.
W czasach Sengoku zabójstwa w rodzinie były bardzo powszechne.
Ojcowie zabijali synów.
Synowie zabijali ojców. Bracia zabijali się nawzajem.
Wszystko po to, by przejąć władzę.
Pojawiły się podejrzenia, że jego żona, Nōhime, spiskowała przeciwko niemu.
Była córką jego zabójczego wroga, Saitō Dōsana
znanego jako Żmija z Mino. Sama była Córką Żmii.
Pobrali się, by zawrzeć pokój między dwoma klanami,
więc podejrzewano,
że mogła to zrobić, by go szpiegować.
Możliwe, że miałaby go zabić, jeśli okazałoby się to konieczne.
To było jedno z największych zagrożeń małżeństwa tego rodzaju.
Mieć w łóżku córkę swojego najgorszego wroga.
Mogłaby go otruć.
Jeśli on umrze, wyjdzie nam to na dobre.
Jest samolubny.
Myśli tylko o sobie.
Były też podejrzenia, że spiskowała z jego młodszym bratem, Nobuyukim.
BRAT NOBUNAGI
Nobuyuki był dość podziwiany w rodzinie.
W przeciwieństwie do Nobunagi był rozsądny.
Był tym dobrym synem.
Tym, który zachowywał się godnie przez całe życie ojca.
Na szczęście dla Nobunagi jego najwierniejszy najemnik zdradził mu,
że Nobuyuki planował zamach stanu.
Proszę, wybacz mi!
Starszy bracie…
Nie jesteś moim bratem.
To pokazuje pewien aspekt jego charakteru czyli…
wyjątkową brutalność.
Zakorzenioną w pragnieniu przetrwania,
w pragnieniu odniesienia sukcesu.
To był sposób Nobunagi, by ogłosić,
że zrobi wszystko albo zginie.
Porażka tej osoby oznaczała,
że Nobunaga jest siłą, z którą trzeba się liczyć.
Dzięki wyeliminowaniu zagrożenia ze strony najbliższej rodziny
Nobunaga skupił się na ostatnim i największym zagrożeniu
dla rządów prowincją Owari…
czyli na swoim kuzynie Nobukatą.
Nobukata rządził północną częścią Owari.
Miał do dyspozycji 3000 żołnierzy.
Nobukata to zaciekły przeciwnik.
Czyli było dwóch obiecujących wojowników.
Rywalizacja między nimi była nieunikniona,
bo każdy z nich posiadał wtedy połowę prowincji Owari
i chciał więcej.
Nie tylko rywalizowali o ziemię i terytorium,
ale też o to, kto będzie głową rodziny Oda.
W tym celu Nobunaga oczekiwał decydującej bitwy,
w której by wygrał wszystko lub przegrał z kretesem.
Oda Nobunaga potrzebował armii samurajów, by prowadzić wojnę.
Osiemset lat przed działaniami Nobunagi
nikt nie chciał być nazywany samurajem, bo to oznaczało „sługę”.
Ale stopniowo słowo to nabrało innego znaczenia
i teraz rozumiemy je jako człowieka równego konnym rycerzom dawnej Japonii.
W końcu „samuraj” nabrał znaczenia „bushi”, klasy wojowników.
Oczywiście najsłynniejszą bronią samuraja była katana.
Japoński miecz.
Powszechnie uważany za najpiękniejszy miecz w historii świata.
Miał bardzo ostre, wytrzymałe ostrze, które było zakrzywione.
Samuraj, wyciągając go z pochwy, dokonywał strasznego ataku.
Również konny samuraj zyskiwał dzięki niemu ogromną przewagę,
bo każde uderzenie skierowane w dół w stronę żołnierza piechoty
przecinało go z prędkością, z jaką poruszał się koń.
To byli wspaniali, wysportowani wojownicy.
Od stulecia znali tylko walkę. Urodzili się w jej trakcie.
To chyba najpotężniejsi wojownicy w historii.
Nobunaga nadal trzymał się starożytnych tradycji samurajów.
Ale zdał sobie sprawę, że wojna w Japonii odchodzi od starego stylu.
Wojna stawała się przemysłowa. Potrzebna była duża armia.
Oda Nobunaga to taki Aleksander Wielki z Japonii.
Był najbardziej innowacyjnym przywódcą tamtych czasów,
bo był bardzo otwarty na różne nowe pomysły.
Aż do czasów Nobunagi
armie i bitwy były dość małe.
Armie zaczęły rosnąć w siłę
pod presją przetrwania, stawiając czoła rywalom,
więc Nobunaga zaczął rekrutować coraz więcej plebejuszy.
Byli znani jako ashigaru.
To wieśniacy werbowani do walki.
Żołnierze piechoty.
To byli ludzie, którzy żyli pod uciskiem samuraja
przez prawie 400 lat.
Byli niewolnikami,
służyli wielkim panom,
którzy traktowali ich jak swoją własność, jak przedmioty.
Ale ashigaru Nobunagi bardzo różnił się
od tradycyjnego ashigaru.
Był kimś więcej niż wieśniak z kijem.
Nobunaga odpowiednio ich wyposażył i przygotowywał.
Wiedział, że przy odrobinie lojalności
stają się niezwykle skuteczni i niebezpieczni.
Te oddziały były warte więcej niż jakakolwiek liczba samurajów.
Zmieniali się z motłochu w armię.
W 1558 roku, rok po zabiciu brata
i po tym, jak dołączyła do niego armia złożona z 3000 żołnierzy-wieśniaków,
Nobunaga opuścił swoją twierdzę na południu Owari
i udał się na północ, by zaatakować rywala, Nobukatę.
W odpowiedzi na to
Nobukata wezwał 3000 doświadczonych samurajów,
by zatrzymać i zniszczyć najeźdźców.
Nobunaga miał małe doświadczenie w dowodzeniu na polu bitwy
i stawiał czoła olbrzymiej nierówności,
ale miał jedną przewagę.
Prezent spoza Japonii,
który na zawsze odmieni oblicze japońskiej wojny.
W 1543 roku portugalski statek z Makau
zboczył z kursu podczas burzy
i rozbił się na niewielkiej wyspie Tanegashima,
na południowym wybrzeżu Japonii.
Prawdopodobnie zmierzał do Chin
i, jak to często bywa w historii Japonii, coś się stało przez przypadek.
Ktoś, kto tego nie chciał, trafił do Japonii.
To oni przywieźli nową broń. Arkebuzy.
Wielu daimyo przyjęcie broni palnej
nie przyniosło natychmiastowych korzyści.
Powoli się ją ładowało, była głośna, śmierdząca,
a jeśli padał deszcz, broń przestawała działać.
Niektórzy daimyo wahali się,
czy w pełni przyjąć arkebuzy…
ale Nobunaga nie czuł niepokoju.
Był z mniejszej krainy,
więc wiedział, że musi wykorzystać każdą okazję,
by pokonać większych wrogów.
Dużo chętniej wprowadził więc arkebuzy.
Oda Nobunaga jako jeden z pierwszych dostrzegł ich potencjał militarny
i stać go było na sfinansowanie zakupu dużej liczby broni.
Dzięki temu jego ludzie przestali być częścią pola walki
i stali się dominującą siłą.
Gdy doszło do konfliktu Nobukaty i Nobunagi,
Nobunaga zdecydowała się na atak. Opuścił zamek Kiyosu
i przeniósł swoje siły w stronę Iwakury,
gdzie rozlokowane były siły Nobukaty.
Nobunaga miał wtedy około 3000 żołnierzy.
Prawdopodobnie miał około 400–500 sztuk broni.
Po przeciwnej stronie Nobukata też miał około 3000 żołnierzy.
Prawdopodobnie byli lepiej uzbrojeni.
Musicie być gotowi na śmierć.
Naprzód!
Dla Nobukaty i Nobunagi to była walka na śmierć i życie.
Choć nie mogli całkiem zniszczyć sił przeciwnika,
była szansa, że podwładni przegranego przejdą na drugą stronę
i zostanie on wyeliminowany.
Czekać.
Nobunaga musiał zwabić wroga
do wejścia w strefę strzału na około 100 metrach.
Czekać.
Ognia!
Salwa ognia z kolejnych szeregów
osłabiłaby największych przeciwników opancerzonych czy nie.
Ale czas przeładowania muszkietów był bardzo długi.
Więc bitwa ostatecznie
zmieniła się w walkę wręcz.
W tej bitwie zwykły wiejski lud
mierzył się z elitą, która miała się za kogoś lepszego.
Jak tylko zmęczeni samuraje znaleźli się w ich zasięgu,
walczyli z tymi, którzy nie mieli nic do stracenia, a mogli wiele zyskać.
Walka wręcz jest bardziej brutalna, niż można sobie wyobrazić.
Odległość pozwala poczuć, co przeciwnik jadł rano.
Można zobaczyć w ich oczach widmo śmierci,
gdy wbija się im miecz we wnętrzności.
Tymczasem w powietrzu latały pociski.
Słychać było krzyk ludzi.
Były to okrzyki bojowe i jęki rannych.
To musiała być piekielna walka.
Po trzech godzinach ludzie Nobunagi mieli przewagę.
Przebili się przez siły Nobukaty i je pokonali.
Pod koniec bitwy liczba zabitych przekroczyła 1200.
To niewiarygodna liczba ofiar w tak małej bitwie.
Siły Iwakury pod dowództwem Nobukaty wycofały się do zamku Iwakura.
Wytrzymał on oblężenie przez trzy miesiące, ale w końcu upadł.
Nobukata został zabity,
a Nobunaga został jedynym władcą prowincji Owari.
Po bitwie pod Ukino
zwierzchnictwo nad Owari było ukoronowaniem starań Nobunagi.
Był panem rodziny Oda.
Nobunaga stał się bardzo zdolnym dowódcą taktycznym.
Nie był już „głupcem z Owari”.
W swoich armiach dostrzegł
mocne i słabe strony tradycyjnego samuraja,
zalety wiejskiego żołnierza i znaczenie technologii.
Sądzę, że właśnie wtedy jego ambicje wzięły górę.
Siła militarna Nobunagi, którą pokazał podbijając Owari,
miała zostać uwolniona gdzie indziej.
Od śmierci ojca Nobunagi minęło dziewięć lat pełnych przemocy.
Tyle trwało nim Nobunaga stał się niekwestionowanym panem prowincji Owari.
Tuż po rozpoczęciu jego rządów pojawiło się nowe zagrożenie ze wschodu.
Imagawa Yoshimoto, jeden z najstraszniejszych japońskich daimyo,
był w drodze z ogromną armią.
Jego celem było Kioto, stolica kraju i tradycyjne centrum sił zbrojnych.
By się tam dostać, musiał przejść przez Owari.
Jeśli by mu się udało,
rosnące ambicje Nobunagi otrzymałyby potężny cios.
Było jakieś pół tuzina, może ośmiu, potężnych daimyo,
którzy mogli przyczynić się do zjednoczenia narodowego.
A to oznacza przejęcie stolicy, Kioto.
Imagawa był jednym z nich.
Imagawa Yoshimoto chciał przejąć Kioto.
W tym celu musiał ruszyć na stolicę.
By ruszyć na stolicę, musiał przejść prowincję Owari.
Ale Nobunaga nie zamierzał przepuścić Imagawy.
Nobunaga chciał powstrzymać zapędy Imagawy na swojej granicy.
Nie było innego wyjścia. Musieli rozwiązać to w walce.
W konflikcie z rodziną Oda Imagawa Yoshimoto miał znaczną przewagę.
Imagawa Yoshimoto był panem ogromnej,
bogatej i potężnej krainy.
Kroniki podają, że jego armia liczyła 45 000 żołnierzy.
Bardziej rozsądne szacunki to 25 000,
ale i tak przewyższała to, czemu Nobunaga potrafił stawić czoła.
Miał przewagę liczebną nad armią Nobunagi dwunastu na jednego.
Dzięki swojej potężnej sile
Imagawa zakładał, że uda mu się wejść, wyeliminować Nobunagę
i kontynuować podróż do Kioto.
Zaczął więc od ataku na kilka fortec granicznych Nobunagi
i zdobył je z łatwością.
Samuraj, którego wysłał jako dowódcę, nazywał się Tokugawa Ieyasu.
Ieyasu był młodym, ale świetnym taktykiem.
Służył Yoshimocie.
Ale był też bardzo ambitny i widział przed sobą lepszą przyszłość.
Generałowie Nobunagi doskonale rozumieli, że nie mają szans
i że przeciwnik ma przewagę, więc namawiali go,
by zrobić to, co jest typowe, czyli przyjąć pozycję obronną,
najlepszą, jaką się da,
i spróbować przetrwać, a może będą mieć szczęście.
Nobunaga miał inne zdanie.
Chciał spróbować czegoś nieoczekiwanego, czegoś, czego wróg się nie spodziewał.
I miał nadzieję, że to wystarczy,
by odmienić sytuację na korzystną dla niego.
Jedną z największych zdolności Nobunagi były jego umiejętności organizacyjne.
Wróg miał przewagę liczebną,
ale on miał lepszy wywiad.
To kolejny wspaniały przykład wybitnych zdolności Nobunagi.
Miał zwiadowców w całej prowincji,
a ci informowali go co dzień, a może nawet co godzinę.
Ruchy wroga, ich siła, miejsce obozowiska, co robią.
Wiedział wszystko.
Zwiadowca Nobunagi dowiedział się,
że obóz Yoshimota był na szczycie góry Okehazama.
Imagawa Yoshimoto obozował na Okehazamie z 5000 żołnierzy.
To znaczyło, że reszta armii była gdzie indziej.
Wyłaniał się obraz tego,
że Imagawa Yoshimoto ma ogromną siłę,
ale jest ona bardzo podzielona.
Więc Nobunaga wydedukował, że jeśli zabije przywódcę wrogiej armii,
armia powinna upaść. Tylko on trzyma ich razem.
Więc nie musi ich pokonać, musi tylko zabić Imagawę Yoshimotę.
Postanowił dokonać niespodziewanego ataku.
W tym okresie wojen domowych większość bitew toczyła się tradycyjnie.
Walczyli na otwartej przestrzeni. Wiązali nadzieje z oblężeniami.
Nikt nigdy nie próbował ataku z zaskoczenia.
Nobunaga był gotów zaatakować małymi oddziałami dużo większe armie
i zdobyć przewagę, gdy będzie okazja.
Chciał atakować w nocy albo z zaskoczenia.
To wczesna oznaka tego, jak sprytny i pomysłowy był Nobunaga.
Nobunaga i jego armia zajęli pozycje wokół obozu Yoshimoty.
Imagawa Yoshimoto przeprowadzał ceremonię inspekcji głów.
To wydarzenie, podczas którego przywódca
oglądał głowy pokonanych wrogów.
Były uczesane, umyte, miały nałożony makijaż.
W dziwny sposób ceremonia to makabryczny
akt zemsty i poniżenia przeciwnika,
którego głowa jest prezentowana jak przedmiot,
ale jest to też pewien szacunek.
Te głowy trzeba zobaczyć,
traktować je z szacunkiem należnym ich właścicielom.
Imagawa Yoshimoto nie był w nastroju do walki.
Jedli, pili, świętowali, że tak dobrze im poszło.
Na taki moment czekał Nobunaga.
Nobunaga wiele ryzykował. Weźmie wszystko albo nic.
Nie miał wyboru.
Musiał zabić Yoshimotę. Musiał odciąć głowę hydrze.
Jego wojska ruszyły naprzód i zaczęły zabijać
każdego żołnierza Imagawy, którego napotkały.
Imagawa nie wiedział, co się dzieje.
Imagawa Yoshimoto sądził, że wybuchła bójka,
że jego żołnierze pili i wdali się w burdę.
Trochę zajęło im zrozumienie, że byli atakowani.
Tymczasem siły Ody posuwały się naprzód.
Żołnierze Imagawy panikowali. Zaczęli rzucać broń.
Szybko uciekali na wzgórza.
Jeden wielki chaos.
I bardzo szybko…
Yoshimoto został z 300 żołnierzami. Zmienił się rozkład sił.
To była rozpaczliwa walka.
Jednemu z żołnierzy Ody udało się zaatakować samego Yoshimotę.
Generał wroga poległ.
Pozostałe siły Imagawy uciekały.
Pozostałe oddziały Imagawy, które były gdzie indziej,
słyszały, co zaszło i wycofały się.
Nobunaga odniósł niesamowite zwycięstwo.
Bitwa pod Okehazamą trwała zaledwie 15 minut,
a była jedną z najbardziej decydujących bitew w historii Japonii.
Jego udany atak z zaskoczenia pokazuje, że jest strategicznym geniuszem,
co w jego wieku było rzadkością.
Mniejsze klany nie odważyłyby się stawić czoła większemu przeciwnikowi.
Ale to właśnie zachowanie tak martwiło niektórych sługusów Nobunagi
na pogrzebie jego ojca…
i tutaj się ono ukazało.
To dowód, że jest lekkomyślny
i ryzykuje, ale też bardzo dokładnie przemyślał,
jakie ma możliwości, by przetrwać i podbijać.
Poza zniszczeniem jednej z głównych sił środkowej części Japonii
bitwa ta spowodowała, że Nobunaga znalazł się w centrum uwagi.
Służyła też za punkt wyjścia
do zjednoczenia Japonii.
Następstwem Okehazamy były dwa bardzo ważne sojusze,
które wspierałyby Nobunagę przez wiele lat i pomogłyby mu w przyszłych sukcesach.
To właśnie w bitwie pod Okehazamą Nobunaga docenił talent
młodego samuraja w swojej armii, który dołączył jako ashigaru.
Nazywał się Toyotomi Hideyoshi.
Hideyoshi zaczynał karierę jako żołnierz piechoty w armii Nobunagi,
ale naprawdę zaimponował Nobunadze swoimi umiejętnościami walki.
Nie ograniczały się one do walki wręcz.
Zdawał się też mieć umiejętność organizowania innych.
Innymi słowy wykazywał potencjał przywódczy.
W wyniku tego Hideyoshi awansował
do rangi jednego z najbardziej oddanych i lojalnych generałów,
kogoś, kto mógł wywrzeć ogromny wpływ na historię Japonii.
Po bitwie zawarto też inny ważny sojusz.
To było coś zupełnie innego
niż związek między Nobunagą i Hideyoshim.
Człowiek, o którym mówimy, nazywał się Tokugawa Ieyasu.
Jego własny ojciec oddał go rodzinie Imagawa jako zakładnika.
Młody Ieyasu został wychowany jako przyszły wojownik armii Imagawy.
Ale przywódca rodu Imagawa zmarł.
Więc Ieyasu postanowił dołączyć do człowieka,
który pokonał jego mistrza, do Ody Nobunagi.
Fakt, że Ieyasu tak szybko przestał być lojalny,
świadczył o tym, że w okresie Sengoku lojalność była na wagę złota.
Nie było innych zasad. To była bitwa o władzę nad Japonią.
A więc ci, którzy byli gotowi podjąć ryzyko,
byli bardziej skłonni dołączyć do tych,
którzy wydawali się silniejsi lub zdawali się rosnąć w siłę.
Bitwa pod Okehazamą była o tyle ważna,
że połączyła trzech mężczyzn, którzy ukształtują przyszłość Japonii:
Odę Nobunagę, Toyotomiego Hideyoshiego i Tokugawę Ieyasu.
Z Ieyasu i Hideyoshim u swego boku
Nobunaga rozpoczął serię krwawych kampanii przeciw swoim rywalom.
Zdobywał coraz więcej krain.
Potem odważnie wkroczył do Kioto, stolicy kraju.
Stąd Nobunaga planował rozpocząć swój najśmielszy ruch:
zjednoczenie całej Japonii.
Ale jeszcze mu się nie udało.
Byli jeszcze inni daimyo na zachodzie i północy,
którzy zagrażali władzy Nobunagi,
bo nie chcieli się mu poddać.
A ci, którzy nie chcieli mu się podporządkować,
mieli poczuć jego gniew, poczuć jego miecz,
bo nie tolerował żadnego sprzeciwu.
To właśnie ten człowiek chciał zapoczątkować proces zjednoczenia Japonii.
Taki scenariusz niechybnie rozwścieczył rywali Nobunagi.
Wiedzieli, że Nobunaga chciał władzy.
Prawdziwa bitwa o Japonię miała się dopiero zacząć.
Napisy: Liliana Reguła