HOOFDSTUK 24 - REKENEN
De droogste februari ooit.
- Natste maart in 40 jaar. - Ja.
Het regende totaal niet...
- In mei. - ...maar het was koud.
Toen werd het de heetste juni ooit.
Sindsdien is het...
De natste juli.
- De natste juli en de koudste. - Ja.
Aangezien het weer het tegenovergestelde deed
van wat we het hele jaar nodig hadden,
baden we om een ouderwetse herfst met veel warme zon.
Maar nee, de cruciale oogstmaand weigerde ook mee te werken.
We krijgen geen zon. Kijk.
En nu had Kaleb de gewassen gedood om ze klaar te maken voor de maaidorser.
De klok tikte.
Hoe langer ze op het te natte veld bleven liggen,
hoe slechter ze zouden worden.
Het moet onder 15 zijn.
18,4. Shit.
Op negen zitten we goed.
18,3.
Het moet onder de negen zijn.
17,5. Verdomme.
Hebben jullie op vocht getest?
Ik voel zo al dat het nat is.
18,6.
Dit jaar is een ramp. Het droogt niet.
- Hoeveel? - 17 procent.
Ik heb een record aan vochttests gedaan op één akker.
Vochttest.
Dan nog een vochttest. Nog een.
Aan het einde van de dag: 'Vandaag niet.'
Daarbij kwam nog
dat Andy Cato bezorgd was
over hoe goed zijn wilde tarweveld zou presteren.
- Goedemorgen. Hoe gaat het? - Hallo.
Hij vreesde dat hij te zuinig met de stikstofmest was geweest.
We hebben hier niet genoeg gebruikt.
We hebben
een minuscule hoeveelheid stikstof op dit veld gebruikt. Zo'n 11 kilo.
Hoeveel hebben jullie daar gebruikt?
- Geen idee. - Een paar honderd?
- Kaleb weet dat. - Ja.
Een paar honderd kilo daar en 11...
- Ik weet het niet... - Ja.
...maar zoiets zal het zijn.
Ik denk dat we de balans op dit veld niet goed hadden.
Het was te weinig.
Het ontbrak hier aan energie.
Na dag na frustrerende dag niets te hebben kunnen doen,
begonnen de omstandigheden eindelijk beter te worden.
Het klinkt beter.
Haver. Dat moet onder de 15 procent.
Het is nu 15 procent.
Dus tegen de tijd dat Simon hier is, is dit klaar.
Zoals gewoonlijk was Charlie op vakantie voor de oogst.
Dit betekende dat Kaleb de volledige leiding had.
Terwijl we op de maaidorser wachtten,
liet hij me naar zijn kantoor komen voor een belangrijke vergadering.
Hallo.
Dus dit is...
Welkom in mijn kantoor.
Hoelang heb je dit al?
Sinds ik manager ben.
- Dat is maanden geleden. - Ja.
Ik heb wat ruimte gemaakt en...
Wie heeft je interieur ontworpen? Nicky Haslam, hè?
Nee, ik.
Een werkkantoor.
- Wat is dit? - Het is goed.
Ik vond deze tafel in de oude schuur achterin.
Net als dit hier, een dressoir met wat...
De elektra is niet geweldig.
- Het is een waardeloos kantoor. - Nee. Het is droog...
- Wel een wasmachine. - Ja, en een droogtrommel.
Maar goed, Charlie is in de VS.
- Dat weet ik. - Ja.
Het is zo oogsttijd, dus is hij weg.
- Precies, hij is weg. - Ja.
Maar nu ik manager ben,
ben ik verantwoordelijk voor de veiligheid.
O, god.
Tien minuten. Ik moet dit met je doornemen.
Wat is dat?
Lees al mijn risicobeoordelingen.
- Heb jij die gedaan? - Ja.
Ik moest wel, want als jij jezelf nu verwondt,
weet je wiens schuld het is? Ik ga de bak in.
En dit gezicht overleeft daar niet.
Laatst waren we stenen aan het hakken
- voor de parkeerplaats. - Ja.
Wat gebeurde er toen je de auto eruit reed?
- De aanhanger kwam omhoog en... - Ja.
Dat is gevaarlijk
- als erboven... - Waarom?
- Als er stroomkabels boven waren. - Niet dus.
Oké, maar als die er waren
- en jij niet doorhad... - Niet dus.
Je had ze door kunnen snijden en dood kunnen gaan.
Niet dus.
Weet je hoe je in dat geval uit een tractor moet komen?
- Nee. - De juiste manier om eruit te komen
als je een stroomkabel raakt en je tractor onder stroom staat,
is door te springen.
Open de deur en spring vanaf de bovenste tree zo ver mogelijk weg.
Dat kan ik niet.
Je zou je been breken als je sprong.
Mijn knieën zijn...
Ik blijf zitten, want de banden isoleren me.
Je kunt me niet bellen. Geen bereik.
Waarom niet?
Zonder elektriciteit heb je geen bereik.
Mensen zullen me na een tijdje missen.
Ik niet.
Heb je trouwens what3words op je telefoon?
- Ja. - Oké.
Bij een ongeluk kun je me die drie woorden geven
en dan vind ik je.
Ik begrijp what3words niet. Ik wilde de woorden kiezen.
- Nee. - Want er stond:
'Kies drie woorden, waar je ook bent.' En ik dacht: hoe...
Als ik je dat stuur, hoe weet jij dan welke woorden ik heb gekozen?
Ik warm deze even op.
- Ik dacht... Echt waar. - Maar goed...
Ik heb het op mijn telefoon en er stonden dingen als:
- walnoot, toffee, kat. - Ja.
Ik wil die woorden niet. Iemand anders heeft die gekozen.
- Ja. - Dat vind ik niks.
Ik schrijf krantencolumns. Niemand kiest mijn woorden.
Ik kies de woorden.
Dus degene die dat what3word-programma schreef,
- koos de woorden voor elke plek. - Ik heb het toch.
Mooi zo.
- Onnodig. - Onzin.
- 'Niet roken tijdens het tanken'? - Nee.
Dat wist ik niet.
Ik stak altijd een sigaret op als ik de auto volgooide.
- Altijd. - Was het maar waar.
Een paar uur later trof Kaleb Simon en zijn maaidorser
om de haver te oogsten op de akkers waar het koolzaad mislukt was.
Heb je een walkietalkie, Simon?
Ja. Ik hoor je.
Ik vermoed dat hij hoopte het zonder mijn hulp af te krijgen.
Hij hoopt vast dat ik hem niet vind, maar jawel.
Dan zal ik mijn hulp aanbieden. En hij zal blij zijn.
Goed nieuws. Ik kom je helpen.
O, nee.
Neem deze aanhanger maar. Dan neem ik de andere. Oké?
De aanhanger die Kaleb me gaf, was maar halfvol,
dus moest ik hem vasthaken en hem verder vullen.
Ik weet nog steeds niet hoe ik een aanhanger moet vasthaken.
Omhoog. Ga omhoog.
- Zo goed? - Nee.
Gebruik je joystick.
Ontgrendel hem met het knopje, de hydraulica.
Je hebt de hydraulica nodig. Je hebt...
Zit hij nog vergrendeld?
- Weet ik veel. Wat? - Kijk op dat knopje.
Zijn we klaar?
- Rol nog wat vooruit. - Achteruit?
Een klein beetje vooruit.
Hoe kunnen ze een straaljager op 10.000 meter hoogte bijtanken,
- terwijl boeren... - Ziezo.
- ...nog geen manier hebben... - Nee, je gaat weer vooruit.
Ik moet vooruit gaan.
- Shit. - Hé.
Zo gaat ie goed.
Na slechts drie uur.
Ziezo. Zullen we eerst je hydraulica uitproberen?
Hoe doe ik dat?
Ontgrendel de hydraulica met de joystick...
Ik heb ze ontgrendeld, denk ik.
Ga omlaag.
Nee. Omlaag.
Idiote...
Ik kan hem niet uitstaan.
Geef hem een schop en zakken. Dat deden we met leerlingen.
Laat ze het opscheppen.
- Nee. - Nee.
Verdomme.
- Juist. Dat is daarboven. - Nee. Stop.
Shit.
Kunnen we iets afspreken?
Vanaf nu plug jij hem in.
Kunnen die slangen dan altijd hetzelfde blijven?
Ja. Dat doe ik altijd, maar jouw tractor is waardeloos.
En je kunt hem niet besturen.
- Het ligt niet aan mij. - Wel.
Je drukt altijd op de verkeerde knop.
Omdat steeds als ik erin stap, elke knop iets anders doet.
- Toch? - Ja, want het is een waardeloze tractor.
Gelukkig deed mijn petekind die week werkervaring op de boerderij,
dus hij ervoer het plezier om mijn gemorste haver op te scheppen...
Daar gaan we.
Ik kom eraan.
...terwijl ik naar Simon reed om de rest van zijn lading te halen.
Laten we het niet verpesten, Jeremy.
Hij is nu zenuwachtig.
Ga iets naar links. Naar links.
Dat is er allemaal overheen gegaan.
Je hebt heel veel gemorst.
Wat heb ik nu weer fout gedaan?
Je hebt een hoop gemorst aan je linkerkant.
Je zat te dichtbij.
Ik begrijp er niets van.
Toen het tijd was voor mijn volgende lading,
nam Simon een nogal vernederende beslissing.
Ik laad in terwijl ik stilsta.
Jullie zien het thuis en lachen me vast uit,
maar het belangrijkste is dat Kaleb het niet kan zien.
Maar ook al had ik mijn oogstvaardigheden verloren,
het was ons die dag gelukt
om beide velden haver te oogsten en in de schuur te krijgen.
Daar kun je niet tegenop, Schotland.
Wij krijgen McChipping Norton-pap.
Maar we konden niet genieten van het normale genot van oogsten,
want het weer stak weer zijn lelijke kop op.
We kijken even op de meteo.
Ze zeggen dat het om 22.00 uur regent.
Mijn app zegt om 21.00 uur.
- Heb je deze doem-app? - Ja.
Is dat de Noorse... Welke is dat?
Het is RainToday.
Ik kijk altijd naar de BBC.
- Die Noorse is heel goed. - Ja.
Nu zeggen ze allemaal dat het om 22.00 uur...
- Om 22.00 uur? - Om 22.00 uur.
Shit. Moet je dat zien.
Dat komt eraan en gaat ons ervan langs geven.
Nu elke app zei dat er wind en regen op komst was,
nam Kaleb een late-middagbeslissing.
Ik stel voor dat we dit veld afmaken,
- nu we er toch zijn. - Jij bent de manager.
Dan gaan we naar de wilde akkers.
- Ja. Andy zal blij zijn. - Ja.
Dat maken we ook af.
Waar Andy zich zorgen over maakt...
Onze tarwe is nu bestand tegen het weer.
Hij verliest niet zomaar de maalkwaliteit.
- Je bedoelt om er... - Om er brood van te maken.
Brood, geen koeienvoer.
- Precies. Of kippenvoer. - Ja.
Ik denk dat hij bang is, omdat het zo'n oude variëteit is
en dat hij daarom de maalkwaliteit zal verliezen.
- Dat kan bij slecht weer. - Ja.
Andy had voorspeld dat omdat hij te zuinig was geweest met kunstmest,
zijn veld geen enorme opbrengst zou produceren.
En hij had geen ongelijk.
Een derde van het veld
en nog geen halve aanhanger vol.
We krijgen dit veld makkelijk af.
Ja.
Erg weinig, hè?
- Is het de moeite waard? - Ja.
Je zeurt het hele jaar al over iemand die je veld steelt.
Laat een ander mijn veld niet bewerken.
Je bent altijd negatief, dus ik luister niet.
Ik zorg voor mede-Doncastrianen.
- Doncastrianen? - Zo heten we.
- Mijn god. Het is vast een sekte. - We komen uit Donny.
Doncaster gaf de wereld Kevin Keegan, Diana Rigg.
En nu redden we de landbouw.
Ik doe niet rot, maar ik heb geen idee waar je het over hebt.
- Ken je Kevin Keegan niet? - Nee.
Was hij een premier?
Nee, hij was een voetbalaanvoerder.
Door zonder pauze tot laat door te werken,
kregen we Andy's tarwe net voor de regen binnen.
De volgende dag ging deze new age-mix van tarwe en bonen
weg om gemalen te worden.
We konden onze aandacht dus richten op het probleemkind,
het koolzaad.
Laten we hieraan denken.
Er is een gezegde: 'Als je koolzaad niet gezaaid is
'voor de Moreton Show', een boerenshow hier in de buurt,
begin september, 'zaai het dan niet meer.'
Wij hadden ons koolzaad er toen nog niet in.
We adviseerden Kaleb het niet te zaaien. Hij deed het toch.
Het meeste is mislukt.
Dit veld niet. We wachten om te zien wat de opbrengst is.
Hoeveel velden hebben we? We hebben twee velden, toch?
Normaal gesproken zaaien we 100 hectare hiermee.
- Met koolzaad? - Met koolzaad.
Dit jaar maar 20.
Ja, want hoeveel is mislukt?
Maar één veld, acht hectare.
Nee, twee velden.
Nee, één veld.
Zeg 'sorry'.
Sorry dat je het verkeerde gewas zaaide.
Nee. Zeg 'sorry'.
Sorry dat je zo fout zat.
- Wees aardig. - Goed gedaan.
Bedankt.
- Hier. - Wat moet het zijn?
Onder de negen.
Twaalf.
Over een paar uur is het goed.
Een paar uur later kwamen we dus terug om nog een vochttest te doen.
Wat was het vanmorgen?
Het was 12 procent.
- En het moet minder dan negen zijn. - Ja.
Ik herinner me niet veel van mijn tijd als boer,
maar wat ik me wel herinner, en dit was op tv,
is dat Charlie tegen me zei dat een werkkracht, Kaleb of Simon, altijd zegt:
'Het vocht is geen probleem.'
En Charlie zei: 'Laat ze het nooit oogsten als het te nat is.
'Laat ze dat nooit doen.'
Als het dus boven de negen is, moet ik het hem niet laten dorsen.
Hoeveel is het?
Het is tien, dus nog te nat.
Jij mag dat nu beslissen, want ik ben maar een 'werkkracht'.
Wat moet ik doen?
Haal ik dit er vandaag met tien procent af,
met wat minder opbrengst,
of wacht ik tot de tarwe ook klaar is?
En als we de Hagberg verliezen, verliezen we de maalkwaliteit.
We willen niet
dit nog moeten oogsten als onze tarwe klaar is. Beslis.
Ga je gang. Je zei: 'Jij bent maar een werkkracht.
'Werkkracht.'
Vooruit. Beslis.
- Charlie zei... - Ik weet wat Charlie zei,
maar jij beslist nu.
Beslis. Tegen de tijd dat we met Simon beginnen...
- Dat lukt niet als jij blijft praten. - Goed. Ik zwijg.
'Je bent een werkkracht.'
Kost het vijf of zes uur om al het koolzaad binnen te halen?
- Ja. - En de tarwe is...
Die zal woensdagmiddag klaar zijn.
Ik garandeer dat de tarwe woensdagmiddag klaar is.
Beslis nou.
Niet te geloven dat Charlie op vakantie is.
- Kun je een beslissing nemen? - Nee.
Dan doe ik het voor jou. We doen het.
- Klaar? - Charlie zei van niet.
- Hij zei... - Ik bel Simon. We doen het.
Toen Simon aankwam, ging ik naar mijn paddenstoelen
en liet ik Kaleb in angst afwachten om te zien
of zijn koolzaadgok had gewerkt.
Simon, hoor je me?
Ja, ik hoor je.
Gaat het goed?
Tja, we zitten maar tot een kwart vol.
Een kwart?
Op dit moment is het een kwart ton
per hectare.
Shit.
Veel planten hebben totaal geen peulen.
Dat is het probleem met koolzaad. Erg onstabiel.
Toen ik terugkwam, waren ze met het tweede en laatste veld bezig.
- Hoe gaat... - Schrikbarend slecht.
- Hoe slecht? - Heel slecht.
Nee. Wat was de opbrengst?
Gemiddeld zo'n 300 kilo per hectare.
Dat meen je niet. Zit in die aanhanger het eerste veld?
Ja, ik zou niet gaan kijken.
Doe het jezelf niet aan. Echt.
- Snap je het nu? - Ja. Tien hectare.
Ja.
Shit.
Opnieuw had het weer een enorme klap uitgedeeld.
Een koolzaadstengel. Waar zijn alle peulen gebleven?
Shit. Er zijn geen peulen.
Ook als je daar kijkt, achter je.
Zie je het? Waar het wat dunner is,
dat komt door de wind.
Het is zo broos en die storm
en de regen maaien al ons koolzaad weg. Werkelijk...
Je kijkt... Ik ben boos. Jij bent boos.
Ik zie dat je boos bent.
Ik ben het zat.
Die tijd en moeite.
Normaal zou ik je pesten en zeggen dat je gewaarschuwd was.
Niet nu.
Ik bedoel...
- Kop op. - Ik heb er genoeg van.
Wat?
Al die tijd en moeite. En geld.
Ook al is het mijn geld niet.
We maken wel geintjes en zo, maar toch...
Ik wil het toch niet slecht doen. Snap je?
Kom. Een biertje.
Ja.
O, jongen.
- Het is wel irritant, hè? - Ja.
- We doen dit samen, hè? - Ja.
Ik ga de aanhanger halen.
Ik breng dit weg
- en zie je daar, oké? - Ja.
Toen het koolzaad binnen was, was er een oogstpauze.
Ik ging dus naar Londen om mijn nieuwe kleindochter te zien
en gaf Kaleb de zorg over de nu hoogzwangere varkens.
Ze is er bijna.
Ze is er echt bijna. Ik denk vanavond.
Ze wil troost.
Alsof je naar de kraamkliniek gaat met je vrouw.
Je pakt haar hand.
Je masseert haar rug.
Je krabt rond haar oren.
Het komt wel goed.
Ja, het komt goed.
Dat kalmeert haar.
De volgende dag begonnen de biggetjes te komen.
Heel veel.
Het waren er zelfs zo veel
dat Dilwyn de dierenarts moest komen voor wat sociale manipulatie.
Hierin zitten er 14, 15, 16.
Ja, dat is te veel.
Ze kan er niet meer dan 12 voeden.
- Ja. - Twaalf of dertien.
Het is het beste als we de kleinste pakken
en daarbij zetten.
Bevalt ze buiten?
Ja.
Zet ze daar neer.
Dat geeft ze een kans. Eens kijken.
Ja.
Hier.
Kijk eens. Ze zijn piepklein.
- Ze zijn piepklein. - Inderdaad.
Bij de moeder.
Oké.
Het kleintje kan nu wel eten.
Werkt het?
Mooi om dat te zien, hè?
Toen ik terugkwam,
gingen Lisa en ik naar Varkensstad om de nieuwkomers te begroeten.
Dit is ongelofelijk.
Kijk eens hoe groot die is.
Je bent nu al heel zwaar.
En je zit op stro te zuigen.
O, mijn god. Wat zijn het er veel.
Goed gedaan.
We noemen je nu geen Zwitser meer.
In maart beviel Zwitser van drie biggen.
Dat klopt.
Deze keer 11.
- Nee. - Ja.
- Zwitser? - Elf.
In maart hadden we in totaal 28 biggetjes.
Ja.
Deze keer 53.
Dat komt omdat er vis is.
Omdat ze gelukkig zijn
- hier in het bos. - Dat denk ik.
Maar dit is het belangrijkste voor mij.
- Je kent mijn varkensring toch? - Ja.
Heeft die gewerkt?
De vorige keer was 28 procent door hun moeders geplet.
Deze keer 13%.
Dat is heel goed.
Hoi.
Heb je gezien hoeveel biggetjes we hebben?
Ik was bij de bevalling.
Ik geef dit trouwens niet graag toe.
Ja?
Clarkson's Ring werkt dus.
Ja.
Je ziet daar dat ze tegen de ring aan geduwd ligt
en de biggetjes kunnen achter haar rennen.
Dat is geweldig.
Toen moesten we even weg bij de varkenskraamkliniek,
want het was tijd om de gerst te oogsten.
En zoals Charlie al vreesde...
Het is er wat later ingegaan.
Ja.
Nu krijgen ze al deze kleine scheuten. Kijk maar.
Die laat rijpende worden een probleem bij de oogst.
Er waren tekens dat het grillige weer dit gewas ook had geruïneerd.
Dit is het probleem van de gerst. Kijk.
Kijk eens naar het groen daar.
Dat is een groene.
Dat mag het niet doen.
De wintertarwe was de volgende in de rij voor een knipbeurt.
Ontbijt, lunch, diner.
Toen ging Kaleb naar zijn laatste grote gewas...
Durumtarwe. Daar gaan we.
...waar hij samenwerkte met de assistent-bestuurder van de maaidorser.
- Morgen. - Hoe gaat het?
- Ja. - Goed.
Ja, dat kun je.
Die stomme dingen...
Ja, dat is zo.
- Ik wilde je opzoeken. - Dat is goed.
Die oude dingen...
- Pardon? - Die oude Mrs Hasting.
Waar is Simon? Is hij daar nog...
Ja.
Een uitgeputte Kaleb was een paar dagen later klaar,
maar er was weinig tijd om uit te rusten...
Hoi.
...want Charlie was terug...
Ben je niet bruin? Zijn je ledematen intact?
Ik ben nog heel.
...en wilde meteen informatie over de gewassen.
- De zomergerst is binnen. - Mooi.
- Hopelijk goed voor het mouten. - Ja.
Dat baart me het meeste zorgen.
En de durumtarwe moet goed zijn voor pasta.
Ja.
Want Canada heeft weer pech. Het is erg heet.
- De prijs van durum... - Wat is de prijs?
Heel goed.
- Het is 500, 600 per ton. - Oké.
Jij neemt die kant.
Terwijl Charlie en Kaleb monsters verzamelden
om de kwaliteit te controleren van wat we hadden geoogst,
verzamelde ik de laatste beetjes inkomsten
van het onbebouwde deel
met één onverwachte inkomstenbron
uit wat traditioneel ons meest vervloekte gewas is...
Kom. Hier.
Aardappelen.
Arya. Nee. Dat zijn mijn aardappelen.
Ga van mijn aardappelen af. Kom hier.
Nee. Idioten. Kom hier.
Lisa had een van de velden ingepikt
die voor mosterd waren bedoeld, en er piepers geplant,
omdat ze nog een poging wilde doen om chips te maken.
Weet je hoeveel chips mensen in Engeland per jaar eten?
- Nee. - Zes miljard.
- Zes miljard zakjes chips of chips? - Zakjes.
- Daarom is Lineker zo rijk. - Door chips. Precies.
Dit klonk allemaal heel opwindend.
Maar uitzoeken hoe we er financieel voor stonden,
leidde tot nog een staaltje Diddly Squat-wiskunde.
Dus we hebben 50 ton. Dat is...
Oké, een ton is 100.000 kilo, toch?
Ja. Toch?
Wat is een ton?
- Duizend kilo. - Duizend kilo is een ton. Juist.
Het is dus een half miljoen gram gedeeld door 120,
- dus dan krijg je 4000... - Vier miljoen...
Nee, 4200 zakjes chips.
Hoe... Dat... Nee.
Er zit een miljoen gram in een ton.
Dus het is 50 miljoen. Ik had mijn komma verkeerd.
- Dat denk ik ook. - Dus 400.000 zakjes.
Dat zijn er 4.160.000.
Jij plant erger dan ik.
- Laat je mosterdcijfers zien. - Niet gedaan.
- Hoe weet je dan dat jij wint? - Dat weet ik.
Uiteindelijk besloten we dat de aardappelen iets zouden opleveren.
Daarna vertrok ik met mijn aanhanger
om de mosterdvelden te oogsten die Lisa niet had ingepikt.
Dit wordt krap aan.
Ik denk dat ik de tractor er net door krijg.
En de aanhanger?
Shit.
Wat moet ik nu doen?
- Hoe krijgen we de maaidorser erin? - En de tractor?
- Die krijg ik wel weg. - Verplaats jij hem?
Want ik weet me geen raad.
Dit... Doe dat niet...
Daar had ik niet aan gedacht.
Ik had er niet aan gedacht om dat te doen.
Verdomme.
Blijf...
Godsamme.
Er zijn goede en slechte bestuurders. Jij bent een slechte.
Ik was vergeten dat hij omhoog kon. Zo kon hij erdoor.
- Ja. - Maar dat was ik vergeten.
Maar hoe krijgen we die erin? Nog belangrijker.
Het probleem met gewassen planten op een veld dat nooit bebouwd wordt,
en dat had ik moeten begrijpen,
is dat geen enkel hek ontworpen is voor moderne landbouwmachines.
Simon en Kaleb moesten dus een lange en irritante omweg maken.
Jezusmina.
Ja.
Daarna, om op het mosterdveld te komen,
moesten we een hek afbreken.
Wat doen we hier?
Dit was het veld waar vijf maanden eerder
Kaleb niet bepaald onder de indruk was van mijn zaaikunsten.
Kijk, je begon hier te zaaien.
En dan kom jij.
Geweldige misser.
Kijk, nog een misser.
Maar nu we hier waren, vond ik het er best indrukwekkend uitzien.
Toen Simon klaar was met dorsen,
bracht ik mijn aanhanger erin om mijn lading te ontvangen.
Daar komt de pijp.
En daar komt de mosterd.
Kijk. Het is ontzettend veel.
Is dat alles?
Juist.
Dan zeg ik de bestelde speedboot maar af.
Nadat ik mijn financiële verwachtingen had bijgesteld,
ging ik aan de slag om de weinige zaden te veranderen
in een heerlijke mosterd.
Tot nu toe
heb ik daar 1,3 liter plantaardige olie in gedaan.
Ik voeg nu...
Dit is voor 40 potten.
2,2 liter ciderazijn.
Ik snap waarom James May een kookserie wilde doen.
Je gaat gewoon zitten en doet dingen in potten.
Bijensap.
Cider.
400 milliliter.
Misschien iets te veel. Komt goed.
Lichtbruine basterdsuiker.
Het kloppen moet ik blijkbaar heel wild doen,
dus ik heb een muts nodig.
Blijkbaar is dit een muts.
Mijn mosterdzaadjes
moeten nu gekraakt worden om het spul eruit te laten
en ik heb een mosterdkraker.
Je doet de zaden er gewoon in.
Je bent de deksel vergeten.
Waarom doen ze verdomme...
Kijk nou eens.
Zorg ervoor dat je de deksel van je mosterdkraker haalt
en giet deze erin.
Ziezo. Mooi.
Klaar?
Dat ziet er niet heel anders uit,
maar ze zijn gekraakt.
Goed, nu flink kloppen.
Toen de mosterd in potten was gegoten,
bracht ik ze alle 36 naar de boerderijwinkel.
- Wat is dat? - Kijk maar.
'Jeremy's Hete Zaad.'
Het is mosterdzaad, kijk. Cider en honingmosterd.
- Heet zaad. - Cider...
Die kersen.
'Jeremy's Hete Zaad' met kersen eromheen.
Geen idee waarom. Jee.
Is dat een appel?
Het kunnen appels zijn. Ja, appels.
En dat is zes pond.
We moeten het uitleggen.
Nee, voor zo'n potje...
Begin niet. Ik heb het uitgerekend.
Zes pond. Het is zeven pond in Daylesford.
Het is wel klein. Oké, zes... Vijf of 5,50?
Nee, zes pond.
Als je geld wilt verliezen, is het 5,50.
Oké.
Het moet echt zes pond kosten,
want we hadden eigenlijk...
Komen die kerstballen van hier?
De volgende ochtend kwam Charlie met belangrijk nieuws,
omdat hij de uitslagen had van de kwaliteitstests van onze gewassen.
- Hallo, Jeremy. - Charlie, hoe gaat het?
Eerlijk gezegd was ik heel nerveus.
De maaltarwe. De wintertarwe is maaltarwe.
- Die is goed. - Die is... Ja.
Je durumtarwe is in sommige opzichten uitzonderlijk goed.
Maar niet zo goed op andere vlakken.
Er is 15 procent vocht.
- Perfect. - Ja.
- Eiwit: 15,4. - Ja.
- Uitstekend. - Ja.
Hagberg.
Het zou 250 moeten zijn. Het is 133.
Dat geeft aan hoe elastisch het deeg zal zijn.
Het geeft het een mooie elasticiteit. Rekbaar deeg.
Je weet toch dat pasta...
Ik zou graag doen alsof ik wist wat dat betekende.
Niet te gebruiken.
Je kunt er geen pasta van maken.
Geen pasta.
Goed voor de koeien die we niet hebben.
Ja.
Hoeveel ton hadden we?
We hadden ongeveer 150.
Dus 150 ton
en we hadden 400 pond per ton moeten krijgen.
Ja.
Dat is 60.000 pond, maar we krijgen nu...
Wat krijgen we voor...
Als voertarwe krijgen we er 175 voor.
Dat is 26.250 pond.
We hebben dus 33.750 pond verloren.
- Als... - Een verlies van 33.750.
Door de regen.
Dit is helaas niet alles.
- Wat... - Wordt het erger?
We hebben de gerstuitslagen.
De gerst...
Hij ontkiemt niet, omdat hij...
Een deel ervan is gewoon dood.
Hij heeft niet de vereiste ontkieming.
Dus? Kunnen we dan niet...
Het is niet geschikt als moutgerst.
Godverdomme.
Hoe maak ik het bier dan?
Het bier even terzijde,
wat zouden we ermee hebben verdiend?
Er is ongeveer 180 ton gerst.
Het zou verkocht zijn voor...
Tweehonderdvijfendertig.
- Per ton? - Ja.
We hadden dus 42.000 pond gekregen als we het naar Oxton hadden gestuurd.
Ja.
- En wat krijgen we nu? - Honderdzestig.
Dat is weer veevoer.
- Dus 28.000, een verlies van... - Veertienduizend.
Veertienduizend.
We hebben 14.000 verloren op de gerst.
- Vieren... - Durum, 34.000.
Met de pastatarwe 34.000 pond.
De gerst is een probleem.
Enorm. Ik moet nu de brouwerij bellen.
Je durumtarwe, tenzij we die wat kunnen verbeteren,
wat soms gebeurt tijdens de opslag...
Het is voertarwe.
Maar ik ben nog niet volkomen wanhopig.
Allemaal vreselijk nieuws.
Dus als ik...
Ik geniet niet van deze baan dit jaar.
Om mezelf op te vrolijken na deze slechte voorspelling,
besloot ik dat het tijd was voor een leuke verrassing voor Lisa.
Dus op een mooie, zonnige dag
nam ik haar mee naar Tim, de koeienboer.
Volg mij.
Ik hou wel van een uitje.
Dat weet ik.
Nee.
Pepper.
- Echt niet. - Jawel.
- Dat is een jaar geleden. - Kijk haar gezicht eens.
- En de echt grote verrassing... - Ja?
Dat is Peppers kalf.
- Ik begrijp het niet. - Pepper werd zwanger.
Dit is Peppers kalf.
Wat klein.
- Wat ben jij schattig. - Je bent zo schattig.
Kijk die kleine Diddly Pepper eens.
Echt een mooi kalf.
Moet je haar... Wat een lief gezichtje.
Pepper, goed zo. Jij ziet er ook fantastisch uit.
Toen ik tegen Charlie zei:
'Wat gebeurt er met Pepper en alle moeders?
'Kunnen we ze naar Tim sturen?'
Hij zei: 'Stel geen vragen waarop je geen antwoord wilt.'
Stel je mijn verbazing voor toen ik negen maanden later...
Dat is de beste verrassing ooit.
Tim.
Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?
- Dezelfde stier als bij jou. - Nee.
Dezelfde stier?
- Maestro? - Ja. Maestro.
- Breakheart? - Breakheart Maestro.
Wat? Is ze dan...
Is ze hier meteen zwanger geraakt?
Ongeveer een maand later.
Dat is wel onbeleefd, Tim.
Ze hield niet van Oxfordshire.
Ze vond Oxfordshire niks.
Ze ging terug naar Northamptonshire.
Ze houdt niet van...
Van de districtsraad van Oxfordshire.
- Haar eerste kalfje. - Geweldig.
Rose en Harry hebben haar Tabatha genoemd.
- Tabatha? - Tabatha.
Of Tabby.
- Wat... - Ze is me er eentje.
- O, ja? - Ja.
Pepper en Tabby.
- Pepper en Tabby, ja. - Zo mooi.
En ze is echt een goede moeder.
- Ik ben zo blij. - Ik weet het.
Alles is klote, behalve dat.
Dat is fantastisch.
De beroemdste koe ter wereld is nu een moeder.
Een week later waren alle uitslagen van de oogst binnen.
Dat betekende dat het tijd was voor de finale op het witte bord.
- Daar zijn we dan. - Belangrijk moment.
Kaleb en ik kwamen samen in het kantoor om uit te zoeken wie er gewonnen had.
EIEREN - VARKENS - DIERENARTSKOSTEN
ZOMERGERST
Door het onbebouwde land uit te buiten
op de boerderij,
heb ik 27.614 pond verdiend.
- Winst? - Winst.
Dat is erg veel werk
voor niet genoeg geld om een Mini Countryman te kopen.
Ik zou meer kunnen verdienen
door koffie te zetten op Paddington Station.
- Maar... - Het is wel winst.
Je hebt het beter gedaan dan ik dacht.
Kijk de koeien eens.
De koeien... Dat is eerlijk gezegd
ongelofelijk voor een koeienboer. Hoeveel koeien waren dat?
Dat was van vijf koeien.
Dus 5000 pond per koe?
De gemiddelde rundveehouder zou nu misschien
ongeveer 1800 pond krijgen.
Dat komt omdat we de hamburgerbus hebben.
- We kunnen het zelf verkopen. - Ja.
Paddenstoelen, kijk eens.
Dat is...
We moeten meer paddenstoelen doen.
- Kijk. - Niet nog meer.
Bijna 7000 pond winst op paddenstoelen.
- Mooi. - Het was een goed idee. De geiten...
- Houden we de geiten? - We houden ze.
Of je slacht ze.
Hoezo slachten?
- Je doodt ze en eet ze op. - Nee.
Nee.
Het zijn 29 mannetjes. Wat doe je ermee?
Ik vind ze leuk. Brandnetels, een ramp.
Laten we dat niet doen.
- Hertenvlees. - Dat is...
Dat moeten we weer doen.
- Daar gaan we mee door. - Er zijn zo veel herten.
Het resultaat is dat ik geen geld heb verloren.
Je winst is 27.614 pond, maar het is wel veel werk.
- Ja. - Hallo.
- Hallo, Charlie. - Hallo.
- Hoe gaat het? - We rekenen.
- Heel goed. - Ik heb... Kijk eens.
Een winst van 30 procent met het onbebouwde deel.
Een winst van 50 procent.
- Nee. - Jawel.
Waarom?
Je hebt 27.000 verdiend en je uitgaven waren...
- Drieënvijftig. - Net onder de 54.
Dus...
Als je me een pond gaf,
heb ik je 1,50 teruggegeven.
Dat is hier gebeurd.
- Nou... - Ik ben zo in de war.
Ik snap het niet.
Hoe dan ook, we hebben geen geld verloren.
- Dat is belangrijk. - Winst zelfs.
Ik heb winst gemaakt.
Na het bekijken van mijn kant
werd het tijd dat Charlie Kaleb liet weten hoe hij het had gedaan.
Oké, groen of rood?
- Je... - Nee, ik kijk.
Nee, eerst de rode.
De werkkrachten.
Het salaris aan jou, Simon
en iedereen die je hebt ingehuurd: 46.279 pond.
Oké.
Dat brengt je totale uitgaven op 183.000.
Honderd en...
Drieëntachtig en elf pond. Nul-één-één.
Honderdtachtig... Hoeveel?
Idioot dat voedsel verbouwen zoveel kost.
Al die kosten zijn gewoon...
- En we hebben niet eens... - Dus...
Nu gaat mijn hart echt tekeer, want...
- Dat van mij ook. - Koolzaad...
- De groene pen, hè? - De groene.
Het koolzaad leverde meer op dan 10.172 pond.
Je had dus gelijk om koolzaad te planten.
Gelijk en ongelijk.
Eén veld was heel erg slecht, hè?
Maar gelukkig, en ik bedank Berry Hill South hiervoor,
hadden we daar een heel goede oogst en de opbrengst was...
Die was heel hoog.
Het veld dat slecht leek...
- Goed. - ...was goed.
- En het veld dat... - Maar als je dat niet had geplant,
zou je iets anders hebben geplant
wat nog winstgevender had kunnen zijn.
Gelukkig heb ik de kosten eruit en wat winst.
Dat klopt. Mooi zo.
- Goed. Wat nu? - Tarwe.
Tarwe.
Het goede nieuws is dat het te malen was.
- En... - En we hebben...
De wintertarwe...
- Dat is brood. Mensenvoedsel. - Brood. Ja.
93.204 pond.
Dat is 250 pond per ton.
Ja, 250 pond per ton.
We gaan verder.
- De haver was te malen. - De haver.
Wie had dat gedacht?
Het was een rampzalig jaar voor haver in Noord-Europa.
Wat een pech voor de Finnen.
26.835 pond.
Dan komen we bij het gras, dat je als hooi wilde gebruiken.
Ja.
Dat is 4890 pond.
Hoeveel oogsten kreeg je?
- Drie. - Kreeg je er drie?
Drie, maar geen hooi.
We kunnen Amanda Holden dus niets verkopen.
Nee, helaas niet.
- Andy Cato's velden. - De wilde landbouw.
7206 pond.
Niet zoals ons beste tarweveld, maar beter dan ons slechtste.
Er is wel winst.
Met tarwe zouden we daar zijn gekomen.
- Oké. - Nee.
Laten we positief zijn.
Jij zou meer verdiend hebben
als we het op jouw manier hadden bebouwd,
maar we hebben niets verloren
en hopelijk hebben we...
- De grond verbeterd. - Juist.
En dat is iets wat ik...
Ik wil niet klinken als zo'n betweterige idioot op Instagram,
maar ik geef wel om de grond. Dus...
Oké. Pasta van durumtarwe.
Je dacht niet dat het zou lukken, hè?
Nee. Toch wel.
- Echt? - Het is...
Het kwam op 170 Hagberg,
maar omdat dit jaar zo moeilijk was,
hebben we met Matthew gewerkt.
Ze hebben het gemalen en het is nu goed voor pasta.
- Ja. - Dat is goed nieuws.
Hoewel...
We hebben ook maalkwaliteit voor de tarwe, hè?
60.165 pond.
- We gaan... - Zestigduizend...
- Eén... - Eén-zes-vijf.
Eén-zes-vijf.
Dat is een mooi rond getal, hè? Moet je dat zien.
Jezus. Dat is fantastisch.
Maar de zomergerst...
- Daar komt het. - Het was de...
Niet goed voor Hawkstone-bier, hè?
Het is een uitstekende kwaliteit veevoer.
Dat is 25.526.
Als de zomergerst goed was voor mout, hadden we 60.000 pond verdiend?
Vrijwel het dubbele.
- Oké. Kunnen we het nu optellen? - Ja.
- Dit is het belangrijkste. - Groene pen onderin?
- Je moet boven de 27.600 komen om... - Dus 200...
Wat?
...en 27.998.
Jouw totaal, Kaleb, bovenaan,
- is 44.987. - Hij heeft me verslagen.
Kijk eens aan.
Goed gedaan.
Het eerste jaar als manager en je hebt me ingemaakt.
We zijn een team.
Als we die twee samen hadden, 40, 50...
Dat is 72.500.
- 72... - 72.000 pond.
- Dat is... - Op 400 hectare is dat 180 per hectare.
Gaan we naar de pub?
Maar je weet dat boerderijen altijd geld nodig hebben, nietwaar?
- We beginnen nu met volgend jaar. - Ja.
Ik heb dat allemaal nodig
voor het zaad, de kunstmest
- en de chemicaliën. - Wat?
- Niet naar de pub dus? - Nee.
Heb je elke cent nodig?
Elke cent.
Zaad en kunstmest en zo.
Niet eens genoeg voor de salarissen.
Dan trakteer ik jou op bier.
Weet je, als ik het onbebouwde deel niet had gebruikt,
zaten we in de problemen.
Nogmaals, ik zeg weer
dat ik het geluk heb dat ik andere inkomsten heb.
Maar als je een normale boer bent en dit je enige baan is,
heb je twee jaar waarin je geen geld verdient.
- Ja. - Dan ben je de lul.
Het is echt zwaar.
Door de schommelingen in de prijs van tarwe
- en de prijs van kunstmest... - Ja.
Je weet niet hoe het gaat. Je kunt niets plannen.
Letterlijk kan een vlinder met zijn vleugels slaan in China
en je gaat failliet.
Zo krankzinnig is het.
Je had altijd een redelijk stabiel inkomen
vanwege de subsidies, maar die verdwijnen. Het is moeilijk...
Ik zie de toekomst van de landbouw graag positief
voor de jonge generatie, zoals ik.
- Ik ben 25. - Maar hoe?
Ik krijg misschien nog 60 oogsten.
Hoe?
Ik weet het echt niet.
Hoe?
Maar ik blijf positief, want ik doe dit graag.
Ik praat wel weer met de president. Premier.
Verdomme.
President.
Het was moeilijk om Charlie elke verdiende cent te geven
om zaad en kunstmest te kopen voor het volgende jaar,
want dat betekende dat we dat alles voor niets hadden doorstaan.
SLUITINGSBEVEL
Het was weer een tumultueus jaar geweest.
Maar, zoals nu een gewoonte was geworden,
verzamelde Diddly Squat zich om het einde van het jaar te vieren
met een picknick in het bos naast een van mijn mindere resultaten.
- De dam is nog niet helemaal af. - Kijk eens.
We zijn achteruitgegaan.
Dat wilde ik zeggen. Zijn jullie ermee begonnen?
Wat een puinhoop.
Dit is een schande, jullie twee.
Net of er kinderen hebben gespeeld, hè?
- Ja. - Wat?
Zo is het precies.
Nog niet afgerichte honden.
- Je bent vies. - Nee, ga weg.
Ik zat laatst te denken
dat boeren klagen, vaak terecht.
Het is echt moeilijk. Je verdient niet veel.
Iedereen verwijt je dat je het milieu schaadt.
Waarom gaan ze ermee door?
Worstelen om de sector draaiende te houden?
Waarom zou je dat doen?
Toen dacht ik terug aan iets wat jij vier jaar geleden zei,
dat het boerenleven een levenswijze is.
- Vind je dat ook? - Ja.
In het eerste jaar dacht ik nog:
zal ik teruggaan naar Londen of hier blijven?
Nu komt het niet eens in me op.
Jezus, nee.
- Het komt niet in me op. - Nee.
Ik moet dinsdag naar Londen
en ik heb nu al geen zin
en probeer smoesjes te bedenken.
- Toen je naar Afrika ging... - Ja.
Ik geef het niet graag toe...
Ik heb je best wel gemist.
Het vliegtuig stort neer, omdat jij dat zegt.
Wat bedoel je met 'best wel'?
Ik mis hem als persoon. Niet zijn hulp hier.
- Wat wil je? - Onze kopjes thee,
onze gesprekjes, onze weekendse maaltijden,
kletspraatjes en landbouwpraatjes en...
Je hebt dat contact nodig.
- Je hebt... - Het is belangrijk.
- Ja. - Anders is het eenzaam...
Dat klopt. We hebben dit jaar weer te maken gehad met ruzies,
moeilijkheden, slecht weer, teleurstellingen, sterfgevallen,
de varkens waren vreselijk, Barones en zo.
Maar laten we het zo zien.
Ik ben opa geworden sinds onze vorige keer hier.
Jij bent weer vader geworden.
En jij, G-bikkel, hebt kanker overwonnen.
- Ja. - Zo.
Daar drinken we op.
- Proost, allemaal. - Goed gedaan, maat.
- Bedankt. - Bedankt.
- En jij bedankt. - Graag gedaan.
Bedankt dat dankzij jullie dit de beste baan ter wereld is.
Ik wil iedereen bedanken.
De hele filmcrew en alle... Al mijn vrienden hier.
Jullie zijn allemaal zo aardig geweest voor mij en mijn familie
en hartelijk bedankt.
- Je bent fantastisch. - We zijn er voor je.
- Dat is goed. Proost. - Goed gedaan.
Proost, jongens.
JULLIE HEBBEN GEKEKEN NAAR...
Vertaling: Brigitta Broeke
Creatief supervisor Sofie Janssen