Co ty zrobiłeś?
Pozwoliłeś ich pozabijać.
Jesteś Romulusem,
miałeś ich ocalić.
WYSTĘPUJĄ
SCENARIUSZ
REŻYSERIA
ROMULUS II WOJNA O RZYM
Pomocy!
Zostawcie mojego syna!
Co robicie? Zostawcie nasze dzieci!
Tu jest jeszcze jeden.
Nie zabierajcie go!
Król tu idzie!
Witaj w naszych progach.
Syn mój Akilios będzie bronił rodziny i miasta.
Wszyscy synowie Rzymu mają walczyć.
- Drugiego też zabiorę. - Błagam, nie! Kossus jest mały!
Kossusie, umiesz władać mieczem?
Po co wychowywać dzieci, które będą niewolnikami?
Kossusie!
Decydujesz o naszym życiu,
lecz pamiętaj, skąd pochodzisz.
Nie wiesz, skąd pochodzę.
Tego nie wie nikt.
W bitwie
każdy pokazuje swą prawdziwą naturę.
Tchórze zostają z tyłu,
a odważni idą na miecze wroga.
Jemosa nie ma dziś z nami.
Jemos wolał nakazać odwrót
i schronić się w swym domu,
ale Wiros nigdy was nie opuści.
Bogowie wybrali mnie spośród wszystkich ludzi
i teraz każą mi pokonać najgroźniejszą z armii.
Uwierzcie we mnie,
a obiecuję, kiedyś będziecie rządzić wszystkimi ludami.
Nad biednymi się ulitujecie,
a dumnych zniszczycie!
Rzym! Rzym!
Zabrał sól.
Nie szanuje już żadnych świętości!
Każe walczyć za miasto i poprowadzi nas na śmierć!
Wszyscy chcą walczyć, Tarinkri.
Stają za Wirosem,
bo obiecał im zwycięstwo.
Ja nie mogę niczego obiecać.
Nie tego chciała Bogini.
To miasto nie jest naszym przeznaczeniem.
Spal je, zniszcz!
Ratuj swój lud.
Zaprowadź nas z powrotem do lasu.
Tam zaczniemy od nowa.
- Tylko ty możesz nas ocalić. - Milcz!
Jesteś naszym królem, Jemosie.
Powróciłeś z mokradła umarłych, aby nas ocalić.
Jeśli nawet ty nie możesz dać mi nadziei,
to...
nic mnie nie trzyma przy życiu.
Takie są zaślubiny u Latynów?
Bez złota i drogich kamieni?
Nie podoba ci się to?
Podoba.
Nie zamieniłabym tego na całe złoto Tytusa.
Tytus twierdzi, że jest synem Sancusa,
ale skąd to wie?
Wszyscy królowie Sabinów są dziećmi Boga.
On wybiera królów,
wybrał też Tytusa.
Jak?
Jego matka była kapłanką.
W ciągu siedmiu lat wydała na świat czworo dzieci.
Od razu po urodzeniu
każde z nich zaniesiono do lasu.
Pierwsze umarło z głodu,
drugiego nigdy nie odnaleziono,
trzecie rozszarpały wilki.
Przeżył jedynie Tytus.
To był znak, że Sancus go wybrał.
Kochałaś go tak jak mnie?
Nie.
Byłam mu oddana.
Spałaś z nim?
Nie.
U mnie szukał tylko pocieszenia
w swej samotności.
Mnie też będziesz musiała pocieszać.
Ty nie jesteś sam.
Bez brata - jestem.
Gdy zobaczy, jak broniłeś Rzymu, powróci
i będzie błagał o przebaczenie za to, że w ciebie nie wierzył.
Bądź pozdrowiony,
królu-niewolniku.
Chciałem widzieć także twego brata.
Dlaczego przybyłeś sam?
Czego chcesz, Tytusie?
Nie wpadaj w gniew,
gdyż proponuję wam ratunek.
Macie trzy dni, by złożyć broń.
Będziecie mymi poddanymi,
a wasze miasto przejdzie we władanie Sancusa.
Jeśli jednak się nie poddacie,
zniszczymy Rzym i nie oszczędzimy żadnego z was.
Mówią, że uważasz się za syna Boga,
a płaczesz ze strachu i tulisz się do piersi kapłanek.
Już jesteś martwy.
Pojmałeś kapłankę Sancusa.
Mylisz się. Uczynię z niej królewską małżonkę.
Śmiertelnik nie może się zbliżyć do dziewicy poświęconej bogu.
Wiesz, że zemsta Sancusa
będzie straszliwa?
Wiem.
Trzy dni.
Potem zetrę twoje miasto na proch.
Jeśli otworzymy bramy,
Tytus daruje nam życie,
lecz staniemy się jego niewolnikami.
Jeśli nie otworzymy bram, musimy walczyć.
Decyzja należy do króla,
lecz nie sprzeciwię się waszej woli.
- Jest nadzieja na zwycięstwo? - Nie proszę, byście mieli nadzieję.
Pytam, czy jak ja, jesteście pewni zwycięstwa.
Jeśli nie,
to lepiej się poddać.
Wiem, że jeśli będziemy walczyć wraz z tobą, to znów zwyciężysz.
Ja też w ciebie wierzę, Wirosie. Walczmy!
I zachowajmy wolność.
A ty co myślisz?
Mnie prosisz o radę?
Jedynego człowieka, który mógłby ci radzić, tutaj nie ma.
Nie potrzebuję go.
Wiesz, że bez Jemosa jesteś nikim.
Twoja siła zależy od niego.
Czy ktoś z was myśli to, co ona?
Dobrze.
Nie należysz już do armii Rzymu.
Zabrać ją.
Będziemy walczyć
i zwyciężymy.
Wirosie!
- Gdzie jest? - Czego chcesz?
To twoja wina, wiedźmo!
Nie wiń jej.
- Każ uwolnić Ilię. - Nie mogę.
Podważyła moją władzę w obecności Rady.
Uwolnij ją, bo pożałujesz!
Wszystko, co robię, robię także dla ciebie.
Jesteśmy braćmi. Pamiętaj o tym.
Uderz mnie.
Nic nie zrobię.
Przemów ze mną do ludzi.
Uwierz we mnie, a dam ci zwycięstwo.
Jeśli zrobisz coś przeciwko miastu,
będziesz miał we mnie wroga.
Nie uwierzę człowiekowi, którego nie znam.
Ja postanowię, co czynić.
Wiem, co jest słuszne.
Powiedz mi o moim synu.
Nie widziałem się z nim.
Ten drugi jest jedynym królem.
Mówiłaś, że Jemos to potężny wojownik,
a jednak nie ma już władzy w Rzymie.
Żal ci go?
Może osłabiła go twoja nieobecność.
Nie ma dość sił, by żyć bez matki.
Do czego ja cię potrzebuję?
Jestem twoja.
Ty wiesz, do czego mnie potrzebujesz.
Nie czuj do mnie nienawiści.
Kocham mego brata,
lecz w jego oczach zgasła odwaga.
Już postanowiłeś.
Dlaczego ze mną rozmawiasz?
Chcę ocalić Rzym.
I wiem, że ty też.
Nie założyliśmy miasta, by widzieć kobiety i dzieci
wyprowadzane w kajdanach.
Będę prosić bogów o pomyślność.
Nie tego od ciebie żądam.
Jutro, na oczach ludu,
powiesz, że śmiertelniczka nie sprzeciwi się bogu
i będziesz błagać o przebaczenie.
Jemos miał rację.
Nie wiesz, co mówisz,
ani nawet kim jesteś.
Nie wiem, czy Ersylia ma rację,
czy bogowie wybrali mnie na wodza, czy sam pochodzę od nich,
ale jeśli wątpisz w moją władzę,
inni także zwątpią.
A ci, którzy idą w bój, wątpić nie mogą.
Chcesz, by uwierzyli, że jesteś bogiem?
Tak, muszą w to wierzyć.
Nie jesteś bogiem.
Jeśli nie jestem bogiem, to Rzym upadnie.
Wybierz, w co chcesz wierzyć.
Ile im dałeś czasu?
Trzy dni.
Aż za dużo na tak prostą decyzję.
Pozwól mi wejść do miasta
i pomówić z Jemosem.
Opowiem mu o tobie.
Zapewnię go, że zadbasz o jego lud.
Znów się łudzisz.
On już tam nie rządzi.
Choćby i tak było,
pozwól, by mu przypomniała, kim jest, od kogo pochodzi
i co jeszcze może uczynić dla swego ludu.
Aż tak go kochasz?
To mój syn.
Pozwolę ci go odwiedzić.
Wyruszysz jutro.
Obróć się.
Powiedz mi jeszcze raz, że jesteś moja.
Jestem twoja.
Powiedz to, patrząc mi w oczy.
Jestem twoja.
Nie pozwól sprowadzić na nas zguby. Ratuj swój lud, Jemosie.
Wirosie.
Znieważyłam cię przy żołnierzach.
Wątpiłam w ciebie i twe słowa.
Teraz proszę o przebaczenie
was wszystkich, miasto,
a także ciebie, Jemosie.
Ty i Wiros jesteście darem,
które zesłało nam niebo.
Jesteście bogami na ziemi.
Wątpiłam,
ale teraz wiem, że wy dwaj, razem,
jesteście siłą miasta.
Niechaj słowa tej kobiety będą przykładem dla wszystkich.
Zwątpiła we mnie, a teraz czuje wstyd.
I wy będziecie się wstydzić wątpliwości,
i wspomnicie jej słowa.
Ilio, spójrz na swój lud.
Chwyć swój miecz i unieś go jak ja.
Jemosie,
słyszałeś słowa Ilii.
Razem jesteśmy silniejsi od bogów.
Wróć i podnieś miecz na naszych wrogów.
Te miecze
pozostawią w ich sercach taką grozę,
że dzieci ich dzieci
drżeć będą, słysząc słowo "Rzym".
Rzym!
Dlaczego odmówiłeś pojednania?
Wiara, że jesteśmy silniejsi od bogów, nie da nam pokoju.
Zmusił cię do tej przemowy?
Mówiłam do ciebie, Jemosie, nie do niego.
Abyście znów byli razem, silni jednością.
Ja czczę bogów i miłuję mój lud,
a on czci siebie i miłuje władzę.
Nic nas już nie łączy.
Co chcesz uczynić?
Wróćmy do lasu,
niech bogini wskaże nam drogę.
Łudzisz się.
Obraliśmy już drogę, gdy założyliście Rzym.
Niczego innego nie mamy.
Wiros nie ustąpi.
Jutro poślubi Ersylię. Wiesz, co to znaczy?
Po co sprzeniewierzać się temu, o czym marzyliśmy?
Ilio.
Zatrzymajcie się!
Dlaczego opuściłeś królewski dom?
Po cóż siedzieć na tronie, gdy lud wybrał innego króla?
To lud wybiera królów?
W żyłach Wirosa płynie krew niewolników,
a w twoich - krew moja, Numitora i Prokasa.
Choćby lud o tym zapomniał, ty zawsze musisz pamiętać.
Niech ci bogowie sprzyjają, Sylwio.
Od twego widoku bardziej raduje mnie tylko widok twojego syna.
Tytus pozwolił mi tu przybyć.
Obiecałam was przekonać, byście się poddali.
Wiesz, że nie poddamy się nigdy.
Wkrótce twój ojciec będzie pomszczony.
Wciąż mówisz o zemście?
Amuliusz nie żyje,
a jednak ból nadal jest we mnie.
Ty możesz zaniechać zemsty, lecz my wolności nie oddamy.
Nie wiedziałeś, czym jest wolność,
póki nie spotkałeś mego syna.
Ale teraz już wiem.
Miasto jest tak moje, jak i jego.
Założyliśmy je razem.
Broń więc go sam,
giń z tymi, którzy zginąć pragną!
Tego chcesz?
Życia?
Możesz odejść choćby i dziś.
Tytus podaruje ci naszyjniki i nausznice,
tak jak twojej matce.
Dlaczego pozwalasz, by tak do ciebie mówił?
To puste słowa, matko.
Nie ranią mnie.
Sprowadzą na ciebie śmierć, jeśli niczego nie uczynisz.
Nie dbam o moje życie.
Ani o moją krew.
Ani o krew Numitora czy Prokasa.
Jestem tu, gdyż wybrała mnie bogini,
i będę czynić, co rozkaże.
Co ci jest?
Długo jeszcze do świtu?
Jeśli lękasz się gniewu bogów, powinieneś zmienić swe zamiary.
To nie bogowie nie dają mi spać,
lecz strach przed samotnością.
Nigdy nie będziesz sam.
Od dziś aż do śmierci
gdzie będzie Wiros, tam i Ersylia.
Gdy wędrowałem przez mroczne mokradła,
żywy, lecz z brzemieniem śmierci,
bogini coś mi ukazała.
Widziałem ciała mężczyzn i kobiet na ziemi Rzymu,
widziałem poległego Wirosa.
Patrząc na niego, zapłakałem.
A potem z rzeki wyłoniła się ona.
Wilczyca.
Rzekła do mnie:
"Tyś go zabił".
Miałem nadzieję, że to były majaki umierającego,
więc nikomu o nich nie mówiłem.
Dziś pojąłem, że nie miałem racji.
Aby nasz lud mógł żyć...
Wiros musi umrzeć.
Widzieliście go?
Nie widzieliśmy.
Przekonywałam go, ale nadaremno.
Cześć i chwała!
Nie opuszczę mego ludu.
Podejdź.
Weź mnie w ramiona.
Wiedziałem, że zrozumiesz.
Nie pozwolę, by moi ludzie ginęli,
podążając za niewolnikiem.
Jeśli naprawdę jesteś bogiem, dowiedź tego.
Co czynisz, Jemosie?
Nie podniosę na ciebie miecza.
Zginiesz zatem, nie broniąc się.
Przestań!
To nie może być nam pisane.
Los zdecyduje, który z nas będzie żyć.
Przestańcie!
Odejdź.
Odejdź!
Nie jesteśmy bogami.
Ani ty, ani ja.
Coś ty zrobił?
Nikogo nie wpuszcza.
Powiedz mi, kim jestem.
Mówiłaś, że znasz moje pochodzenie.
Teraz muszę się dowiedzieć,
czy jestem godzien tu być.
Znaleźliśmy cię w lesie.
Byłeś maleńki,
niewiele większy niż szczenię.
Byłeś nagi i brudny,
jadłeś jak pies.
Szarpałeś padlinę.
Gdy ktoś się do ciebie zbliżał,
drapałeś i gryzłeś.
Złapali cię w sieć,
zakuli w łańcuchy,
trzymali na mrozie,
bili, aby cię złamać.
I w końcu złamali.
Dorastając,
byłeś posłuszny,
nikomu nie patrzyłeś w oczy.
Choć cię okrutnie krzywdzono,
przetrwałeś.
Byłeś niewolnikiem
bez rodziny i przyszłości.
Zostałeś królem.
Jesteś najsilniejszym z ludzi.
Dla ocalenia Rzymu
najsilniejszy z ludzi to za mało.
Prawda też nie wystarczy.
To nie koniec.
Zginął człowiek.
Niektórzy z was czują gniew,
innym śmierć Jemosa niesie tylko strach i rozpacz.
Nienawiść,
nieufność
i śmierć zagościły w naszych sercach.
Gdybyśmy jednak mieli skrzydła jak orzeł,
to wzbilibyśmy się ponad nasze domy i zobaczyli,
że nie jesteśmy sami.
Jest nas wielu.
Jesteśmy ludem.
Wzbijcie się więc na swych skrzydłach
i spójrzcie, ile zbudowaliśmy, gdy byliśmy zjednoczeni.
A wtedy poczujecie, że to miasto
nie należy do jednego człowieka, ale do was wszystkich.
Jemos nie żyje,
lecz nie wszystko się skończyło.
Posłuchajcie mnie, przyjaciele,
i chwyćcie za broń.
Nie z gniewu, nie z zemsty,
ale dlatego, że jesteśmy silniejsi niż ból,
silniejsi niż śmierć!
Bo jesteśmy Rzymem!
Postanowiłem.
Otwórzcie bramy.
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Karolina Bober