Một gia đình mèo răng kiếm cong.
Suốt hàng nghìn năm qua, chúng phát triển mạnh ở phía bắc băng giá này.
Nhưng giờ đây, chúng đang chết đói.
Con mồi mà mèo săn bắt đang trở nên khan hiếm ở những thung lũng này…
bởi khí hậu đang ấm dần lên,
khiến các loài ăn cỏ phải rời đi để tìm vùng kiếm ăn mới.
Hôm nay, có thể chúng gặp may.
Một đàn voi ma mút đang thử đi tuyến đường mới về phương nam.
Tấn công những sinh vật hùng mạnh như thế là rủi ro rất lớn.
Nhưng chúng chẳng còn lựa chọn.
Kỷ Băng Hà đang đi đến hồi kết.
Khi hành tinh nóng lên, mọi môi trường sống trên Trái Đất đều thay đổi.
Băng tan, nước lại tràn về với vùng đất,
và các loài động vật trong rừng phát triển mạnh.
Nhưng với những kẻ từng thống trị Kỷ Băng Hà,
thế giới mà chúng biết đang sụp đổ…
và chúng phải đấu tranh để sinh tồn.
HÀNH TINH THỜI TIỀN SỬ: KỶ BĂNG HÀ
KỶ BĂNG TAN
DẪN CHUYỆN BỞI TOM HIDDLESTON
Bầy mèo răng kiếm cong bắt đầu hành động.
Mối nguy hiểm lớn nhất?
Một con đực khổng lồ.
Khó đoán và cực mạnh.
Con cái đã bị thương nhưng bầy mèo này không dễ bỏ cuộc.
Khí hậu ấm lên đã thay đổi đường di cư
ở nơi này của thế giới.
Ngoài bờ biển, tác động của nó thật ngoạn mục.
Những tảng băng giàu khoáng chất rơi xuống với số lượng lớn,
làm giàu dinh dưỡng cho vùng biển nông.
Gia đình bò biển này đã đến đây để ăn rừng tảo bẹ tươi tốt
được nuôi dưỡng từ dòng nước tan chảy.
Những gã khổng lồ Kỷ Băng Hà này là họ hàng của loài lợn biển…
nhưng kích cỡ thì ngang ngửa cá voi.
Tảo bẹ là món khoái khẩu của chúng.
Nhưng loài tảo này chỉ mọc ở vùng nước nông ven bờ…
nên kiếm ăn ở đây rất mạo hiểm.
Khi thủy triều rút thì hay xảy ra tình trạng mắc cạn.
Không có nước, trọng lượng quá lớn khiến nó không thể tự di chuyển.
Và hôm nay, bãi biển này không phải nơi an toàn.
Một con gấu mặt ngắn.
Nặng hơn gấu trắng cỡ 230 kg
và nguy hiểm hơn nhiều.
Một trong những loài săn mồi lớn nhất từng bước trên mặt đất kể từ thời khủng long.
Nó đánh hơi thấy mùi gì đó.
Nó chưa từng thấy sinh vật nào như vậy.
Nhưng mùi thì giống đồ ăn.
Khó hiểu phết.
Gấu mặt ngắn có thể xé xác hầu hết các loài động vật.
Nhưng may mắn cho bò biển,
nó được bảo vệ bởi lớp da dày tới 2,5 cm.
Đòn tấn công của gấu chỉ gây khó chịu.
Hoặc có khi là gãi lưng chào mừng.
Thủy triều đang dâng lên.
Rất nhanh.
Với con gấu, cơ hội có bữa ăn đang trôi dần theo nước.
Đến lúc quay trở lại với đàn rồi.
Vẫn còn nhiều thức ăn để ăn bù.
Ở bờ biển này, tan băng mang đến tảo bẹ bổ dưỡng hơn cho bò biển…
nhưng với nhiều gã khổng lồ Kỷ Băng Hà khác,
cuộc sống đang trở nên khắc nghiệt.
Với những loài động vật sống cách hàng nghìn cây số về phía nam,
khí hậu ấm lên đang biến những vùng đất bụi rậm này trở thành nơi nguy hiểm.
Ban đêm, voi ma mút Columbian vẫn khá an toàn khi kiếm ăn tại đây.
Nhưng khi mặt trời lên…
ngay cả gã khổng lồ này cũng gặp nguy hiểm.
Một hồ hắc ín.
Chất đen đặc này rỉ lên bề mặt từ sâu trong lớp vỏ Trái Đất.
Khi trời lạnh, nó cứng lại, đủ an toàn để đi qua.
Nhưng khi nhiệt độ đạt tới 18 độ C…
nó biến thành cái bẫy dính tử thần.
Hôm nay, một nạn nhân mới đã sa chân.
Loài mèo răng kiếm Bắc Mỹ là những thợ săn mạnh mẽ.
Nhưng chúng cũng không từ chối một bữa ăn dễ dàng.
Lúc này mặt trời đang thấp, hắc ín vẫn đủ cứng để bước lên mà không bị lún.
Sói khổng lồ.
Kỳ phùng địch thủ của mèo răng kiếm.
Săn mồi theo bầy, cú cắn có thể nghiền nát xương.
Nếu có cơ hội, chúng sẽ giết chết lũ con non.
Mèo răng kiếm và sói khổng lồ mạnh ngang ngửa nhau.
Nhưng hắc ín đã thay đổi cục diện.
Lũ sói dùng khứu giác siêu nhạy để tìm ra lối đi an toàn.
Khi con non gặp nguy hiểm đến tính mạng…
con mẹ gồng mình thoát khỏi bẫy dính.
Bầy sói không thể giúp được gì.
Hố hắc ín từng là nơi chôn vùi hàng ngàn sinh vật thời Kỷ Băng Hà.
Gia đình này đã may mắn thoát nạn.
Khi nhiệt độ tăng lên khắp hành tinh,
cuộc sống trên những đồng cỏ thời Kỷ Băng Hà cũng thay đổi chóng mặt.
Tuần lộc vẫn còn chống chọi được.
Nhưng với Megaloceros, hươu khổng lồ Kỷ Băng Hà,
việc sinh tồn đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Nó cần vùng đất trống để sinh tồn.
Nhưng khi nước quay trở lại với vùng đất,
rừng cây dần chiếm lấy không gian sống.
Nó là chủ sở hữu tự hào của cặp gạc lớn nhất mọi thời đại.
Dài cỡ 3,7 mét.
Trong mùa sinh sản, cặp gạc giúp thu hút bạn tình.
Nhưng vào thời điểm này trong năm, chúng trở thành gánh nặng.
Lũ linh cẩu hang động.
Những kẻ săn mồi hung dữ, to gấp đôi sói thường.
Chúng săn lùng những gã khổng lồ này suốt hàng ngàn năm qua.
Megaloceros rất nhanh.
Khi đã chạy, nó có thể đạt tốc độ cỡ 80 km/giờ.
Chỉ cần bứt lên sớm chút, nó có thể bỏ xa bầy linh cẩu.
Nhưng chúng không bỏ cuộc.
Chúng có một chiến lược lâu đời.
Chỉ cần bám đủ gần để khiến con mồi chạy mãi…
và không để nó có cơ hội thở…
thì sớm muộn gì cũng bắt kịp.
Có lẽ sớm hơn chúng nghĩ.
Chỉ còn một lối thoát.
An toàn rồi…
tạm thời là vậy.
Khi các tảng băng tan chảy,
độ ẩm trong khí quyển tăng lên nhanh chóng.
Ở vùng nhiệt đới này,
rừng đang mở rộng còn nhanh hơn cả ở phía bắc.
Và trong rừng có vô vàn sinh vật kỳ lạ…
như con nhím Madagasca này.
Một loài thú nhỏ rất thích ăn côn trùng…
và trứng chim.
Nhưng quả này quá to so với nó.
Bởi đây là quả trứng lớn nhất mọi thời đại.
Và là của loài chim lớn nhất mọi thời đại.
Chim voi.
Phần yếm sặc sỡ trên cổ giúp chim trống thu hút bạn tình.
Gã khổng lồ này sắp làm bố rồi.
Nhưng có điều gì đó không ổn.
Chim con vẫn chưa nở.
Chúng đang bị trễ.
Chim voi thường đẻ trứng đồng loạt
để con non nở ra cùng lúc.
Cả đàn cùng nhau khởi hành cho một chuyến đi dài.
Khi bạn nặng cả tấn, bay không phải là lựa chọn.
Chẳng ai muốn bị bỏ lại phía sau.
Nhưng con non này lại không hề vội vã.
Những con khác đã lên đường,
hướng đến ngôi nhà mùa hè ở vùng đất ngập nước.
Còn nó thì đi vẫn hơi loạng choạng.
Trong chín tháng tới, chim bố sẽ là người duy nhất chăm sóc và bảo vệ nó.
Chúng cần phải đuổi kịp cả đàn.
Chim voi đi cùng nhau vì lý do chính đáng.
Rừng rậm là nơi đầy rẫy nguy hiểm.
Những kẻ tụt lại là mục tiêu hàng đầu.
Fossa khổng lồ.
Loài săn mồi rình rập, nhanh nhẹn và linh hoạt.
Giờ không phải lúc ăn vặt.
Cả đàn đã đến đích.
Mưa đã trở lại…
tạo nên những vùng đất ngập nước…
có nhiều thức ăn và nước uống dồi dào cho tất cả.
Nhưng còn những kẻ tụt lại thì sao?
Ngay cả con non nở muộn nhất cũng đã kịp tới nơi.
Khi các vùng đất ngập nước mở rộng, số lượng chim voi tăng lên mỗi năm.
Kỷ Băng Tan đã mở ra kỷ nguyên vàng cho loài chim voi.
Nhưng với con hươu đực khổng lồ, thế giới này đang dần khép lại.
Trong rừng, cặp gạc dài tới 3,6 mét trở thành gánh nặng.
Ở hạ lưu, lũ linh cẩu đã tìm được lối qua sông.
Nó bị mắc kẹt rồi.
Một màn thoát thân kỳ diệu.
Việc rụng gạc đã cứu mạng nó.
Cặp gạc mới sẽ mọc lại vào mùa sinh sản tiếp theo.
Nhưng thời gian dành cho loài của nó và cả lũ linh cẩu đang dần cạn kiệt.
Lũ mèo răng kiếm đã theo dấu đàn voi ma mút suốt hai ngày.
Sự kiên nhẫn của chúng đã được đền đáp.
Con đực,
bị thương trong đợt tấn công đầu tiên của lũ mèo, đã tụt lại phía sau.
Giờ nó dễ bị tấn công nhất.
Trong thế giới loài mèo, loài của nó là đặc biệt.
Nó mạnh như sư tử…
và nhanh nhẹn như báo.
Bầy mèo sẽ sống sót thêm một mùa đông nữa.
Đàn voi ma mút cũng vậy.
Nhưng thế giới của chúng đang thay đổi.
Một loài săn mồi mới sinh ra từ Kỷ Băng Hà
đang lan rộng khắp mọi ngóc ngách của hành tinh.
Và câu chuyện đó vẫn còn tiếp diễn.
HÀNH TINH THỜI TIỀN SỬ DƯỚI LỚP BĂNG
Các loài thú có vú khổng lồ từng thống trị Kỷ Băng Hà.
Nhưng gần như tất cả đều chết hết trong Kỷ Băng Tan.
Thật hoang đường và kỳ lạ khi nghĩ rằng
mọi sinh vật khổng lồ từng tồn tại giờ đã hoàn toàn biến mất.
Chuyện gì đã xảy ra với chúng?
Vì sao lại như vậy?
NHỮNG GÃ KHỔNG LỒ ĐÃ BIẾN ĐI ĐÂU?
Một nơi bất ngờ lại chứa đựng những câu trả lời.
Los Angeles.
Nếu bạn đến LA và thấy mạng lưới đường cao tốc khổng lồ ở đây,
có lẽ bạn sẽ không bao giờ nghĩ rằng nơi này sở hữu một trong những hồ sơ…
TIẾN SĨ EMILY LINDSEY PHÓ GIÁM TUYỂN
…phong phú nhất về Kỷ Băng Hà khắp hành tinh.
Như thảo nguyên châu Phi được bơm chất kích thích vậy.
Đa số mọi người không chuyển đến LA để trở thành nhà cổ sinh vật học.
Nhưng vài người trong chúng tôi thì có.
Và đó là lý do tôi ở đây.
Emily đến đây vì một nơi phi thường.
Hồ hắc ín cổ đại tên là La Brea.
Hố hắc ín La Brea là địa điểm hóa thạch Kỷ Băng Hà phong phú nhất thế giới.
Chúng tôi đã tìm thấy gần năm triệu mẫu hóa thạch…
HỒ HẮC ÍN LA BREA VÀ BẢO TÀNG LOS ANGELES
…và vẫn đang khai quật hóa thạch mới hầu như mỗi ngày.
Những hồ hắc ín này
đã trở thành cái bẫy giữ lại và bảo tồn
bất cứ sinh vật nào từng lỡ sa chân,
tạo nên hồ sơ ngoạn mục nhất về sự sống thời Kỷ Băng Hà.
Kho dữ liệu hóa thạch tại La Brea thật không thể tin nổi.
Số lượng xương…
TIẾN SĨ VICTORIA HERRIDGE NHÀ SINH HỌC TIẾN HÓA
…được khai quật từ nơi này đúng là ngoài sức tưởng tượng.
Chúng tôi đã tìm thấy gần 3.000 bộ xương mèo răng kiếm.
5.000 bộ xương sói khổng lồ.
Giống như kho báu Aladdin của hóa thạch vậy.
Điều kỳ lạ là hồ sơ hóa thạch này đột ngột dừng lại.…
như thể toàn bộ động vật biến mất hoàn toàn khỏi Trái Đất.
Chúng tôi có thể đo niên đại bằng cacbon phóng xạ của xương
và xác định chính xác thời điểm chúng biến mất.
Và điều đáng kinh ngạc là gần như tất cả các loài ấy
đều biến mất vào cùng một thời điểm.
Tất cả đều chết 13.000 năm trước và không bao giờ xuất hiện trở lại.
Những vùng đất rộng lớn đầy ắp các sinh vật khổng lồ
thời Kỷ Băng Hà rồi bỗng dưng chúng biến mất.
Sự biến mất đột ngột đó khiến chúng tôi đặt ra câu hỏi,
"Vì sao chuyện đó đột ngột xảy ra?"
Một lý do là khí hậu đã thay đổi
quá nhanh vào cuối Kỷ Băng Hà.
California đã ấm lên cỡ 5,5 độ C chỉ trong vài nghìn năm.
Một nửa số cây cối biến mất.
Mỗi đợt hạn hán kéo dài hàng thập kỷ.
Rất có thể các loài động vật
đã không kịp thích nghi với sự thay đổi khí hậu này.
Nhưng những gì tìm thấy tại La Brea cho thấy có điều gì đó khác đang diễn ra.
Nhóm nghiên cứu bắt đầu xem xét các mẫu lõi trầm tích từ một hồ gần đó
để tìm hiểu điều gì xảy ra với môi trường vào thời điểm ấy.
Và điều đáng ngạc nhiên là hàm lượng than củi trong đất tăng vọt.
Một loài mới đã xuất hiện.
Theo cùng nó là sức mạnh hủy diệt khủng khiếp.
Lửa là công cụ mạnh mẽ nhất mà con người từng phát minh.
Ta dùng lửa để nấu ăn, để chiếu sáng, để dọn rừng phục vụ săn bắn.
Những con người đầu tiên đặt chân đến vùng đất này sống giữa hộp mồi lửa.
Con người mang đến nguồn phát lửa.
Trong hàng chục ngàn năm,
chưa từng có hoạt động cháy rừng ở cấp độ như vậy.
Giống như một quả bom phát nổ.
Việc đó có thể hủy diệt hoàn toàn môi trường sống…
TIẾN SĨ ELLA GILBERT NHÀ KHOA HỌC KHÍ HẬU
…và gây áp lực cực lớn lên các loài động vật sống ở đó.
Dù những đám cháy ấy là cố ý hay vô tình,
chúng đã tàn phá nơi ở của muôn loài.
Và khi kết hợp với kỹ năng săn bắn của tổ tiên chúng ta,
nó tạo nên cơn bão hoàn hảo.
Trên khắp hành tinh,
sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu và hoạt động của con người
đã xóa sổ gần như toàn bộ sinh vật khổng lồ thời Kỷ Băng Hà,
tạo nên thế giới mà chúng ta biết ngày nay.
Biên dịch: A.T