เสือเขี้ยวดาบโง้งฝูงหนึ่ง
พวกมันอยู่ ในเขตซีกโลกเหนือหนาวเหน็บมาเป็นพันปี
แต่ตอนนี้มันกำลังจะอดตาย
เหยื่อที่มันล่ากันในหุบเขานี้เริ่มหายาก
เพราะอากาศอุ่นขึ้น
ทำให้สัตว์เคี้ยวเอื้องทั้งหลาย ต้องหาแหล่งอาหารใหม่
แต่วันนี้พวกมันอาจจะโชคดี
ฝูงแมมมอธกำลังลองใช้ทางใหม่อพยพลงใต้
การเล่นงานสัตว์ทรงพลังขนาดนั้น มีความเสี่ยงมหาศาลเสมอ
แต่พวกมันก็ไม่มีทางเลือก
นี่คือช่วงปลายยุคน้ำแข็ง
เมื่อโลกของเราร้อนขึ้น แหล่งอาศัยทุกส่วนบนโลกก็เปลี่ยนไป
ยิ่งผืนน้ำแข็งหดตัวลง น้ำก็กลับหมุนเวียนไปสู่แผ่นดินส่วนอื่น
และสัตว์ในป่าก็เจริญยิ่งขึ้น
แต่เหล่าเจ้าโลกจากยุคน้ำแข็งทั้งหลาย
กลับกำลังเจอกับจุดจบของโลกที่พวกมันรู้จัก
และต้องดิ้นรนเอาชีวิตรอด
(การละลายครั้งใหญ่)
(บรรยายโดย ทอม ฮิดเดิลสตัน)
ฝูงเสือต้องจู่โจมแล้ว
ภัยที่อันตรายที่สุดน่ะเหรอ
เจ้าช้างหนุ่มตัวยักษ์
ทั้งทรงพลังและคาดไม่ได้จะมาไม้ไหน
เสือสาวเจ็บไปแล้ว แต่ทั้งฝูงก็ยังไม่ยอมแพ้
สภาพอากาศที่อุ่นขึ้น ทำให้สัตว์ในเขตนี้ของโลก
ต้องเปลี่ยนเส้นทางอพยพ
ที่ชายฝั่งทะเลยิ่งเห็นผลกระทบชัดเจนกว่าที่อื่น
น้ำแข็งซึ่งอุดมด้วยแร่ธาตุ ถล่มลงไปในทะเลเป็นจำนวนมหาศาล
ทำให้ทะเลตื้นแถวนั้นมีสารอาหารล้นเหลือ
ฝูงพะยูนจึงพากันมากินสาหร่ายที่งอกเป็นป่าตรงนี้
ซึ่งได้อาหารจากน้ำแข็งที่ละลาย
พะยูนยักษ์ยุคน้ำแข็งเหล่านี้ เป็นญาติห่างๆ ของพะยูนแมนนาที
แต่มีขนาดเท่าวาฬทั้งตัว
อาหารโปรดของพวกมันคือสาหร่ายเคลป์
แต่ของพวกนี้งอกแต่ในทะเลชายฝั่งน้ำตื้นเท่านั้น
การมาหาอาหารตรงนี้จึงเสี่ยงอยู่เหมือนกัน
เวลาน้ำลง ก็ต้องเกยตื้นกันบ่อยๆ
เมื่ออยู่บนบก มันตัวหนักเกินจะขยับไปไหนได้
และวันนี้ก็ไม่น่ามาอยู่ที่หาดตรงนี้เลย
หมีหน้าสั้น
ตัวใหญ่กว่าหมีขั้วโลกปัจจุบันกว่า 220 กิโลกรัม
แถมร้ายกาจกว่ามาก
มันเป็นหนึ่งในสัตว์ผู้ล่าตัวใหญ่ที่สุด ที่เคยเดินบนโลกนี้นับจากหมดไดโนเสาร์
เจ้าตัวนี้ได้กลิ่นอะไรเข้าแล้ว
ไม่เคยเห็นตัวอะไรแบบนี้มาก่อนเลย
แต่กลิ่นเหมือนอาหาร
สับสนจังเลย
หมีหน้าสั้นกัดสัตว์ส่วนใหญ่ให้เหวอะได้หมด
แต่เจ้าพะยูนกลับโชคดี
ที่มีหนังหนากว่าหนึ่งนิ้วเป็นเกราะป้องกันตัว
เจ้าหมีจะพยายามแค่ไหน ก็ได้แค่กวนใจให้รำคาญ
หรืออย่างมากก็ช่วยเกาหลังให้หายคัน
น้ำกลับขึ้นมาแล้ว
อย่างเร็วเสียด้วย
สำหรับเจ้าหมี อาหารกำลังจะหลุดมือไป
ได้เวลากลับไปหาครอบครัว
แล้วก็ต้องกินตามตัวอื่นๆ ให้ทันด้วย
ที่ชายฝั่งนี้ การละลายครั้งใหญ่ทำให้ สาหร่ายเคลป์อุดมสารอาหารงอกงาม
แต่สำหรับสัตว์ยักษ์ยุคน้ำแข็งพันธุ์อื่นๆ
ชีวิตกลับยิ่งลำบากขึ้นทุกที
แต่ชีวิตของสัตว์ที่อยู่ทางใต้จากที่นั่นเป็นพันๆ กิโล
อากาศที่อุ่นขึ้นทำให้อดีตทุ่งหญ้าแล้ง กลายเป็นพื้นที่อันตราย
ยามกลางคืน ช้างแมมมอธโคลัมเบีย ยังหากินได้อย่างปลอดภัย
แต่หากพระอาทิตย์ขึ้นเมื่อใด…
แม้แต่เจ้ายักษ์ก็มีภัยได้
บ่อน้ำมันดิน
น้ำมันดินผุดขึ้นมายังผิวโลก จากส่วนลึกของเปลือกโลก
ยามอากาศเย็น ผิวน้ำมันดินจะแข็งพอให้เดินได้ปลอดภัย
แต่ถ้าอุณหภูมิสูงถึง 64 องศาเซลเซียส
มันจะกลายเป็นกับดักมรณะเหนียวหนับทันที
แล้ววันนี้มันก็ได้เหยื่อไปอีกตัว
เสือเขี้ยวดาบโง้งอเมริกาเหนือ เป็นนักล่าที่ทรงพลัง
แต่ถ้ามีอาหารมื้อง่ายๆ มาให้กินถึงที่ มันก็ไม่ปฏิเสธเหมือนกัน
แดดยังไม่แรง น้ำมันดินใต้เท้ายังแข็งอยู่
หมาป่าไดร์วูล์ฟ
คู่ปรับตัวร้ายของเสือเขี้ยวดาบโง้ง
สัตว์นักล่ารวมฝูงที่ขากรรไกรทรงพลัง บดกระดูกได้
ถ้าเปิดโอกาส หมาป่าฝูงนี้ฆ่าลูกเสือแน่
เสือเขี้ยวดาบกับไดร์วูล์ฟเป็นคู่ปรับที่สมกันมาก
แต่น้ำมันดินทำให้สถานการณ์พลิกผัน
ไดร์วูล์ฟใช้ประสาทรับกลิ่นอันทรงพลัง ในการหาจุดวางเท้าที่ปลอดภัย
เมื่อลูกน้อยตกอยู่ในอันตราย…
แม่เสือก็รวบรวมกำลังดิ้นจนหลุดได้
หมาป่าที่เหลือในฝูงไม่อาจช่วยอะไรได้เลย
บ่อน้ำมันดินเป็นมัจจุราช คร่าชีวิตสัตว์ในยุคน้ำแข็งไปเป็นพันๆ ตัว
ครอบครัวนี้ถือว่าโชคดี
เมื่ออุณหภูมิทั่วโลกปรับสูงขึ้น
ชีวิตในทุ่งหญ้ายุคน้ำแข็งก็เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง
เจ้ากวางเรนเดียร์ฝูงนี้ยังพออยู่ได้
แต่การเอาตัวให้รอดนั้นยากขึ้นมาก สำหรับเจ้าเมกาโลเซรอส
กวางยักษ์ยุคน้ำแข็ง
ชีวิตของมันต้องอยู่ในที่โล่งกว้างๆ ถึงจะดี
แต่เมื่อน้ำหมุนเวียนกลับมาสู่แผ่นดิน
ป่าสูงก็งอกกลับขึ้นมาอีกครั้ง
มันเป็นสัตว์ซึ่งมีเขาใหญ่สุดเท่าที่เคยมีในโลก
วัดความกว้างได้ 3.7 เมตร
ในฤดูผสมพันธุ์ เขานี้ช่วยดึงดูดใจในการหาคู่
แต่ในช่วงนี้ของปี เขากลายเป็นภาระมากกว่า
ไฮยีน่าถ้ำ
นักล่าตัวร้ายที่ใหญ่ว่าหมาป่าปัจจุบันสองเท่า
พวกมันล่าสัตว์ยักษ์แบบนี้มาเป็นพันๆ ปีแล้ว
เมกาโลเซรอสวิ่งเร็ว
ถ้าออกตัวดีๆ มันอาจเร็วได้ถึง 80 กม.ต่อชม.
ยิ่งถ้าได้ออกนำไปก่อน มันวิ่งหนีไฮยีน่าได้สบาย
แต่เจ้าพวกนี้ก็ไม่ยอมแพ้
มันมีกลยุทธ์ที่ใช้กันมานาน
ถ้ามันไล่จี้เข้าไป พอให้เจ้ากวางหนีไปเรื่อยๆ
โดยไม่เปิดโอกาสให้พักหายใจหายคอ
สุดท้ายมันอาจหมดแรงจนโดนจับได้
และอาจเร็วกว่าที่คิด
เหลือทางหนีเพียงทางเดียว
ปลอดภัยแล้ว…
ในตอนนี้
ยิ่งผืนน้ำแข็งละลายไป
ชั้นบรรยากาศของโลกก็ชื้นขึ้นเรื่อยๆ
ในเขตร้อนแถวนี้
ป่าดิบชื้นขยายแผ่อาณาบริเวณ เร็วกว่าทางเหนือเสียอีก
และในนั้นก็มีสัตว์แปลกๆ มากมาย
เช่นเจ้าเทนเรคตัวนี้
มันชอบกินแมลง
กับไข่นก
แต่ฟองนี้น่าจะใหญ่เกินตัวไปหน่อย
เพราะที่จริงแล้ว นี่คือไข่ฟองใหญ่ที่สุดในโลก
และเป็นไข่นกพันธุ์ยักษ์ที่สุดในโลก
นกช้าง
เหนียงสีสันสดใสที่คอช่วยล่อตาหาคู่
เจ้านกยักษ์ตัวนี้กำลังจะได้เป็นพ่อนก
แต่มีอะไรไม่ชอบมาพากล
ลูกนกไม่ยอมฟักเสียที
พ่อลูกจะตามชาวบ้านไม่ทัน
นกช้างทั้งฝูงจะนัดเวลาวางไข่
เพื่อให้ลูกนกฟักออกมาในเวลาไล่เลี่ยกัน
ทั้งฝูงจะได้ออกเดินทางไกลไปด้วยกัน
เมื่อมีน้ำหนักตัวถึงหนึ่งตัน เจ้านกก็ไม่มีสิทธิ์เลือกบิน
ไม่มีใครอยากถูกเพื่อนทิ้ง
แต่เจ้าลูกนกตัวนี้ก็ไม่ยอมให้ใครเร่งอยู่ดี
ตัวอื่นๆ ไปกันหมดแล้ว
มันมุ่งหน้าสู่บ้านช่วงหน้าร้อนในป่าพรุที่ลุ่ม
แต่ลูกนกยังยืนไม่แข็งเลย
ตลอดเก้าเดือนข้างหน้า พ่อจะเป็นผู้หาอาหารและคุ้มภัยให้ลูก
แต่ตอนนี้ต้องตามขบวนให้ทันก่อน
นกช้างมีเหตุให้ต้องไปด้วยกันเป็นพรวน
เพราะป่านี้เป็นที่แสนอันตราย
ตัวรั้งท้ายมักจะเป็นเหยื่อชั้นดี
แมวฟอสซายักษ์
นักซุ่มล่า ทั้งไวและปราดเปรียว
ตอนนี้ไม่ใช่เวลาจะแวะกินขนม
ฝูงนกมาถึงจุดหมายแล้ว
ฝนกลับมาตกที่นี่…
ทำให้เกิดที่ราบชุ่มน้ำ
ซึ่งมีอาหารอุดมสมบูรณ์และมีน้ำให้ทุกตัวได้กิน
แต่พ่อลูกที่รั้งท้ายคู่นั้นล่ะ
แม้แต่เจ้าลูกนกที่ออกจากไข่ตัวสุดท้ายก็รอด
ยิ่งที่ราบชุ่มน้ำขยายตัวออกไป จำนวนนกก็เพิ่มขึ้นทุกปี
การละลายครั้งใหญ่เป็นจุดเริ่มต้นของ ยุคทองแห่งนกช้าง
แต่กลับมาที่เจ้ากวางยักษ์ โลกของมันยิ่งคับขันขึ้นทุกที
เมื่อต้องมาอยู่ในป่า เขากว้างเกือบสี่เมตรกลายเป็นอุปสรรค
ที่ปลายน้ำ ฝูงไฮยีน่าหาจุดข้ามธารได้แล้ว
มันติดเสียแล้ว
หนีได้อย่างน่าอัศจรรย์
มันสลัดเขาทิ้ง ช่วยชีวิตตัวเองไว้ได้
เขาคู่ใหม่จะงอกทันฤดูผสมพันธุ์ปีหน้า
แต่ยุคของมันกับไฮยีน่าก็ใกล้จะจบลงแล้ว
เสือเขี้ยวดาบโง้งแกะรอยฝูงแมมมอธมาสองวัน
ในที่สุดความอดทนก็ส่งผล
เจ้าตัวผู้
มันบาดเจ็บตอนเสือโจมตีครั้งแรก จนเดินไม่ทันฝูงเสียแล้ว
มันกลายเป็นจุดอ่อน
ในสายพันธุ์เสือ พันธุ์นี้ก็ไม่เหมือนใคร
มันมีพลังเท่าสิงโต
แต่ปราดเปรียวเหมือนเสือดาว
เสือฝูงนี้จะรอดผ่านฤดูหนาวปีนี้ไปได้
ฝูงแมมมอธก็รอดเช่นกัน
แต่โลกของพวกมันก็กำลังพลิกผัน
ผู้ล่าพันธุ์ใหม่เกิดขึ้นในยุคน้ำแข็ง
และกระจายตัวไปทั่วทุกมุมโลก
และเรื่องราวนั้นยังดำเนินต่อไป
(Prehistoric Planet เจาะลึกใต้น้ำแข็ง)
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดยักษ์ ครองยุคน้ำแข็ง
แต่เกือบทั้งหมดสูญพันธุ์ไป ในช่วงการละลายครั้งใหญ่
มันประหลาดพิสดารมากเมื่อคิดว่า
สัตว์ใหญ่ๆ ทั้งหลายที่เคยอยู่บนโลก พากันหายไปหมด
เกิดอะไรขึ้นกับพวกมัน
และเกิดจากอะไร
(สัตว์ยักษ์หายไปไหนกันหมด)
คำตอบอยู่ในที่ซึ่งหลายคนอาจไม่คาดคิด
ลอสแองเจลิส
ถ้าคุณมาแอลเอ และเห็นเครือข่ายทางด่วนที่โยงใยใหญ่โต
คุณคงไม่มีทางคิดเลยว่า ที่นี่มีบันทึกดึกดำบรรพ์จากยุคน้ำแข็ง
(ดร.เอมิลี ลินด์ซีย์ ผู้ช่วยภัณฑารักษ์)
ที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
เหมือนทุ่งซาวานนาแอฟริกาแต่มหาศาลกว่านั้น
คนส่วนใหญ่ไม่ได้ย้ายมาแอลเอ เพราะอยากเป็นนักบรรพชีวินวิทยา
แต่ก็มีบางคนที่ทำ
ฉันถึงได้มาอยู่ตรงนี้
เอมิลีมาที่นี่ เพราะมันเป็นที่แสนพิเศษ
บ่อน้ำมันดินโบราณที่ชื่อว่า บ่อน้ำมันดินลาเบรีย
บ่อน้ำมันดินลาเบรียเป็นศูนย์รวม ฟอสซิลยุคน้ำแข็งที่สมบูรณ์ที่สุดในโลก
เราพบฟอสซิลเกือบห้าล้านชิ้น…
(บ่อน้ำมันดินลาเบรียและพิพิธภัณฑ์ ลอสแองเจลิส)
และยังขุดเจอชิ้นใหม่ๆ เกือบทุกวัน
บ่อน้ำมันดินเหล่านี้
เป็นเหมือนกับดักที่ทั้งจับและอนุรักษ์
สิ่งมีชีวิตแทบทุกชนิดที่เดินเข้าไป
มันเป็นบันทึกสิ่งมีชีวิตยุคน้ำแข็งที่น่าทึ่งที่สุด
เราได้บันทึกฟอสซิลจำนวนมหาศาลจากลาเบรีย
จำนวนกระดูก…
(ดร.วิคตอเรีย แฮร์ริดจ์) (นักชีววิวัฒนาการ)
ที่ออกมาจากหลุมขุดตรงนั้น มากมายเหลือคณานับ
เราน่าจะเจอเสือเขี้ยวดาบ เกือบๆ 3,000 ตัว
หมาป่าไดร์วูล์ฟ 5,000 ตัว
นี่เหมือนถ้ำสมบัติอะลาดินแห่งฟอสซิล
แต่ที่ประหลาดคือ จู่ๆ ซากฟอสซิลที่พบก็หายไป…
ราวกับสัตว์เหล่านั้นหายไปจากผืนโลกพร้อมกัน
เราตรวจอายุกระดูกจากคาร์บอนกัมมันตรังสี
สามารถดูได้เลยว่าพวกมันหายไปตอนไหน
เรื่องที่น่าประหลาดใจคือเกือบทุกสายพันธุ์
หายไปในจังหวะเดียวกันพอดี
ทุกพันธุ์หยุดที่ประมาณ 13,000 ปีก่อน แล้วหายไปโดยไม่ปรากฏขึ้นอีกเลย
ภูมิประเทศกว้างใหญ่ไพศาล เต็มไปด้วยฝูงสัตว์
สัตว์ยักษ์จากยุคน้ำแข็ง แต่จู่ๆ ก็หายวับไปเฉยๆ
การหายไปของสัตว์เหล่านี้ ทำให้เราอดสงสัยไม่ได้
"ทำไมมันจึงเกิดขึ้นกะทันหันแบบนั้น"
เหตุผลหนึ่งอาจมาจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนไป
อย่างฉับพลันในช่วงท้ายของยุคน้ำแข็ง
แคลิฟอร์เนียร้อนขึ้นสิบองศาในเวลาไม่กี่พันปี
ต้นไม้หายไปครึ่งหนึ่ง
เกิดภัยแล้งครั้งละเป็นสิบปี
เป็นไปได้ว่าสัตว์เหล่านั้น
ไม่สามารถปรับตัวได้เร็วพอ เพื่อรับกับอากาศที่เปลี่ยนแปลง
แต่งานวิจัยที่ลาเบรีย ทำให้พบว่ายังมีปัจจัยอื่น
ทีมเราเริ่มดูตัวอย่างน้ำแข็ง จากทะเลสาบใกล้ๆ
เพื่อศึกษาว่าเกิดอะไรขึ้น กับสภาพสิ่งแวดล้อมในช่วงนั้น
เรื่องที่ชวนประหลาดใจคือ ในชั้นบรรยากาศมีถ่านปะปนอยู่เพิ่มขึ้นมาก
สิ่งมีชีวิตพันธุ์ใหม่เกิดขึ้นในโลก
พร้อมพลังทำลายล้างมหากาฬ
ไฟเป็นเครื่องมือทรงพลังที่สุด ที่มนุษย์คิดค้นขึ้นมา
เราจุดไฟทำอาหาร เพื่อให้มองเห็นในที่มืด เพื่อเผาป่าให้ล่าสัตว์ได้
คนกลุ่มแรกที่มาถึงบริเวณนี้ เรียกว่าอยู่ในกล่องไม้ขีดไฟ
มนุษย์นำเชื้อไฟติดตัวมาด้วย
ในเวลาหมื่นๆ ปี
ไม่เคยเกิดไฟป่าถี่และมากเท่ายุคนี้มาก่อน
เหมือนระเบิดลงค่ะ
แบบที่ทำลายสภาพแวดล้อมไปโดยสิ้นเชิง
(ดร.เอลล่า กิลเบิร์ต) (นักวิทยาภูมิอากาศ)
และสร้างความกดดันมหาศาล ให้เหล่าสัตว์ที่อาศัยอยู่ตรงนี้
เราไม่อาจรู้ได้ว่า ไฟป่าเหล่านั้นเป็นอุบัติเหตุหรือตั้งใจเผา
แต่มันก็ทำลายที่อยู่อาศัยของสัตว์
เมื่อรวมกับทักษะการล่าของบรรพบุรุษเรา
มันจึงกลายเป็นหายนะชั้นดี
ทั่วโลก
ปัจจัยร่วมทั้งจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนไป และการมาถึงของมนุษย์
ทำให้สัตว์ยักษ์ยุคน้ำแข็งสูญพันธุ์ไปเกือบหมด
ส่งผลให้โลกกลายเป็นโลกที่เรารู้จักทุกวันนี้
คำบรรยายโดย ปัทมวรรณ บูรณมาตร์