Μια οικογένεια από μαχαιρόδοντες γάτες.
Για χιλιάδες χρόνια ακμάζουν εδώ στον παγωμένο βορρά.
Τώρα όμως λιμοκτονούν.
Τα θηράματά τους διαρκώς λιγοστεύουν σε αυτές τις κοιλάδες…
καθώς το κλίμα ζεσταίνεται,
αναγκάζοντας τα φυτοφάγα ζώα να βρουν νέα βοσκοτόπια.
Σήμερα μπορεί να είναι τυχερές.
Ένα κοπάδι μαμούθ δοκιμάζει μια νέα διαδρομή νότια.
Η επίθεση σε τόσο δυνατά πλάσματα είναι τεράστιο ρίσκο.
Μα δεν έχουν επιλογή.
Είναι το τέλος της Εποχής των Παγετώνων.
Καθώς ο πλανήτης ζεσταίνεται, κάθε οικότοπος αλλάζει.
Όσο οι πάγοι υποχωρούν, το νερό επιστρέφει στο τοπίο
και τα ζώα του δάσους ακμάζουν.
Αλλά οι κυρίαρχοι της Εποχής των Παγετώνων
είναι αντιμέτωποι με το τέλος του κόσμου όπως τον ήξεραν…
και παλεύουν να επιβιώσουν.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΓΕΤΩΝΩΝ
Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΗΞΗ
ΑΦΗΓΗΣΗ ΤΟΜ ΧΙΝΤΛΣΤΟΝ
Ο γάτες κάνουν την κίνησή τους.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος;
Ένα τεράστιο αρσενικό.
Απρόβλεπτο και πανίσχυρο.
Είναι τραυματισμένη, αλλά οι γάτες δεν το βάζουν κάτω.
Το θερμότερο κλίμα έχει αλλάξει τις διαδρομές μετανάστευσης
σε αυτήν τη γωνιά του πλανήτη.
Στην ακτή, ο αντίκτυπος είναι εντυπωσιακός.
Πάγος πλούσιος σε μέταλλα πέφτει σε τεράστιες ποσότητες,
γεμίζοντας τη ρηχή θάλασσα με θρεπτικά ιχνοστοιχεία.
Αυτή η οικογένεια θαλάσσιων αγελάδων ήρθε να τραφεί με τις άφθονες κέλπιες,
τις οποίες θρέφουν οι λιωμένοι πάγοι.
Αυτοί οι γίγαντες των παγετώνων είναι συγγενείς του μανάτου.
Αλλά στο μέγεθος φάλαινας.
Οι κέλπιες είναι το αγαπημένο τους φαγητό.
Αλλά φυτρώνουν μόνο σε ρηχά νερά…
επομένως είναι επικίνδυνο να τρώνε εδώ.
Όταν υποχωρεί η παλίρροια, τα φαινόμενα αποκλεισμού είναι συχνά.
Εκτός νερού, είναι πολύ βαρύς για να κινηθεί.
Σήμερα, αυτή η παραλία δεν είναι το μέρος όπου θες να είσαι.
Μια βραχυπρόσωπη αρκούδα.
Διακόσια είκοσι κιλά βαρύτερη από την πολική.
Και πιο θανάσιμη.
Από τους μεγαλύτερους θηρευτές στη Γη μετά τους δεινοσαύρους.
Έπιασε μια μυρωδιά.
Δεν έχει ξαναδεί κάτι τέτοιο.
Αλλά μυρίζει φαγητό.
Την μπερδεύει πολύ όλο αυτό.
Μια βραχυπρόσωπη αρκούδα μπορεί να κάνει κομμάτια τα πιο πολλά ζώα.
Ευτυχώς για τη θαλάσσια αγελάδα,
προστατεύεται από σκληρό δέρμα πάχους τριών εκατοστών.
Η επίθεση της φάλαινας είναι απλώς ενοχλητική.
Ή και ένα ανακουφιστικό ξύσιμο στην πλάτη.
Η παλίρροια επιστρέφει.
Ταχύτατα.
Για την αρκούδα, η ευκαιρία ενός γεύματος ξεγλιστράει.
Ώρα να γυρίσει στην οικογένειά του.
Έχει να συνεχίσει το γεύμα του.
Εδώ στην ακτή, οι λιωμένοι πάγοι δημιουργούν πιο θρεπτικές κέλπιες.
Ενώ για πολλούς γίγαντες
η ζωή γίνεται πιο δύσκολη.
Για τα ζώα που ζουν χιλιάδες χιλιόμετρα νοτιότερα,
το θερμότερο κλίμα μετατρέπει το τοπίο σε ένα πολύ επικίνδυνο μέρος.
Τη νύχτα, ένα κολομβιανό μαμούθ μπορεί να φάει με ασφάλεια εδώ.
Μα μόλις σηκωθεί ο ήλιος…
μέχρι κι αυτός ο γίγαντας κινδυνεύει.
Μια λίμνη πίσσας.
Βγαίνει στην επιφάνεια από τα βάθη του φλοιού της Γης.
Όταν έχει κρύο, είναι σκληρή και μπορείς να πατήσεις πάνω με ασφάλεια.
Μα όταν η θερμοκρασία φτάνει τους 64 βαθμούς…
μετατρέπεται σε κολλώδη παγίδα θανάτου.
Σήμερα απέκτησε ένα νέο θύμα.
Οι σμιλόδοντες της Βόρειας Αμερικής είναι πανίσχυροι κυνηγοί.
Αλλά δεν θα πουν όχι σε ένα εύκολο γεύμα.
Ο ήλιος είναι χαμηλά, οπότε η πίσσα είναι ακόμα σταθερή.
Ανταρόλυκοι.
Ο θανάσιμος εχθρός του σμιλόδοντα.
Αγελαίοι κυνηγοί με δάγκωμα που θρυμματίζει κόκαλα.
Η αγέλη θα σκοτώσει τα μικρά αν βρει την ευκαιρία.
Σμιλόδοντες κι ανταρόλυκοι είναι ισάξιοι.
Αλλά η πίσσα έχει αλλάξει τα πάντα.
Οι ανατρόλυκοι χρησιμοποιούν την ισχυρή όσφρησή τους για να βρουν ασφαλές πέρασμα.
Με τα μικρά της σε θανάσιμο κίνδυνο…
βρίσκει τη δύναμη ν' απελευθερωθεί.
Η αγέλη δεν μπορεί να βοηθήσει.
Οι λάκκοι πίσσας προκάλεσαν τον θάνατο χιλιάδων ζώων της Εποχής των Παγετώνων.
Η οικογένεια στάθηκε τυχερή.
Καθώς οι θερμοκρασίες σκαρφαλώνουν,
η ζωή αλλάζει δραματικά και στα βοσκοτόπια της Εποχής των Παγετώνων.
Αυτοί οι τάρανδοι τα καταφέρνουν.
Μα η επιβίωση γίνεται πολύ πιο δύσκολη για τον μεγαλόκερο…
ένα γιγάντιο ελάφι της Εποχής των Παγετώνων.
Χρειάζεται ανοιχτό πεδίο για να ακμάσει.
Αλλά όσο το νερό επιστρέφει,
τα δάση διεκδικούν και πάλι τον χώρο.
Είναι ο περήφανος κάτοχος των μεγαλύτερων κεράτων όλων των εποχών.
Έχουν πλάτος τέσσερα μέτρα.
Την περίοδο του ζευγαρώματος, προσελκύουν ταίρι.
Αυτήν την εποχή, αποτελούν βάρος.
Ύαινες των σπηλαίων.
Σφοδροί θηρευτές, με μέγεθος διπλάσιο από του λύκου.
Κυνηγούν αυτούς τους γίγαντες εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Οι μεγαλόκεροι είναι γρήγοροι.
Μόλις ξεκινήσουν, μπορούν να φτάσουν και τα 80 χιλιόμετρα την ώρα.
Έχοντας το προβάδισμα, τρέχει πιο γρήγορα από τις ύαινες.
Αλλά εκείνες δεν το βάζουν κάτω.
Έχουν στρατηγική πολλών ετών.
Αν μείνουν αρκετά κοντά ώστε να τον ωθήσουν να τρέξει πολύ
και να μην μπορέσει να πάρει μια ανάσα,
μπορεί να τον εξαντλήσουν.
Ίσως πιο γρήγορα απ' όσο πιστεύουν.
Υπάρχει μόνο μία διέξοδος.
Ασφαλής.
Για τώρα.
Καθώς λιώνουν τα φύλλα πάγου,
η ατμόσφαιρα της Γης γίνεται όλο και πιο υγρή.
Εδώ στην τροπική ζώνη,
τα δάση επεκτείνονται γρηγορότερα απ' ό,τι στον βορρά.
Κι είναι γεμάτα αλλόκοτα ζώα…
όπως αυτό το τένρεκ.
Λατρεύει να τρώει έντομα…
κι αυγά πουλιών.
Αλλά αυτό εδώ του πέφτει λίγο μεγάλο.
Εξάλλου είναι το μεγαλύτερο αυγό όλων των εποχών.
Κι ανήκει στο μεγαλύτερο πουλί όλων των εποχών.
Ένα πουλί-ελέφαντας.
Το ζωηρού χρώματος χαρχάλι βοηθά να προσελκύσει ταίρι.
Αυτός ο γίγαντας θα γίνει πατέρας.
Αλλά κάτι δεν πάει καλά.
Το μικρό του δεν βιάζεται.
Έχουν καθυστερήσει.
Τα πουλιά-ελέφαντες συγχρονίζουν την εκκόλαψη των αυγών τους
έτσι ώστε να γίνει σε όλα ταυτόχρονα.
Το κοπάδι ξεκινά ένα ταξίδι με τα πόδια.
Όταν ζυγίζεις έναν τόνο, η πτήση δεν είναι στις επιλογές σου.
Κανείς δεν θέλει να μένει τελευταίος.
Αλλά αυτό το μικρό δεν λέει να βιαστεί.
Οι υπόλοιποι έφυγαν κιόλας,
κατευθύνονται στη θερινή κατοικία τους, στους υγρότοπους.
Ακόμα όμως δεν περπατά πολύ σταθερά.
Για τους επόμενους εννιά μήνες, θα είναι ο αποκλειστικός τροφός και προστάτης της.
Πρέπει να προλάβουν το κομβόι.
Τα πουλιά-ελέφαντες έχουν λόγο που ταξιδεύουν όλα μαζί.
Το δάσος είναι επικίνδυνο μέρος.
Όσοι δυσκολεύονται γίνονται στόχος.
Γιγάντια φόσα.
Θηρευτής ενέδρας, γρήγορος κι ευέλικτος.
Δεν είναι ώρα για σνακ.
Το κομβόι έφτασε στον προορισμό του.
Οι βροχές επέστρεψαν…
δημιουργώντας υγρότοπους…
με άφθονη τροφή και νερό για όλους.
Τι γίνεται όμως με όσους δυσκολεύονται;
Τα κατάφερε μέχρι και το τελευταίο μικρό.
Καθώς οι υγρότοποι επεκτείνονται, ο αριθμός τους αυξάνεται κάθε χρόνο.
Η Μεγάλη Τήξη είναι η έναρξη μιας χρυσής εποχής γι' αυτά τα πουλιά.
Αλλά για το γιγάντιο ελάφι, ο κόσμος γίνεται όλο και πιο απειλητικός.
Σε ένα δάσος, τα τετράμετρα κέρατα αποτελούν πρόβλημα.
Λίγο πιο κάτω, οι ύαινες βρήκαν πέρασμα.
Παγιδεύτηκε.
Μια θαυματουργή απόδραση.
Η απώλεια των κεράτων τον έσωσε.
Θα φυτρώσουν νέα για την περίοδο του ζευγαρώματος.
Αλλά ο χρόνος λιγοστεύει και γι' αυτόν και για τις ύαινες.
Οι σμιλόδοντες παρακολουθούν την αγέλη των μαμούθ δύο μέρες.
Η υπομονή τους ανταμείβεται.
Το αρσενικό,
τραυματισμένο από την πρώτη επίθεση, έχει ξεμείνει πίσω.
Είναι ευάλωτος.
Στον κόσμο της γάτας, το είδος της είναι μοναδικό.
Έχει τη δύναμη λιονταριού…
και την ευελιξία λεοπάρδαλης.
Οι γάτες θα επιβιώσουν άλλον έναν χειμώνα.
Το ίδιο και η αγέλη των μαμούθ.
Αλλά ο κόσμος τους αλλάζει.
Ένας νέος θηρευτής που γεννήθηκε την Εποχή των Παγετώνων
απλώνεται σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Κι η ιστορία αυτή ακόμα ξετυλίγεται.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΓΟ
Τεράστια θηλαστικά κυριαρχούσαν στην Εποχή των Παγετώνων.
Αλλά σχεδόν όλα πέθαναν την εποχή της Μεγάλης Τήξης.
Είναι τρελή και πολύ παράξενη η σκέψη
ότι όλα τα μεγάλα ζώα που υπήρχαν εξαφανίστηκαν ολοκληρωτικά.
Τι απέγιναν;
Και γιατί;
ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΓΙΓΑΝΤΕΣ;
Ένα απροσδόκητο μέρος έχει μερικές απαντήσεις.
Το Λος Άντζελες.
Αν έρθεις στο ΛΑ και δεις τους ατελείωτους αυτοκινητόδρομους,
δεν θα σκεφτείς ποτέ
ότι είχε πολύ πλούσιο παρελθόν στην Εποχή των Παγετώνων.
Σαν την αφρικανική σαβάνα σε υπερθετικό βαθμό.
Οι περισσότεροι δεν έρχονται στο ΛΑ για να γίνουν παλαιοντολόγοι.
Αλλά κάποιοι από μας το κάνουν.
Εγώ γι' αυτό ήρθα.
Η Έμιλι ήρθε χάρη σε ένα εκπληκτικό μέρος.
Μια αρχαία λίμνη με πίσσα, τους Λάκκους Πίσσας Λα Μπρέα.
Οι Λάκκοι Πίσσας Λα Μπρέα είναι το πλουσιότερο μέρος σε απολιθώματα.
Έχουμε βρει σχεδόν πέντε εκατομμύρια απολιθώματα…
ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑ ΜΠΡΕΑ
κι ακόμα ανακαλύπτουμε κι άλλα σχεδόν κάθε μέρα.
Αυτές οι λίμνες πίσσας έγιναν παγίδες που εγκλώβισαν και διατήρησαν
οτιδήποτε ζωντανό πάτησε μέσα τους,
δημιουργώντας το πιο απίστευτο αρχείο ζωής της Εποχής των Παγετώνων.
Υπάρχει ένα τεράστιο αρχείο απολιθωμάτων στο Λα Μπρέα.
Ο αριθμός οστών
που έχουν βγει από εκεί είναι εντυπωσιακός.
Έχουμε γύρω στους 3.000 σμιλόδοντες.
Πέντε χιλιάδες ανταρόλυκους.
Είναι σαν τη σπηλιά του Αλαντίν γεμάτη απολιθώματα.
Το παράξενο είναι πως τα αρχεία απολιθωμάτων σταματούν,
λες και τα ζώα εξαφανίστηκαν από προσώπου Γης.
Μπορέσαμε να βρούμε την ηλικία των οστών
και να εντοπίσουμε πότε ακριβώς εξαφανίστηκαν.
Το εντυπωσιακό ήταν πως σχεδόν όλα αυτά τα είδη
εξαφανίστηκαν ακριβώς την ίδια χρονική περίοδο.
Όλα πέθαναν πριν από 13.000 χρόνια και δεν εμφανίστηκαν ποτέ ξανά.
Αχανή εδάφη όπου συνέρρεαν τεράστια πλάσματα
της Εποχής των Παγετώνων, τα οποία ξαφνικά εξαφανίστηκαν.
Η εξαφάνιση αυτών των ζώων μας γεννά την εξής απορία.
"Γιατί συνέβη τόσο ξαφνικά;"
Ένας λόγος ήταν η αλλαγή κλίματος
που έγινε πολύ γρήγορα στην Εποχή των Παγετώνων.
Η Καλιφόρνια έγινε δέκα βαθμούς πιο ζεστή μέσα σε λίγες χιλιάδες χρόνια.
Τα μισά δέντρα εξαφανίστηκαν.
Οι ξηρασίες διαρκούσαν ολόκληρες δεκαετίες.
Πιθανολογείται ότι τα ζώα
απλώς δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν σε αυτήν την κλιματική αλλαγή.
Αλλά η δουλειά στο Λα Μπρέα δείχνει πως συνέβαινε κάτι άλλο.
Η ομάδα άρχισε να μελετά δείγματα πυρήνα από μια κοντινή λίμνη
για να κατανοήσει τι συνέβαινε τότε με το περιβάλλον.
Εντυπωσιακή είναι η τεράστια αύξηση κάρβουνου.
Ένα νέο είδος είχε καταφτάσει.
Και μαζί του, μια καταστροφική νέα δύναμη.
Η φωτιά είναι το πιο ισχυρό εργαλείο που εφηύρε ο άνθρωπος.
Με τη φωτιά μαγειρεύουμε, βλέπουμε τη νύχτα, καθαρίζουμε κυνηγότοπους.
Οι πρώτοι άνθρωποι που έφτασαν στην περιοχή ζούσαν μέσα σε προσάναμμα.
Οι άνθρωποι έφεραν την ανάφλεξη.
Για δεκάδες χιλιάδες χρόνια δεν υπήρχε καμία φωτιά τέτοιου μεγέθους.
Λες και εξερράγη βόμβα.
Αυτό μπορεί να καταστρέψει το περιβάλλον
και να πιέσει υπερβολικά τα ζώα που ζούσαν εκεί.
Αν οι φωτιές μπήκαν εσκεμμένα ή ήταν τυχαίες, δεν το ξέρουμε.
Αλλά κατέστρεψαν τους οικότοπους των ζώων.
Σε συνδυασμό με τις κυνηγετικές ικανότητες των προγόνων μας,
ήταν ο απόλυτος συνδυασμός γεγονότων.
Σε όλο τον πλανήτη, η κλιματική αλλαγή κι η ανθρώπινη δράση
σκότωσαν σχεδόν όλους τους γίγαντες της Εποχής των Παγετώνων,
οδηγώντας στον κόσμο όπως τον ξέρουμε σήμερα.
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού