In deze aflevering...
Een jonge aap wordt een grote zus. -Een mooie staart.
Een olifant ziet haar grootste angst onder ogen.
Je kunt het.
En een soepschildpad gaat voor een tien. -Goed zo, maatje.
Langs de Gorilla Falls Exploration Trail...
Hé, jongens. Zijn jullie al toe aan lunch?
...woont er één aapje dat dol is op een beetje herrie schoppen.
ZWARTWITTE FRANJEAAP
Alika is nu net één jaar. Ze is zeker de drukste van het stel.
Ze zit nooit stil. Ze is altijd aan het bewegen, aan het rondstuiteren.
Ze is echt heel vrolijk.
Zwartwitte franjeapen hebben vier vingers en geen duimen.
Ideaal voor het vastgrijpen van takken.
Wat doe je daar, Alika?
Ze is heel speels, en daar is mama niet blij mee.
Haar apenstreken zitten moeder Zahra niet zomaar dwars.
Ze is in verwachting van haar tweede jong.
Wil je ook, Zahra? Kijk eens. Ik weet het, je rode kool is leuk.
Zahra was een heel goede moeder voor Alika.
We hopen dus dat ze net zo goed is voor haar volgende kleintje.
Alika wordt de eerste oudere zus van het park.
Ik ben heel benieuwd hoe Alika reageert als het nieuwe jong wordt geboren.
Het wordt één groot avontuur.
Haar zo bezig zien maakt je dag weer goed.
Maar er is één vraag waar niemand het antwoord op weet.
Zahra's nieuwe jong komt wat eerder dan verwacht.
We weten niet precies wanneer Zahra is uitgerekend.
Iets dichter bij de deur?
Achter de schermen gaan dokter Natalie en het primatenteam op onderzoek uit.
Ik ga een echo bij Zahra maken om te zien hoe ver ze is.
We proberen dit eerst. Zahra, kom eens hier.
Ik werk al met Zahra sinds ze klein was. Heel mooi om haar te zien opgroeien...
...en zelf jongen te krijgen, waar ik dan een echo van mag maken.
Heel goed. Dat is heus niet eng.
Iets naar rechts, of de staart naar links.
Nog iets naar links. Zo, ja.
Je ziet zelfs de hartkleppen.
Wat een prachtige staart. Ik kan hem goed zien.
Wat schattig. Is dat een franje-staartje?
Vingers. Hier zie je de vingers aan de uiteinden bewegen.
De baby is gezond, maar er blijft één vraag onbeantwoord:
Hoelang is ze zwanger?
Er is nog veel vruchtwater te zien, dus het jong moet nog veel groeien.
Dus we weten niet... Ik gok dat we in het tweede kwartaal zitten.
Dokter Natalie schat dat Zahra zo'n drie maanden zwanger is.
Nog ruim twee maanden te gaan.
Op de Afrikaanse savanne...
...past de 13-jarige olifant Nadirah op haar drie jaar oude zusje Stella.
Nadirah loopt rustig wat rond. Ze pakt hooi om te eten.
Verrassend genoeg volgt Stella haar. Zij eet ook hooi.
Een typisch jonger zusje.
Ik heb ook een zusje. We wonen nog samen en ze pikt steeds mijn kleren, dus ja...
Nadirah is een voorbeeldige zus. Ze is heel lief voor Stella.
Stella kijkt nu of Nadirah iets lekkers heeft opgeraapt.
Als ze elkaars slurf in de mond nemen, vertrouwen ze elkaar.
Ze voelt zich op haar gemak bij Nadirah.
Maar tiener Nadirah is toch nog ergens niet overheen gegroeid.
De brug verbindt de twee delen van het verblijf.
De olifanten kunnen het westelijke deel alleen bereiken via deze brug.
Voor de andere olifanten is oversteken een fluitje van een cent.
Maar niet voor Nadirah.
Nadirah is wat schichtiger van zichzelf.
De eerste keer durfde Nadirah niet over de drempel.
Waar het zand overgaat in beton, ging ze niet verder.
Dat is het brugprobleem.
Moeder Donna neemt het oppassen over.
Horen jullie mij?
Hoofd dierenverzorging Erin hoopt dat de rest Nadirah aanmoedigt...
...om haar eerste stappen op het beton te zetten.
Het hek aan de oostkant is dicht. Laat de dames maar komen.
We laten alle vier de dames komen.
Hopelijk durft ze wel als ze met de hele groep meeloopt.
Kianga. Hé, grote meid.
Hé, goedemorgen. Kom op, Vasha.
Luna. Nadirah.
De rest zegt netjes gedag, maar Nadirah ziet de bui al hangen.
Nadirah loopt achteraan, bij de keien.
Zijn jullie er klaar voor? Kom maar.
Ik doe het hek omhoog. Toe maar, Luna.
Luna en Kianga gaan als eerste.
De 9-jarige Luna en de 15-jarige Kianga lopen zonder problemen het beton op.
Ja, je wacht op haar. Heel goed.
Moederfiguur Vasha moet Nadirah nu een duwtje in de rug geven.
Vasha wacht heel netjes op Nadirah.
Soms laat ze haar voorop lopen, dan probeert ze haar vooruit te schuiven.
Nog niks, maar ze probeert het tenminste.
Toe maar, Nadirah.
Goed zo, Vasha.
Ze stopte even en keek achterom, zo van: 'Kom op, nou.'
Maar zelfs het geduld van Vasha raakt op. Nu is het Nadirahs beurt.
Kom maar, Nadirah. De rest durft het ook. Je kunt het.
Even een stapje achteruit.
Toe maar, Nadirah. Heel goed.
Op dit punt zitten we vast. Ze gaat niet verder naar voren.
Het is haar eigen keuze. Ik kan een olifant niet dwingen.
Wat doe je daar? Goed zo, meisje.
Achtergelaten worden is ook niet leuk. -Ze probeert het en loopt weer terug.
Ze gaat ervandoor. Nu zijn de rapen gaar.
Ik weet het.
Vandaag blijft het een brug te ver.
Midden in het park bevinden zich Discovery Island...
...en de 45 meter hoge Tree of Life.
Ik pak hier wat takken.
Hier ruimt verzorgster Tricia de troep van een stel rommelige vogels op.
Carri en Bones zijn geen kei in het bouwen van nesten.
Carri en Bones zijn twee oorgieren, de grootste gierensoort van Afrika.
Carri is het vrouwtje. Ze is een tikkeltje groter dan hij.
Ze is behoorlijk pittig.
Zij zwaait hier met de scepter en stuurt de andere dieren aan. Ze gehoorzamen haar.
Zowel de rode reuzenkangoeroes als de verzorgers.
Ze loopt met uitgestrekte vleugels, alsof ze de baas is.
Bones doet altijd netjes wat hem wordt gevraagd.
Elk jaar bouwt dit aparte stel een gigantisch nest...
...en hoopt iedereen op jonkies.
Dit is een bedreigde diersoort. We doen ons uiterste best om deze soort te fokken.
We hopen dat ze jongen maken.
Maar na 15 vruchteloze jaren heeft oefening nog geen kunst gebaard.
Als een stelletje...
Lastig te zeggen.
Ze zijn het niet altijd eens over hoe hun nest eruit moet zien.
Vaak legt hij de takken neer en haalt zij alles weer overhoop.
Nou ja, als mijn man iets neerlegt, is dat ook altijd op de verkeerde plek.
Dan moet ik het zelf goedleggen.
Het bouwen gaat op goed geluk.
Hopelijk maken ze de randen nog wat hoger, zodat het niet alleen maar een helling is.
Maar dat bewijst wel weer dat het niet de beste nestbouwers zijn.
Ze zijn dan misschien niet zo bekwaam, maar ze zijn wel heel gedreven.
Tijdens het broedseizoen onderhoudt Bones het nest en broedt hij veel.
Hij is onze voorbeeldige vader, en zij doet echt haar best.
Hopelijk gaat het dit jaar dan eindelijk lukken.
Acht kilometer verderop, in Epcot, vind je in The Seas van alles: van clownvissen...
...tot indrukwekkende haaien.
Achter de schermen, in een opvangverblijf...
...mag een nieuwkomer bijna bij de rest:
Harry, de opgevangen schildpad.
Hé, goedemorgen.
Hij is een van de ruim 300 zeeschildpadden die door The Seas zijn opgevangen.
We wisten dat hij was aangevaren en gewond was aan zijn kop.
We wisten niet wat we aan hem zouden hebben.
Zal ik je rug krabben?
Maar aquarist Aaron heeft hem voor zich weten te winnen.
Hij vindt het erg prettig als ik over zijn rug krab.
Hij voelt dit door zijn schild heen.
Hij schudt zijn kont heen en weer.
Zo laat hij merken dat hij het prettig vindt.
Vanwege zijn verwondingen kan Harry niet in zee worden uitgezet.
Maar voordat hij in het hoofdaquarium mag, moet hij leren dat eten nu van boven komt.
We willen hem bij de rest doen...
...maar dan moet hij wel naar boven komen en ook daadwerkelijk zijn eten opeten.
Harry moet naar het bord zwemmen, naar zijn eten.
Niet zo best.
Hij zit nu rond een 6.
Hij moet minstens een 7 halen om naar het hoofdaquarium te mogen.
Ik weet niet wat er met hem is. Hij wilde niet nog een keer naar het bord zwemmen.
Het gaat moeizaam vandaag.
Maar dat geeft niet. Hij moet het zelf willen. Ik kan hem niet dwingen.
Vandaag zit er geen 7 in, maar Aaron geeft de moed niet op.
We halen het bord weg, nemen even pauze en proberen het straks nog een keer.
In de behandelruimte in Disney's Animal Kingdom...
Loop maar, Jen.
...heeft vadergier Bones acute zorg nodig.
Pak een mesje, zodat we de veren kunnen wegscheren.
Dat ligt lekker.
Hij vloog nogal onhandig en landde helaas op een boomstam.
Daarbij heeft hij zich lelijk geprikt.
Goed, iedereen achteruit.
Een diepe wond aan zijn romp kan de babyplannen in de war schoppen.
Als hij vandaag niet terug kan...
...kan dat het fokken vertragen, en misschien zelfs helemaal stilleggen.
Het is essentieel dat hij weer terug kan, zodat ze verder kunnen met hun nest.
Ademt hij nog zelfstandig? Mooi.
Ze paren maar één keer per jaar, dus dokter Josie moet Bones oplappen...
...en terug naar zijn levenspartner Carri brengen.
We spoelen deze plek schoon. Zo kunnen we het vuil weg krijgen.
Dit is een cruciale stap. Het was een houten tak...
...dus de kans is groot dat er kleine splintertjes in zitten.
Het geneest goed, dus ik ontsmet het met een crème. Glazuur helpt altijd.
Klaar? -Ja, ik moet hem stevig vasthouden.
Heb jij zijn poten, Jen?
Bones wordt wakker, en Tricia mag een gier knuffelen.
Moet je die wimpers zien. Zo mooi.
Hij knippert. -Ik zie zijn ogen bewegen.
Kietel, kietel.
Hij staat vast op en kijkt dan van: 'Wat doen jullie nou?'
Kom je overeind? Ik zie een echte gier.
Na tweeënhalf uur worden de tortelduifjes met elkaar herenigd.
Hij is weer terug. Zij was even boos op hem omdat hij weg was...
...maar al gauw gingen ze verder met wat ze normaal zouden doen.
Hopelijk legt ze binnenkort een ei.
Op de savanne geniet Stella van een sappig bananenblad.
Achter de schermen...
Nadirah. Goed zo, Nadirah.
...probeert het olifantenteam iets nieuws uit bij Nadirah.
Kom eens hier.
Ze maken haar lekker met haar favoriete bezigheid: een bad met verzorger Danny.
Klaar, Danny? -Ga je gang.
Brave olifant.
Ze houdt van badderen. Dan krijgt ze snoepjes en aandacht.
We hebben een vertrouwensband met haar.
Nadirah, poot.
Heel goed.
Goed zo. Omdraaien.
Nadirah kruist haar poten als ze op haar gemak is.
Dan is ze rustig en heeft ze het naar haar zin.
De verwennerij werkt.
Waar is je snuit? Ik zie hem niet. O, dank je wel.
Danny geeft Nadirah nog iets anders om de oversteek aangenamer te maken.
Kom eens hier. Goed zo. Kom hier.
Goed zo. Toe maar, Nadirah.
Als er snoep wordt uitgedeeld, wil zusje Stella natuurlijk ook wat.
Nee, mevrouw. De jonkies willen altijd al het eten.
Toe maar, Stella. Stella komt naar jou toe.
Tot zover gaat alles goed, maar nu moet ze de brug nog over.
In het verblijf van de franjeapen is Alika aan het klieren.
Haar broertje of zusje had al twee weken geleden geboren moeten worden.
We beginnen ons zorgen te maken. Verloopt alles normaal of is er iets mis?
Onze franjeapen kregen altijd reusachtige jongen.
Dat kan de bevalling lastig maken. Daarom zijn we op onze hoede.
Moeder in spe Zahra gaat naar achteren voor een nieuwe echo.
Je zit nu boven het jong.
Wat wiebel je toch.
Iets naar rechts draaien. Een kwartslag.
Het jong zit nog steeds in dezelfde houding. Op zijn zij.
Er is haast geen vruchtwater meer. Het jong wil eruit.
Het jong ziet er groot uit, precies zoals ze hadden voorspeld.
Hopelijk wijst dit erop dat ze binnenkort bevalt. Ik hoop het.
De komende dagen zijn allesbeslissend voor Zahra en haar jong.
We zijn nu zo dichtbij. Ofwel krijgen we binnenkort een bevalling...
...ofwel moeten we ingrijpen. Controleer ze daarom elke dag.
Bevallingen zijn normaliter 's nachts. Dan zien we het jong in de ochtend.
Als wij een dier zien bevallen, is er dus iets niet goed gegaan.
Dan wordt het een keizersnede. Daar komt het dan op neer.
Hopelijk komt het niet zover, maar we houden er rekening mee.
Bij de Tree of Life is het nu een week na Bones' ongeluk.
Een paar hechtingen hebben hem niet tegengehouden.
Vandaag is een bijzondere dag.
We wachten al tijden op een ei van oorgieren Carri en Bones.
Vandaag heeft ze dan eindelijk een ei gelegd.
We hebben haar de hele dag in de gaten gehouden.
Toen ze eindelijk opstond, was het hele team dolblij.
De ultieme voldoening voor een verzorger.
Nu Carri een ei heeft gelegd, komen de verzorgers meteen in actie.
Ik heb het nep-ei en de bak, dus aan de slag.
Het ei krijgt een zo hoog mogelijke overlevingskans.
Ze zijn lastig te fokken, dus tegenwoordig leggen we de eieren in een broedmachine.
We leggen er een nep-ei voor in de plaats dat er precies op lijkt.
We hebben er een laten namaken. Daar laten we ze op broeden.
Is iedereen er klaar voor?
We hebben geen haast.
Heel langzaam.
Ik zie Bones niet. -Ze kijkt naar ons.
Carri legt maar één ei per jaar, dus nu is het erop...
Kijk goed waar je loopt. -Sorry, Carri. Het duurt maar even.
...of eronder.
Zo, ja. Duw haar naar achteren. Duw haar weg.
Niet op het ei gaan staan. Blijf maar staan.
Het nep-ei ligt op zijn plek. Ik heb het ei. Goed.
Nu langzaam weer achteruit.
Oké, we zijn eruit.
Zijn ze eruit? Mooi.
Het ei ziet er goed uit. -Goed gedaan.
Is ze nog bij het nest? -Ze ging gelijk weer terug. Ze is er nog.
Bones loopt aan de andere kant.
Missie volbracht.
Het echte ei kan het nu overleven in het vogelonderzoekscentrum.
Ik vind het heel spannend. Dat is zacht uitgedrukt.
Hé, Glory. Ik heb een ei voor je.
Het ei komt de komende 55 dagen in een speciale broedmachine te liggen.
Nog even en Carri en Bones worden trotse nieuwe ouders.
Het duurt nog wel even voordat het ei uitkomt, maar we zijn erg blij.
In The Seas... -Goed gedaan, maatje.
...boekt Harry vooruitgang.
Je moet eerst om die riem heen. Ja, soms vergeet je dat je schouders hebt.
Een paar obstakels daargelaten.
Goed zo. Hier, ja.
Kom maar. Heel goed gedaan. Bravo.
Harry moet het vaker kunnen, zodat hij genoeg eten krijgt in het hoofdaquarium.
We doen het nog een keer. We willen het in zijn systeem krijgen.
Ik denk niet dat hij gaat reageren op het bord hier.
Dat is wel jammer, maar...
Ik heb niks gezegd. Kijk nou eens.
Dat was een dikke 10.
Hij versnelde toen hij het bord zag en zwom er gelijk naartoe.
Het gaat zo goed.
Harry maakt echt stappen. Nog even en hij mag naar het hoofdaquarium.
Hopelijk kan hij snel naar het hoofdaquarium.
Harry mag bijna naar zijn nieuwe thuisbasis...
...het zoutwateraquarium van 21,5 miljoen liter in The Seas.
Deze overdekte zee komt niet van de kust, maar wordt ter plekke gemaakt.
Dat moet lukken.
We laten grote vrachtwagens vol met zout komen.
Om precies te zijn 20.000 kilo zout.
Dat zout voegen we toe aan het zoetwater in deze bassins.
Scheikundige Kent controleert het mengsel.
Dit is niet het zout dat in een vaatje op de eettafel staat.
Het zit er wel in, maar dit is onze eigen samenstelling die zeewater nabootst.
Er is zo'n 900.000 kilo zout nodig voor al het water in het aquarium.
Dat is maar liefst 27 vrachtwagens vol.
De volgende uitdaging is het zuiveren van die 21,5 miljoen liter zout water.
Het water wordt continu gefiltreerd. Steeds weer opnieuw.
Er stroomt zo'n 130.000 liter water per minuut door tien filters.
We verwerken twee olympische zwembaden per uur...
...om het water constant te zuiveren...
...zodat onze dieren er veilig in kunnen leven.
Het is vroeg in de ochtend.
Verzorgsters Wendy en KO beginnen hun ronde in het apenverblijf.
Daar kom ik.
Zahra, kijk.
Daar zien ze een nieuweling.
Ik kwam hier vanochtend eerder dan normaal...
...en ja, hoor, er is een jong geboren.
Alle verzorgers zijn enorm opgelucht. We zijn hier heel blij mee.
Moeder Zahra laat haar jong graag aan dokter Natalie zien.
Wauw, een gepelde pinda.
In ruil voor wat pinda's.
Het jong is best groot. Ze is bevallen zonder dat we hebben hoeven ingrijpen.
Ze heeft vast hard gewerkt.
Maar er is nog wel één vraag.
Kun je haar dichterbij laten komen, zodat ik eronder kan kijken?
Kijk maar hoe hoog je kunt komen.
Het is een jongetje. -Wat geweldig.
Een broertje voor Alika.
Het is voor het eerst dat broer en zus in Disney's Animal Kingdom zijn geboren.
We houden Alika in de gaten. Ze heeft voor het eerst een jong in de troep.
Iedereen wordt dolblij met jullie.
Maar vandaag hebben Alika en vader Damian meer oog voor de uitgedeelde pinda's.
Jij hebt zowat niks hoeven doen. Daar krijg je geen pinda voor, sorry.
Nog even en Alika's broertje zet zelf de boel op stelten.
Wat een schattige kleine heb je daar.
Terwijl Carri en Bones op het nep-ei broeden...
...kan het echte ei over drie weken uitkomen.
Klaar voor het schouwen? -Helemaal.
Tricia hoort vandaag van verzorgster Glory hoe het ervoor staat.
Ben je er klaar voor? -Ja.
Glory schijnt met een fel licht door het ei om de ontwikkeling te zien.
Dat heet 'schouwen'.
Je kunt zien dat het aan de onderkant lichter is.
Dus de donkere plek... -Dat is waar het kuiken zit.
Ze ziet dat er iets is veranderd.
Kijk, deze plek is heel wazig.
De bloedvaten om de luchtkamer zijn niet zichtbaar.
Anders dan de vorige keer. -Ja, zaterdag was het vocht helder.
Dat baart zorgen.
De bloedvaten zorgen voor de voedsel- en zuurstoftoevoer naar het kuiken.
Als ze niet goed werken, overleeft het embryo het misschien niet.
Zijn de bloedvaten normaal goed zichtbaar in deze fase?
Wel in kleinere eieren.
Dat baart ons het meest zorgen. Misschien gaat de ontwikkeling mis.
We moeten dit van dag tot dag bekijken.
Ik blijf duimen. -Ik ook.
Vogels leggen één ei per seizoen...
...dus elk ei is cruciaal voor het behoud van de soort.
Dus dat er mogelijk iets mis kan gaan, is nogal...
...een tegenvaller.
Een paar dagen later krijgt Tricia bericht.
Het ei heeft het niet gered.
Het zit niet mee, maar elk jaar leren we en kunnen we het proces verbeteren.
Op een dag zullen Carri en Bones ouders worden.
Op die dag kan niemand me rustig houden, want dan ga ik uit mijn dak.
Bij de brug op de savanne...
En wachten maar.
...wacht Erin op Nadirahs optreden.
We doen dit allemaal voor de dieren. We willen haar op haar gemak stellen...
...en zich prettig laten voelen. Daar is ze.
Ze is als eerste hier.
Misschien komt een ontspannen en vrolijke Nadirah wel verder.
Kom op, Nadirah. Je kunt het.
Daar komt ze.
Ik weet het. Grote meid. Blijf rennen. Moet je zien.
Blijven rennen. Je kunt het.
Kom op. Houd de vaart erin. Je kunt het wel, kom op.
Ik weet het. Toe maar.
Goed zo, Nadirah. Je staat er al met twee poten op.
Nadirah staat op de brug. Met haar voorpoten.
Voorpoten op het beton. Zo ver was ze nog niet gekomen.
Loop verder, je kunt het.
Oké, toch niet.
Nadirah komt de brug wel op. Stapje voor stapje.
Twee stappen op de brug is een hele overwinning voor Nadirah.
Uiteindelijk moet ze oversteken...
...maar nu is elk stapje geweldig. Ik ben trots op haar.
Goed gedaan, Nadirah.
In Gorilla Falls mag Zahra's jong voor de eerste keer naar buiten.
Het primatenteam heeft hem een naam gegeven.
Douglas heeft een naam. Hij heet Douglas.
Het gaat heel goed met hem.
Verzorgsters Wendy en KO wachten tot Douglas zich laat zien.
Dit is een heel nieuwe wereld.
En niet alleen voor Douglas.
Geeft niks, lieverd. -Ook voor moeder Zahra.
Rustig, rustig.
Je moet je anders bewegen als je een jong vast hebt...
...dus je moet leren hoe je je door het verblijf moet manoeuvreren.
En na een aantal weken begint ook zus Alika mee te helpen.
Alika doet het heel leuk. Ze vlooit hem regelmatig.
Douglas is gewoon te schattig.
Alika is continu met hem aan het spelen. Hij is heel nieuwsgierig.
En hij heeft veel interesse in zijn zus Alika. Heel leuk om te zien.
Ondertiteld door: Martijn van Berkel