Bijna 200 jaar geleden,
terwijl hij over deze paden op het Engelse platteland wandelde
en hij de oevers en weilanden in de buurt van z'n huis observeerde,
ontwikkelde Charles Darwin
zijn baanbrekende ideeën over evolutie,
en wierp hij een nieuw licht op de natuurlijke wereld
en opende hij onze ogen voor het ware wonder ervan.
Sindsdien hebben we bijna elk deel van de planeet verkend
en de natuur in haar adembenemende verscheidenheid gezien.
Maar er valt nog veel te ontdekken.
In deze nieuwe serie van Planet Earth...
...reizen we naar de meest verbazingwekkende wilde plekken...
...zien we mysterieuze wezens...
...zijn we getuige van spectaculaire wonderen...
...en onthullen we adembenemende dierendrama's.
De natuurwereld blijft ons verrassen.
Maar sinds de tijd van Darwin is hij onherkenbaar veranderd...
...getransformeerd door een sterke kracht.
Wij.
We zullen zien hoe dieren zich op buitengewone manieren aanpassen
om de nieuwe uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd te overleven.
Op dit cruciale moment in onze geschiedenis
moeten we nu door een nieuwe lens naar de wereld kijken.
Dit is Planet Earth III.
Tasmanië, Shipstern's Bluff...
...waar twee werelden samenkomen.
Deze golven hebben meer dan 1600 km open oceaan doorkruist...
...om kracht op te bouwen.
Het is hier dat ze hun explosieve einde ontmoeten.
Kusten zijn gevaarlijke en dynamische grenzen.
Om hier te slagen, moet het leven zich aanpassen aan voortdurende verandering.
Het Zuid-Afrikaanse schiereiland Robberg.
Duizenden Kaapse pelsrobben verzamelen zich hier om te kweken.
Deze pup werd geboren in een drukke wereld.
Maar nu, bijna een jaar oud, kan hij ontsnappen naar het water.
Hij moet er gewoon geraken.
Er bestaat geen twijfel over waar deze pup thuishoort.
In het water is hij snel en wendbaar.
En dat moet hij ook zijn.
De rollende branding verbergt levensbedreigende gevaren.
Een grote witte haai.
Deze jonge pup heeft een zeer gelukkige ontsnapping gehad.
Hier aan de zuidkust van Afrika,
riskeren zeehonden hun leven elke keer dat ze gaan eten.
Krachtige zeestromingen trekken enorme scholen vis aan.
Maar de laatste jaren
trok dit deel ook een groter aantal witte haaien aan.
De witte haaien zijn slimme jagers en gebruiken elke beschikbare dekking.
Deze haai hoeft de komende dagen niet te eten.
Maar hij is niet de enige.
Deze meestal eenzame jagers
verzamelen zich in ongekende aantallen.
Een dozijn tegelijk.
De zeehonden zijn wendbaar...
..maar witte haaien zijn geduldig...
...en hebben een explosieve acceleratie...
...en bereiken hun topsnelheid met slechts 5 bewegingen van hun staart.
In het nauw gedreven...
...blijven de zeehonden dicht bij de grillige kliffen.
Ze zitten vast.
Maar terwijl de grote blanken dichterkomen om te doden...
...doen de zeehonden iets verbazingwekkends.
Samen...
...keren ze zich tegen hun vijand.
Naarmate er meer bij komen, groeit de meute...
...zowel in aantal als in vertrouwen.
De rollen zijn omgekeerd.
Puur door de kracht van hun aantallen...
...drijven deze pelsrobben 's werelds beruchtste roofdier...
...terug naar de open zee.
Hier passen dieren zich aan nieuwe uitdagingen aan
in een snel veranderende wereld.
In het Noordpoolgebied...
...is monumentale verandering een regelmatig terugkerend verschijnsel.
Zomer.
Bezoekers arriveren massaal...
...aangetrokken door de grootste seizoenstransformatie
op eender welke kust op aarde.
Meer dan 300 miljard ton ijs smelt...
...en geven voedingsrijk water vrij.
Buitengewone nieuwkomers verschijnen uit de diepte.
Een zee-engel.
Niet groter dan je pink.
Hij heeft al maanden weinig gegeten.
Zijn lege maag gloeit oranje.
En er zijn nog meer hongerigen die aankomen.
Een zeevlinder.
Een slak met vleugels.
Zowel de engel als de vlinder zijn blind.
Maar ze houden allemaal minieme veranderingen in het water
in de gaten terwijl ze op zoek zijn naar een maaltijd.
Deze engel heeft een duivelse kant.
Zijn monddelen keren zich inwaarts
om een dodelijke val van tentakels te vormen...
...waaruit er weinig kans is om te ontsnappen.
Met een maag vol prooi heeft deze engel zijn glans verloren...
...maar niet zijn eetlust.
Hij feest zolang hij kan.
Zowel roofdier als prooi zullen spoedig terugkeren naar de diepte...
...voordat het ijs deze kust opnieuw transformeert.
Namibië...
...waar woestijnleeuwen door uitgestrekte gebieden zwerven.
Deze woestijnkatten zijn op een nooit eindigende zoektocht naar voedsel.
En dat bracht deze jonge zusters...
...hier.
De beruchte Skeleton Coast van Afrika.
Na jaren van vervolging worden de leeuwen van Namibië nu beschermd...
...en hun aantal breidt zich weer uit.
Dit zijn de eerste die sinds 40 jaar aan deze kusten worden gezien.
Overdag is er hier weinig voor hen.
Maar 's nachts is het een ander verhaal.
Zeevogels komen hier om te rusten
bij duizenden.
Deze hongerige zusters hebben nog nooit zo’n kans gezien.
Maar geen katten, zeker geen woestijnkatten,
genieten ervan om hun poten nat te maken.
Deze rustende aalscholvers zijn makkelijke prooien
voor jagers met goed nachtzicht.
In theorie.
Vogels zijn niet de gebruikelijke prooi van grote katachtigen,
laat staan zeevogels.
En deze zussen moeten hun aandacht erbij houden.
Vliegende prooien vangen in het donker is niet eenvoudig...
...maar deze leeuwen hebben de slag te pakken.
Kusten kunnen niet enkel voedsel leveren...
...ze kunnen ook een toevluchtsoord zijn.
Deze vrouwelijke zuidkaper nadert het einde
van een reis van 7.500 km over de open oceaan.
Ze heeft een vaste koers aangehouden...
...naar een bijzondere plek die ze haar hele leven al kent.
Schiereiland Valdes, Argentinië.
In deze kalme, ondiepe wateren...
...begint haar gedrag te veranderen.
Ze rolt en beweegt haar geweldige lichaam.
Misschien probeert ze zich het gemakkelijk te maken.
Andere vrouwtjes zijn dichtbij.
Sommigen komen hier al vijf decennia...
...op zoek naar de beschutting van deze baai op een belangrijk moment in hun leven.
Deze walvis is hier...
...om te bevallen.
Een nieuw leven begint.
Het kalf is volledig afhankelijk van zijn moeder.
Ze produceert maar liefst 200 liter melk per dag.
De kracht die zij verliest, wint het kalf.
En het wordt steeds zelfstandiger en speelser.
In deze kinderkamer zijn er veel speelkameraadjes.
Maar een moeder laat haar kalf nooit te ver afdwalen...
...en zal altijd een welkome omhelzing bieden.
De familie houdt voortdurend contact met gefluisterd roepen.
Uit nieuw onderzoek is gebleken
dat in ondiepe kustwateren hun roep niet alleen snel verdwijnt,
maar ook worden verborgen door het geluid van golven die op de kust breken...
...zodat ze niet de aandacht van roofdieren trekken.
Nog niet zo lang geleden ondervonden deze walvissen een grotere bedreiging.
Er werd op hen gejaagd tot ze bijna waren uitgestorven.
Maar 40 jaar geleden werd de commerciële walvisvangst verboden.
Tegenwoordig is hun populatie 12.000 dieren sterk...
...en deze baai trekt nu een van de grootste bijeenkomsten aan
van deze walvissen, waar dan ook op aarde.
Er is meer dan een miljoen kilometer kustlijn over de hele wereld.
Samen vormen ze de meest gevarieerde habitat op aarde.
Hier aan de Canadese westkust,
zorgen enkele van de krachtigste van alle oceaanstromingen
voor een constante aanvoer van voedingsstoffen
naar de oevers van talloze eilanden.
En degenen die hier wonen profiteren daar optimaal van.
Dit is de toepasselijk genaamde zwervende kousebandslang.
Ze lijkt misschien niet op haar plaats...
...maar ze is hier om te eten.
Het water is hier ruim tien graden kouder dan de lucht.
Maar dat weerhoudt deze onverschrokken jager er niet van om de sprong te wagen.
Onder water is er een overvloed aan voedsel...
...als ze het kan vangen.
Slangen zijn koudbloedig,
dus kan ze niet lang in deze koude wateren blijven.
Terug in de zon verwarmt ze haar hoofd,
misschien haar zintuigen weer aanscherpen.
En dan, met een slok lucht...
...zet ze haar jacht voort.
Er wordt gedacht dat kousebandslangen
hun gevorkte tong onder water kunnen gebruiken zoals ze dat in de lucht doen,
ruiken in stereo...
...prooien detecteren waar deze zich ook verbergen.
Ze heeft iets.
Een kleine vis.
Nu moet ze het verwerken.
Succes.
Voor de dieren die de kloof tussen land en zee kunnen overbruggen,
zijn er verrassende beloningen.
Raja Ampat in Indonesië.
Hier is er een grotere verscheidenheid aan dieren
dan op eender welke andere kust op aarde.
De koralen worden beschermd door mangroven.
Zouttolerante bomen die zichzelf ondersteunen met gebogen luchtwortels.
Deze vissen hebben geleerd hoe ze van hoog in de bomen prooien kunnen vangen.
Schuttersvissen gebruiken waterstralen als pijlen.
Deze uiterste nauwkeurigheid...
...vereist enkele complexe berekeningen.
De jager schat eerst het bereik van zijn doelwit...
...en laadt zich vervolgens met een precieze hoeveelheid water.
Bij het richten houden ze rekening met breking en vervorming
gecreëerd door het bewegende oppervlak van het water.
En dan...
...vrijgave van...
...een waterpijl.
Ze kunnen prooien tot twee meter boven hen raken.
Maar ze worden niet met deze vaardigheid geboren.
Ze moeten het leren.
En dat doen ze door anderen te bestuderen.
Deze jongeling kijkt naar een meester aan het werk.
Het is tijd dat de leerling een poging waagt.
Eerst moet hij een doelwit selecteren.
Dit lijkt nogal ambitieus.
Gemist.
Anderen kijken toe om van zijn fouten te leren.
Of...
...om zijn prijs te stelen.
Genoeg is genoeg.
Er is één manier om de dieven te verslaan.
De boogschutter zelf...
...wordt de pijl.
Mangroven zijn ongewoon stabiele kustomgevingen,
waar een boogschuttervis zich kan focussen op het verslaan van de concurrentie.
Maar aan de blootgestelde kust van het Mexicaanse Yucatán,
is het leven precair.
Geconcentreerd door de tropische zon,
kan de pekel in deze ondiepe lagunes door de meeste dieren niet worden getolereerd.
En toch hebben deze Caribische flamingo's
honderden kilometers gevlogen om hier te verzamelen.
Deze hyperzoute wateren houden veel roofdieren op afstand...
...dus kiezen ze ervoor om hier te nestelen.
Er zijn hier meer dan 10.000 koppels.
Het is de grootste broedkolonie van Noord-Amerika.
Nestheuvels houden de kuikens uit de buurt van de pekel
als ze nog steeds op hun kwetsbaarst zijn.
Maar deze generatie staat voor een probleem.
De stormen die elk seizoen passeren, komen elk jaar eerder.
En de kolonie ligt direct op hun pad.
Stijgende winden veroorzaken een stormvloed
die de meest blootgestelde nesten overweldigt.
En dan...
...regent het.
De volwassenen doen wat ze kunnen om hun nesten te redden.
Maar ze kunnen weinig meer doen.
De storm trekt voorbij, maar laat verwoestingen achter.
De meeste nesten staan onder water.
De kuikens zijn doorweekt en koud...
...en zullen spoedig omkomen...
..tenzij ze uit het water kunnen komen.
De volwassenen kunnen niet helpen.
Een kuiken moet zichzelf redden.
Sommige jaren overleven er geen kuikens in deze kolonie.
Onze kusten zijn kwetsbare plekken.
Dat wordt steeds meer het geval, omdat de stijgende
temperaturen op aarde tot grotere stormen leiden.
De grootste zijn orkanen.
Ze vormen zich boven warm tropisch water en versterken in kracht boven zee.
Maar hun volle kracht wordt ontketend op onze kusten...
...waar 40% van de wereldbevolking zijn thuis heeft gevonden.
In deze veranderende wereld...
...liggen kusten in de frontlinie.
Raine-eiland.
Een van de belangrijkste broedplaatsen van de planeet
voor een bijzonder kostbare soort.
De groene schildpad.
Op een paar speciale nachten per jaar,
komen maar liefst 20.000 vrouwtjes hier aan land.
Hun instinct om te nestelen is sterk...
...en velen sleuren zich ver landinwaarts op zoek naar nestruimte.
In één nacht kunnen ze wel twee miljoen eieren leggen.
Ochtendgloren.
Dit uitgeputte vrouwtje heeft genesteld,
maar nu staat ze voor een lange tocht terug
door de duinen naar de zee.
Terwijl de zon opkomt...
...loopt ze het risico levend gebakken te worden.
Elke centimeter die ze aflegt is afmattend.
En het eb heeft een rotsachtig rif blootgelegd.
Het heeft al vele levens geëist.
Andere vrouwtjes worden overweldigd door hitte en uitputting.
Haar temperatuur stijgt.
Ze moet doorgaan.
Jaarlijks kunnen hier wel 2.000 vrouwelijke schildpadden sterven.
Maar de kust verandert voortdurend.
En het kerende tij
kan haar misschien nog redden.
De helft van alle groene schildpadden in de Stille Oceaan komt hier om te broeden.
Zoals ze dat al minstens duizend jaar doen.
Maar voor hoe lang nog?
Als de zeespiegel binnen de komende dertig jaar zoals voorspeld stijgt,
zal Raine Island onder de golven verdwijnen.
Kusten zijn dynamische, gevaarlijke grenzen...
...en ze veranderen sneller dan ooit tevoren in de menselijke geschiedenis.
Het leven is opmerkelijk veerkrachtig...
...en past zich aan nieuwe uitdagingen aan.
Maar er is een limiet aan hoe snel dit kan.
Voor zover ik weet,
was ik een van de eerste mensen die filmde op Raine Island, in 1957.
Na veertien dagen naar het noorden te hebben gereisd,
kregen we eindelijk Raine Island te zien.
Vanaf zee leek het niet meer dan een lage zandbank bedekt met struikgewas.
Maar toen we naar de kust roeiden,
werden we doof gemaakt door de kreten van duizenden zeevogels
die als een zwarte wolk boven het eiland hingen.
Ik was 31 en ik ontmoette hier voor het eerst een groene schildpad.
De schildpadden komen 's nachts aan land om te leggen,
en na een nacht waarin ze misschien meer dan 100 eieren legde,
is ze erg moe en wil ze heel graag terug naar de zee.
Bijna zeventig jaar later,
wordt het Planet Earth III-team door mensen verwelkomd
wiens verbinding met het eiland veel verder teruggaat dan de mijne.
Welkom in Raine!
De Wuthathi- en Meriam-mensen
komen hier al duizenden jaren.
Raine Island is een prachtige en bijzondere plek.
Er is bijvoorbeeld nergens anders op de planeet
een plek waar je zoveel schildpadden kunt zien.
Het is een wonder om te zien.
Sinds ik daar was, is ontdekt dat Raine Island
meer nestelende groene schildpadden aantrekt dan waar ook ter wereld.
Er zijn er zoveel, nietwaar?
Zodra je er bent, denk je, "Oh, dat zijn er veel."
En de ploeg ontmoet al snel ook enkele andere bewoners.
Dit is achter de schermen!
Tot ziens, maat!
Het team is hier om de gevaarlijke reis
van de moederschildpadden terug naar de zee op te nemen.
Oh, God.
Gevangen schildpadden kunnen zichzelf vaak bevrijden
met behulp van het opkomende tij.
Bijna. Nog iets meer naar rechts daar. Ja, daar.
Maar in dit geval neemt Keron de beslissing om in te grijpen.
Klaar? Eén, twee, drie.
Ja, elke keer dat we hier zijn, lopen we over het strand.
Alle schildpadden die geen enkele kans hebben om terug te keren naar de oceaan,
als we ze kunnen redden, redden we ze, want elke schildpad is kostbaar.
Tijdens mijn eerste bezoek,
was er bij buitenstaanders weinig bekend over Raine Island.
Maar de afgelopen decennia
hebben wetenschappers samengewerkt met de Wuthathi- en Meriam-bevolking
om meer te weten te komen over deze bijzondere plek.
Wetenschappers komen al sinds het midden van de jaren '70 naar Raine Island
en gedurende die tijd hebben ze de broedpopulatie
hier gade geslagen.
Bij dit werk horen lange uren...
98.7.
...en een zekere mate van geduld.
Tegen het einde van vanavond zullen we de helft van Raine Island dragen!
Het helpen van de eerste jongen van het jaar is iets eenvoudiger.
Dus we nemen deze mee naar de waterkant
en hopelijk zien we deze schildpadden hier terug,
eieren komen leggen over 30 jaar.
Met de hulp van dit toegewijde team,
lijken de schildpadden van Raine Island misschien een goede toekomst te hebben.
Maar onderzoek brengt een verborgen dreiging aan het licht.
De directe gevolgen van klimaatverandering.
Wil je deze tegen het platte gedeelte van de datalogger houden?
Het geslacht van een zich ontwikkelende schildpad
wordt bepaald door de temperatuur van zijn nest.
Hogere temperaturen produceren vrouwelijke jongen.
De temperatuur van het zand op Raine Island ligt nu op een recordhoogte.
Dus 99% van de schildpadden die hier uitkomen zijn vrouwelijk.
Nog verontrustender is dat we nu weten dat dit het geval is geweest
gedurende tenminste de afgelopen twintig jaar.
Maak de berekening maar.
Allemaal vrouwtjes, geen mannetjes. Wat gaat er gebeuren?
Er zal een populatiecrash plaatsvinden
en er zal geen schildpad meer zijn.
Er wordt gewerkt aan het vinden van oplossingen.
Maar dat is niet hun enige probleem.
Niet enkel de temperatuur stijgt, ook de zeespiegel stijgt.
Steeds vaker laat hoogwater op Raine
veel van de nesten van onderaf overstromen...
...en verdrinken de zich ontwikkelende schildpadden voordat ze uitkomen.
Het is echt verontrustend.
Je zult graven om te controleren of je succes ziet,
en je komt bij de nesten
en je bent enkel maar dode eieren aan het opgraven.
Om te proberen dit te voorkomen, hebben ze een robuuste oplossing bedacht.
Deze machines zijn honderden kilometers verscheept
van het Australische vasteland om het strand opnieuw vorm te geven.
Ze hebben al zand verschoven
dat 16 zwembaden van olympisch formaat zou vullen
en verdubbelden het aantal veilige broedplaatsen.
De hoop is dat dit ervoor zal zorgen dat er ruim vijf miljoen eieren bijkomen
die in het komende decennium zullen uitkomen.
Maar vanaf dat moment ziet de toekomst van Raine Island er erg onzeker uit.
In dit stadium denken we dat we tot ongeveer 2050 hebben
totdat we enorme gevolgen van de stijging van de zeespiegel gaan zien.
Het is gek om te denken dat, je weet wel, het werk dat we hier doen...
misschien niemand dit meer zal doen over dertig jaar
omdat er is geen eiland meer is om het op te doen.
Wat voor wereld zal het zijn voor mijn kinderen en hun kinderen?
Zal er iets zijn voor...
...voor hen? Of is het...
...allemaal tevergeefs?
We zullen hier altijd blijven vechten voor Raine Island, voor de schildpadden.
Maar we kunnen het niet alleen en we hebben de overheid en het grote bedrijfsleven nodig
om wakker te worden en te zien wat ze met de planeet doen, en serieus te worden.
Dit kleine kereltje is net uit een ei gekomen
dat een maand of zo eerder werd gelegd
en ook hij wil heel graag naar de zee gaan.
Nadat hij eindelijk met succes het water heeft bereikt,
moet hij nog een groot aantal gevaren het hoofd bieden voordat hij volwassen wordt.
Weinig wist ik toen
met welke gevaren deze kleine schildpad te maken zou krijgen
of de buitengewone moeite die mensen zouden doen
om hem en zijn eiland te beschermen.
In de 66 jaar sinds mijn bezoek, bleef Raine Island
de belangrijkste broedplaats voor groene schildpadden ter wereld.
De vraag is: kan het nog een leven lang meegaan?
De volgende keer...
...een buitengewone reis door de oceaan.
De laatste onontdekte grens op onze planeet...
...waar het leven is geëvolueerd...
...op de meest verrassende manieren.
Habitat Explorer brengt dieren en hun leefgebieden tot leven.
Ontdek dit gratis interactief en maak origami-dieren.
Ga naar bbc.co.uk/planetearth3
en volg de links naar de Open Universiteit.
Of bestel een gratis gedrukte versie,
bezoek de website of bel de nummers op het scherm.