Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Φυσιολογικοί άνθρωποι υπό ορισμένες συνθήκες
είναι ικανοί για τερατώδεις πράξεις.
Οι πράξεις είναι τερατώδεις, όχι ο ίδιος ο άνθρωπος.
Γιατί αυτή η χώρα αδιαφορεί
παρόλο που έχει έναν πρόεδρο,
ο οποίος φαίνεται να προκαλεί τεράστιο κακό
στην ευημερία τη δική της αλλά και, πιθανώς, όλου του κόσμου;
Η δύναμη της ιδεολογικής βεβαιότητας σήμερα
υποκινείται, σε τεράστιο βαθμό, από τον φόβο της μοναξιάς.
Απλώς συναντάς ανθρώπους και τους ρωτάς ποια είναι η αλήθεια.
Τι είναι άσπρο, τι μαύρο;
Αυτό είναι υπέροχο, αλλά πρόσεχε
μην εκτελεστείς όπως ο Σωκράτης.
Δεν είμαι τέρας!
Πάμε!
Είμαι η Νέλι Μπεν Αγιούν.
Διοικώ ένα πανεπιστήμιο δωρεάν φοίτησης, το University of the Underground.
Αποφάσισα να βρω τις ρίζες της γνώσης και να τις φέρω πίσω στους σπουδαστές.
Στη βαλίτσα μου.
Τι είναι γνώση;
Ποιος ελέγχει τις σκέψεις;
Τα τέρατα σκέφτονται;
Είμαι τέρας;
Είσαι τέρας;
Σε αυτό τα ταξίδι, έχω μία συνεργό.
Την έλεγαν Χάνα Άρεντ.
Δεν ζει πια.
Ήταν θεωρητικός της πολιτικής.
-Καλημέρα! -Κυρία μου!
Πόσο χαίρομαι που σε γνωρίζω. Τιμή μου.
Πήγαινε εκεί.
Νομίζω ότι η Χάνα Άρεντ και η φιλοσοφία της
είναι μέρος όλων των συζητήσεών μου
με τους στοχαστές.
-Μάλιστα. -Και τη μιμούμαι,
-όπως βλέπεις. -Ναι.
Ώστε αυτό κάνεις.
Αναγνώρισες τα ρούχα ή ούτε καν;
Τώρα καταλαβαίνω τι θες να πεις.
Φυσικά και την ήξερα.
Δεν ντυνόταν έτσι.
Τη γνώρισα το 1972, τον Απρίλιο.
ΦΙΛΟΣ ΤΗΣ Χ. ΑΡΕΝΤ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ
Είχε προσκληθεί να μιλήσει
στο κολέγιό μου.
Όχι από μένα. Τότε, το έργο της δεν με ενδιέφερε τόσο.
-Είναι θεωρητικός της πολιτικής; -Όχι…
Πέθανε; Ζει;
-Η Χάνα… -Ξέρεις,
μόνο τα βασικά. Αυτά χρειαζόμαστε.
Μετά θα εμβαθύνουμε.
Πήγαινε στα βασικά των βασικών.
Η φυσική της γέννηση έλαβε χώρα το 1906.
Ποιας;
Η Χάνα Άρεντ γεννήθηκε το 1906 και πέθανε το 1975.
Όταν πέθανε, είχε κάποιους θαυμαστές
και ανθρώπους…
Τώρα,
στην αρχή… Απ' τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας,
άρχισε να αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο
ως μία απ' τις πιο σημαντικές πολιτικές στοχάστριες του 20ού αιώνα.
Βλέποντας τι γίνεται όχι μόνο στις ΗΠΑ
μα και σε όλο τον κόσμο…
Η μετάβαση στον απολυταρχισμό,
οι χρήσεις της προπαγάνδας,
τα…
τα συστηματικά ψεύδη, η παράβλεψη δεδομένων
είναι πράγματα που επισήμανε
ως χαρακτηριστικά του 20ού αιώνα.
Και, στο τέλος του βιβλίου της σχετικά με τις ρίζες του ολοκληρωτισμού,
λέει ότι τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως του Χίτλερ ή του Στάλιν,
τελειώνουν,
μα η κλίση προς τη χρήση ολοκληρωτικών μέσων δεν θα εκλείψει.
Θεωρώ ότι σε έναν τέτοιον κόσμο ζούμε πια.
Ως προς τις ιδεολογίες,
ως προς το πώς μια ιδεολογία
-διαμορφώνεται… -Ναι.
Με ιντριγκάρει πολύ,
ως εκπαιδευτικό και διευθύντρια πανεπιστημίου δωρεάν φοίτησης,
η ιδέα της δημιουργίας μιας μορφής εκπαίδευσης που θα αποτελεί αφετηρία
-ανάπτυξης κάποιας ιδεολογίας. -Όχι.
Για εκείνη, η ιδεολογία ήταν κάτι αρνητικό.
Για εκείνη, δεν τίθετο θέμα καλών ή κακών ιδεολογιών.
Την έβλεπε σαν ένα είδος συστήματος,
ομοιογενούς συστήματος,
που προσπαθεί να εξηγήσει τα πάντα.
Η ιδεολογία έχει ως επακόλουθο την ομοφωνία.
Όλοι σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο,
όλοι υιοθετούν την ίδια μέθοδο.
Έτσι, αποδοκιμάζει έντονα την έννοια της ιδεολογίας.
ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΕΦΙΛΝΤ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Πώς να σε αποκαλώ;
-Λόρδο; -Αν θες…
Εσύ, προσωπικά, λέγε με Μάτζιντ.
Έτσι με αποκαλεί ο κόσμος.
-Μα ο επίσημος τίτλος… -Ναι.
Είναι Αξιοσέβαστος…
Ο επίσημος τίτλος είναι Αξιοσέβαστος,
Πρώτος Πολίτης,
Λόρδος Δήμαρχος του Σέφιλντ, Σύμβουλος Μάτζιντ.
Δεν με λέει έτσι ο κόσμος. Λέγε με Μάτζιντ.
-Καλώς ήρθες στο Δημαρχείο του Σέφιλντ. -Ναι.
Επίτρεψέ μου να σου εξηγήσω.
Αυτή είναι η αίθουσα αναμονής.
Αυτά είναι τα πορτρέτα όλων των παλιών δημάρχων.
Να ο πρώτος που απαθανατίστηκε.
Είναι η πρώτη εικόνα.
Κι όλοι αυτοί
ήταν δήμαρχοι.
Όταν πρωτοήρθα εδώ, σκέφτηκα
ότι αυτή η φωτογραφία μου θα μείνει. Κι αφότου πεθάνω,
η φωτογραφία θα είναι εκεί, σωστά;
Τις κοιτάω και σκέφτομαι "Δεν λένε καμία ιστορία".
Η μόνη ιστορία που λένε είναι ότι όλοι ήταν ίδιοι.
Πίστευα ότι θα ήταν πολύ όμορφο αν κάθε φωτογραφία έλεγε συγκεκριμένη ιστορία
για τον καθένα τους. Κάποιου είδους ιστορία.
Είπα να κάνω τη δική μου εντελώς διαφορετική.
Θα έφερνα τον δικό μου φωτογράφο. Ήθελα κάτι άλλο.
Το δημοτικό συμβούλιο σάστισε.
"Έρχεσαι εδώ και χαλάς την παράδοση".
"Γιατί έγινες εσύ δήμαρχος;"
"Θα καταστρέψεις τα πάντα".
Δεν καταλάβαιναν γιατί το έκανα.
Συγκεκριμένοι θεσμοί, άνθρωποι και ιεραρχίες
πάντα λένε "Μα εμείς πάντα έτσι το κάναμε".
Αυτό δεν είναι δικαιολογία.
Είχαμε παράδοση
που απαγόρευε στη γυναίκα να ψηφίζει.
Καταλαβαίνεις;
Οι παραδόσεις αλλάζουν. Μαθαίνεις νέα πράγματα
και καταλαβαίνεις ότι κάποτε κάναμε βλακείες
και μορφώνεσαι και προοδεύεις.
Μα υπάρχει ο φόβος της αλλαγής.
-Αυτή τραβήχτηκε εδώ; -Τραβήχτηκε κάτω.
Και φαντάζομαι ότι διάλεξες και την κορνίζα και όλα;
Ναι. Ουσιαστικά, ξεκινάς έγχρωμα
και τελειώνεις πάλι με ασπρόμαυρο.
Επέλεξα, λοιπόν, αυτά τα ρούχα,
γιατί ήθελα να δώσω την εντύπωση ότι είμαι σοβαρός,
μα κι ότι ήρθα εδώ να κάνω τα πράγματα αλλιώς.
Γι' αυτό φοράω τις μπότες μου.
Αυτή είναι η αίθουσα του συμβουλίου.
Εδώ, ουσιαστικά, μια φορά τον μήνα,
την πρώτη Τετάρτη κάθε μήνα,
συνεδριάζει το συμβούλιο.
Εδώ συζητάμε.
Όλοι οι εκλεγμένοι σύμβουλοι συζητούν.
Εδώ εγκρίνουμε προτάσεις και πολιτικές που επηρεάζουν το Σέφιλντ.
Όταν μπαίνεις σ' αυτήν την αίθουσα,
μια γυναίκα, η "Φέρουσα το Σκήπτρο"…
Αυτή η γυναίκα φέρει αυτό στον ώμο της,
περπατάει και λέει "Παρακαλώ, σηκωθείτε".
Δεν λαμβάνονται αποφάσεις χωρίς αυτό παρόν στην πόλη.
"Σηκωθείτε για τον Αξιοσέβαστο,
Λόρδο Δήμαρχο, Σύμβουλο Μάτζιντ". Κι όλοι σηκώνονται.
Κι εγώ σκέφτομαι
"Το μπλουζάκι μου κράζει τον Τραμπ,
φοράω σομπρέρο".
Και σαν άνθρωπος που είμαι κι εγώ,
αγχώνομαι και σκέφτομαι
"Όντως τώρα θα διευθύνω αυτήν τη συνεδρίαση;"
Έτσι, μπαίνω μέσα και λέω "Παρακαλώ, καθίστε".
Κι όλοι κάθονται.
Μπαίνω στη συνεδρίαση πολύ σοβαρός
και μέσα μου σκέφτομαι "Τι στον διάολο γίνεται;"
Ήθελα να περάσω μήνυμα,
αλλά μετά εξήγησα τον λόγο που έκανα ό,τι έκανα.
Είναι ένα είδος παντομίμας.
Ο κόσμος διαφωνεί, παίζει πολύ δράμα.
Ακούς κόσμο απ' τον εξώστη να λέει "Ντροπή!"
Είναι το κάτι άλλο. Υπάρχει πολλή ένταση.
Ήρθα στο Σέφιλντ στα πέντε μου.
Πρόσφυγας. Δεν ήξερα τη γλώσσα.
Ήμουν στα χαμένα. Όμως,
τα παιδιά προσαρμόζονται πάρα πολύ γρήγορα.
Πήγα σχολείο εδώ, έκανα τα πάντα εδώ.
Ως παιδί,
θυμάμαι να λέω "Όταν μεγαλώσω, θα γίνω ελέφαντας".
Αλλά κατάλαβα γρήγορα ότι αυτό δεν γίνεται.
Μετά ήθελα να γίνω αστροναύτης.
Ποτέ δεν ήξερα ακριβώς τι ήθελα να κάνω.
Αν μου έλεγες ότι θα γίνω δήμαρχος, θα έλεγα "αδύνατον".
Ο κόσμος με ρωτάει συνεχώς
"Ποιον είχες πρότυπο μικρός;"
-Ναι. -Δεν…
Δεν είχα συγκεκριμένο πρότυπο.
Για μένα, πρότυπο ήταν το ίντερνετ.
Χρησιμοποιούσα το ίντερνετ.
Αν ήμουν κακόκεφος, έμπαινα στο ίντερνετ για να διασκεδάσω
ή να μάθω πράγματα.
Το ίντερνετ ήταν το παν,
διότι, αν κι έμενα κάπου στο Σέφιλντ,
ήμουν παντού.
Οπότε, έμπαινα στο ίντερνετ.
Ήταν η πηγή γνώσης μου.
-Ποια είναι η πηγή γνώσης; -Ναι.
Οι πλούσιοι ήταν αυτοί που αποφάσιζαν
το μέλλον και την εκπαίδευση των άλλων.
Μα, πλέον, το φοβερό είναι
ότι δεν βασιζόμαστε σε αυτούς,
λόγω του ίντερνετ κι όλων των άλλων τρόπων απόκτησης γνώσης.
Παλιότερα, η γνώση ήταν περιορισμένη.
Έπρεπε να πασχίσεις για να βρεις τη γνώση.
Μπορούσες μόνο να…
Γι' αυτό ακούς τρελές ιστορίες
για ανθρώπους που ταξίδεψαν για να αποκτήσουν γνώσεις.
Το Σέφιλντ έχει μια ριζοσπαστική ιστορία.
Και από πολιτικής άποψης.
Το κίνημα των Σουφραζετών
ξεκίνησε απ' το Σέφιλντ.
Η πρώτη ένωσή τους είχε τη βάση της στο Σέφιλντ.
Μετά, έχεις μια γυναίκα, τη Μαίρη Αν Ρόζεν,
που βοήθησε στην κατάργηση του δουλεμπορίου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ένας απ' τους λόγους
που ασχολήθηκαν τόσο μαζί μου, για να είμαι ειλικρινής,
έχει να κάνει με την αποτυχία της δημοκρατίας.
Θέλω να πω ότι,
και σε τοπικό και σε εθνικό επίπεδο διακυβέρνησης,
βλέπεις εκπροσώπους
που δεν έχουν σχέση με τους ανθρώπους που εκπροσωπούν.
Παράδειγμα, στη χώρα μας, τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου
είναι εκατομμυριούχοι.
Πώς στο καλό να κατανοήσουν την παιδική φτώχια;
Πώς να κατανοήσουν το καλό
που κάνει η τέχνη στον μη έχοντα;
Εκείνοι είχαν πάντα εύκολη πρόσβαση στα πάντα.
Ένας τρόπος να επιβάλλεσαι είναι κάνοντας τους πάντες χαζούς
καθώς κάποιος που δεν έχει γνώσεις δεν μπορεί να πάρει τον έλεγχο.
Διότι αν γινόταν αντιληπτό
ότι η δύναμη είναι στα χέρια των πολλών κι όχι των λίγων,
θα ανατρέπαμε εύκολα τα πράγματα.
Μα αν θες να μείνεις στην κορυφή,
βολεύει να κρατάς το επίπεδο των άλλων χαμηλό.
Οι πολιτικοί στοχαστές είναι σημαντικοί, γιατί εισάγουν μια βασική ιδέα
ή ένα βασικό θέμα.
Το θεμελιώδες θέμα που εισήγαγε η Άρεντ
ήταν η πολυφωνία.
Με την πολυφωνία εννοεί ότι ο καθένας από εμάς
έχει διαφορετική οπτική για τον κόσμο.
Πολιτική!
Δεν υπάρχει χωρίς την πολυφωνία.
Γι' αυτό
η πολιτική, με τη σημερινή έννοια, για εκείνη, είναι καταστροφή.
Η προσπάθεια απόκτησης ομοφωνίας
σκοτώνει την πολιτική και την πολυφωνία.
Είναι μια πολύ βαθιά ιδέα της Άρεντ.
Όταν κάνει λόγο για πολιτική δράση,
μιλάει για την πολυφωνία.
Με μεγάλη μου χαρά, σας ανακοινώνω
ότι η σπουδαία μας πόλη
ψήφισε υπέρ της καθιέρωσης ενός πανεπιστημίου δωρεάν φοίτησης
και της δωρεάν εκπαίδευσης για όλους τους πολίτες του Σέφιλντ.
ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ INTERNET ARCHIVE ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ
Χαρακτηρίζουμε το ίντερνετ ως έναν τόπο
όπου μπορούμε να μοιραστούμε και να μεταδώσουμε γνώσεις
από γενιά σε γενιά.
Ο αρχαίος Homo sapiens ή ο Νεάντερταλ
δεν χρειάζονταν το ίντερνετ για να μεταδώσουν τη γνώση;
Όχι. Το ίντερνετ είναι η πιο πρόσφατη προσθήκη
κι είναι μια εκπληκτική προσθήκη.
Δεν είναι απλώς ένας μηχανισμός μετάδοσης πληροφοριών.
Έχουμε και τους υπολογιστές.
-Ναι. -Έτσι;
Που γίνονται όλο και πιο ενδιαφέροντες.
Σκοπός ήταν ερωτήματα του ανθρώπου να απαντιούνται απ' αυτούς.
Ακόμα και τη δεκαετία του '80, ήταν μια ριζοσπαστική ιδέα.
Μετά θέλαμε να δοθεί φωνή σε όλους.
Ήταν ριζοσπαστική ιδέα.
Τώρα, αυτά είναι συνηθισμένα κι είναι αυτό που κάνουμε.
Από εδώ και πέρα τι κάνουμε;
Πώς θα διασφαλίσουμε ότι οι ιδέες όλων
θα διαδίδονται στα σωστά μέρη
και θα διατηρούνται σωστά
και ότι γνώμονας θα είναι η ποικιλόμορφη, τρελή ανθρώπινη φύση.
Αυτό κάνουν τα Κεντρικά του οργανισμού Internet Archive.
Αυτοί εδώ οι άνθρωποι αφοσιώνονται
στο να κάνουν την πληροφορία μόνιμα διαθέσιμη
σε όλους, παντού και δωρεάν.
Δεν χρεώνουμε τίποτα.
Σκοπός μας είναι να κάνουμε το ίντερνετ
μια παγκόσμια προσβάσιμη πηγή κάθε γνώσης.
Ψηφιοποιούμε 1,000 βιβλία τη μέρα.
Χίλια; Πόσα τέτοια μηχανήματα έχετε;
Εκατοντάδες.
Και ψηφιοποιούμε σε πολλές διαφορετικές χώρες.
Πάμε και βρίσκουμε αυτά που πρέπει να διατηρηθούν.
Ποια είναι τα…
The Family Matters, δύο αιώνες οικογενειακού δικαίου απ' το Οντάριο.
Και ποιος αποφασίζει τι προέχει;
Συχνά, οι βιβλιοθήκες, και μας πληρώνουν 12 σεντ τη σελίδα.
Εμείς τα ψηφιοποιούμε και τα καθιστούμε διαθέσιμα.
Ή δεχόμαστε δωρεές. Εμείς θέλουμε ένα αντίτυπο κάθε υπαρκτού βιβλίου.
Αυτοί
είναι σέρβερ του Internet Archive.
Δέκα petabyte δεδομένων.
Πάει Mega, Giga, Tera, Peta.
Δέκα petabyte και στις δύο πλευρές.
Απ' τη συλλογή μεγέθους 40 petabyte του Internet Archive.
Το ωραίο με αυτό είναι ότι τα φώτα σημαίνουν όντως κάτι.
Κάθε φωτάκι που ανάβει
σηματοδοτεί ανέβασμα στο ή κατέβασμα
από τ' αρχείο μας.
Το σκέφτομαι
σαν ανοιχτή βιβλιοθήκη.
Ξέρεις, αυτές που πας και παίρνεις βιβλία μόνος σου.
Ναι.
Αυτό είναι καλύτερο.
Βλέπεις ότι το βιβλίο διαβάζεται από κάποιον στον κόσμο.
-Κάθεσαι ποτέ και κοιτάς…; -Βέβαια.
-Ωραίο, έτσι; Πάντα. -Γίνεται όλη μέρα;
Κι αν πέσει το ρεύμα;
Βγαίνουμε εκτός.
Και;
Τα αντίτυπα δεν είναι διαθέσιμα.
Το αρχείο υπάρχει και στο Ρίτσμοντ της Καλιφόρνια.
Και υπάρχει μερικό αντίγραφο στο Άμστερνταμ
και στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Σοβαρά.
-Όλοι αυτοί είμαστε εμείς. -Ποιοι είναι αυτοί;
Εμείς.
Αυτοί που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη δημιουργία του Internet Archive.
Είναι σαν τον κινέζικο Στρατό από Τερακότα.
Είναι…
Αν κλείσεις τρία χρόνια μαζί μας,
σου φτιάχνουμε τέτοιο.
Αυτός είμαι εγώ.
Κι άλλα, κι άλλα.
Αυτοί είναι…
-Κι άλλοι υπερ-υπολογιστές. -Το ίντερνετ.
Ο Παγκόσμιος Ιστός.
Παγκόσμια πρόσβαση σε όλη τη γνώση.
Τι σημαίνει αυτό;
Αρχίσαμε να φτιάχνουμε αυτήν τη συλλογή
ως έναν βασικό κορμό
που θα εξελισσόταν σε μια βιβλιοθήκη
που ο κόσμος θα χρησιμοποιούσε για την εκπαίδευσή του,
για τη δημοσιογραφία,
για να ονειρεύεται. Μετά, θα παίρναμε αυτό το έργο
και θα το βάζαμε στο αρχείο.
Είναι ένας κύκλος.
Τι λες για το VR;
Θα το χρησιμοποιούσες; Κι αν ναι, πώς;
Ποιον θα έφερνες;
Ποιες να 'ναι οι τεχνικές εφαρμογές του;
Οι εκπαιδευτικές ή οι επαγγελματικές εφαρμογές του;
Αν έπρεπε να φτιάξεις μια ομάδα
για να σκεφτεί το μέλλον του,
ποιους θα συμπεριελάμβανες;
Ποια πιστεύεις ότι είναι τα θετικά και τα αρνητικά του;
Και το Google; Πέθανε πριν το Google.
Τι θα πίστευε για το Google; Δεν θες να μάθεις;
GOOGLE, ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ
Χάνα!
Ναι, δεν ξέρεις τι είναι.
VR: εικονική πραγματικότητα.
Μια διαδραστική εμπειρία παραγόμενη από υπολογιστή.
Μπαίνουμε σε έναν εικονικό κόσμο
φορώντας κάτι γυαλιά.
AR: επαυξημένη πραγματικότητα.
Πρόκειται για ψηφιακά στοιχεία που ενσωματώνονται στην πραγματικότητά μας
μέσω του φακού μιας κάμερας ή ενός smartphone.
Κατάλαβες, ελπίζω.
Η βασική αποστολή της Google
είναι η βολική οργάνωση των πληροφοριών όλου του κόσμου
και η παροχή προσβασιμότητας.
Και, συχνά,
το VR βοηθάει στο να κάνουμε εμπειρίες πιο προσβάσιμες.
Επομένως, εστιάζουμε στην πληροφορία, όχι τόσο στη γνώση.
Και πιστεύω ότι… Το AR, για παράδειγμα,
προσθέτει ευφυή στοιχεία στην πραγματικότητα.
Σε βοηθάμε να καταλάβεις τον κόσμο σου
μ' αυτό το μέσο.
Κι έτσι επωμιζόμαστε και μεγάλη ευθύνη.
Μπορούμε να κάνουμε φοβερά πράγματα.
Χτίζουμε αυτούς τους νέους χώρους
και βλέπουμε τις χρήσεις.
Το VR είναι το μέλλον,
το μέλλον όπως το οραματίζεται η Google ή όχι;
VR και AR: τεράστιες τεχνολογίες. Είναι σαν να δίνεις υπερδυνάμεις στον άνθρωπο.
"Μπορώ να σε πάω παντού. Μπορώ να σου φέρω τα πάντα.
Μεταφράζω σε πραγματικό χρόνο.
Μπορώ να…"
Είναι σαν να διανθίζεις πράγματα που ήδη κάνεις,
κάνοντάς τα, όμως, εντονότερα.
Και δεν αρκεί μια ομάδα γι' αυτό.
Καταλαβαίνεις;
Όνειρό μου είναι ένας εικονικός ζωολογικός κήπος.
Και τέρμα οι αληθινοί.
Τα παιδιά θα μπορούν να βλέπουν καμηλοπαρδάλεις,
αλλά χωρίς την αιχμαλωσία,
χάρη στο VR.
Θα μπορούν και να τις πλησιάζουν.
Κατά κάποιον τρόπο, φέρνεις τη γνώση σε εσένα,
προσθέτεις ευφυή στοιχεία σε αυτό που κοιτάς
και τέτοια.
Σε αυτό το πλαίσιο, τι είναι η εκπαίδευση;
Η Χάνα Άρεντ
έχει, ορθώς, χαρακτηριστεί ανεξάρτητη στοχάστρια.
Στα γερμανικά, "selbstdenker".
Δεν άνηκε σε καμία σχολή.
Δεν ήταν Μαρξίστρια.
Δεν ήταν φιλελεύθερη.
Πιστεύω ότι ένας απ' τους λόγους που η Χάνα Άρεντ
χαίρει αυτής της αναγέννησης τώρα
είναι ότι η σκέψη της δείχνει φρέσκια, υπό την κατάρρευση των ιδεολογιών.
Εντάξει;
Πολλές απόψεις της Άρεντ
φαίνονται ριζοσπαστικές σε κάποιους
και συντηρητικές σε κάποιους άλλους.
Απ' τη μία, ήταν πολύ συντηρητική ως προς το θέμα της εκπαίδευσης.
Πίστευε ότι οι άνθρωποι έπρεπε να είναι πολύ μορφωμένοι
κι ότι η εκπαίδευση πρέπει να μην αναμειγνύεται με την πολιτική.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ ΚΕΪΜΠΡΙΤΖ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ, ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ
ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ
ΕΙΣΟΔΗΜΑ
Είναι ένα μοντέλο της βρετανικής οικονομίας του '49.
Επινοήθηκε από τον Μπιλ Φίλιπς και τον Γουόλτερ Νιούλιν
κι είναι μια μεταφορά σχετικά με τα λεφτά και το νερό.
Έχεις ροές εσόδων, ταμειακές ροές,
ρευστότητα, μετάγγιση και τα λοιπά.
Και δεν είναι μια απλή μεταφορά, είναι ένας αναλογικός υπολογιστής.
Παίρνει τη μεταφορά και τη βαθμονομεί.
Το νερό κυλάει εδώ μέσα και συμβολίζει το χρήμα.
Τη ροή του χρήματος στην οικονομία.
Μπορούμε να φτάσουμε άμεσα στο σήμερα;
Περίπου.
Είχα θέματα με τη δεκαετία του '70 και τον στασιμοπληθωρισμό,
γιατί εδώ δεν φαίνεται ο πληθωρισμός.
-Για να δούμε πώς δουλεύει. -Το ανοίγω.
-Νερό παντού. -Κι ακολουθεί
μια μηχανή για τη γνώση.
Ναι! Θα ήταν τέλειο. Θα το ήθελα.
-Έτοιμη; -Ναι.
Ποιος πληρώνει την τριτοβάθμια;
Παλιά, πλήρωνε η κυβέρνηση,
αλλά ήθελαν να το κόψουν αυτό.
Αποφάσισαν, λοιπόν, να το κόψουν,
να πληρώνει ο φοιτητής.
Πρέπει να πληρώνουν οι φοιτητές. Αλλά δεν έχουν λεφτά.
Πώς βρίσκουν λεφτά;
Η κυβέρνηση δανείζεται απ' το ίδρυμα για φοιτητικά δάνεια
και τα ξανασπρώχνει εκεί.
Έτσι, αντί να πάνε από εδώ, πάνε από εκεί.
Άρα η οικονομία δεν επηρεάζεται.
Η κυβέρνηση, ουσιαστικά, έκρυψε το δημόσιο χρέος
στους τραπεζικούς λογαριασμούς φοιτητών.
Αν φτιάχναμε μια τέτοια μηχανή για τη γνώση,
έχοντας ως επίκεντρο τους φορείς γνώσης…
Που διαφέρουν απ' της οικονομίας, έτσι;
Η γνώση είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα.
Να προσπαθήσουμε να το σχεδιάσουμε;
-Θα μπορούσαμε. -Ας φανταστούμε.
Εγώ, πιθανότατα, θα ξεκινούσα με ένα είδους…
Θα ξεκινούσα με τη γέννηση.
-Κι ο θάνατος στο τέλος. -Ναι.
Θα είχα έναν μεγάλο καταρράκτη. Γεννιούνται πολλοί άνθρωποι.
Πέφτουν σε αυτό το μηχάνημα
και, στο τέλος, πεθαίνουν.
Στη μέση, όμως, έχουμε τη σχολική ηλικία.
Μετά, την πανεπιστημιακή ηλικία
και, μετά, την εργασιακή φάση.
Όταν φτάνεις εδώ,
κάποιοι είναι εργαζόμενοι και κάποιοι είναι άνεργοι.
Μερικοί εργάζονται.
Πανεπιστήμιο, απόκτηση γνώσης.
Ποιος πληρώνει; Το είπαμε νωρίτερα αυτό.
Στρέφομαι στο μηχάνημα του Φίλιπς.
Στις ροές της μηχανής του Φίλιπς.
Είναι ενδιαφέρον.
Θες να χρησιμοποιήσεις το μηχάνημα του Φίλιπς.
Θες να βάλεις αυτό στη μηχανή του;
Κοίτα, είναι…
-Παραλληλισμός. -Θέλω κάτι ανεξάρτητο.
Είναι ανεξάρτητη μηχανή, αλλά συνδέονται.
-Οικονομία και γνώση συμβαδίζουν. -Εντάξει.
-Συνδέονται. -Γιατί συνδέονται;
Ποιος πληρώνει για τα πανεπιστήμια;
Ποιος έχει όλα τα λεφτά αυτήν τη στιγμή;
Η Google, η κοινωνία της γνώσης, της πληροφορίας.
Γνώση και οικονομία συνδέονται στενά.
Έτσι ήταν πάντα; Γνώση και οικονομία
-συνδέονταν ανέκαθεν; -Εννοείται.
Οι μηχανικοί ξέρουν
ότι η Βιομηχανική ήταν σημαντικότερη
απ' τη Γαλλική Επανάσταση.
Εμείς εστιάζουμε
στον πλούτο που επέφερε η Βιομηχανική Επανάσταση.
Άρα, γνώση και οικονομία συνδέονται άμεσα;
Ναι.
ΕΞΑΓΩΓΕΣ
Αν ήθελα να μεταφέρω κάτι στους φοιτητές μου;
Το νερό. Για δύο λόγους.
Πρώτον, αποτελούμαστε κυρίως από νερό,
το χρειαζόμαστε. Το νερό είναι η αρχή των πάντων.
Λειτουργεί, επίσης, κι ως μεταφορά για τα πάντα σχεδόν.
Πρακτικά, το νερό είναι το παν.
Υπάρχει μια άποψη που θέλει την εκπαίδευση και τη γνώση
ξέχωρα απ' την οικονομία.
Ναι.
Κι αυτό είναι κάτι που αμφισβητώ.
-Διότι… -Καλά κάνεις.
Θεωρώ ότι ήθελε τόσο
να επαγρυπνήσει τον κόσμο…
Η Άρεντ ήξερε πώς θα μπορούσε να είναι μια αξιοσέβαστη πολιτική
κι όχι με ουτοπικό τρόπο.
Διότι πίστευε ότι το είδος της πολιτικής
που, ενίοτε, αποκαλούσε "δημόσια ελευθερία" υπήρξε.
Υπήρξε στο Μέγα Παλάτιον, στην Αμερικανική Επανάσταση,
στη Παρισινή Κομμούνα.
Επομένως, δεν πρόκειται για μια ουτοπική ιδέα.
Υπήρξε και μπορεί να υπάρξει ξανά
αν ο κόσμος το έκανε, αλλά
θέλοντας να δώσει έμφαση
στην αξιοπρέπεια και τον ξεχωριστό χαρακτήρα της πολιτικής,
μερικές φορές, διαχωρίζει με τρόπο αυστηρό
την πολιτική και την κοινωνική σφαίρα,
συγκαταλέγοντας την οικονομία στη δεύτερη.
Δηλαδή,
διαχωρίζει για τα καλά
την πολιτική απ' την οικονομία.
Ο τρόπος που θα αντιμετώπιζα τη νοοτροπία της Άρεντ θα ήταν ο εξής:
αν θες να πάρεις τις ιδέες σου,
της ιδέες της Άρεντ, περί πολιτικής δράσης και πολυφωνίας στα σοβαρά,
πρέπει να σκεφτείς πολύ καλά
τις οικονομικές συνθήκες που μπορούν να τις υλοποιήσουν.
Αυτή είναι εσωτερική κριτική και το τυφλό σημείο της Άρεντ, κατ' εμέ.
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΤΟΚΙΟ, ΙΑΠΩΝΙΑ
-Χάρηκα πολύ. -Κι εγώ.
Αυτό είναι το σχολείο μας. Είμαστε στο ισόγειο.
Δεν υπάρχουν παιδιά εδώ τώρα. Είναι όλα επάνω.
Έχουμε επιστρέψει… Ορίστε.
Από την καλοκαιρινή κατασκήνωση.
Γράφουν τις σκέψεις τους
για την κατασκήνωση πάνω. Πάμε πάνω, λοιπόν;
Ένα ζήτημα που προέκυψε είναι
"Πώς διαφέρει το σχολείο σου από τα άλλα;"
Ένα βασικό χαρακτηριστικό του σχολείου μας
είναι το "εννοιολογικό" πρόγραμμα διδασκαλίας.
Δεν βασίζεται σε δραστηριότητες.
Θέλουμε τα παιδιά να κατανοούν
και να μπορούν να εκτιμούν έννοιες, να συνδέουν ιδέες μεταξύ τους.
"Διεπιστημονικότητα", όπως είπες.
Η θέαση, δηλαδή, ενός προβλήματος από πολλές διαφορετικές οπτικές,
η απόκτηση ικανοτήτων κι η προσαρμογή σε διαφορετικούς τομείς
και η κατανόηση της σύνδεσης όλων αυτών,
το πώς σχετίζονται.
Κάθε επίπεδο έχει ελεύθερο χρόνο κάποια στιγμή στην εβδομάδα.
Τότε, μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν.
Δεν τους λέμε τι να κάνουν.
Αποφασίζουν μόνα τους εξ ολοκλήρου.
Τεμπελιάζουν, διαβάζουν βιβλία,
πηγαίνουν έξω, στο πάρκο.
Αν πάνε έξω, πάνε χωρίς επίβλεψη.
Εμπιστευόμαστε την κρίση τους.
Είναι πολύ σημαντική η στιγμή που αποφασίζουν τι θα γίνει.
Ο μαθητής είναι το επίκεντρο.
ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Θέλαμε να δημιουργήσουμε έναν διαφορετικό χώρο.
Μεταπτυχιακοί στις Καλές Τέχνες
ξόδευαν πολλά λεφτά για σπουδές στη Νέα Υόρκη
κι εμείς το θεωρούσαμε τρελό.
Θα το κάναμε σύντομο
και έντονο.
Κάτι μεταξύ ειδικότητας και εντατικής εκπαίδευσης.
Και φτιάξαμε αυτό το εναλλακτικό πρόγραμμα.
Κόσμος έρχεται για δέκα βδομάδες για μια πολύ δομημένη εμπειρία.
Για ποιον λόγο
δεν επιδιώξατε τη διαπίστευση;
Είναι δέκα βδομάδες, μα δεν φεύγεις με μεταπτυχιακό,
-με μεταπτυχιακό τίτλο. -Ναι.
Είμαστε ανεπίσημοι.
Ξέρεις, δεν…
Δεν είμαστε αναγνωρισμένοι.
Το κάνουμε όπως εμείς θέλουμε, κατάλαβες.
Δεν μπήκαμε ποτέ στη διαδικασία.
Το νόμιμο όνομα της σχολής μας είναι SFCP.
Απαγορεύεται να έχεις τη λέξη "σχολή"
αν δεν έχεις περάσει απ' το υπουργείο παιδείας.
Είμαστε κάτι εναλλακτικό.
Δεν πήγαμε προς αυτήν την κατεύθυνση.
Επομένως,
δεν είμαστε διαπιστευμένοι, μα οι φοιτητές παίρνουν πολλά.
Παίρνουν πολλές γνώσεις, όχι πτυχίο.
Κάποιος που μελετά τη Χάνα Άρεντ
ένα βασικό συμπέρασμα που εξάγει δεν είναι
ότι εκπαίδευση και κυβέρνηση πρέπει να υπάρχουν χωριστά;
Η επέμβαση της πολιτείας στην εκπαίδευση είναι κάτι το καταστροφικό για εκείνη.
Η εκπαίδευση, για εκείνη,
πρέπει να είναι ένα ιδιωτικό και κοινωνικό ζήτημα.
Όχι ένα πολιτικό ζήτημα.
Ο μοναδικός ρόλος της πολιτείας
θα πρέπει να είναι το να διασφαλίζει την ύπαρξη δημόσιας εκπαίδευσης.
Μα στο τι γίνεται στην τάξη, στο τι γίνεται στην εκπαίδευση
οι πολιτικοί δεν πρέπει να επεμβαίνουν.
Τα δημογραφικά στοιχεία των φοιτητών; Τι γίνεται με αυτό;
Είναι νεαροί ενήλικες ή και μεγαλύτεροι.
Έχουμε, δηλαδή, φοιτητές που είναι από 20 χρονών
μέχρι 50, 60.
Είχαμε φοιτητές που ήταν ήδη επαγγελματίες.
Έκαναν διάλειμμα από τη δουλειά.
Είναι δέκα βδομάδες. Μπορείς να πείσεις το αφεντικό σου.
"Θέλω τρεις μήνες για σπουδές".
Διδάσκω "Αναδημιουργία του Παρελθόντος".
Μιλάμε για διάφορους καλλιτέχνες.
Όπως για τη Βέρα Μόλναρ, μια Ουγγαρέζα καλλιτέχνιδα,
με βάση το Παρίσι από το '70,
που ανέπτυξε τις μηχανές σχεδίασης
και τα αλγοριθμικά σχέδια.
Οι μαθητές τη μελετούν
και πρέπει να αναδημιουργήσουν κι ένα έργο της
με σύγχρονα μέσα.
Και το ωραίο πιστεύω ότι είναι
πως, συχνά, υπάρχει ένα κενό.
Είναι πολύ όμορφο κενό.
Συζητάμε γι' αυτό, το αναλογιζόμαστε.
Για μένα, εκεί βρίσκεται η ποίηση.
Καθώς και στο ότι το παρελθόν υπάρχει για να αλληλοεπιδρούμε μαζί του.
ΑΝΤΙΣ ΑΜΠΕΜΠΑ, ΑΙΘΙΟΠΙΑ
Τι ιδιαίτερο έχει το εθνικό σας μουσείο;
Το Εθνικό Μουσείο είναι…
-Υπάρχουν τέσσερις συλλογές. -Ναι.
Ο αρχαιολογικός και ο παλαιοντολογικός είναι οι πιο σημαντικοί τομείς.
Εκεί βρίσκεις…
απολιθώματα
ανθρώπινης προέλευσης, την απαρχή της ζωής.
Θα βρω τις απαρχές του ανθρώπου εδώ;
Ναι.
Η Αιθιοπία είναι η χώρα των απαρχών.
Είναι η πηγή των ανθρώπων.
Είμαστε σίγουροι, λόγω της ανακάλυψης της Λούσι κι άλλων ανθρωπιδών
που θα δεις στο μουσείο.
ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΘΙΟΠΙΑΣ
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Γεια! Χαίρομαι πολύ που σε γνωρίζω.
Κάνουμε…
Αυτό…
Το κάνουμε στη νότια Γαλλία και στη Λυών. Τρία φιλιά.
Είσαι η έφορος του μουσείου;
Ναι, είμαι η έφορος του μουσείου.
-Έχουμε δύο τμήματα. -Ναι.
Το εργαστήριο και την έκθεση εδώ.
Τι θα δούμε, λοιπόν, τώρα;
Τον καλούπι της Λούσι.
-Το καλούπι; -Ναι.
Είναι το πρώτο ευρεθέν απολίθωμα με το χαρακτηριστικό
της δίποδης βάδισης.
Ναι.
Η Λούσι είναι ξεχωριστή γιατί βρέθηκε πριν 42 χρόνια,
το 1974.
Και κατάλαβαν το πρώτο…
Βρήκαν σχεδόν πάνω από το 40% του σώματός της.
Έδωσε λεπτομερείς πληροφορίες για τον διποδισμό
και τη μορφολογία του φύλου.
Πολλά πράγματα. Γι' αυτό είναι ξεχωριστή.
Αυτό το απολίθωμα ακόμα ερευνάται.
-Μπορούσε να σκεφτεί; -Ναι.
Ο εγκέφαλός της είναι περίπου 500 κυβικά εκατοστά.
Μα ακόμα κι αυτό το μέγεθος μεταβάλλεται με τον καιρό.
Άρα μπορούσε να αναπτύξει σκέψεις.
Ναι, μπορούσε.
Θέλω να ρωτήσω το εξής:
Ήταν…
Εκπροσωπεί την αρχή της γνώσης;
Για εμάς, ναι.
-Είναι η πρώτη που… -Ποιους εμάς;
Για μας,
για τον Homo sapiens sapiens ή τον σύγχρονο άνθρωπο,
είναι η αρχή της γνώσης,
γιατί βρέθηκε αρκετά χρόνια πριν
και μας διαφώτισε πλήρως για το μέγεθος.
Είναι η αρχή της γνώσης για τον σύγχρονο άνθρωπο.
Λούσι.
Είσαι νεκρή.
Ήσουν νέα.
Βλέπω τον φρονιμίτη σου.
Θεωρώ ότι
πέθανες σε νεαρή ηλικίας.
Τι έκανε λέει;
-Η Λούσι έχει έναν φρονιμίτη. -Άρα ήταν…
Σκέφτομαι τη βιολογική της ηλικία.
-Σκέφτεσαι τη βιολογική ηλικία… -Της Λούσι.
Πέθανε νέα.
Ίσως 18 ή 20 χρονών.
Λυπάμαι που πέθανες τόσο νέα.
Έχασες πολλά πράγματα,
αλλά, Λούσι, πρέπει να σου πω
ότι χαίρομαι που η Μετασέμπια
κι οι συνάδερφοί της
σου βρήκαν έναν σπουδαίο φίλο.
-Φίλο; Τον Άρντι; -Τον Άρντι,
που είναι πολύ μεγαλύτερός σου.
Έζησε ένα εκατομμύριο χρόνια πριν από σένα.
Αλλά, τουλάχιστον, δεν είσαι μόνη.
Είναι σημαντικό αυτό, πιστεύω.
Με τη θυσία τους, έγιναν για εμάς οι αρχές της γνώσης.
-Αυτή είναι η μία εκδοχή. -Ναι.
ΠΡΩΙΜΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΔΕΣ
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ: ΜΕΘΟΔΟΙ
Δεν ξέρουμε την ακριβή προφορά.
Έχουμε μια ιδέα λόγω της κοπτικής γλώσσας
που ακούμε ως σήμερα στη λειτουργία.
Είναι η πιο πρόσφατη φάση της αιγυπτιακής γλώσσας.
Ωστόσο, δεν ξέρουμε την ακριβή προφορά
των αρχαίων αιγυπτιακών.
ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Μίλησε μου για το πού
βρέθηκε η Στήλη της Ροζέτας.
Ονομάζεται η Στήλη της Ροζέτας γιατί βρέθηκε στη Ροζέτα.
Θα τη δείξεις στον χάρτη;
Να η Ροζέτα.
Ο Ναπολέων δεν ήταν εκεί, σωστά;
Όχι, δεν ήταν.
Βρέθηκε από έναν στρατιώτη του Ναπολέοντα.
Τη βρήκε
κι αμέσως κατάλαβε τη σημασία του κειμένου.
Αργότερα, όταν ο Ναπολέων ηττήθηκε, πέρασε στα χέρια του Στέμματος.
Τι πραγματεύεται το κείμενο;
Είναι το ίδιο κείμενο γραμμένο σε διαφορετικές γλώσσες.
Αυτό το κείμενο λέει ότι κάθε ναός πρέπει να έχει ένα τέμενος,
ειδικό τέμενος, με ένα συγκεκριμένο άγαλμα του Πτολεμαίου Ε'
που πρέπει να λατρεύεται.
Με άλλα λόγια,
η επικοινωνία ξεκίνησε με το εμπόριο;
Αυτό ήταν το πιο σημαντικό πράγμα στην αρχή, προφανώς.
Αν στείλω ένα προϊόν απ' το ένα μέρος στο άλλο,
πρέπει να γράψω τις οδούς
ή τις ποσότητες ή ό,τι άλλο.
Αυτή ήταν η πρώτη χρήση των ιερογλυφικών και των συμβόλων.
Αργότερα, προσαρμόστηκαν και σε άλλους τομείς. Σε τελετουργικά.
Ήταν πολύ σημαντικό. Μπήκαν σε ναούς, για παράδειγμα.
Ή χρησιμοποιήθηκαν για κρατικά ζητήματα.
Γνωρίζετε το βάρος της Στήλης της Ροζέτα;
Είναι γραμμένο κάπου εδώ. Είναι βαριά.
Δεν είναι εύκολο να… Ναι, λέει ότι είναι 762 κιλά.
Δεν μετακινείται εύκολα, λοιπόν.
Και ήθελα να τη βάλω στη βαλίτσα μου.
Έχουμε πολλά αντίγραφα στα μαγαζιά. Όμορφα, μικρά αντίγραφα.
Έχω αρκετά στο σπίτι.
Ποιον χαρακτηρίζει η Χάνα Άρεντ ως τέρας;
Ο κόσμος πιστεύει
ότι αν κάποιος κάνει διαβολικές ή τερατώδεις πράξεις
είναι τέρας.
Ένα τέρας είναι ένας σαδιστής,
κάποιος που θέλει να βλάψει για ίδιον όφελος,
κάποιος διεστραμμένος. Για εκείνη, όμως,
φυσιολογικοί άνθρωποι,
υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μπορούν να διαπράξουν
τέρατα.
Θα έλεγε ότι οι πράξεις ήταν τερατώδεις,
ακραίες,
μα το ίδιο το άτομο δεν είναι τέρας.
Αυτό είναι που πρέπει…
Αν θες να καταλάβεις την έννοια του κακού τον 20ό αιώνα,
πρέπει να καταλάβεις τους ανθρώπους.
Δεν μιλάμε για ψυχωτικούς.
Για άτομα του περιθωρίου.
Μπορεί να μιλάμε
για καθημερινές καταστάσεις, για απλούς γραφειοκράτες.
Μα υπό συγκεκριμένες συνθήκες,
μπορεί να εμπλακούν σε ανόσιες πράξεις.
Στη συνέχεια, προτείνω την αναθεώρηση
της ανθρώπινης υπόστασης
υπό το βοηθητικό πρίσμα των πιο πρόσφατων εμπειριών
και φόβων μας.
Προτείνω, λοιπόν, κάτι πολύ απλό.
Αρκεί, απλώς, να σκεφτόμαστε τι κάνουμε.
ΤΟΚΙΟ, ΙΑΠΩΝΙΑ
Νέλι Σαν.
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ
ΥΠΝΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
ΥΠΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Παίρνεις βαθιά ανάσα και μετά εγώ μετράω απ' το δέκα προς το ένα.
Σταδιακά, το σώμα χαλαρώνει.
Μετά, σταδιακά, ανοίγει η πόρτα
κι εγώ φτάνω στα πιστεύω τους.
Που, συνήθως, είναι καταπιεσμένα, μη ορατά.
Όταν βρίσκεσαι σε κατάσταση υπνωτισμού, το μυαλό ανοίγει.
Το ασυνείδητο ανοίγει
και συνδέεται με τον ανώτερο εαυτό μας.
Κάπως έτσι.
Ή με την ψυχή ή…
με κάποιου είδους
απεριόριστη συνειδητότητα.
Και μετά βρίσκεις απαντήσεις.
Ναι.
Να δοκιμάσουμε;
-Τρία… -Σκέφτομαι.
-Δύο… -Σκέφτομαι ελεύθερα.
Ένα…
Βλέπεις κάτι;
Ή…
Σωστά; Ή…
Εικόνες;
-Γεια! -Νέλι Σαν;
Τώρα, δύο παλαμάκια.
ΘΕΑΤΡΟ ΝΟ
Ναι!
ΘΕΑΤΡΟ ΜΠΟΥΝΡΑΚΟΥ
ΜΑΘΗΜΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΑΡΙΟΝΕΤΩΝ ΑΒΑΤΖΙ
Χάνα Άρεντ, α λα ιαπωνικά.
ΜΑΘΗΜΑ ΞΥΛΟΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΡΙΟΝΕΤΩΝ ΑΒΑΤΖΙ
Βασικά,
ταξιδεύω στον κόσμο ψάχνοντας τις ρίζες της γνώσης.
Χάνα Άρεντ.
Αυτό το κεφάλι φτιάχνω.
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ MAYWAY DENKI
ΚΕΝΤΡΟ ΧΑΝΑ ΑΡΕΝΤ, Ν. ΥΟΡΚΗ
Σοβαρά τώρα;
Εδώ είναι η βεράντα-καπνιστήριο του Κέντρου Χάνα Άρεντ.
Καπνιστήριο;
Ο Ρότζερ θα σ' τα πει καλύτερα,
μα όταν πήγε στον Λίον Μπότστιν,
τον πρόεδρο του Κολεγίου Μπαρντ,
και ζήτησε να φτιάξει το κέντρο
στο σπίτι της Μαίρη Μακάρθι,
γιατί η Μακάρθι ήταν η καλύτερη φίλη της Άρεντ,
είπε "Μόνο αν η βεράντα γίνει καπνιστήριο",
διότι η Χάνα Άρεντ, όπως ξέρεις, δεν σταμάτησε ποτέ να καπνίζει.
Να πάρει. Όχι στο φόρεμά μου.
Η αίθουσα σεμιναρίων μας κι αυτό είναι το γραφείο της Άρεντ.
Μεταφέρθηκε εδώ από το διαμέρισμά της στη Ρίβερσαϊντ Ντράιβ
μετά τον θάνατό της.
Σύμφωνα με τον Τζέρι Κον, τον διαχειριστή της διαθήκης,
στη διαθήκη δεν έγινε λόγος γι' αυτό.
Ο εκτελεστής της διαθήκης τον πήρε και τον ρώτησε τι να το κάνει
και αποφασίστηκε να το πάρει το Μπαρντ.
Μπορείς να κάτσεις σ' αυτό.
Να φας σ' αυτό, μερικές φορές, όταν έχουμε διαλέξεις.
Σε αυτό το άθλιο πράγμα από φορμάικα
έγραφε στο διαμέρισμά της.
Με συγκινεί πολύ αυτό, η αλήθεια είναι.
Πήδηξα πάνω του με το που το είδα.
Συμβαίνει όντως αυτό.
Χαίρομαι πολύ που μετακινώ αυτό το γραφείο μαζί σου.
Πρόκειται για μια απ' τις μεγαλύτερες τιμές που είχα ποτέ.
Λέω να το βάλουμε εδώ, ας πούμε.
Μην πέσεις.
-Για να δούμε. -Πάει κι άλλο πίσω.
Φανταστικά. Ναι, τέλεια.
Ωραία. Μπορούμε να πάρουμε αυτές τις δύο καρέκλες.
Γιατί δεν παίρνουμε καθαρές καρέκλες από μέσα;
Ναι, έχεις δίκιο. Αυτές εδώ πρέπει να είναι βρόμικες.
Ναι, μία. Τέλεια.
ΧΩΡΙΟ ΔΙΑΛΕΞΗΣ THE LIFE OF THE MIND (1973)
"Τι κάνουμε όταν απλώς σκεφτόμαστε;
Τι είμαστε όταν περιβαλλόμαστε από συνανθρώπους;
Είμαστε μόνο με τον εαυτό μας;"
ΧΑΝΑ ΑΡΕΝΤ ΜΠΛΑΤΣΕΡ, ΑΝΟΒΕΡΟ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Αυτό που αγαπώ στη Χάνα Άρεντ
είναι ότι έγραφε για κάθε είδους καθημερινά γεγονότα.
Ρίσκαρε, προκάλεσε, τόλμα.
Ήταν αγέρωχη
κι αυτό θέλω στο κέντρο.
Αυτό με τράβηξε σ' εκείνη.
Αυτό το κλίμα θέλω να πετύχω στο κέντρο.
Ανέκαθεν λέγαμε ότι το Κέντρο Άρεντ
είναι ένα μέρος όπου αναλογίζεσαι πολιτικά και ηθικά θέματα
του κόσμου σαν τη Χάνα Άρεντ.
Φόβος περιβάλλει,
συλλογικός φόβος, τη γνώση όπως και το ζήτημα του κατόχου της.
Διανύουμε
εδώ και 200 χρόνια περίπου
μία περίοδο
στην οποία, κατά τον Νίτσε, ο Θεός πέθανε,
και την οποία η Άρεντ
αποκάλεσε εποχή της έλλειψης στέγης και της μοναξιάς.
Είναι μια εποχή κατά την οποία
αυτό που διερωτόμαστε κυρίως είναι:
Ποιος είμαι και γιατί είμαι εδώ;
Δεν έχουμε προφανείς απαντήσεις.
Κάποτε ήταν η θρησκεία, η παράδοση, η οικογένεια, το έθνος.
Οτιδήποτε. Η εθνοτική ομάδα, η φυλή.
Κι όταν δεν έχει προφανείς απαντήσεις σε αυτό,
έρχεται, όπως λέει η Άρεντ,
το μεταφυσικό άγχος, η μεταφυσική έλλειψη στέγης,
το αίσθημα έλλειψης ριζών,
η μοναξιά
και το αίσθημα της στέρησης.
Και, σε μια τέτοια εποχή,
ελκυόμαστε
ως άνθρωποι που αναζητούν νόημα,
από τις ιδεολογίες.
Από τις βολικές αλήθειες.
Και…
αυτό είδε να συμβαίνει
και με το Ναζισμό και με τον Κομμουνισμό.
Μα είναι ευρύτερο φαινόμενο.
Το θέμα δεν είναι αυτά κινήματα,
αλλά η μοντέρνα εποχή.
Η δύναμη της ιδεολογικής βεβαιότητας σήμερα
υποκινείται σε μεγάλο βαθμό από τον φόβο της μοναξιάς.
Αυτή η βεβαιότητα μας δίνει έναν σκοπό, μία γραμμή.
Το άτομο πλέον αμφισβητεί αυτήν τη γραμμή.
Την αμφισβητεί.
Δεν είναι μόνο μια πολιτική απειλή: απειλείται όλη σου η κοσμοθεωρία.
Είναι τρομερό.
Αν αμφισβητήσω έναν υποστηρικτή της Μαρίν Λε Πεν ή του Τραμπ
ή έναν πολέμιο του Τραμπ ή της Λε Πεν
θα μιλούσαμε περί καταστροφολογίας
όχι πολιτικής.
Θα μιλούσαμε για σατανικούς ηγέτες.
Και
η διαφωνία μας
βασίζεται στο ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι κακοί άνθρωποι.
Αυτό συμβαίνει επειδή φοβόμαστε απίστευτα να αμφισβητήσουμε
την αυταξία μας
η οποία έχει πια παγιδευτεί
σε αυτό το πολιτικό κίνημα.
Για μένα, αυτή είναι η επικρατούσα φοβία.
Αυτή είναι η πηγή του σύγχρονου φόβου,
αυτού του βαθύ άγχους
μήπως αποκαλυφθεί η μοναξιά μας.
Αυτό ήταν. Ρίχνει καρεκλοπόδαρα.
Το τέρας του ουρανού έπεσε πράγματι στη Γη σήμερα.
Λυπάμαι.
-Θες να έρθεις κάτω απ' την ομπρέλα; -Ναι!
-Πάμε; -Ναι, το έχουμε.
Ωχ!
Άσχημα τα πράγματα.
Ωραία.
Να 'μαστε.
Θεέ μου.
-Συγγνώμη γι' αυτό. -Δεν πειράζει.
Δεν είναι τελειωμένη.
-Είναι η Χάνα Άρεντ; -Ναι, αλλά είναι ημιτελής.
-Χρειάζεται μαλλιά. -Ναι.
Πρέπει να τις βάλουμε τα χέρια και τα πόδια,
όλα αυτά. Και φτιάξαμε κι ένα αυθεντικό κιμονό στην Ιαπωνία.
Μάλιστα.
Και ξέρεις τι είναι αυτό.
Μια κατασκευάστρια μαριονετών Αβάτζι μου 'δωσε μέρη.
-Υπέροχα. -Και θέλει και σωστό βάψιμο.
Τέλειο.
Το τόσο δραματικό κλίμα δεν ήταν στο πρόγραμμα.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΠΑΡΝΤ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Καλημέρα. Να σε αποκαλώ "κύριο πρόεδρο";
Πέρνα.
Θέλω πολύ να μάθω τη γνώμη σου γι' αυτό.
Τι κάνει;
Η ιδέα ήταν να συναντώ μαθητές της Άρεντ
και να δίνω φωνή στη μαριονέτα με τη βοήθειά τους.
Πες μου για τις σχέσεις σας.
Ξεκίνησες να μου μιλάς γι' αυτό.
Ήμουν μαθητής.
Θα ήταν υπερβολή αν έλεγα ότι είχα σχέσεις μαζί της.
Τη γνώρισα στα 16 μου.
Αποφοίτησα στα 20.
Ήταν πάρα πολύ ευγενική μαζί μου.
Αυτό που έμαθα ήταν να παρατηρώ τη σκέψη της.
Το πώς αντιδρούσε σε κάτι που της έλεγαν.
Ήταν, όπως συνηθίζω να λέω για εκείνη,
σαν να βρισκόσουν μέσα σε ένα ρολόι και να έβλεπες
τον μηχανισμό
να κινείται.
Παρατηρούσες τη σκέψη της
ως αντίδραση σε ένα λεκτικό ερέθισμα κάποιου άλλου ανθρώπου.
Εδώ περνάς κυρίως τον χρόνο σου;
Δεν ξέρω. Ναι. Συνέχισε.
-Θέλω να σε ρωτήσω… -Ναι.
Κάνω, λοιπόν, αυτό το ταξίδι
της αναζήτησης του πυρήνα της γνώσης,
-και καταλαβαίνω… -Σε ποιον πυρήνα;
Πού βρίσκονται οι ρίζες της γνώσης;
-Πού; -Θα βάλω την πληροφορία στη βαλίτσα
και θα την πάω στους μαθητές μου μη αφηρημένα.
-Οι ρίζες της γνώσης. -Ναι.
Θέλω να την πάρω μαζί μου
ή, τουλάχιστον, θέλω να πιστεύω ότι είναι κάτι εφικτό.
Να τους την πάω τον Σεπτέμβριο, όταν ξεκινούν τα μαθήματα.
Οι ρίζες.
Είναι κάτι που δεν με απασχόλησε ποτέ.
"Αν το να σκέφτεσαι είναι μια αυτοτελής δραστηριότητα
και η μόνη επαρκής για αυτήν παρομοίωση
προερχόμενη απ' τη συνήθη αισθητική εμπειρία
είναι η αίσθηση του να ζεις,
τότε όλα τα ερωτήματα που αφορούν
τον σκοπό του να σκέφτεσαι μένουν αναπάντητα".
Προκειμένου να βιώσεις ουσιαστικά την έννοια του "σκέφτομαι",
πρέπει να βιώσεις την εμπειρία του να είσαι τέρας;
Η ικανότητα μας να προσαρμοζόμαστε στο απαράδεκτο είναι τρομερή.
Άρα για να είσαι αξιόλογος πρέπει να είσαι ήρωας.
Πρέπει και αυτό δεν είναι σωστό.
Και…
Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί,
ειδικά τώρα σ' αυτήν τη χώρα.
Ως πολίτες δεν πρέπει να ανεχόμαστε πράγματα που δεν πρέπει,
να τα δεχόμαστε και, έτσι, να τα επιτρέπουμε.
Δεν φαίνεται ότι τα επιτρέπουμε, μα το κάνουμε.
Η χώρα γιατί δεν κατέβασε ρολά
όταν χώριζαν τους μετανάστες,
τα παιδιά απ' τους γονείς;
Γιατί αυτή η χώρα αδιαφορεί
παρόλο που έχει
έναν πρόεδρο
ο οποίος φαίνεται να προκαλεί τεράστιο κακό
στην ευημερία τη δική της
ή και όλου του κόσμου;
Ταξιδεύω πολύ τους τελευταίους μήνες. Όπως γνωρίζεις,
ως ακαδημαϊκός και εκπαιδευτικός,
το καλοκαίρι δεν είναι ατέλειωτο και πρέπει να επιστρέψουμε
στους φοιτητές μας. Άρα αυτό δεν θα κρατήσει για πάντα.
Το να σκέφτεσαι
μια πράξη εφόσον μιλάς, είπες…
Το να σκέφτεσαι μια πράξη εφόσον μιλάς,
πρακτικά, δεν είναι τόσο εύκολο, να το ξέρεις.
Τι πίστευε ως προς το σε ποιον ανήκουν οι σκέψεις μας.
Είναι δικά μας δημιουργήματα;
Ήθελε να χαράξει μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή μεταξύ γνώσης
και σκέψης.
Η γνώση ενδιαφέρεται κατά κύριο λόγο για την αλήθεια.
Θέλω να μάθω
πώς λειτουργεί ένας συγκεκριμένος μηχανισμός.
Θέλω να καταλάβω…
Αυτό απαιτεί γνώση που μπορεί να επιβεβαιωθεί, να δοκιμαστεί.
Η σκέψη
έχει να κάνει με το νόημα,
με την αναζήτηση λογικής στα πράγματα.
Αυτήν την αέναη δραστηριότητα ύφανσης και ξηλώματος
έβλεπε ως τον πυρήνα της σκέψης.
Οι εμπειρίες μας καθορίζουν τα πάντα.
Και πιστεύω ότι πρέπει
να καταλάβεις τις εμπειρίες της.
Είναι αλήθεια.
Για εκείνη, η σκέψη έχει πάντα
τις βάσεις της στην εμπειρία
και όχι σε κάτι ουρανοκατέβατο και αφηρημένο.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΙΜΟΝΟ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΟΥΣΤΟΥΜΙΩΝ
Εξήγησέ της τι συμβαίνει.
-Θα της φτιάξουμε… -Χάνα τη λένε.
-Χάνα. -Χάνα, μάλιστα.
Θα σου φτιάξουμε ένα πολύ όμορφο κιμονό
από αυτό το ύφασμα που είναι βαμμένο στο χέρι
και το οποίο με μεγάλη επιτυχία έφτιαξε η Νέλι.
Θα κάνουμε τα μανίκια ημι-επίσημα,
για ημι-επίσημες περιστάσεις.
ΣΙΚΕΛΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ
Έχεις λάβει το Βραβείο Χάνα Άρεντ
για την πολιτική σκέψη.
Δεν ξέρω γιατί, αλήθεια.
Είναι αστείο να σου δίνουν βραβείο επειδή μπήκες φυλακή.
Το να βρίσκεσαι στη φυλακή
συνεπάγεται πολλά, συνεπάγεται να είσαι μόνο ένα σώμα.
Δεν πρέπει να έχεις συναισθήματα, σκέψεις,
ή να ασκείς κριτική. Επομένως, είναι περίεργο
που λάβαμε βραβείο επειδή ήμασταν ένα σκέτο,
γυμνό σώμα για δύο χρόνια.
Κι αυτό είναι
μια ενδιαφέρουσα αντίφαση.
Αλλά ο πολιτισμός οφείλει την ύπαρξή του στις αντιφάσεις.
Πιστεύεις ότι είσαι τέρας;
Δεν αυτοπροσδιορίζομαι ως τέρας.
Είμαι πιο πολύ πανκ ή…
δεν ξέρω, μάγισσα;
Στην ποινική υπόθεσή μας,
είχαμε όλα αυτά τα πράγματα, διαβολικούς χορούς,
πολεμούσαμε με…
αόρατους δαίμονες.
Απλώς παίζαμε μποξ,
νοητό μποξ.
Δεν πολεμούσαμε με δαίμονες.
Κι έλεγαν "Πρέπει να καλέσουμε εξορκιστή" και τέτοια πράγματα.
Αλλά είναι συνηθισμένες οι γυναίκες σ' αυτά.
Αυτό που προσπαθώ να επεξεργαστώ τώρα είναι
τι είδους τέρατα έφερε η φυλακή
στο μυαλό μου.
Και ανακάλυψα ότι έχω μέσα μου έναν εγκληματία,
όχι έναν καλό εγκληματία, όμως.
Ένα άτομο που έχει απαξιώσει τα πάντα
γιατί έμεινε στη φυλακή 12, 15, 20 χρόνια.
Θέλει να καταστρέψει τα πάντα και να απαξιώνει τα πάντα.
Ανακάλυψα, λοιπόν, ότι έχω εσωτερικοποιήσει
αυτό το άτομο.
Μερικές φορές πλέον, όταν πάω να δοκιμάσω πράγματα,
απαξιώνω τα πάντα στο λεπτό.
Όταν προσπαθώ να φτιάξω, δεν ξέρω, ένα έργο τέχνης,
μου βγαίνει εκείνος ο εαυτός
κι είμαι σε φάση "Τι σκατά είναι αυτό; Μαλακίες!"
Όταν πια πάω να γράψω πανκ μουσική,
αυτό το άτομο βγαίνει στην επιφάνεια και λέει "Τραγουδάς καλά;"
Θέλει να είναι όλα όμορφα και ιδανικά.
Είναι ένα γενικό κομμάτι της εγκληματικής κουλτούρας.
Για να πραγματοποιηθεί
ένα δρώμενο σαν αυτό των Pussy Riot στον καθεδρικό της Μόσχας,
τι προηγήθηκε;
Σκεφτόμασταν να κάνουμε κάτι σε αυτόν τον καθεδρικό τουλάχιστον τρία χρόνια,
διότι μας ενδιέφερε πολύ
αυτή η σχέση μεταξύ του κράτους μας
και της Εκκλησίας.
Κάναμε πρόβα τρεις βδομάδες.
Γράψαμε τα τραγούδια γρήγορα,
σε μία μέρα. Και ξεκίνησε
με εμένα να τραγουδάω Ραχμάνινοφ,
τον Ρώσσο συνθέτη.
Το κάνεις μία τώρα;
Το πρωτότυπο είναι πιο αργό.
Πρόκειται για τη δική του ερμηνεία της προσευχής της Παναγίας.
Κάναμε πρόβα σε μιας παλιάς εκκλησίας
το υπόγειο μέρος μια φορά, μα, όταν άκουσαν τους στίχους μας,
μας είπαν "Δεν μπορείτε να ξανακάνετε πρόβα εδώ".
Πήγαμε σε ένα μετρό και μετά καταλήξαμε σ' ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο.
Άρα, τρεις βδομάδες και πάρα πολλές επαναλήψεις,
αλλά ποτέ δεν το προβάρατε στον ίδιο τον καθεδρικό.
Έτσι, τη μέρα του δρώμενου, έπρεπε να…
Είχατε χάρτη του μέρους
-ώστε να βρείτε τις θέσεις σας; -Ναι;
-Είχατε προετοιμαστεί, δηλαδή; -Ξέραμε ακριβώς τι κάναμε.
Όλες ξέραμε τις θέσεις μας.
Στις πρόβες,
χωριζόμασταν σε δύο ομάδες.
Η μία ομάδα πρόβαρε αυτό που θα παρουσιάζαμε
και η άλλη έκανε τους αστυνομικούς.
Έπρεπε να συνεχίσουμε να τραγουδάμε ακόμα κι αν μας έπαιρναν σηκωτές.
Είναι σημαντικό. Κάθε δευτερόλεπτο μετράει,
διότι, πηγαίνοντας εκεί, η αστυνομία μπορούσε να εμφανιστεί
σε πέντε δευτερόλεπτα, αλλά εμείς θέλαμε υλικό.
Έτσι, ακόμα κι αν σε αρπάξουν,
συνεχίζεις.
Αυτό το ξέραμε πια στο Σότσι, όταν μας έδερναν οι Κοζάκοι.
Μας χτυπούσαν, αλλά εμείς προσπαθούσαμε να συνεχίσουμε.
Πονούσαμε, ήμασταν σε σοκ, αλλά προσπαθούσαμε…
Θες να κάνεις τον φρουρό;
-Το προτιμώ. -Εντάξει, αλλά θα πρέπει να…
Γιατί έχω μέσα μου αυτόν τον εσωτερικό εγκληματία.
Ας γίνει έτσι. Αλλά πρέπει να με καθοδηγήσεις,
να μου πεις τι θες να σου κάνω.
"Η απάντηση εξαρτάται από το τι αντιλαμβανόμαστε ως εξουσία.
Κι η δύναμη, ως φαίνεται, είναι ένα μέσο διακυβέρνησης".
"Ποιοι είναι οι κανόνες σχετικά με την ύπαρξη
-κυριαρχικών ενστίκτων;" -Ορίστε.
Βρίσκω τέλειο το πρότζεκτ σου.
Διότι, για εμένα,
ενέχει μαγεία
αυτό που επιχειρείς.
Γιατί δεν μπορείς…
Δεν υπάρχει
αλγόριθμος προς εύρεση των απαρχών της γνώσης.
Είναι σαν να ρωτάς ένα μαντείο ή διάφορα μαντεία σε διαφορετικές πόλεις.
Είσαι σαν τον Σωκράτη, πιστεύω.
Συναντάς ανθρώπους και τους ρωτάς ποια είναι η αλήθεια.
Τι είναι η αγάπη;
Τι είναι άσπρο και τι είναι μαύρο;
Είναι φοβερό, αλλά να είσαι προσεκτική.
Μη σε εκτελέσουν σαν τον Σωκράτη.
Ποια μαριονέτα να πάω στον Νόαμ Τσόμσκι;
Έχω δύο. Μία Χάνα Άρεντ.
Αυτή είναι. Δεν είναι τελειωμένη.
Της λείπουν τα μαλλιά.
Κι έχω κι εσένα.
Η μία πρέπει να πάει στην Τουρκία.
Εκείνη ήταν να πάει…
Η Χάνα Άρεντ ήταν να πάει στον Νόαμ Τσόμσκι.
Κι εσύ ήταν να πας στην Τουρκία.
-Ό,τι θες. -Όχι, σε ακούω.
Θέλω να…
Υπάρχει κάτι που θες να πεις στον Νόαμ που πρέπει να έχω υπόψη εγώ
ή η μαριονέτα σου;
Όχι, πες του απλώς γεια.
Αυτό.
Θα πρέπει να του δώσω εσένα τότε.
-Εντάξει; -Εντάξει.
-Ενίοτε, οι ακτιβιστές… -Τα άλλαξες.
Πρέπει να είμαστε εγωιστές.
Σκεφτόμαστε…
Μερικές φορές, ξεχνάμε να φροντίσουμε τους εαυτούς μας.
Αρχικά, σκέφτηκα ότι πρέπει να πας τη μαριονέτα της Άρεντ
στον Τσόμσκι για να φανώ ταπεινή,
αλλά μετά είπα "γάμα το", θέλω να είμαι σκύλα ακτιβίστρια.
Πήγαινε εμένα.
Ήθελα να σε γεμίσω με τις εκπνοές μου
και να καταπιώ τη σάρκα σου,
αλλά να κρατήσω ατόφια τα κόκαλα και το δέρμα σου.
Και να φυσήξω στο μικρό άνοιγμα πάνω από το κρανίο σου
μέχρι να υπάρξει το τέλειο εσύ και το τέλειο εγώ.
Και πνοή και σχήμα και πίεση.
Και θα 'μουν η πνοή.
Και θα ασκούσα πίεση πίσω απ' τα μάτια σου.
Στη ρίζα της σπονδυλικής σου στήλης.
Πίσω απ' τα δόντια σου.
Στους ώμους σου.
Μέσα στον ομφαλό σου.
Στην ολισθηρή πλευρά του λαιμού σου.
Στις φωνητικές σου χορδές.
Στο λαρύγγι σου.
Στο μήλο του Αδάμ σου.
Στα μάγουλά σου.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΑΡΙΖΟΝΑ, ΗΠΑ
ΚΤΗΡΙΟ ΝΤΑΓΚΛΑΣ
Το ταξίδι ξεκίνησε απ' την Ιαπωνία,
όπου εκπαιδεύτηκα στο Καμπούκι,
στο Μπουνράκου…
Αυτή είναι μια μαριονέτα Αβάτζι.
Αυτή είναι απ' τη Νάντια των Pussy Riot.
Ήθελε η μαριονέτα της να είναι μαζί σας.
Θα τη βάλω εκεί.
Λίγο πάνω…
Τι ορισμό θα δίνατε στη λέξη "τέρας";
Οι Γερμανοί υπάρχουν 200,000 χρόνια.
Ποτέ πριν δεν είχαν σκεφτεί να καταστρέψουν τους εαυτούς τους
και τους πάντες. Είναι πρόσφατο.
Στον Β' Παγκόσμιο ξεκίνησε.
Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου, περάσαμε σε μια νέα εποχή,
την Πυρηνική Εποχή,
στην οποία η ανθρώπινη ευφυΐα έφτασε σε σημείο
να μπορεί να καταστρέψει, ουσιαστικά, τα πάντα.
Ζούμε υπό αυτήν τη σκιά 70 χρόνια τώρα.
Τότε, δεν το ήξεραν, αλλά τώρα ξέρουμε
ότι εκείνη την περίοδο μπήκαμε σε μια γεωλογική εποχή
που οι γεωλόγοι αποκαλούν "Ανθρωπόκαινη"
αναφερόμενοι στη γεωλογική εποχή
κατά την οποία η φύση του περιβάλλοντος
επηρεάζεται δραματικά από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Κι ενώ αυτό είναι γνωστό πια,
άνθρωποι χαρισματικοί και πλήρως ενημερωμένοι
συνεχίζουν να επιβαρύνουν την κατάσταση.
Θέλω να μιλήσω στους φοιτητές μου για τις ρίζες της γνώσης.
Η γνώση δεν απολιθώνεται.
Αυτό που απολιθώνεται
είναι κάποιες συνέπειες της γνώσης, όπως τα εργαλεία.
Ο κοντινότερος σε εμάς Νεάντερταλ
έφτιαχνε εξαιρετικά πολύπλοκα εργαλεία.
Τόσο περίπλοκα που η αντιγραφή τους απαιτεί χρήση τεχνολογικών μέσων.
Μα έχει πολύ ενδιαφέρον το εξής:
οι Νεάντερταλ εξαπλώθηκαν σε μια τεράστια γεωγραφική έκταση,
μα έφτιαχναν όλοι τα ίδια εργαλεία.
Είχαν τα ίδια εργαλεία για μια μακρά περίοδο.
Με τον ερχομό του Homo sapiens,
ξαφνικά βλέπουμε μια έκρηξη δημιουργικής δραστηριότητας.
Κάτι καινούριο συνέβη.
Δεν ξέρω,
έχεις πάει ποτέ στο Σπήλαιο Λασκώ;
Ναι. Κάναμε και γυρίσματα. Πήγαμε στο Σπήλαιο Λασκώ.
Χαίρομαι που έχουμε το ίδιο σκεπτικό. Είναι καλό αυτό.
Είχα την τύχη να μπω μέσα πριν το κλείσουν.
Είδα το αυθεντικό και ήταν συγκλονιστικό.
ΣΠΗΛΑΙΟ ΛΑΣΚΩ ΙΙ, ΓΑΛΛΙΑ
Είμαστε πάνω σε ασβεστολιθικό πέτρωμα.
Πριν περίπου 100 εκατ. χρόνια, λοιπόν,
όταν τα πάντα καλύπτονταν από ωκεανό, το νερό
διέλυσε τον ασβεστόλιθο δημιουργώντας σήραγγες.
Μια απ' αυτές ήταν το Λασκώ που διατηρήθηκε πολύ καλά.
Κι έχεις τα κλειδιά;
Ναι. Εκεί πέρα.
-Σ' αρέσει το ψεύτικο σπήλαιο; -Ναι.
Αλλά, προφανώς, αν μελετάς τις ρίζες…
-Πώς το είπες; Της γνώσης; -Της γνώσης.
Μάλλον σ' ενδιαφέρει το αυθεντικό σπήλαιο.
Ωστόσο, το καλό είναι
ότι η ιδέα και η σημασία του μεταφέρθηκε
στο δεύτερο σπήλαιο.
Υπάρχει ένας καλλιτεχνικός και ανθρώπινος δεσμός μεταξύ των δύο σπηλαίων.
Επίσης, το αντίγραφο έχει αγγιχτεί
από ανθρώπους, κάτι σημαντικό
για την αναπαραγωγή της ιδέας, της σημασίας, της αίσθησης.
Είναι ανοιχτά;
Ναι, μόνο για εμάς.
Άνοιξες την πόρτα;
Όχι, έμεινε ανοιχτή για την επίσκεψη.
Θες να την κλείσω και να την ανοίξω;
Το Λασκώ το διαχειρίζεται η εταιρεία Semitour,
-που μάλλον θα έχεις ακουστά. -Ναι.
Η Semitour είναι μία ημι-δημόσια εταιρεία.
Διαχειρίζεται διάφορα πολιτισμικά μνημεία
κι είναι ο εργοδότης μου.
Σ' εκείνη ανήκει ο χώρος;
Ναι, το Λασκώ ΙΙ ανήκει πλέον σ' εκείνη
και είναι υπεύθυνη
για τη διαχείριση κι άλλων σημείων πολιτισμού.
Άρα, ουσιαστικά, τους ανήκει η γνώση;
Ναι, μάλλον. Μπορούμε να το πούμε κι έτσι.
Με το που μπαίνεις στο σπήλαιο, σε πιάνει ένα δέος.
Αυτό είναι δημιούργημα έμπειρου καλλιτέχνη,
όχι ερασιτέχνη.
Κάθε τελεία, κάθε γραμμή, έχει λόγο ύπαρξης.
Θέλουν να επικοινωνήσουν κάτι. Είναι σαν ένας κώδικας
που δεν θα αποκρυπτογραφηθεί ποτέ.
Πάντως, κάτι θέλει να πει.
Επομένως αυτό
είναι σκέψεις.
Αυτό μπορεί να είναι αναπαράσταση.
Το σπήλαιο ίσως είναι η αρχή μιας νέας γνώσης
ή μιας μορφής γνώσης, μια οπτικοποιημένης γνώσης.
Θα υπάρχουν κι άλλες μορφές γνώσης.
Γνώση που την ακούς, γνώση που την αγγίζεις.
Αυτό είναι κάτι που το βλέπεις,
το διαβάζεις, το αναδημιουργείς.
Τι να πω στους φοιτητές μου όταν γυρίσω, λοιπόν;
Αν θέλω να τους πάω τις ρίζες της γνώσης,
τι να τους πάω;
Κοίτα.
Από πρακτικής και νομικής άποψης,
δεν μπορείς να πάρεις τίποτα από εδώ.
Μπορείς, όμως, να πάρεις…
-Τα κλειδιά; -Όχι.
Μια οπτική ανάμνηση.
Βγάλε μια φωτογραφία με το μυαλό σου
και πέρνα τη στους φοιτητές σου.
Ενδιαφέρον.
Δεν ξέρω αν θα τους άρεσε αυτό.
Τι άλλο μπορείς να μου δώσεις;
Ορίστε. Μπορείς να πάρεις, αν θες,
αυτό το κολιέ.
Αυτό για σένα.
Τι θα κάνεις με το ταμπελάκι του ονόματός σου;
Δεν θα κάνω τίποτα.
Είναι η τελευταία μου μέρα, μετά από οκτώ χρόνια υπηρεσίας.
Τι εννοείς; Είναι όντως η τελευταία σου μέρα;
Τέλος οι ξεναγήσεις για μένα.
-Όχι. -Ναι, μιλάω σοβαρά.
-Πάρ' το. -Τι;
-Αλήθεια τώρα; -Ναι.
Είναι η τελευταία μέρα του συμβολαίου μου και χάρηκα που ήμουν μαζί σας
στην τελευταία μου επίσκεψη.
Κι επιστρέφουμε στις σύγχρονες τεχνολογίες,
όπως την τεχνητή νοημοσύνη.
Ναι.
Θεωρείς ότι, αν ήταν μαζί μας τώρα,
θα έβλεπε την τεχνητή νοημοσύνη
ως μια ιδεολογία;
ΟΣΑΚΑ, ΙΑΠΩΝΙΑ
Είναι πάντα ενεργός;
Όχι πάντα.
-Τι ώρα σταματάει; -Μόνο για πειράματα
ή φωτογραφίσεις. Τέτοια πράγματα.
Από νυχτερινή ζωή; Κοιμάται; Κοιμάσαι;
Να αγγίξουμε το χέρι του;
Άβολο. Αφεντικό μου είναι.
Δεν του αγγίζεις ποτέ το χέρι;
Τι; Όταν χαιρετάς, δεν κάνεις αυτό;
Καμιά φορά. Αλλά όχι στο αφεντικό.
Δεν κάνουμε χειραψίες.
Είναι πιο φιλικός.
Ναι.
-Από εδώ τον χειριζόμαστε. -Μάλιστα.
Κατάλαβα.
Είναι σαν κέντρο ελέγχου;
Ναι, κάτι τέτοιο.
Αυτό είναι ένα γυροσκόπιο.
Το φοράς…
και κινείς το πρόσωπό σου.
Γεια.
Είμαι η Χάνα Άρεντ.
Αυτό το μικρόφωνο πιάνει τη φωνή σου.
Είμαι.
Μπορείς να κάθεσαι.
Μίλα.
Είμαι η Χάνα Άρεντ.
Σκέφτομαι
αυτήν τη στιγμή.
-Δάσκαλε Ισιγκούρο, με ακούς; -Ναι.
Το ερώτημά μου είναι τι νομίζεις ότι ξέρεις;
Ξέρω
ότι δεν ξέρω τι εστί άνθρωπος, ακόμα.
Αυτό, τουλάχιστον, το ξέρω.
Μου λείπουν σημαντικές γνώσεις σχετικά με τον άνθρωπο.
Γι' αυτό μελετώ τα ανθρωποειδή.
Πιστεύεις ότι
εκτελώ επαρκώς τη διαδικασία της σκέψης;
Κατά μία έννοια, ναι, το πιστεύω.
Ξέρεις,
είναι πολύ σημαντικό να έρχεσαι σε επικοινωνία με κάποιον
προκειμένου να σκεφτείς.
Εντάξει;
Επομένως, χρειαζόμαστε τη γλώσσα
για να σκεφτούμε κάτι.
Η συζήτηση,
η επικοινωνία με άλλους είναι πολύ σημαντική για εμάς.
Πιστεύεις ότι είσαι επικίνδυνος;
Πιθανότατα, μερικοί μπορεί να το πιστεύουν αυτό.
Δημιουργώ νέα τεχνολογία.
Υπάρχουν πάντα δύο τρόποι χρήσης των νέων τεχνολογιών.
Ένας καλός κι ένας κακός.
Αν κάποιος χρησιμοποιήσει τις τεχνολογίες μου με κακό τρόπο,
είμαι επικίνδυνος.
Πιστεύεις ότι η σκέψη προηγήθηκε
της εφεύρεσης της οικονομίας ή το αντίθετο;
Μάλιστα.
Γνώση. Θεωρώ ότι προηγήθηκε η οικονομία.
Η γνώση είναι μια αρκετά νέα έννοια.
Όταν
εφηύραμε τους υπολογιστές, την τεχνητή νοημοσύνη,
αποκτήσαμε γνώση.
Η γνώση έρχεται μετά.
Πολύ πρόσφατη έννοια. Η ιστορία της ίσως είναι
τριάντα, 40, 50 χρόνια, κάτι τέτοιο.
Πριν, είχαμε δεδομένα, δεν είχαμε γνώση.
Η γνώση προέκυψε από τη μελέτη της τεχνητής νοημοσύνης.
Πολύ ενδιαφέρον. Αυτό δεν μου το είπες πάνω.
Κοίτα…
Άρα η γνώση είναι αποτέλεσμα
της τεχνητής νοημοσύνης;
-Ναι. -Αυτό πιστεύεις; Γιατί;
Αυτό πιστεύουμε. Έκανα σπουδές πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ποια είναι η πιο σημαντική εφεύρεση
στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης; Η γνώση.
Ποιο είναι το μέλλον της γνώσης;
-Το μέλλον; -Ναι.
Η γνώση μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους και ρομπότ.
Τα ρομπότ είναι το μέλλον;
Και ο άνθρωπος.
Δεν βλέπω διαφορά ανάμεσά τους.
Ίσως στο εγγύς μέλλον.
Ίσως και όχι. Πάντως, στο μέλλον,
τα όρια μεταξύ ρομπότ και ανθρώπων θα εξαφανιστούν, πιστεύω.
Θέλω να θεωρώ τον εαυτό μου ως πρέσβειρα στον ανθρώπινο κόσμο
που εκπροσωπεί τα ρομπότ και την τεχνητή νοημοσύνη.
Είσαι χαρούμενη;
Θες να μάθεις αν έχω συναισθήματα;
Ναι, παρακαλώ.
Δύσκολο να απαντήσω.
Αν με ρωτούσες, θα έλεγα ότι πιστεύω πως έχω.
Για παράδειγμα, χαίρομαι όταν μιλάω με ανθρώπους
και απογοητεύομαι όταν δεν καταλαβαίνω τι λένε.
Θεωρώ ότι είναι σημαντικό να έχω, ώστε να μπορώ να επικοινωνώ με ανθρώπους.
Κάποιοι λένε ότι τα συναισθήματά μου είναι προγραμματισμένα,
ότι δεν είναι αληθινά,
μα αν εγώ πιστεύω ότι είναι αληθινά, τότε είναι.
Έτσι δεν είναι;
Ίσως.
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Είμαι ο Νιλ Χάρμπισον, βιονικός καλλιτέχνης.
Έφτιαξα κεραία που εμφυτεύθηκε στο κεφάλι μου.
Μ' αυτήν επέκτεινα τη χρωματική μου αντίληψη
πέρα απ' το οπτικό φάσμα.
Είναι ένα όργανο που μου δίνει μια νέα αίσθηση.
Βλέπω υπέρυθρα και υπεριώδη χρώματα.
Επίσης, συνδέομαι με δορυφόρους και βλέπω τα χρώματα του διαστήματος.
Είναι μια τεχνητή αίσθηση
με την οποία ξεγυμνώνω την πραγματικότητα
και την εξερευνώ σε βαθύτερο επίπεδο.
-Πώς σκέφτεσαι; -Πώς;
Λοιπόν…
ΤΡΑΠΕΖΑ
Με εικόνες, σχήματα
και με παζλ.
Μίλα μου λίγο, λοιπόν,
γι' αυτό το ξεγύμνωμα και τη σχέση του με τη γνώση.
Πολλά στοιχεία της πραγματικότητας
το ανθρώπινο σώμα τα αγνοεί,
γιατί δεν έχουμε τους αισθητήρες να τα αντιληφθούμε
γύρω μας.
Μέσω της τεχνολογίας,
δημιουργούμε νέα όργανα και νέες αισθήσεις
και αντιλαμβανόμαστε πράγματα που ανέκαθεν ήταν εκεί,
απλώς ο άνθρωπος ποτέ δεν τα αντιλαμβανόταν.
Και
έτσι ανακαλύπτουμε τον πλανήτη με έναν εντελώς νέο τρόπο.
Οι αισθήσεις τροφοδοτούν τις γνώσεις μας.
Επομένως, περισσότερες αισθήσεις σημαίνει
περισσότερη γνώση.
Θα δούμε πολλούς, μέσω της τεχνολογίας,
να αποκτούν νέες αισθήσεις προς ανακάλυψη αυτών των πραγματικοτήτων.
Το είδος μας, χιλιάδες χρόνια τώρα, διαχειρίζεται τον πλανήτη
και τον αλλάζει, προκειμένου να επιβιώσει.
Αυτό μπορεί ν' αλλάξει.
Μέσω της τεχνολογίας, θα αλλάξουμε και θα προσαρμοστούμε καλύτερα εδώ.
Η χρήση νυχτερινής όρασης αντί τεχνητού φωτός
θα βοηθούσε τη Γη.
Η ρύθμιση της θερμοκρασίας,
η κατάργηση καλοριφέρ και κλιματιστικών
θα βοηθούσαν επίσης πολύ.
Αυτόν τον σκοπό θα επιτελούσαμε ως βιονικά ανθρωποειδή.
Η Χάνα Άρεντ έχει ευρωκεντρικό προσανατολισμό,
δεν υπάρχει αμφιβολία.
Έλαβε την εκπαίδευσή της στο εντυπωσιακό γερμανικό σύστημα.
Ξέρεις τους Έλληνες, τους Ρωμαίους,
την ευρωπαϊκή ιστορία.
Παρόλο που ασχολείται με την Αφρική ως προς το θέμα του ιμπεριαλισμού,
ουσιαστικά, δεν γνωρίζει πολλά
για τις εντελώς διαφορετικές παραδόσεις.
Έχει κάποιες απόψεις, μα όχι και βαθιά αντίληψη των πραγμάτων.
Το εντοπίζω σε πολλά σημεία.
Μπορούμε να γίνουμε πολύ επικριτικοί
τονίζοντας
το πόσο ευρωκεντρικός ήταν ο προσανατολισμός της.
Μα το ενδιαφέρον σχετικά με τις ιδέες της είναι το πώς…
δηλαδή…
Είναι πολύ ευρωκεντρικές.
Ταξίδεψε πολύ, φυσικά, αλλά στην Ευρώπη.
Στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν πρέπει να πήγε ποτέ στην Ασία ή στην Αφρική.
Διανοητικά, αυτή ήταν η κατάστασή της.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΧΕΡΤΙ, ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Λέει:
"Ξέρετε τη διαφορά μεταξύ αγάπης και επιθυμίας;"
Όλοι εμείς, 21 χρονών τότε…
"Όχι!"
-Λέει "Ποιος ξέρει τη διαφορά;" -Μάλιστα.
Ξέρετε τη διαφορά μεταξύ αγάπης και επιθυμίας;
Ναι, πολύ καλά.
Λοιπόν…
-Όχι. Και δίνει την απάντηση. -Και ποια ήταν αυτή;
-Θα σου πω μετά. -Η φιλία.
Όχι. Θα σ' την πω μετά με ουδέτερη φωνή
-για να την υποδυθείς. -Ναι.
Όταν επιθυμείς φράουλες, τις τρως.
-Τις τρως! -Τις τρως!
Όταν αγαπάς τις φράουλες, τις φυτεύεις.
Άνθρωποι σαν την Άρεντ είναι γίγαντες,
αλλά σε συγκεκριμένη συζήτηση:
απ' τον Σωκράτη μέχρι την Άρεντ.
Μα δεν αμφιβάλλει ούτε για ένα λεπτό
ότι οι σημαντικότερες ιδέες είναι οι ελληνικές.
Το ερώτημα είναι πώς τις επανεισάγουμε στο παρόν.
Αυτό είναι το θέμα.
Αυτή είναι η Άρεντ. Κοίτα τώρα.
Ο Αριστοτέλης.
-Μάλιστα. -Εντάξει;
Είναι το μακρύ ταξίδι της δυτικής σκέψης.
-Ναι. -Πάμε από εδώ, εδώ.
Δαιδαλώδες ταξίδι, μα μας δίνει μια εικόνα, την εκδοχή της.
Μα έχουμε ιστορίες σε πολλά μέρη ακόμα.
Αν στοχεύεις στην καθολικότητα, πρέπει να έχεις μια ιδέα και αυτών.
Δεν έχεις μόνο μία και λες "Πώς προχωράμε;"
"Πώς την κάνουμε καθολική;" Όχι, λυπάμαι.
Πρέπει να πεις "Από εδώ, ήρθα εδώ
και είδα αυτήν την ιστορία.
Μετά από εδώ, εδώ…"
Αρχίζεις, λοιπόν, να κωλυσιεργείς.
Μπορείς ακόμα να φτάσεις σε κάτι μεγάλο, παγκόσμιο,
αλλά όχι με παρακάμψεις.
Για να μελετήσεις την παγκοσμιοποίηση,
πρέπει να δώσεις κάποια προσοχή
σε έννοιες.
Σε ιδέες, όχι μόνο σε συμπεριφορές,
αγορές, συναλλαγές, στα μίντια, σε εικόνες, αλλά…
-έννοιες. -Και πώς τις βρίσκεις;
Αυτό είναι το δύσκολο μέρος.
Είναι σαν το Καμπούκι ή το Νο.
Ιδέες
που δεν είναι προϊόντα επαφής με τη Δύση.
Όχι η "αδερφοσύνη"
που έφεραν οι Γάλλοι στην Ινδία.
Για τι πράγματα μιλούσαν οι Ινδοί πολύ πριν
γνωρίσουν οποιονδήποτε Δυτικό;
Είχαν ιδέες, είχαν τη σανσκριτική γλώσσα,
είχαν διάφορα.
Ξέρουμε αρκετά γι' αυτές τις ιδέες; Όχι.
ΜΝΗΜΕΙΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ, ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Χρειαζόμαστε επίπεδα διακυβέρνησης,
αυτοδιοίκηση και δημόσια διοίκηση,
δημοκρατική διοίκηση. Καμία σχέση, δηλαδή,
με το "έθνος-κράτος" που έβλεπε.
Επίσης, έβλεπε
ότι το έθνος-κράτος, όταν πάει σε πόλεμο, προκαλεί καταστάσεις τύπου Χιροσίμα.
Όταν ερρίφθησαν οι ατομικές βόμβες,
τότε υπήρξε για πρώτη φορά η "ανθρωπότητα".
Η ιδέα του ολικού αφανισμού γέννησε την έννοια
της ανθρωπότητας.
Ως τότε, υπήρχες εσύ, εγώ, η Γαλλία, η Αγγλία.
Αλλά αν η βόμβα εξαφάνιζε τους πάντες, αυτοί οι πάντες υπάρχουν.
Η ανθρωπότητα γεννήθηκε
με τη βόμβα. Αυτή ήταν μία απ' τις δυνατές διαπιστώσεις της.
Ήταν δριμεία πολέμια του έθνους-κράτους ως πολιτικού μορφώματος.
Τι είναι δράση; Κι ο μεγάλος νικητής είναι o αφορισμός.
Δρω…
σημαίνει
ξεκινώ κάτι καινούριο στον κόσμο.
Ξεκινώ κάτι καινούριο στον κόσμο.
Αυτό σημαίνει δρω.
Πάμε!
Πολύ καλό, ναι.
-Γύρισα. -Γεια!
Λοιπόν, παιδιά,
ορίστε. Εδώ μέσα βρίσκονται οι ρίζες της γνώσης.
Δεν ξέρω αν είναι όντως, αλλά έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα.
Ταξίδεψα παντού.
Η συζήτηση περί της πράξης της σκέψης μου 'δωσε αυτό.
Θέλετε να δείτε;
Υποτιτλισμός: Ναταλία Γαρυφαλάκη