Galilejczycy!
Dwunastu. I dwie kobiety.
Powiedziano mi, że mogą być cztery.
Jesteście naśladowcami Jezusa z Nazaretu?
A kto pyta?
Mam przesyłkę dla Andrzeja i Szymona, synów Jony.
- Nie odpowiedziałeś na pytanie. - Co jest w środku?
Jestem posłańcem, nie nadawcą.
Otrzymałem instrukcje dotyczące dostawy.
Którykolwiek z was to Andrzej, niech wystąpi.
To ja!
Powiedz kto Cię przysyła, wtedy ci to zdradzimy.
Powoli.
Do następnego razu, chłopcy.
Nie używam już imienia Szymon.
Ktoś ma nieaktualne informacje.
I nie wie, o śmierci Ramy.
Dlaczego najpierw wymienił twoje imię?
Ja jestem starszy.
Może ten ktoś, lepiej zna Andrzeja.
Od Chrzciciela?
Martwi ludzie nie wysyłają paczek.
Możesz mieć rację.
Co my tu mamy?
Za sprzedaż pudełka można by kupić jedzenia na tydzień.
Jana nie było stać na coś takiego.
Pamiętacie, jak ktoś zostawił nam woreczek ze złotem?
Pamiętam też worek martwych wron, wysłany do Tel-Dor.
Ludzie wysyłali listy z prośbą o znaki i cuda w ich miastach.
Mogli naprawdę potrzebować pomocy.
Próbują kupić cuda Jezusa.
Po nakarmieniu otrzymaliśmy prezent od Fatii,
przywódczyni Nabatejczyków w Dekapolu.
Wymienił najpierw Andrzeja!
Może w środku jest dzikie zwierzę, mające nas zaatakować i zabić.
Pachnie w porządku.
Otwieraj.
To od Joanny.
By zachować ciągłość nauk i czynów Jezusa z Nazaretu.
Rozdzielmy sprzedaż tych rzeczy, żeby szybko je spieniężyć.
Jednej osobie zajmie to zbyt długo.
To rozdzielaj.
A, ja?
Srebrne noże.
Zeloto?
Chyba znam kupca.
Jedwab z Dalekiego Wschodu!
Nie sądzę, że to dobry pomysł.
Znasz ich wartość, wiesz, jak negocjować.
Zgodziliśmy się, że to Judasz ma zajmować się pieniędzmi.
Przynieś tyle, ile uda ci się za to dostać.
Ufamy Ci, Mateuszu. Bezgranicznie.
Lapis lazuli.
Ametyst, karneol, jaspis...
- Wartościowe? - Bardziej niż rubiny.
Zdecydowanie. Jestem pewna!
Jakubie, idź z Tamar i Marią na rynek.
Upewnij się, że nikt im nie przeszkodzi.
Zostały jeszcze monety.
I pudełko.
Sprzedaj pudełko, Natanaelu.
Pójdę z tobą.
A monety?
Judaszu, weź je i włóż je do sakiewki.
Na co czekacie? Do roboty!
Zróbcie z tego dobry użytek.
Gedero, więc jako saduceusze
upieracie się, że nie ma zmartwychwstania?
Święte Prawo Adonai nie wspomina o życiu pozagrobowym.
Jest o nim mowa w pieśniach Dawida.
Dawid, to nie Tora.
Na melodię: Łania o poranku.
Mój Boże, dlaczego mnie opuściłeś?
Tak. Ale pod koniec mamy:
Skłonili się przed Nim wszyscy możni ziemi.
Złoży hołd każdy schodzący do prochu.
Nic nowego.
Albo tu, u proroka Daniela.
I obudzi się wielu ze śpiących w prochu ziemi –
jedni do życia wiecznego,
a drudzy na zniewagi i wieczne odrzucenie.
- Jak ktoś może to podważać? - To jedynie metafora.
Chodzi o zmartwychwstanie narodu Izraela
z uwikłania w grzech pogan.
„Przebudzenie” odnosi się do przyjścia Mesjasza.
Kiedy Żydzi, miłujący Boże prawo,
powstaną z duchowego snu.
Podczas gdy odrzucający je,
zostaną zawstydzeni i wzgardzeni.
Rabinie Gedera, jak interpretujesz określenie „życie wieczne”?
- Hayei Olam. - Jedynie Boże Prawo jest wieczne.
To życie poświęcone studiowaniu Tory,
skupiające się na sprawach wieczności.
Tym jest Hayei Olam.
W jaki sposób odrzucanie przez saduceuszy życia po śmierci,
może prowadzić do wierniejszego trzymania się Tory?
Stawiamy na praktykę.
Zwróćcie uwagę na słowa z Piątej Księgi Tory.
Przestrzegaj więc tych przykazań, ustaw oraz praw,
które ja ci dzisiaj nadaję.
Wolą Boga jest, abyśmy przestrzegali tego dzisiaj,
a nie w jakimś wyimaginowanym przyszłym świecie.
Dosłowne rozumienie proroka Daniela przez faryzeuszy,
jest zarówno niebezpieczne, jak i rozpraszające.
Jeśli twoje wysiłki mają na celu gromadzenie nagrody w zaświatach,
sprawi to, że będziesz ślepy na otaczającą cię rzeczywistość.
A jak skomentujesz zarzut, że bogactwo i status
saduceuszy czynią twoją interpretację dyskusyjną?
Twoje stronnictwo, żyje bardzo wygodnie.
Dlaczego mieliby martwić się o przyszłe życie?
Zwyczajni Żydzi doświadczają takich trudności,
że muszą trzymać się nadziei na lepsze życie po zmartwychwstaniu.
A czy ty rezygnujesz z codziennych uczt Sanhedrynu?
Odnieś się do jego interpretacji, a nie czynów.
Hipokryci!
Oskarżając mnie o bogactwo,
zarzucacie mi rzekome zniekształcenie interpretacji.
Obaj to robimy.
Argument jest ważny, niezależnie od tego, czy go ignorujemy.
Janni, kontynuuj.
- Jussifie. - Bracie!
Co ty tu robisz?
Tędy. Chodź.
Kiedy zobaczyłem twoje imię na liście obecności,
myślałem, że to pomyłka.
Szczerze mówiąc, ja również.
W końcu skorzystałeś z majątku i koneksji Abby.
Nie myślałem, że tego dożyję.
A jednak.
Mogłeś z tego skorzystać już wiele lat temu.
W jakim celu?
Żyłem jedynie ze stypendium.
Najpierw musiałem służyć ludziom.
To zwykła zazdrość.
Przypuszczam, że twój Abba był niepocieszony.
Owszem. Ale jego ostatni wkład wskazuje, że sobie z tym poradził.
Ale dyskusja.
Sądzisz, że saduceusze mają rację?
Jedyne, z czym się zgadzam,
to fakt, że nie powinieneś wtrącać się w sprawy ich majątku.
Niech interpretacja opiera się o własne zasługi.
Wrażliwi jesteś na punkcie pieniędzy.
Obaj wykorzystaliśmy wszelkie dostępne sposoby, aby się tu znaleźć.
Ty za pomocą biurokratycznych znajomości, a ja mojego Abby.
Mój sposób był gorszy?
Liczy się to, że obaj tu jesteśmy.
Pozostaje pytanie, w jaki sposób to wykorzystamy.
Słuszna uwaga.
Chociaż wydawało mi się, że wiem, po co,
to ostatnimi czasy, nie jestem już tego taki pewien.
Co się zmieniło?
Chodź, oprowadzę cię.
Dotrzemy do Świętego Miasta przed zmrokiem.
Raczej w nocy, jeśli utrzymamy to tempo.
Może rozbijmy obóz tam, gdzie w trakcie Sukkot?
To nie święta. Obóz zwróciłby uwagę.
Ludzie go poszukują.
Więc gdzie? W gospodzie?
Ten sam problem.
W mieście uszy i oczy są wszędzie.
Dzięki podarunkowi Joanny stać nas, żeby zatrzymać się w zajazdach.
Możemy się rozdzielić by uniknąć podejrzeń.
Moglibyśmy go przebrać, użyć zmienionych imion?
I złamać ósme przykazanie?
Dziewiąte.
Ma rację. Okłamywanie jest dziewiąte.
Kolejność nie ma znaczenia. Kłamstwo to kłamstwo.
Zeloto, masz brata w Jerozolimie.
Tak, Jessego.
Kiedy go widzieliśmy, był bezdomny.
To mogło się zmienić.
Ale nie sądzę, że zdołał pomieścić nas wszystkich.
Czy ktoś ma bogatego wujka w górnym mieście?
Judasz mówi, że możemy zatrzymać się gdziekolwiek,
o ile utrzymamy tożsamość rabbiego w tajemnicy.
I ukrywając go przed mieszkańcami.
Kontaktował się z Nikodemem?
Nie znamy jego serca ani zamiarów.
Rozmawiałam z nim. Był otwarty.
Dzień dobry, przyjaciele.
Szalom.
Mistrzu, gdzie chciałbyś się zatrzymać na noc?
U mojego przyjaciela Łazarza.
Sądziłem, że jest w Betanii.
Masz rację.
Nie udamy się dzisiaj do Jerozolimy,
ale zatrzymamy się u Łazarza i jego sióstr.
Nie mogę się doczekać, żeby zobaczyć Imę.
Ruszajmy czym prędzej.
Jak mogę pomóc?
Stać!
Obywatele żydowscy!
Zachowajcie spokój.
Odłóżcie swoje rzeczy. Poniesiecie teraz nasze.
Zgodnie z prawem rzymskim,
żołnierz może zmusić Żyda do niesienia swoich rzeczy.
Tak po prostu?
Do pewnego stopnia. Przez jedną milę i nie więcej.
Mistrzu, to upokarzające.
Wykonamy to. Z godnością.
Zobaczysz jak to jest, nosić hełm przez cały dzień.
Miałeś kiedyś fryzurę w kształcie hełmu?
Ty też.
Ja to wezmę.
Nie jestem ze słomy. Dam radę.
Mario, proszę.
Pospieszcie się, szczury!
W niezłych kapeluszach.
Mistrzu, pozwól mi to wziąć.
Nie, nie.
Na moją głowie pasuje tak samo, jak na kogokolwiek z was.
Obaj wiemy, że to nieprawda.
Dziękuję za troskę, Judaszu.
Co mądrego udało ci się odkryć,
od kiedy widzieliśmy się ostatnio?
Oprócz uświadomienia sobie,
żeby wykorzystać rodzinny majątek?
- Przestaniesz wreszcie? - Już dobrze.
Nie jesteś już tym samym podatnym na wpływy Jussifem,
którego znałem. Rywalizowaliśmy o tallit.
Stałem się bardziej zaangażowany, wnikliwy i uważny, Szmuelu.
To kim są mężczyźni, których mijaliśmy?
Nie mówiłeś przed chwilą, że jesteś uważny?
W oddawaniu czci.
A więc i spostrzegawczy.
Zaraz się o tym przekonamy.
Wiem, kim są skrybowie.
Nazywamy ich także prawnikami.
Są autorytetami w temacie świętego prawa Mojżesza.
Tłumacze i sędziowie przymierza Boga z Izraelem.
Prawnicy, których znam, bywają lepiej ubrani.
To nieodpłatna praca.
Pracują gdzie indziej, aby móc za darmo wykonywać tę tutaj.
Dlaczego tak pracują?
Być może zdobędą przychylność kogoś wpływowego tutaj,
zapewniając sobie posadę.
- „Wykorzystując dostępne sposoby”. - Dokładnie.
A ci tutaj?
Pierścionki z ametystem i topazem, popularne w Grecji.
Nakrycia głowy z Ateńskiego błękitu...
To wizytacja zhellenizowanych Żydów z Dekapolu?
Owszem, ale to nie goście. To Herodianie.
No tak.
Zwolennicy króla Heroda Antypasa, a co za tym idzie, Rzymu.
Mają nadzieję zapewnić sobie większe wpływy polityczne
kosztem reszty Izraela.
Moralnie skompromitowani, samolubni, źle się prowadzący.
- Zeloci ich nienawidzą. - Nas również.
To prawda. Wszystkich, którzy nie są zelotami.
Payot! Coraz mniej widoczne.
„Nie będziecie zaokrąglali końców włosów na głowie
ani przycinali końcówki waszej brody.
Zwolennicy domu Szammaja?
Pewnie skarżą się na akolitów Hillela.
Jedni i drudzy są jednakowo oddani Torze.
Szammaj jest bardziej dosłowny, a Hillel skupia się na zasadach ogólnych.
Ostatni spór?
Czy w dniu ślubu można mówić pannie młodej, że jest piękna,
nawet jeśli nie jest to prawdą?
Szammaj pewnie twierdzi, że „nie”, bo byłoby to kłamstwem.
A Hillel utrzymuje, że w dniu ślubu panna młoda zawsze jest piękna.
Większa historia Boga i Jego ludu.
Uważaj przy kim tak mówisz.
Czyli jednak, Jussifie.
Nie kłamałeś, mówiąc, że jesteś uważny.
Szmuelu... czy coś nie tak?
Nie tak?
Przez pokolenia codzienność określono jako:
„zagmatwane”, albo „niespokojne czasy”.
Dzisiaj nie jest inaczej.
Szczerze cieszę się, że tu jesteś.
Dobrze się spisałeś.
Dziękuję, Rabbi.
Proszę wszystkich o uwagę.
Mam pokorną prośbę.
Daj, pomogę ci.
Nie chodzi o to, że czuję się upokorzony.
Ale jestem wściekły, że robią to jemu.
Robiłem już to kilka razy.
Ale z każdym następnym jest trudniej.
A do kogo ona należy?
W najgorszych snach nie spodziewałem się tego.
Mieliśmy służyć, to służymy.
Bolesna ironia jego nauk.
Wiecie, co mówi kapłan wykonujący obrzezanie?
Co?
Płacą marnie, ale chociaż mogę zachować resztę!
Dziesiętniku, przeszliśmy milę.
Założę się, że nigdy w życiu nie byliście tak wdzięczni
za restrykcje w rzymskim prawie.
Wiemy, że był to dla was zaszczyt.
Zatrzymajcie się.
Powiedziałem stój!
Wasza jednostka znajduje się milę stąd?
Tak. Ale możecie nieść tylko jedną milę.
Pod przymusem.
Nie istnieje prawo zabraniające obywatelom pomagania z własnej woli.
Idziemy, przyjaciele.
Jeśli ktoś cię zapyta, powiedz, że chcieliśmy.
Rabbi, co my robimy?!
Dlaczego mielibyśmy pomagać Rzymianom?
Judaszu.
Gdzie się poznaliśmy?
Podczas kazania na górze.
Właśnie.
Jeśli masz pytania, przypomnij sobie tamto przesłanie.
Weźmiemy swoje hełmy.
Żeby nie było zamieszania w jednostce.
Jak chcesz.
Kto by cię przymuszał, byś niósł jego ciężar jedną milę…
… nieś dwie mile.
Pojawiły się nowe okoliczności, wymagające ponownego rozpatrzenia.
Wciąż ubolewamy przypominając sobie,
jak namiestnik Piłat w iście barbarzyński sposób
przywłaszczył sobie bogactwa ze skarbca Świątyni
na budowę akweduktu Bier, mającego dostarczać wodę do Jerozolimy.
Co gorsza, nadal opłakujemy życie tych, którzy powstali,
by przeciwstawić się tej prowokacji.
Za co zostali zdławieni,
poćwiartowani,
wybebeszeni
i nabijanii na pale,
Mając stać się przykładem, aby nikt nie odważył się więcej
sprzeciwić planom Piłata ani metodom ich realizacji.
Gedera, ranisz nas, przywołując tę odrażającą historię.
Te rany wciąż się goją.
Nieodpowiedzialnym byłoby ignorowanie tego, w jaki sposób ta tragiczna rzeź,
może dzisiaj okazać się pouczająca.
Pouczająca?
Dotarła do nas wiarygodna informacja,
że to wydarzenie okazało się dotkliwe
nie tylko dla nas, ale i dla Piłata.
Ten rozwydrzony dzieciak, nie wyraził skruchy.
Nie w czasie, gdy jego pozycja była zagrożona.
Cesarz Tyberiusz był zbulwersowany kradzieżą Piłata,
niewybaczalną nawet jak na rzymskie standardy,
ale jeszcze bardziej brutalnością, z jaką zdławił naszą odpowiedź.
Co sugerujesz?
Wydaje się, choć to nieprawdopodobne,
że teraz chcemy tego samego, co Piłat
Czy on stracił rozum?
Pokoju.
Piłat pragnie pokoju. A właściwie, to Cezar.
Cezar Tyberiusz nie przepada za Poncjuszem Piłatem.
W rzeczy samej.
Stanowisko Piłata w Judei jest zagrożone.
Otrzymał reprymendę i ostrzeżenie, za zabicie Galilejczyków
składających ofiary w świątyni.
I kolejne za masakrę przy akwedukcie.
Zbyt szybko został rzucony na głęboką wodą
a teraz otrzymał oficjalne ostrzeżenie.
Musimy więc doprowadzić do wydarzeń, które pomogą nam się go pozbyć.
Zebediaszu, zawsze chcesz działać zbyt pochopnie.
Powinniśmy wykorzystać jego kiepską sytuację.
I zająć się sprawami, które odkładaliśmy.
Jakimi?
Ta decyzja należy do władzy i podległych jej komitetów.
Możemy zasugerować Piłatowi, że ten przywódca rewolucji
nawołuje do obalenia władzy, chcąc...
usunąć rzymskie tarcze z pałacu?
On nie toleruje przekupstwa.
Jakieś inne pomysły?
Jussifie, siedź cicho.
- Przecież to jakiś absurd! - Wiem, co myślisz. Chodź.
Wiem, że chcesz coś osiągnąć, ale jesteś tu nowy.
Nikt cię nie zna. Zakrzyczą cię.
To od czego mam zacząć?
Musisz wybrać. Co chcesz osiągnąć?
Cokolwiek chcesz osiągnąć, kluczem jest dostać się
do frakcji oddanej tym samym celom.
A jakie są?
To zależy od zagadnień.
Jest grupa ds. czystości rytualnej i kontroli ofiar. Bardzo praktyczna.
Dziesięcina i majątek, prawo rolne i żywność,
edukacja i praca, przestrzeganie świąt.
- Zależy po co tu jesteś. - Przyszedłem, żeby coś zmienić.
- Każdy tak mówi na początku. - A potem co się dzieje?
Staram się ci pomóc.
Pochodzisz z wpływowej rodziny przedsiębiorców,
a pracowałeś wśród zwykłych ludzi na prowincji Galilei,
gdzie nie ma miejsca dla intelektualistów takich jak my.
Ale teraz porzuciłeś swoją młodzieńczą, prawą pozę.
To nie była poza.
Młodzieńczy idealizm. Postanowiłeś dorosnąć.
Nie obrażaj mnie.
Czy skłaniasz się ku interpretacjom Hillela za sprawą wpływu Nikodema?
A czy czas spędzony z Nikodemem wywarł na ciebie odwrotny wpływ?
Żadna z tych grup nie wydaje się interesująca.
Są też krótkoterminowe zagadnienia.
Istnieje komisja do spraw renowacji świątyń,
reformy liturgiczne i odbudowy Beer-Szeby na południu.
Beer-Szeby?
- To część Edomu, prawda? - Owszem.
Wszyscy pragniemy terenów Izraela, jakie obiecał nam Bóg.
Ale oni odnoszą się do fragmentu z czasów Sędziów,
który określa północną i południową granice: „Od Dan do Beer-Szeby”.
Chcą je odzyskać, przywrócić pierwotne granice.
Trudno wymyślić coś bardziej daremnego.
A jednak.
Dbanie o artefakty Dawida przez Archiwum Narodowe,
dowiedzenie autorstwa Księgi Joba.
Teoretyzowanie na temat babilońskich proroctw z okresu wygnania,
historyczna dokładność ksiąg Judyty i Tobiasza:
- Zaczekaj. - Czego dotyczą te proroctwa babilońskie?
To tylko teoria.
Zawiera listę proroctw z czasów Nabuchodonozora II,
które mogły wypełnić się za panowania Antiocha Epifanesa
i te, które jeszcze się nie wypełniły.
Ta grupa.
Naprawdę?
Wydajesz się przekonany.
Bo jestem.
A więc cię przedstawię.
- Jezu? - Tak?
Powiedziałeś, by iść jeszcze jedną milę,
ale w rzeczywistości wychodzą aż trzy,
w tym dwie, by wrócić po swoje rzeczy.
To cud, że wciąż tu są.
Zgadza się. Jestem z was bardzo dumny.
Wiem, że to było trudne.
Ale świetnie daliście radę.
A teraz do Betani.
Rabbi?
Judaszu, jak się czujesz?
Jestem zmęczony.
Wciąż nie przywykłem do życia w drodze, bycia ewangelistą.
Daj sobie czas.
Też jestem zmęczony.
Prawie jesteśmy. Za chwilę będzie już widać.
Byłeś już w Betani?
Tak. Właściwie, to chciałem o coś zapytać.
W czasie, gdy będziesz odwiedzał Imę,
zastanawiałem się, czy mógłbym odwiedzić starego wspólnika?
- Starego? - Dawnego.
Przyjął mnie na praktykę po śmierci mojego ojca.
Wydaje się być ważną osobą.
Nie ważniejszą od ciebie, rabbi.
Oczywiście, rozumiem.
Idź i spotkaj się z nim.
Ale dopiero po kolacji, dobrze?
Dobrze.
Jeszcze chwila...
Jezus!
Przyszedłeś!
Chyba jesteśmy.
Nareszcie!
Chodźcie, wszyscy. Tędy.
Witaj Mario.
O, Adonai.
A dlaczego moja najdroższa Marta ukrywa się w domu?
Mój Panie.
Rabbi. Wybaczcie za brak porządku.
- W porządku. - Co to ma znaczyć?
Wpadasz bez zapowiedzi.
Z tyloma ludźmi?
Stresujesz Martę?
Łazarzu, właśnie przechodziliśmy i pomyślałem, że może...
Sądzisz, że to gospoda? Wiesz, jak jestem zajęty?
Masz tupet.
Sądziłem, że tu przenocujemy.
Widocznie się pomyliłem.
- Mamy cię! - Jak się masz?
Dobrze cię widzieć, przyjacielu.
Ciebie również.
Powinniście widzieć swoje miny.
Jezu, co wam podać?
Wody, oliwek, wina?
A znajdzie się coś lepszego?
Lepszego niż to?
- Synalek mamusi. - Znasz mnie.
Poszła do lasu zbierać jagody.
Sama?
Naprawdę próbowałem. Ale wiesz, jaka jest.
Tak. Nie da się jej przytrzymać.
Szczerze mówiąc, to tylko ona wie, które jagody nie są trujące
i gdzie znaleźć te najsmaczniejsze.
Miała dużo praktyki.
Łazarzu, idź po nią.
- Nie ma potrzeby. - Już dobrze.
Wróci przed zmrokiem. Może usiądziemy?
Oczywiście. Musieliście mieć długą podróż.
Proszę.
Chodźcie.
Zebediaszu. To jest Jussif, syn Arnána.
O tak. Słyszałem, że został mianowany. Gratuluję.
Dziękuję, Rabbi.
Warto zauważyć, że Twoje imię pojawiło się na liście nie wiadomo skąd.
Przejdę od razu do sedna. Skąd miałeś pieniądze?
Zebediaszu!
Moja rodzina prowadzi firmę budowlaną w Jerozolimie.
Rozumiem posiadanie ziemi, ale budowanie?
Jakie to wulgarne.
Jussifie!
To był przewodniczący komitetu wypełnienia proroctw.
Co wulgarnego jest w budownictwie?
Uważają, że nowe budynki psują estetykę miasta.
Gedero. Twoje dzisiejsze przemówienie na temat Piłata było cudowne.
Więc, poprzesz mnie?
Umówimy się na obiad z moim przyjacielem Jannim.
To jest Jussif, syn Arnána.
Znam Arnána.
Zbudował mój dom.
Który rabin poparł twoją kandydaturę?
Annasz, syn Seta.
Członek saduceuszy.
Nie spytam, dlaczego poparł kandydata rywalizującego ugrupowania.
Znam już odpowiedź.
Wszyscy jesteśmy synami Izraela, chociaż nie zgadzamy się co do szczegółów.
Jeśli spotkasz się ze starym przyjacielem Abby, Annaszem,
przekaż mu, że chcę porozmawiać o budkach jego synów.
Wykupili stragany na Górze Oliwnej,
jeszcze zanim wystawiono je na sprzedaż.
Chcę poznać jego kontakty.
Bo inaczej wyśpiewam jego teściowi – Kajfaszowi,
o pewnym incydencie z pobiciem niewolników.
Będzie wiedział, o czym mowa.
- Zapewniam. - Mam mu grozić?
Tędy, Jussifie. Musimy poznać tylu ludzi!
Gedero, daj mi znać w sprawie posiłku.
A skoro mowa o obiedzie, Jestem zmęczony, zjedzmy coś.
Chodź za mną.
Ciekawy smak.
Konie je uwielbiają.
Jak sobie radzicie z winnicą?
Ostatnio było dość sucho, ale dajemy radę.
Jaka jest dzienna stawka robotników?
A co? Szukasz pracy?
Na pewno nie u ciebie.
Taka sama jak stolarzy.
- Naprawdę. - Tak.
Denar?
Tak.
Sądziłem, że jesteś wyrachowany.
Jestem hojnym człowiekiem.
To prawda.
To mi przypomina pewną historię.
Wszystko w porządku, Marto?
Nic mi nie jest. Po prostu…
Nieważne.
Ona jest...
Kontynuuj.
Dobrze.
Królestwo Niebios przypomina pewnego gospodarza,
który wyszedł rankiem wynająć robotników do swojej winnicy.
Uzgodnił z nimi stawkę – denar za dzień – i posłał do pracy.
Gdyby to było takie proste.
Następnie wyszedł o dziewiątej i zobaczył innych, stojących bezczynnie na rynku.
Idźcie i wy do winnicy – powiedział – a ja wam sprawiedliwie zapłacę.
I oni poszli.
Dziękuję.
Potem wyszedł jeszcze w południe i około piętnastej.
Postąpił podobnie.
Gdy wyszedł o siedemnastej, zastał również czekających na pracę.
Dlaczego tu bezczynnie stoicie cały dzień? – zapytał.
Nikt nas nie wynajął – odpowiedzieli.
On na to: Idźcie i wy do winnicy.
Z nastaniem wieczoru właściciel winnicy polecił zarządcy:
Zwołaj robotników i wypłać im dniówkę.
Zacznij od ostatnich, a zakończ na pierwszych.
Podeszli zatem zatrudnieni o siedemnastej i otrzymali po denarze.
Gdy podeszli pierwsi, sądzili, że dostaną więcej, lecz i oni otrzymali po denarze.
Po wypłacie zaczęli się burzyć przeciwko gospodarzowi.
Ci ostatni pracowali tylko godzinę – wytykali
– a pan potraktował ich na równi z nami,
którzy musieliśmy znosić trudy dnia i upał.
Wtedy gospodarz powiedział jednemu z nich:
Nie krzywdzę cię, mój drogi.
Czy nie uzgodniliśmy, że dostaniesz denara?
Bierz, co twoje i idź!
Chcę bowiem temu ostatniemu zapłacić tak, jak i tobie.
Czy nie wolno mi z tym, co moje, czynić tego, co chcę?
A może krzywym okiem patrzysz na to, że jestem dobry?
W ten sposób ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi.
Czekaj, czekaj...
Pracującym godzinę, zapłacono denara?
Dostali dwanaście razy więcej niż im się należało.
Właściciel winnicy mógł zostać oszukany.
Czy Królestwo Niebieskie jest niesprawiedliwe?
A ja zrozumiałem.
Lubię być ostatni.
Po ludzku, może wydać się to niesprawiedliwe.
Ale nie mówię o królestwie tego świata. Ale o niebie.
Tam liczy się inaczej.
Ludzi nie mierzy się względem tego, na co zasługują.
Dziękuję.
Wygląda niesamowicie.
Wyszłoby lepiej, gdybym nie musiała robić tego sama.
Lepiej?
Tak, lepiej.
Bardziej odpowiednio dla kogoś tak ważnego jak ty.
Czy nie obchodzi Cię to, że moja siostra zostawiła mnie przy pracy samą?
Od chwili, kiedy przyszedłeś, nie zrobiła nic, żeby ci służyć.
Zignorowała moje starania abyście mogli czuć się komfortowo
i oczywiste jest, że nie domyśli się, jak ciężko mi pracować samej.
Wygląda na to, że tylko twoje słowa, coś tutaj zmienią.
Marto, Marto.
Proszę, usiądź tu ze mną.
Jak mogę usiąść?
Obsłużyłam tylko połowę z was.
Możemy omówić to później. Przepraszam.
Wiem, ale chcę, żeby inni to usłyszeli.
Nie ma się czego wstydzić. Dokonałaś wspaniałej rzeczy.
Martwisz się i niepokoisz o wiele rzeczy,
ale nie bez powodu.
Gościnność zawsze jest ważna
i jestem wdzięczny za to, co robisz.
Zasługujesz na wiele więcej.
Twoje intencje są właściwe,
ale naprawdę, liczy się tylko jedno.
Najbardziej służy mi ten, kto zwraca uwagę na moje słowa.
One są priorytetem.
To wybrała twoja siostra.
To jest dobra część, która nie zostanie jej zabrana.
Zabrana?
Twoje jedzenie, obsługa. Są cudowne.
Ale przeminą, wraz z resztą świata.
Ale moje słowa nigdy nie przeminą.
Maria wybrała rzecz o wiecznej wartości.
Chcę, żebyście dobrze to zrozumieli. Nie krytykuję Marty.
Akty służby są piękne. Działanie jest dobre.
Robisz to, czego – jak sądziłaś, się od ciebie oczekuje.
I to jest cenne.
Maria prawdopodobnie mogła trochę pomóc.
Ale posłuchaj.
Nie chcę, żebyś traciła możliwość przebywania ze mną
i moimi przyjaciółmi, którzy są ze mną.
Zapraszam cię do czegoś lepszego.
Usiądź u moich stóp,
słuchaj uważnie moich słów
i karm się nimi, jak najbardziej pożywnym jedzeniem.
A teraz…
Nie chcę zmarnować tego wspaniałego jedzenia.
Więc jeśli zrozumieliście lekcję, podziękujmy Marcie i jedzmy.
Wspaniale, Marto.
Boskie.
Proszę, kto to mówi?
Mógłbym skosztować?
Przyniosę więcej.
Pomogę ci.
Co nadaje tego smaku?
Do ciasta dodałam trochę mięty i cytryny.
Genialne!
Kto jeszcze nie dostał?
Ty już miałeś.
Teraz my.
To był tyci, tyci kawałek.
Będę walczył aż do śmierci.
- Cały dzień ciągnę wózek. - Ja ciągnąłem wózek!
Mój syn!
Ima.
Naprawdę tu jesteś.
Ty tu jesteś!
Tak, ale...
Mamy spory problem.
Co się stało?
Nie wiem co robić.
To może wszystko zrujnować.
Nie mają już wina.
- I co teraz zrobimy? - Nie mam pojęcia.
Rabbi?
Przepraszam, że przeszkadzam.
Ani trochę.
Mówiłeś, że po kolacji.
- Czy już mogę? - Tak.
Przekaż pozdrowienia swojemu przyjacielowi.
Dobrze cię znowu widzieć.
Szalom. Szalom.
Słyszę, że trwa impreza.
Tak, ale...
Nie wchodźmy jeszcze do środka, dobrze?
W porządku.
Chodź ze mną do studni.
Do studni?
Twoim włosom przyda się mycie.
Myślałem, że jest całkiem nieźle.
Podoba ci się twój nowy dom w Betani?
To nie mój dom.
Ale oboje wiemy, że żadne z nas nie może już wrócić do Nazaretu.
- Tęsknisz? - To tylko miejsce.
I pamiętam, jak cię potraktowali.
Ale tam jest grób Abby.
Moje myśli krążą w krainie żywych, a nie umarłych.
Łazarz dobrze się tobą opiekuje?
Za dobrze.
Gdyby mógł, to przez cały dzień siedziałabym w środku,
osłonięta przed słońcem i otoczony opieką jak Królowa Saby.
Musiałam mu się postawić, żeby pozwolił mi coś zrobić.
Choćby zbierać nasiona i jagody.
Słyszałem.
- Ima. - Cicho. Nic ci nie będzie.
Twoje włosy znowu się plączą, jak dawniej.
Nie robisz tego zbyt delikatnie, jak dawniej.
Pamiętaj, silne ręce masz po mnie.
Dopóki nie poślinisz kciuka, żeby zmyć mi coś z twarzy, wytrzymam.
Nie ma potrzeby. Masz szczęście.
Dzięki Bogu.
Kiedyś wszystko było takie proste.
Nie zawsze. Bywało ciężko.
Czasem, razem z twoim tatą musieliśmy wybierać, które z nas zje kolacje.
Wiem.
Ważne, by nauczyć się niepewności ubóstwa.
Moi uczniowie są biedni w innym sensie.
W sposobie rozumowania, słuchania, w wierze.
Są ubodzy.
Tak źle?
Proszą o rzeczy ziemskie, prestiżowe miejsca
po mojej prawej i lewej stronie. W chwale.
Obrażają się, gdy okazuję pokorę i szacunek władzom tego świata,
zamiast - no nie wiem - zamieniać rzymskich żołnierzy w słupy soli.
Są tylko ludźmi, czego się spodziewałeś?
Też nim jestem.
Kochanie, zmieniałam Twoje pieluszki, gdy były brudne.
Uwierz mi, wiem co mówię.
Tym, co mnie smuci…
jest poczucie, że żaden z nich tego nie pojmuje.
Nie z własnej winy.
Są po prostu niezdolni.
Cytuję słowa mojego ojca, a przywódcy religijni
nazywają to bluźnierstwem i spiskują przeciwko mnie.
Niektórzy ludzie po prostu wybierają złą drogę.
Moi uczniowie twierdzą, że się ze sobą zgadzają,
a potem zachowują się tak, jakby nigdy nie słyszeli tego, co mówię.
Co musi się stać, żeby zrozumieli?
Synu?
To gorzkie.
Co?
To gorzka odpowiedź na gorzkie pytanie.
Nauczasz w przypowieściach?
Czasami tak.
A pamiętasz, jak ojciec uczył cię, jak wycinać łączenie w jaskółczy ogon?
Nie zrobił tego opowiadając historie.
Położył swoje ręce na twoich, owinął palce wokół narzędzi i poprowadził cię.
Cyprys, dąb, jawor.
Są posłuszne rękom mistrza.
Ale ludzkie serca...
to co innego.
Nie zaszkodzi spróbować.
Bez ogródek.
Próbowałem tego niedawno.
Powiedziałem im co się wydarzy.
Nic nie załapali.
Ludzkie pragnienie unikania trudnych wieści...
czasem sprawia, że jesteśmy głusi.
To prawda.
Poradzisz sobie.
Wejdźmy do środka.
Chcę sprawdzić, jak ma się Szymon.
Musisz wiedzieć, że dostał nowe imię.
Naprawdę?
Jak Abram stał się Abrahamem?
Podobnie.
Nadal to robisz?
Na Hades i Styks!
Jak się tu dostałeś?
Klucz był pod koprem włoskim.
Dobrą praktyką jest zmiana zamków
i miejsca chowania klucza po zwolnieniu pracownika.
Nie zwolniłem cię. To ty odszedłeś.
Nie myślałem, że cię jeszcze zobaczę.
Nie wyszło wam?
Właśnie przechodzimy przez Betanię.
Czuj się jak u siebie.
Przepraszam... powinienem zapukać.
Czym jest dla Ciebie dom?
Jesteśmy nomadami.
Wędrujemy.
Twój rabbi nie ma stałej bazy?
Ma w Kafarnaum.
O ile jakiekolwiek miejsce możemy nazwać domem.
Póki co, to w Kafarnaum jest nasze strategicznie miejsce.
By nie zwracać uwagi.
Słyszałem, że rozprzestrzenia się zarówno jego sława jak i niesława.
Czy nie powinien gromadzić armii,
zamiast musieć uciekać z zapadłych miasteczek północy?
Jestem tam najkrócej, więc...
moja opinia nie ma większego znaczenia.
A mógłby wiele się od ciebie nauczyć.
Jak widać nie pojmuje, jak ważna jest percepcja.
We wszystkim.
Problemem jest jego opinia wśród przywódców religijnych.
- Czują się zagrożeni. - Nie tylko oni.
Słyszałem, że jedna z was została zamordowana
przez wysokiego rangą Rzymianina. To prawda?
To był straszny, tragiczny wypadek.
Zrobił to sam Pretor.
Został za to ukarany i zdegradowany.
Zabiją jednego z nas i tylko im pogrożą.
Pomyśl, co by się stało, gdybyśmy to my ich zaatakowali?
Choć, niedługo się pewnie tego dowiemy?
Bo to musi się stać, prawda?
Tak... zakładam.
Judaszu?
Hadadzie... On jest bez wątpienia Mesjaszem.
Uzdrawia ludzi. Dokonuje cudów.
Jego nauki nie przypominają niczego, co słyszałem do tej pory.
Też to przyznałeś, pamiętasz?
To dlaczego nie wyglądasz na przekonanego?
Pamiętam, że nie podjęli żadnej zbiórki.
Tłum był ogromny.
Ujął każdego słuchacza, każde serce. Miał ich wszystkich w garści.
Wystarczyło, żeby tylko poprosił.
Mówią, że to właśnie czyni go tak wspaniałym.
Bo nie można go nazwać szarlatanem czy oszustem.
To więcej niż mogę powiedzieć o sobie.
Ale masz co jeść?
Muszę przyznać, że...
nie rozumiem, co robimy i dlaczego.
Albo dlaczego nie działamy szybciej.
Staram się uczyć.
Ale nie przymieram głodem.
Zawsze byłeś chudy, nawet gdy jadaliśmy jak królowie, więc skąd mam wiedzieć?
Masz oszczędności?
Staram się ostrożnie wydawać pieniądze.
Odkładam na czarną godzinę.
Ale ona bywa dość często.
Jak to ty?
Polecili mi zająć się finansami.
Niczego się ode mnie nie nauczyłeś?
Wolałem o tym zapomnieć.
Wybacz.
Jestem wdzięczny za praktykę u ciebie...
Ale teraz wykorzystuję to, by pomóc grupie.
Otrzymujesz wynagrodzenie za twoje wyjątkowe zdolności?
Jest jeszcze ktoś inny mający spore umiejętności w tym zakresie,
ale nie chce się w to angażować.
Był celnikiem.
- Musi mieć poczucie winy. - I kto to mówi?
Skoro tylko ty jesteś wykwalifikowany i chętny,
zasługujesz na wynagrodzenie za swoją pracę.
Księga Przysłów Salomona mówi:
„Biada temu, kto swemu bliźniemu odmawia jego zapłaty”.
To nie Salomon.
Nie ważne, kto to powiedział. Liczy się fakt.
Wiesz, jak mądrze inwestować.
Dobrym pomysłem jest odkładanie niewielkiej części w banku, by pomnażać odsetki.
Jezus powiedział nawet o tym przypowieść.
- Był za? - O tak.
Więc możesz być spokojny, czy robisz to, czego od ciebie oczekuje.
- Nie przyszedłem tu po radę. - Więc po co?
Bo wyglądasz na zdezorientowanego.
Uświęcony i skrępowany.
Ty jesteś wściekły.
Tak!
Nie wiem już czy dobrze rozumiem.
Nic z tego nie rozumiem.
Wiem, że jest Mesjaszem i przyszłym Królem Izraela,
który zasiądzie na tronie Dawida.
Który powołał... mnie.
W konkretnym celu.
Ale póki się tego nie dowiesz, zapewniaj chociaż zasoby,
by móc kontynuować misję.
Abyś, kiedy obejmie tron Dawida,
był naturalnym wyborem na stanowisko Sekretarza Skarbu.
Nie wybiegałem tak daleko w przyszłość.
Powierzyli ci pełną odpowiedzialność.
Nie czekaj na pozwolenie by ulepszyć służbę albo podjęcie decyzji.
Oni muszą dorosnąć, ty masz zarabiać, a On ma przewodzić.
Jeśli naprawdę wierzysz, że Jezus jest przyszłym Królem Żydów,
pomóż mu jak potrafisz.
Po to cię tam sprowadził.
Sesja zostaje odroczona.
Minęło już kilka dni, prawda, rabbi Jussifie?
Nauczyłeś się czegoś?
Wiele jeszcze przede mną.
Każdy kiedyś zaczynał.
Ja nadal nie należę do siedemdziesięciu dwóch.
Głowa do góry.
Jutrzejsza sesja nie będzie tak wyczerpująca.
Musimy zdążyć do domów przed szabatowym zachodem słońca.
Rabbi Lehad! Jussifie, chodź.
Wczoraj nie miałem okazji cię przedstawić.
To jest Lehad, syn Etnana.
Przewodniczy komisji do spraw odbudowy Beer-Szeby
i reformy południowej granicy, o której wam mówiłem.
To zaszczyt móc cię poznać, rabbi.
O tym, czy dla mnie również, zdecydują moje słynne pytania.
Są rzeczywiście znane.
O co w nich chodzi?
Plamiak czy leszcz?
Powiedz pierwsze, co przyjdzie ci na myśl.
Leszcz.
- Sandały sznurkowe czy skórzane? - Sznurkowe.
Hillel czy Szammai?
- Hillel. - Dlaczego?
Zasiadałem u stóp rabbiego Nikodema.
Nauczyciela nauczycieli, którego boi się nawet Szammai,
mimo, że się do tego nie przyznaje;
Szanowanego w całym kraju.
Od kilku tygodni przebywa na wyprawie.
Był specjalnie zaproszonym nauczycielem?
Bo wydajesz się odrobinę za młody.
Odwiedzał Kafarnaum, gdzie odbywałem staż.
Dlaczego wybrałeś Kafarnaum?
Chciałem być wśród Galilejczyków,
zwykłych ludzi, z dala od mojego rodzinnego domu.
Bardzo szlachetnie. Jestem pod wrażeniem.
Przypomina to historię Samuela udającego się do Betlejem,
aby namaścić jednego z synów Jessego na kolejnego króla.
Nawet nie pomyśleli, żeby przyprowadzić Dawida do Samuela.
Wiele można odkryć w niepozornych miejscach.
Rzeczywiście.
Rabbi Szmuel powiedział, że interesuje cię przesunięcie
południowej granicy tak, aby obejmowała Beer-Szebę.
Zgadza się.
Aby wypełnić Bożą obietnicę dotyczącą granic lądowych:
„od Dan do Beer-Szeby”.
Niełatwo będzie wzbudzić entuzjazm do tego programu,
mając tak wiele do zrobienia w sprawie Rzymu.
Mamy pewien pomysł.
Wielu członków Sanhedrynu może nie być zainteresowanych
sprawą Beer-szeby, ale wiem, co przyciągnie ich uwagę.
Śmierć Jezusa z Nazaretu.
Co takiego?
Z pewnością spotkaliście go w Kafarnaum.
- Tak, ale... - Wszędzie robi sobie wrogów.
Grupa z Tel Dor wysłała delegację do Jerozolimy,
mającą lobbować na rzecz obalenia i oskarżenia go.
Nie słyszałem, żeby chcieli wszczynać postępowanie karne.
Działania Jezusa doprowadziły do śmierci córki jednego z nich.
Wniosą oskarżenie.
Drażni Jerozolimę.
Podobno ktoś, komu ufa Piłat, był w Dekapolu,
kiedy łamał chleb z poganami.
Rzym traktuje go poważnie.
Jeśli w wyniku naszych starań zostanie aresztowany lub zabity,
zwróci to uwagę na naszą sprawę.
Wybacz.
Ale dziwię się, że tak swobodnie mówisz o pozbawieniu kogoś życia.
Czy kara śmierci nie jest dozwolona jedynie na terenie świątyni?
Kiedy Sanhedryn w ogóle się na nią zdecydował?
Twierdził, że jest Synem Człowieczym.
Pomijając naszą politykę, ten człowiek nie jest niewinny.
Krew na rękach nie zawsze oznacza winę.
Czasami rezultaty bywają sprawiedliwe.
Jeśli ten Nazarejczyk będzie kontynuował swoje działania,
naród jeszcze nam podziękuje.
- Trzymaj się. - Ty też.
Na zlecenie Come&See - Studio DR. Tekst Polski: Mateusz Czyż
Wykorzystane fragmenty pochodzą z tłumaczenia Biblii Starego i Nowego Przymierza;