W rolach głównych
TRZY TYSIĄCE LAT TĘSKNOTY
Mam na imię Alithea.
Ta historia wydarzyła się naprawdę.
Lepiej jednak opowiem wam ją jak bajkę.
A więc...
Dawno temu, gdy ludzie przemierzali niebo na stalowych skrzydłach...
i w żabich płetwach schodzili na dno morza
oraz mieli szklane płytki, pobierające z powietrza piosenki o miłości,
żyła sobie kobieta, zarówno szczęśliwa, jak i samotna.
Samotna z wyboru,
a szczęśliwa, gdyż utrzymywała się dzięki nabytej wiedzy.
Jej praca polegała na czytaniu. Była narratolożką.
Szukała prawd wspólnych dla opowieści, które znała ludzkość.
Co najmniej raz do roku odwiedzała egzotyczne kraje...
Chiny, wyspy Pacyfiku i starożytne miasta Lewantu...
gdzie tacy jak ona rozprawiali o opowieściach.
- Tędy! - Przepraszam!
- Proszę mnie puścić! - Tajemnice Stambułu!
Alithea!
- Witamy! - Gunhan!
To jest Amina.
Widziałeś człowieka, który chciał na lotnisku zabrać mi bagaż?
- Jakiego? - Zmył się, gdy nadszedłeś.
Niski... kożuch... różowy kołnierz.
Ciekawe.
Miał gorącą skórę i roztaczał piżmowy zapach.
- Może to był dżinn. - Raczej nielegalny taksówkarz.
Ostro wyperfumowany.
Wierzysz w dżinny, profesorze?
- Wiem, że ludzie chcą w nie wierzyć. - Ludzie jak ja?
Dżinny, duchy... kosmici, wedle życzenia.
Hotel przygotował dla pani niespodziankę.
To pokój Agathy Christie.
Napisała w nim "Morderstwo w Orient Expressie".
Jak wytłumaczylibyście siłę pioruna...
bez możliwości pomiaru danych meteorologicznych?
A następstwo pór roku? Jesień, zimę, wiosnę i lato,
gdybyście nie wiedzieli, że Ziemia krąży wokół Słońca?
Wszystko stanowiło tajemnicę!
Pory roku, tsunami, choroby drobnoustrojowe.
Uciec można się było jedynie do legend.
Dr Binnie tłumaczy nam, że tylko dzięki nim
mogliśmy niegdyś uporządkować naszą chaotyczną egzystencję.
Właśnie! Nazwaliśmy nieznane siły,
kryjące się za cudami i katastrofami...
opowiadając sobie...
- Opowiadając sobie bajki. - Dam przykład.
To były opowieści o konkretnych, potężnych bogach,
obecne we wszystkich kulturach i wszystkich mitologiach,
greckiej, rzymskiej, nordyckiej i tak dalej.
Dobrze nam znani potomkowie Zeusa; Posejdon, Atena,
Thor, cała ich gromada, inspirują nawet dziś.
Oto ich ślady.
Warto zapytać, o co im chodzi.
I czego my teraz od nich żądamy.
Są mity oraz nauka.
Wtedy... kierowaliśmy się mitologią.
Obecnie... słuchamy argumentów nauki.
Prędzej czy później...
mity na temat stworzenia ustępują dowodzeniu naukowemu.
Drobiazgowym badaniom.
A bogowie i potwory... tracą swe pierwotne znaczenie...
i stają się jedynie metaforą!
Bzdura!!!
Alithea?
- Co się stało? - Nie wiem. Upadła.
Dobrze się czujesz?
- Nie pójdziesz do lekarza? - Nic mi nie jest.
Na pewno?
Poza zwykłymi bólami i strzykaniem nie czuję nic niepokojącego.
Co więc tam się wydarzyło?
Ostatnio wyobraźnia bierze nade mną górę.
Zastawia na mnie pułapki. Ostrzega mnie.
Przed czym?
Samozadowoleniem. Mam być czujna i gotowa.
Czasami objawia się dość perfidnie, a ja usiłuję nie reagować.
Bierze mnie na chwilę w swoje władanie, a potem odpuszcza.
- Co odpuszcza? - To irracjonalne, daj spokój.
- Zachowujesz się jak dziecko! - W głębi duszy nim jestem.
Jeśli przeznaczenie istnieje, to czy można go uniknąć? Kto wie?
Powiem jedno... na stambulskim Wielkim Bazarze
są 62 ulice i 4000 sklepów.
Jeden z nich składa się z trzech sal.
W najmniejszej,
natknęłam się na stertę starych i nowych rupieci...
z jej dna... wybrałam sobie pamiątkę.
Wiesz, co to jest?
Powiedziałbym, że Cesm-i Bulbul, "Oko Słowika".
Około 1845 r., w Incirkoyu, działały huty szkła,
które zasłynęły z takich spiralnych wzorów.
To będzie prezent ode mnie, wybierz coś okazalszego.
Można sprawdzić, czy to jest autentyczny Cesm-i Bulbul?
Podobno w prawdziwych można znaleźć plamki krwi z płuc dmuchaczy szkła.
Ale to raczej współczesna imitacja.
Zniszczona przez ogień, wybierz coś innego.
Nie, dziękuję. Podoba mi się.
Na pewno ma ciekawe dzieje.
Dzień dobry, dr Binnie. Tu obsługa.
- Jakie lubi pani jajka? - Na miękko.
- Tost? - Tak, bez skórki.
- Dwa jajka? - Jedno.
Dziękuję.
Zamknę oczy i policzę do trzech.
Będę wdzięczna, jeśli znikniesz.
Raz.
Dwa.
Trzy.
Cztery. Pięć.
Sześć.
Siedem. Osiem. Dziewięć...
Pewnie nie mówisz po angielsku.
Po niemiecku?
Hiszpańsku?
Grecku?
Czyżbyś znała język Homera?
Chodziłam na zajęcia na uniwersytecie.
Proszę, nie bój się mnie
i nie traktuj mnie protekcjonalnie.
Uwolniłaś mnie, więc pozostaję na twoich usługach.
I z tego powodu muszę spełnić twoje trzy życzenia!
Są prawa, których nie wolno łamać.
Trzy znaczy trzy.
To liczba władzy.
Nie możesz prosić o nieustanne spełnianie życzeń.
Tak. Rozumiem to założenie.
Nie możesz też prosić o życie wieczne.
Jesteś śmiertelniczką, podczas gdy ja pozostaję nieśmiertelny.
Nie mogę udzielić rozgrzeszenia
ani położyć kresu ludzkim cierpieniom.
- Jestem tylko dżinnem. - To logiczne.
Takie mamy ograniczenia.
Kim jest ten mały człowiek?
Można powiedzieć... że to...
czarodziej!
Prowadzi nas poprzez czas.
Einstein.
Jesteś czarownicą, która trzyma go w pudełku?
Nie. To jest nauka.
Telewizja.
Fale świetlne i dźwiękowe.
Przekaźniki.
Nie jestem pewna, jak to działa.
Zajmuję się literaturą. W innych dziedzinach mam ograniczoną wiedzę.
Jestem dżinnem o skromnych mocach,
ale zaczynam rozumieć, o co chodzi w tej transmisji.
- Nauczyłeś się mojego języka. - Angielski jest bardzo prosty.
Można szybko opanować jego zasady.
Chcesz może takiego małego Albercika?
Lepiej odłóż go na miejsce!
- Powiększę go, porozmawiamy z nim. - Nie! Odłóż go!
- To twoje życzenie? - Nie, to twój obowiązek!
A jakie masz życzenie?
Czego pragniesz?
Bez pośpiechu.
Muszę się zastanowić.
Mam mnóstwo czasu. Opowiedz mi o sobie.
Nazywam się Alithea Binnie. Przyjechałam tu na konferencję.
- I jutro wracam do kraju. - Co jeszcze?
Muszę ci coś wyznać. Nikomu o tym nie mówiłam.
Znakomicie!
W młodości znałam pewnego chłopca.
- Twój pierwszy kochanek? - Nie, nie był z krwi i kości.
- Dżinn? - Nie.
Chodziłam wtedy do szkoły dla dziewcząt.
Tworzyły głośne stado.
A ja mam naturę samotniczki.
A ten chłopiec, Enzo... przybył do mnie z pustki.
Z potrzeby wyobraźni.
Snuł opowieści w języku, który znaliśmy tylko my dwoje.
Znikał, kiedy bolała mnie głowa,
lecz trwał przy mnie, gdy miałam atak astmy.
Był emanacją jak ten mały Albert, którego nie przyjęłaś?
Emanacją nieobecności.
Bałam się, że mnie opuści, więc go opisałam.
Mój dziennik pękał od drobiazgowych relacji.
Lecz im więcej zawierałam w nich realizmu...
tym większych nabierałam wątpliwości...
i wszystko zrobiło się głupie.
Ja czułam się głupio.
Po pewnym czasie... spaliłam dziennik w szkolnym piecu.
A on już nigdy nie wrócił.
A jednak, ja tu jestem.
Wbrew rozumowi.
Jestem tu. I mamy coś do zrobienia.
Nie teraz!
Obsługa, dr Binnie! Przyniosłem śniadanie!
Chwileczkę!
Muszę zamknąć drzwi.
- Dzień dobry! - Gdzie postawić?
- Niech pani pozwoli... - Dam sobie radę.
Liczę, że dobrze pani wypoczywa.
- Oczywiście! - Jakieś plany na dzisiaj?
Coś sobie wymyślę.
Chętnie pokażę pani piękną galerię...
- Dziękuję! Może innym razem. - Miłego dnia!
- Udanej zabawy! - Dziękuję!
PROSZĘ NIE PRZESZKADZAĆ
- To dużo wygodniejszy wzrost. - Staram się przystosować.
- Proszę. - Niepotrzebnie zamówiłam śniadanie.
Nan-e nokhodchi: ciecierzyca, goździki, pistacje.
Rozpływają się w ustach.
- Mogę o coś zapytać? - Proszę.
Jak znalazłeś się w moim flakonie?
Niezła historia. To było moje trzecie uwięzienie.
Trzy razy w butelce?
Jestem dżinnem i głupcem, uwielbiającym rozmowy z kobietami.
- Muszę być ostrożniejszy. - Jak trafiłeś tam pierwszy raz?
Przez pożądanie. To oczywiste.
- Kto to był? - Saba.
- Królowa Saby? - Moja krewna.
- Była dżinniją? - Jej matka.
To możliwe?
Związek dżinna ze śmiertelniczką nie daje nieśmiertelnego potomstwa.
Tak jak owocem związku konia i oślicy jest bezpłodny muł.
Jak wyglądała?
Gdyby nie gęste, czarne włosy na nogach,
wyglądałaby jak każda kobieta, poza tym, że była Sabą.
- Uchodziła za bardzo piękną. - Niezupełnie, była samym pięknem!
Miałem pełną swobodę.
Wchodziłem do jej sypialni, kiedy chciałem.
Sabo...
Tak jak jej niewolnice wiedziałem, jaki dotyk sprawia jej rozkosz.
Nigdy wcześniej nie pożądałem tak drugiej istoty.
- Ona też cię pożądała? - Byłem jej zabawką. Powiernikiem.
Moje awanse blokował Salomon.
- Król Salomon? - Świętej pamięci.
- Przybył do niej zza pustyni. - To ona pojechała do niego.
- Nie! - Tak twierdzą święte księgi.
Są obrazy, Handel skomponował symfonię.
Ja tam byłem. To Salomon przyjechał do niej.
Królowo, wolna jak ptak, która dostrzegasz istotę rzeczy.
Czemu miałabyś wkroczyć do łoża człowieka?
Drogi kuzynie, żaden człowiek nie zdoła mnie zwieść.
Zaczął od muzyki.
Robiłem wszystko, by ją zniechęcić.
Ale gdy użyła wonnego wosku, by usunąć włosy z nóg,
wiedziałem, że jestem stracony.
Jak głupiec powtarzałem, że ma piękne i powabne ciało,
lecz jej umysł jest piękniejszy i powabniejszy.
Oraz trwalszy.
Zgodziła się z tym i uroniła gorącą łzę.
Stawiała mu nieprawdopodobne zadania:
znaleźć jedwabną, czerwoną nitkę w pałacu o tysiącu komnat,
odgadnąć tajemne imię jej matki dżinniji,
odkryć największe pragnienie kobiety.
- To niemożliwe. - Nie dla niego.
Umiał rozmawiać z owadami i dżinnami.
Mrówki odszukały dla niego nić,
a ifrit szepnął mu imię matki.
Spojrzał jej w oczy i powiedział, czego kobiety pragną najbardziej.
Zdumiała się...
i przyznała mu rację.
Następnie zaspokoiła jego największe pragnienie.
Wyszła za niego i przyjęła go do łoża.
Był wielkim magiem.
Użył zaklęcia, które uwięziło mnie w mosiężnym flakonie.
Nie ujęła się za mną.
Byłem dla niej niczym. Tchnieniem w butelce.
Wylądowałem w Morzu Czerwonym, gdzie marniałem przez 2500 lat.
Co się robi we flakonie przez 2500 lat poza spaniem?
Dżinny nie śpią.
Jak sobie poradziłeś?
Przez pierwsze 100 lat wściekałem się na swój los.
Błagałem Boszkola o uwolnienie, a gdy to nie pomogło,
modliłem się do innych znanych mi i nieznanych bogów.
Nie reagowali...
więc śniłem na jawie, odtwarzając epizody ze swego życia.
A gdy mnie to zmęczyło,
wracałem do modłów i gniewu.
I wtedy... na koniec...
wpadłem we własną pułapkę.
Postanowiłem modlić się do Boszkole, by na zawsze pozostać we flakonie.
- Zadziałało? - Nie tęsknić za niczym?
Udawać, że wnętrze flakonu to spełnienie marzeń? Nie.
Dla dżinna to nieomal śmierć.
- Znasz odpowiedź na jej pytanie? - O pragnienie kobiet?
A ty nie? Nie mogę ci więc powiedzieć.
- Kobiety nie pragną tego samego. - Nie wiem, za czym tęsknisz, pani.
Mam obecnie wszystko, czego potrzebuję.
Myślę, że jestem zadowolona.
Jesteś mężatką? Wdową?
A może matką?
Nie mam dzieci, rodzeństwa ani rodziców.
Kiedyś miałam męża.
Jaką miał karnację?
Karnację? Na początku... promieniał.
- A na koniec? - To nie jest ciekawa historia.
Ale dotyczy ciebie.
Ciekawią mnie ludzie, którzy byli ci bliscy.
Znaliśmy się od dziecka.
Pobraliśmy się wcześnie.
Czerpaliśmy przyjemność ze swych umysłów i ciał.
Lata płynęły nam miło, a potem, jak to zwykle bywa...
wszystko wyparowało... i staliśmy się...
- niczym. - Gdzie on jest?
W Hackney, z Emmeline Porter.
Powiedział mi...
że nie umiem odczytywać uczuć.
Nie odczytywałam jego uczuć.
Sposób, w jaki działa mój mózg...
stanowi źródło zarówno mojej siły, jak i... samotności.
Pewnie dlatego tak lubię opowieści. Dzięki nim poznaję różne uczucia.
Może zażyczysz sobie jego powrotu.
Nie, nie... Nie.
Myślałam, że będę...
cierpieć z powodu straty i zdrady...
ale poczułam się wolna!
Jak więźniarka, wychodząca z lochu na słońce!
Wkroczyłam w sferę własnego życia!
Nie mogłam pragnąć więcej.
Jesteś mądrą i ostrożną kobietą.
Ale wszyscy mamy pragnienia, nawet jeśli pozostają ukryte.
Być może.
Lecz ja jestem także...
narratolożką. I to stanowi problem.
Poważny.
Znam opowieści o tym, jak sprytne dżinny
obracają życzenia na własną korzyść.
Jestem uczciwym dżinnem, pragnącym jedynie spełnić twe życzenia.
Nawet jeśli to prawda, to czy możesz zaufać wyrażającym życzenie?
Czy możesz zaufać mnie?
Mam nadzieję. Co do ciebie, mam szczerą nadzieję.
Jest taka... zabawna historyjka, pewnie ją znasz.
Trzech przyjaciół w małej łódce na środku morza złowiło złotą rybkę.
Pierwszy życzy sobie wrócić do domu, do żony. Znika!
Drugi pragnie bawić się na łące z dziećmi. Już tam jest!
- A trzeci: "Tęsknię za kumplami..." - "...niech tu wrócą".
Każda opowieść o życzeniach zawiera przestrogę.
Żadne nie kończą się szczęśliwie. Nawet te, które uchodzą za żarty.
Autorami tej jesteśmy my i możemy uniknąć pułapek!
A jeśli nie będę miała żadnych życzeń?
Słucham?
- Jeśli nie będę miała życzeń? - To by była...
To by była... katastrofa!
- Opowiem ci o drugim uwięzieniu. - Zamieniam się w słuch.
Nigdy się nie dowiem...
jak mój flakon dotarł z dna Morza Czerwonego...
do pałacu w Konstantynopolu.
Odegrał jakąś rolę w zabójstwie osmańskiego wojownika.
Upadku imperium.
I miłości dziewczyny.
Ktoś ty?
ZAPOMNIANY DŻINN
Gulten była niewolnicą, usługującą konkubinom w seraju.
Gdy się jej objawiłem...
zemdlała.
Nie było łatwo ją ocucić.
Tłumaczyłem, że jako więzień flakonu, nie mam złych zamiarów.
- I wtedy dostałeś swoje 3 życzenia. - Jej życzenia!
Powiedziała, że jest bez pamięci
zakochana w cudownym człowieku.
Pragnęła natychmiast skraść mu serce.
Kazałem wykonać je dla ciebie.
Jej wymarzonym okazał się prześwietny Mustafa.
Książę Mustafa.
Najstarszy syn Sulejmana Wspaniałego,
i prawdopodobny dziedzic tronu.
Gdybym wiedział, co mnie czeka, naraziłbym się na gniew Iblisa,
i siłą odwiódłbym ją od tego życzenia.
Tymczasem bez zastanowienia wyczarowałem olejek.
Olejek opętania, który niegdyś stosowała Saba.
Kazałem jej schować flakon, by nie wpadł w obce ręce.
- Udałem się do Mustafy. - Gulten...
I wyszeptałem jej imię...
a on po nią posłał.
Nic prostszego.
Będąc dżinnem, bardzo interesuję się zwyczajami ludzi.
W wolnym czasie snułem się po pałacu, wypatrując intryg.
I tam, wśród eunuchów, małżonek i konkubin ujrzałem Hurrem.
"Radosną".
Ona także była niewolnicą,
która z czasem stała się ulubienicą sułtana.
Sulejman świata poza nią nie widział.
A ona pragnęła zdobyć tron dla swego syna, pozbawiając go Mustafę.
Dlatego jej szpiedzy nie spuszczali księcia z oczu.
Gdy zobaczyłem, z jakim mistrzostwem Hurrem tka sieć intryg...
zacząłem się bać, że moja Gulten może w nią wpaść.
Usiłowałem ją ostrzec...
ale ona już wybrała drugie życzenie.
- Chcę być w ciąży. - Z Mustafą? Tylko nie to.
To moje największe życzenie! Spełnij je!
- Natychmiast! - Zaczekaj.
To był błąd!
W tym samym czasie
słabł autorytet Sulejmana, niech jego imię będzie błogosławione.
Dowódcy uważali, że mięknie, bardziej interesując się poezją,
niż zarządzaniem państwem.
Hurrem rozsiewała plotki, że wojsko chce go obalić
i posadzić na tronie Mustafę.
Książę stał się pionkiem w nieustannej grze o władzę.
Sulejman Wspaniały,
Sulejman Zdobywca, patron i obrońca imperiów,
Sulejman ojciec, musiał podjąć decyzję, która złamie mu serce.
Tymczasem Gulten nie chciała dłużej pozostawać w cieniu.
Nosiła pod sercem syna przyszłego sułtana.
Pomimo mych ostrzeżeń,
obnosiła się z nabrzmiałymi piersiami i brzuchem.
Cały seraj wkrótce zaczął szemrać.
Tragiczne spiski snują się zbyt szybko.
Książę Mustafa przybył w dobrej wierze do ojca,
by zapewnić go o swej lojalności.
Sułtanie...
Ojcze?
Głuchoniemi oprawcy już na niego czekali.
Wzywał swych janczarów, którzy go kochali,
jednak cięciwa ojcowskiego łuku
zmiażdżyła mu gardło i pozbawiła oddechu.
Idą po ciebie! Wypowiedz życzenie!
- Zostało ci jeszcze jedno! - Po co?
Gulten... oni chcą cię zabić!
- Książę mnie obroni! - Nic z tego! Mów życzenie!
On mnie kocha!
On nie żyje!
Nie żyje! Wszyscy jego stronnicy także!
Hurrem idzie po ciebie!
"Wypowiedz życzenie! Ratuj się, Gulten!".
Kilka słów i mogłaby spokojnie urodzić dziecko.
A ja przeniósłbym się wreszcie do królestwa dżinnów.
Lecz ona wpadła prosto w ręce zabójców.
Chciałem ich powalić, jednak powstrzymał mnie wyznawca Iblisa.
Nie jesteś tu potrzebny!
Nie odmienisz jej losu!
Skoro ona sobie tego nie życzy...
ty jesteś stracony!
Gulten!
Nie wypowiedziała życzenia, by się uratować.
Nikt nie dał nam obojgu szansy.
I proszę bardzo, mogłem być wolny, gdy trzecie,
niewypełnione życzenie, znów przykuło mnie do tego świata.
To historia kobiety...
którą zgubiły wypowiedziane życzenia.
A niewypowiedziane zgubiło także mnie.
- Ktoś inny nie może go powiedzieć? - Liczyłem na to.
- Byłbyś wreszcie wolny. - Tylko na to liczyłem.
- Ale stałeś się niewidzialny. - Jak duch.
- Błąkałem się. - A twój flakon.
Znalazł się pod posadzką, o czym wiedziała tylko martwa Gulten.
Poważny kłopot.
Usiłowałem przyciągnąć uwagę każdego, kto mógł mi pomóc.
Ależ ja się starałem! Śledziłem ich zapach, każdy ich krok.
Prosiłem, błagałem, krzyczałem! Wszystko na próżno.
Ciągnęło się to przez sto lat
i z każdą porażką moja wola słabła.
W 1620 r. nadzieję przyniósł mi pewien chłopiec z szablą.
DWAJ BRACIA I GIGANTKA
Murad!
Jakimś cudem ten chłopiec mnie wyczuwał,
a ja mogłem doprowadzić go do płyty podłogowej.
Ibrahim!
Murad! Ibrahim!
Niewiele brakowało, bym dostał się w ich ręce, gdy znalazła ich matka.
To Kosem, wdowa po sułtanie Ahmedzie I.
A chłopcy są kandydatami do tronu.
Gdy zobaczyłem włosy na jego nogach,
wiedziałem, że w jego rodzie pulsuje moc dżinnów.
Chodziłem za nim, usiłując przyciągnąć go do kamienia,
jednak w wieku 11 lat zasiadł na tronie jako sułtan Murad IV.
I straciłem go, gdy dał się pochłonąć dworskim intrygom.
Gdy skończył 20 lat, rzucił się w wir wojen.
Walczył na Kaukazie i w Mezopotamii.
Krążyły opowieści o tym, jak lekkomyślnie ryzykował swe życie.
Bałem się, że już go nie zobaczę.
Nadzieja to potwór, a ja stałem się jej igraszką.
- Zginął. - Nie w bitwie.
W Stambule Kosem strzegła tronu i pilnowała Ibrahima.
- Młodszego brata? - Tak.
Był ostatnim z dynastii Osmanów.
Musiał spłodzić męskich potomków.
Kosem zamknęła go w klatce wykładanej sobolami.
- Niezłe więzienie. - Wcale nie chciał go opuścić.
Żył w królewskiej rozpuście.
Uważał, że im większa obfitość ciała, tym większa rozkosz.
Kosem wyszukiwała ogromne, zmysłowe piękności
i sprowadzała mu je do łoża.
To upodobanie zaważyło na mym losie.
- Jak to? - Zobaczysz.
Murad powrócił.
Zwyciężył, ale nie mógł zmyć plamiącej go krwi.
Wojna przeżarła mu duszę.
Czekałem, aż będzie sam. Musiałem sprowadzić go do kamienia.
Wybacz, że przerywam, ale mam pytanie.
Nie obchodziło cię, jakie on może mieć życzenia?
- Był okrutnikiem. - Nie.
- Nawet gdyby były z gruntu złe? - Chodziło o moją wolność.
Jednak on miał inne sprawy na głowie.
Uważał, że jest niezwyciężony.
Lecz by panować wiecznie, musiał pozbyć się rywali.
Nie warto plamić szabli.
Ibrahim.
Ibrahim!
Bracie...
Wciąż jest dzieckiem.
Jak miałby rządzić?
Kosem musiała go powstrzymać.
Usiłowała skierować jego żądzę krwi na inne tory.
Zapewniła mu nieograniczony dostęp do alkoholu.
Wpadła też na sprytny pomysł, spodobałby ci się.
Nakazała wyszukać w najdalszych kątach imperium...
najlepszych opowiadaczy historii.
Nieudolni... uciekali w przerażeniu, lub padali ofiarą krewkości Murada.
Tylko jeden z nich... umiał go oczarować.
Ukoić opowieścią...
uwieść zajmującą akcją.
Był jego jedynym przyjacielem.
A przyjaźń zamieniła się w miłość.
Mnie nie pozostało nic innego jak słuchać,
bo ja też dałem się oczarować jego opowieściom.
Gdy starzec umarł... dworzanie uciekli z pałacu,
w obawie, że Murad wpadnie w morderczy szał.
Ale on jedynie siedział, płakał i pił do zatracenia.
A moja cierpliwość została nagrodzona.
Mogłem wreszcie przykuć jego uwagę
i przyciągnąć go do ukrytej łaźni.
Już się domyślam. Zabraknie mu sił, by unieść kamień.
Nawet by otworzyć zamek.
Odszedł i zapił się na śmierć.
A co ze mną?
Pozostałem w zapomnieniu. Nikt mnie nie słyszał.
Ani z kim porozmawiać, ani się do kogo przytulić.
Nie wyobrażasz sobie!
Wyobrażam...
Wyobrażasz sobie taką samotność?
- Jaka może być przytłaczająca? - Tak.
Tylko uwaga innych nadaje sens istnieniu. Prawda?
- Owszem. - Tak wygląda nasz los.
Jeśli nie wypowiesz życzenia,
pozostanę między światami, niewidzialny i samotny!
Jak brzmi twoje życzenie? To z głębi serca.
Na twoim miejscu byłabym ostrożniejsza.
- Jakoś się wydostałeś. - Tak jakby.
Mam wrażenie, że rozmawiam z oszustem.
Tak byłoby o wiele lepiej!
Miałbym łatwiejszą pracę. Ale, niestety, jestem tylko idiotą,
który miał kosmicznego pecha!
Uwierzę ci na słowo.
Ibrahim został sułtanem?
Musieli siłą zaciągnąć go do tronu.
Matko!
Jedną ze swych konkubin o imieniu Kostka Cukru
mianował namiestniczką Damaszku.
Była jego faworytą.
Mogła swobodnie myszkować i znalazła ukrytą łaźnię.
Gdy brała kąpiel, woda wystąpiła z wanny.
Szła nieuważnie po mokrej podłodze,
poślizgnęła się, rozbiła kamień...
i znalazła flakon.
Mogłem zachować się godniej.
Ale bezwstydnie zacząłem ją błagać.
Szlachetna pani, jestem w strasznym położeniu. Pomóż mi.
- Śmierdzisz. - Życzenie. Jakiekolwiek.
Spełnię każde!
Zejdź mi z oczu, parszywy dżinnie!
Na pewno czegoś pragniesz! Powiedz!
Spełnię to! Natychmiast!
"Wracaj do flakonu i wynoś się na dno Bosforu".
I tak znalazłem się w twoich troskliwych dłoniach.
- Nie zdołamy przed sobą uciec. - Jestem skazany na twoją łaskę.
Takie życzenia...
to niebezpieczna gra.
Zapewnia niekończące się kłopoty.
Dowodzą tego twoje opowieści.
Ponoć nie jesteś oszustem i razem tworzymy tę historię.
- Ale ja nie mogę się z niej wypisać. - Słusznie.
Wskocz do flakonu a ja dam go komuś bardziej naiwnemu.
Bardziej zdesperowanemu i chciwemu.
- Nie wrócę tam. - Czemu?
- Nie wrócę! - A ja nie wypowiem życzeń.
Skazujesz mnie na zapomnienie!
- Jesteś niemożliwy! - Boli mnie głowa!
Już dobrze! Zrobimy tak. Wypowiem trzy życzenia.
- Przed śmiercią? - Teraz!
Gotowy? Pierwsze. Niech przestanie boleć cię głowa.
Drugie. Chcę napić się herbaty.
I na koniec. Zjem jeszcze jedną.
Kpisz ze mnie.
Trzy proste i bezpieczne życzenia!
Salomon uwięził mnie, bo wyraziłem swoje serdeczne życzenie.
Będę wolny, gdy wypełnię twoje.
Rozumiem tę symetrię! Ale nie mogę się zdecydować
nawet na jedno życzenie, a ty prosisz mnie o trzy!
Czy ty w ogóle żyjesz?
W niektórych kulturach brak pragnień przynosi oświecenie!
- Jesteś pobożną idiotką! - Po co kusić los?
- I tchórzem. - Nie prowokuj mnie.
Żaden człowiek, anioł ani dżinn nie przegapiłby takiej okazji,
a mnie trafiła się osoba, która niczego nie chce? Kłamiesz!
Chciałabym raczej wcale cię nie znać!
Nie mów tak!
Już cię to kiedyś spotkało.
Musiało być przykre.
I takie było.
Okropne! To było najokrutniejsze życzenie.
Po raz kolejny zgubiła cię głupota.
- Jestem tu przez geniuszkę. - Kto to był tym razem?
Miała na imię Zefir.
Rzadko wśród ludzi trafia się taki cud.
Jesteś tu z powodu jej szaleństwa.
Do tej sytuacji doprowadziły mnie jej czyny.
Wolałeś nie opowiadać mi tej historii.
Wolałbym nie opowiadać jej nawet sobie.
KONSEKWENCJE ZEFIR
Zefir była znajdą.
W wieku 12 lat wydano ją za bogatego kupca.
Był starszym, dobrym człowiekiem,
jeśli trzymanie kogoś w klatce jest wyrazem dobroci.
Miał dwie starsze żony,
które jej nie lubiły i nie odzywały się do niej.
WIĘCEJ PREMIER ZNAJDZIESZ, TUTAJ => discord.gg/PSrkjcauCk
Kpili z niej wszyscy, nawet służba.
Nie miała wykształcenia ani nie znała etykiety.
Nie wyrosła na wielką piękność i nie wiedzieć czemu, wciąż była zła.
Los chciał, że mój flakon trafił do niej,
jako wyraz miłości jej męża.
Gdy zaspokoiła męża i była wreszcie sama,
zdołała go otworzyć.
ETAP 1 FALE ELEKTROMAGNETYCZNE
ETAP 2 PARA
ETAP 3 CZĄSTKI ORGANICZNE
ETAP 4 FORMOWANIE SIĘ ORGANÓW...
Wyglądało, jakby na mnie czekała.
Zorientowałem się, że jest bystra,
a ona zauważyła, że rozpaczliwie potrzebuję wolności i rozmowy.
Opowiedziałem jej swoje dzieje tak jak tobie,
a ona przedstawiła mi się, pokazując dzieło swoich rąk.
Mogła przejść do historii jak da Vinci,
o którego teorii lotu dyskutowali sułtani i królowie.
Była utalentowaną artystką, jednak nikt nie widział jej dzieł.
Mówiła mi, że pożera ją niespożyta moc.
Myślała, że jest wiedźmą.
Gdyby była mężczyzną, jej intelekt zyskałby powszechną aprobatę.
Pragnęła się uczyć.
Podejrzewałem, jakie będzie jej pierwsze życzenie.
Chcę mieć wiedzę.
Chcę wiedzieć wszystko...
co jest użyteczne, piękne i prawdziwe.
Spełniłem jej życzenie z przyjemnością.
Nauczyłem ją historii, filozofii, języków, poezji.
Astronomia i matematyka dała jej wielką radość!
Przyniosłem jej księgi i pisma,
które ukryliśmy w jej kolekcji flakonów.
Mogła sama dobyć Arystotelesa z czerwonej buteleczki,
lub Euklidesa z zielonej.
Pitagorasa, Spinozę... Nie musiałem jej w tym pomagać.
Miała w pokoju cały świat, a ja zakochałem się bez pamięci.
Pragnąłem ją uszczęśliwić.
Zobaczyć, jak rozkwita.
I rozkwitła pod każdym względem.
Zaczęła się buntować
przeciwko gestom uległości, których wymagał jej mąż,
gdyż osiągnęła w miłości mistrzostwo,
dostępne tylko dla osób, które zaznały jej z dżinnem.
Jego pożądanie stało się obsesją.
Jesteś szczęśliwa?
Gdy do niej przychodził, opuszczałem pokój i przemierzałem niebiosa.
Widziałem góry, oceany...
zwierzynę w lasach, gdzie nie bywał człowiek.
A gdy wracałem, ona na mnie czekała.
Opowiadałem jej o swoim dniu, a ona mdlała z radości...
i rozczarowania.
Czemu nie zażądała, byś ją uwolnił?
Nie to było dla niej najważniejsze.
Opracowywała "mathematicę",
język wyjaśniający siły,
tworzące przestrzeń, czas i materię. Była odważna jak Prometeusz,
ale nie umiała rozwiązać tej zagadki, potrzebowała klucza,
klucza, który otworzyłby drzwi jej percepcji.
Wykorzystała swoje drugie życzenie.
Nauczyłem ją śnić na sposób dżinnów - na jawie.
Dzięki temu... znalazła rozwiązanie.
Była zdolna pojąć niewidzialne moce. Siły i pola elektromagnetyczne.
Elementy, z których składają się dżinny.
Jesteś elektromagnetyczny?
Ty powstałaś z prochu, a ja z subtelnego ognia.
Gdy zaszła w ciążę...
Szalałem ze szczęścia, bo wiedziałem, że to nas
- wzmocni. - Nosiła twoje dziecko?
Dziecko... z ognia i prochu.
- Co poszło nie tak? - Alitheo, ja ją kochałem.
Kochałem jej intelektualny zapał, jej złość,
a także swoją moc przywracania jej radości.
Kochałem ją bardziej niż Sabę.
- Bardziej niż własną wolność. - Tak.
Pragnąłem ją zatrzymać, pozostać jej więźniem.
Myśl, że stanę się wolny, zatruwała mi serce.
Nie chciałem, by wyraziła swoje trzecie życzenie.
Zawaliłem sprawę.
Oskarżała mnie, że ją uwięziłem. Jak jej mąż.
Usiłowałem wszystko naprawić.
Aby odpokutować, byłem gotów wrócić do flakonu.
Żeby miała nade mną większą władzę.
Byłem gotów stać się dla niej nicością w butelce.
Za każdym razem udawało mi się ją uspokoić.
Za każdym razem, oprócz ostatniego.
Gdy jak w gwałtownej nawałnicy, pełnej grzmotów i błyskawic,
krzycząc i płacząc, powiedziała:
"Chcę zapomnieć, że cię w ogóle znałam".
I w tej samej chwili zapomniała.
Ona była tam, a ja we flakonie. Zapomniała, że istniałem.
Alitheo, czy to może być błąd...
gdy się kogoś kocha całym sercem?
Mam życzenie.
Choć obawiam się, że proszę o zbyt wiele.
Zdołam je spełnić?
Mam szczerą nadzieję, że tak.
- To życzenie z głębi serca? - Jak najbardziej.
Jestem gotowa cię kochać.
I pragnę, byś ty także pokochał mnie.
Chodzi o miłość fizyczną?
Owszem. Fizyczną także.
Oddałabyś się temu całą sobą?
Tak!...
Chcę, byśmy naszą samotność spędzili razem.
Pragnę miłości, znanej ze starożytnych legend.
Zaznać tęsknoty, którą czułeś za królową Saby.
I miłości, jaką obdarzyłeś Zefir.
Pragnę tego.
Ze mną?
Z tobą.
Ty?
Ja?
To zbyt wiele?
Proszę o zbyt wiele?
Chodź.
Co zrobimy z tymi rozbudzonymi tęsknotami?
Jak mam was przekonać, że znalazłam miłość z dżinnem?
Tak czy inaczej, niewielu by uwierzyło.
Do miłości nie dochodzi się rozumem.
Bardziej przypomina mgiełkę... ulotne marzenie...
wabiące nas czarem opowieści, które sami snujemy.
Skoro tak, to skąd mamy wiedzieć, że jest rzeczywista?
Czy to prawda... czy zwykłe szaleństwo?
Wracam dziś do Londynu. Pojedziesz ze mną?
To nie jest już łatwe miejsce do życia,
ale z tobą będzie o wiele lepiej.
Proszę tutaj!
Ręce w górę!
Proszę zejść. Co ma pani w kieszeniach?
Pustą buteleczkę i zakrętkę.
- Trzeba ją prześwietlić. - Mogłaby ulec zniszczeniu.
Nic jej się nie stanie.
Paszport i karta pokładowa.
- To delikatna rzecz. - Proszę pani...
To solniczka.
Nie! Proszę nie prześwietlać!
Proszę pani.
Kiedy tylko zechcesz.
Powietrze tu jest gęste.
Dużo natrętnych głosów i pędzących dokądś twarzy.
Jak w Małym Einsteinie? Telewizja, wieże telekomunikacyjne itd.?
Tak.
Wszystkie te pomysłowe urządzenia mruczą jednocześnie.
Pochyl głowę.
Słyszysz to wszystko?
Także widzę...
I słyszę. Jestem przekaźnikiem.
Nie za dużo tego?
Jestem dżinnem. Umiem się przystosować.
Wkrótce się przyzwyczaję.
- Chyba już wróciła. - Ktoś z nią jest?
- Pewnie znowu mówi do siebie. - Cześć, Clementine.
- Fanny? Dobrze się czujesz? - Miałaś kłopoty?
- Jakie kłopoty? - Z przyjaciółmi z zagranicy.
Często się zastanawiamy, czemu dr Binnie marnuje swój czas i wiedzę
- na studia nad obcymi? - Wstydzimy się brytyjskiej kultury?
Nie. Wstydzę się za osoby,
które odruchowo boją się innych.
- Słucham? - Nazywa nas bigotkami.
- Nie ja to powiedziałam. - Chodzi o to, jak żyją,
- w co wierzą. - Co jedzą.
- Kto? - Mniejszości.
Już dominują. Sami prosimy się o zagładę.
- To nienaturalne. - Ryby w wodzie, ptaki na niebie.
- Bóg urządził to najlepiej! - To piramidalne bzdury!
- Raczej naukowy fakt! - Fałszywa analogia.
Zwierzęta mają swój habitat,
ale ludzie mogą mieszkać tam, gdzie tylko chcą!
- Nieprawda. - Co?
- To opinia. - Błędna.
- Dość tego! - Zostaw tę wariatkę.
- Nie przemówisz jej do rozsądku. - Nigdy wam tego nie mówiłam.
- Obie jesteście żałosne. - Zamknij japę!
Żałosne i głupie.
Tępa cipa!
Usuń swój bluszcz z naszej strony muru!
Czemu się nimi przejmuję? Zasługują na współczucie.
Ale to jest mój dom. Mój azyl.
Mogłabym im życzyć...
- To nie jest życzenie. - Wiem.
- Mój dżinn... - Jak minął dzień?
Nieustannie słyszałam twój głos, czułam twój zapach i dotyk.
Byłeś wszędzie.
Zaraz wracam.
- Kto to może być? - Pewnie ona.
Clem. Fanny.
Cieciorka, goździki, pistacje.
Rozpływają się w ustach.
To mój przyjaciel.
Zostanie tu jakiś czas.
Mój dżinn powiedział mi, że gdy spotykają się w Królestwie Dżinnów,
opowiadają sobie historie.
Są one dla nich jak oddychanie. Nadają im sens.
Tak. - odparłam. - Z nami jest podobnie.
Każda opowieść stanowi element nieskończonej, ruchomej mozaiki.
Ten "kamyczek", jak wszystkie bajki, też ma swój koniec.
Jeśli dotyczy życzeń, jest opowieścią ku przestrodze.
Co może się nie udać?
A może już coś poszło nie tak?
"Chociaż Prawda stała przed nimi naga, odwrócili się do niej plecami.
Prawda przesunęła się na bok i czekała w cieniu".
W następnych dniach dżinn towarzyszył narratolożce w pracy.
A gdy nie był z nią, z zapałem poznawał świat.
Przeżyłem dziś wspaniały dzień.
Widziałem wiele rzeczy.
Człowiek zajrzał do mózgu chorego
i zatrzymał śmiertelne krwawienie
Odwiedziłem Zderzacz.
Ogromny gadżet, który bada istotę materii.
Potem widziałem wielki talerz,
który słucha szeptów dawno zmarłych gwiazd.
Ludzkość jest cudowna, Alitheo.
Cieszę się, że tak myślisz.
Tyle emocji, odkąd zostałem uwięziony we flakonie Zefir...
a upłynęło niecałe 200 lat.
Owszem... ale to tylko inżynieria i technika.
Pomimo tych fajerwerków... jesteśmy zagubieni.
Gdy nie możemy opanować chaosu...
dopada nas panika i strach... i zwracamy się przeciwko sobie.
Oczywiście, jesteście ludźmi. To leży w waszej naturze.
Historia nigdy się nie zmienia.
Nienawiść zwycięża.
Zaraża miłość i trwa dłużej niż ona.
A ja chcę mówić o miłości.
Nosicie w sobie masę sprzeczności.
- Bardzo ci dziękuję. - Ludzkość, co za zagadka!
Błądzicie w mroku...
a jednak skutecznie gromadzicie wiedzę - to dopiero opowieść.
- Ciekaw jestem, dokąd prowadzi. - I jak się kończy.
To też. Śmiertelnik się tego nie dowie, ale dżinn może.
Dżinny mają mnóstwo czasu.
- Szczęściarze! - Możliwe...
Ale wam, istotom z prochu...
udało się podważyć sens istnienia dżinnów i aniołów.
Już nas nie potrzebujecie.
- Pewnie uschniemy... - I znikniecie?
To było tematem wszystkich moich wykładów i artykułów.
Wiem.
A jednak tu jesteś...
mój fenomenie!
Tak.
Już jestem!
Dżinnie?
Kochanie?
Dżinnie?
O co chodzi?
Słyszysz mnie?
Odezwij się!
Spróbuj.
Pragnę, byś się do mnie odezwał.
Spałem!
Zasnąłem...
Dżinny nie śpią.
Chodźmy na długi, zdrowy spacer. Przygotowałem coś dla nas.
Wszystko zaplanowałem. To będzie cudowny wieczór.
Zachwycający!
- Najlepszy w naszym życiu! - Stój!
Mogę wypchnąć z głowy te pola elektromagnetyczne!
Wyrzucę je! Pojedziemy na piknik!
Będziemy grać na ukulele!
Alitheo, jest tu dla mnie miejsce.
Tych sił nie da się stąd usunąć.
Pokonam je, dla ciebie. Jesteś moją Alitheą, kocham cię.
- Dziękuję, że się tak starasz. - Nie wierzysz, że cię kocham?
Miłość to dar, ofiarowany z własnej woli.
Nie można o niego prosić. Oszukałam nas oboje.
Gdy wypowiedziałam to życzenie, odebrałam ci moc jego spełnienia.
I właśnie ja powinnam była dobrze o tym wiedzieć!
Już tego nie spapram. Dżinnie...
Skoro ten świat nie jest dla ciebie, to pragnę, byś wrócił do swojego.
Gdziekolwiek jest.
TRZY LATA PÓŹNIEJ
Dżinny w swoim królestwie opowiadają sobie historie.
Są one dla niech jak oddychanie. Nadają im sens.
ELEKTROMAGNETYCZNY DŻINN
Mamusiu!
Chodź tu, małpko! To nie jest mamusia!
TRZY TYSIĄCE LAT TĘSKNOTY
Odwiedzał ją od czasu do czasu
i wtedy cieszyli się każdą chwilą.
Pomimo bólu, jaki sprawiało mu rozwrzeszczane niebo,
zostawał dłużej niż powinien, pomimo że błagała go, by wracał.
Obiecywał, że wróci za jej życia,
a dla niej było to więcej, niż mogła się spodziewać.
Tłumaczenie na zlecenie Monolith Films: Piotr Zieliński
Reżyseria
Scenariusz
Wg opowiadania "Dżinn w oku słowika" A.S. Byatt
Zdjęcia
Muzyka