Downloaded from YTS.MX
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Official YIFY movies site: YTS.MX
KUZEY İRLANDA 1975
Kuzey İrlanda sorunu 30 yıllık bir çatışmaydı.
Bu zaman aralığı boyunca yaklaşık 3.700 insan öldürüldü
ve 40.000'den fazla insan da yaralandı.
Bunların sonucunda genç neslin tamamı başka yerlerdeki çocukların
elinde bulunan sosyal imkânlardan mahrum olarak yetişti.
Bu yüzden en azından biraz eğlencenin elde kalması önemliydi.
Şu an birçok dans salonu kapanmak zorunda kalabilir.
Bunun sebebi, İrlanda'nın en popüler grubunun başına gelenler.
O grup, sınırın kuzeyinde ve güneyinde her salonu doldurabiliyordu.
Miami Showband olarak biliniyorlardı.
Ayakkabılarıma fırça çektim
İş tulumumu kafamdan attım
Gecenin yolunu tuttum...
Miami Showband, İrlanda'nın en gözde grubuydu.
Çoğu zaman kendi çaldığımızı duymazdık.
Tek duyduğumuz çığlık olurdu.
Yıldız gibi parlayan Arabamla çıkıyorum
Öylece sıkışırdınız. Çektiğiniz acının
hiç önemi olmazdı. Bir kere oraya gelince sonuna dek ayakta dururdun.
Onlar süper yıldızlarımızdı.
Mutluluktan havalara uçmuştum.
Dünyanın en iyi gruplarından birinin lideriydim.
İrlanda'nın Beatles'ı.
Bu gecem çılgınca geçecek
ÖLÜM TUZAĞINDAKİ GÖSTERİ GRUBU
ÜÇ MIAMI ÜYESİ...
Yıkılmıştım.
...VURULARAK ÖLDÜRÜLDÜ
Kim niye Miami'yi incitmek istesin ki?
Müziği herkes sever.
Gösteri dünyası bir daha asla aynı olmadı. Miami'nin öldüğü gece, müzik de öldü.
Miami Showband, gelişigüzel bir hedef olabilir mi dersiniz?
Gelişigüzel olduğunu sanmıyorum. Bence hedef alındılar.
Buradaki insanları derinden sarsmıştı.
Miami Showband'i kimin öldürdüğünü bulmaya kararlıyım,
Britanya hükûmetinin en tepesine uzansa bile umurumda değil.
40 yılı aşkın zaman geçti ama nihayet gerçeğe yaklaşıyoruz.
Doğma büyüme Güney Tipperaryliyim. İrlanda Cumhuriyeti'nde bir yer.
Birleşik Krallık'ın parçası olan, Kuzey İrlanda sorununun
başladığı yerin çok güneyinde.
Babam çok milliyetçiydi.
Babam kesinlikle birleşmiş bir İrlanda görmek isterdi.
İrlanda halkı bunu istiyor.
Ama Britanya'ya karşı da nefret veya sevgisizlik yoktu.
İkinci Dünya Savaşı çıktığında
babam Britanya ordusuna gönüllü olarak katıldı.
Ben üniformaya saygıyla yetiştirildim.
İyi olan her şeyi temsil ediyorlardı.
İrlanda Devleti'nden ya da Britanya Devleti'nden asla şüphem yoktu.
Siyaset falan bilmezdim.
Ebeveynlerim siyasetin...
...yapabileceklerini görmüştü, bu yüzden
bir enstrüman çalmaya ve hayatımı buna adamaya
karar verdiğime çok sevindiler.
-Selam çocuklar. -Sizi görmek güzel.
Nasılsınız?
1962 ve 1963'te The Beatles dünyayı ele geçirmişti.
Aşkım, sev beni, n'olur sev...
Radyoda "Love Me Do"yu duymuştum.
Daha 11 yaşımdayken, The Beatles'a katılmaya karar verdim. O kadar basitti.
Sev beni, n'olur sev...
Bir gün genç bir çocuk bana gelip
grubunda bas çalmakla ilgilenir miyim diye sordu.
Daha önce hiç bas gitar çalmamıştım.
"Paul McCartney için iyiyse benim için de iyidir." diye düşündüm.
Daha dokunduğum an...
...biri beni prize takmış gibiydi.
Parmaklarım su toplayana dek çaldım.
Zamanla daha iyiye gittim, öğrendim.
Hadi gel Rock'n roll ile dans edelim...
Müziğimin başlangıcıydı.
Hadi gel Rock'n roll ile dans...
Basamakları hızlıca tırmandım.
Bu sırada, İrlanda'daki çatışma şiddetleniyordu.
KUZEY İRLANDA 1973
Toplara geçin!
Kuzey İrlanda'da patlayan son bombalar, çok tanıdık bir enkaz bırakıyor.
Bu insanlar, Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'ın
bir parçası olduğunu ve öyle kalacağını tanıyana dek barış olmayacak.
Çoğu Protestan olan kuzeyli birlikçiler
Kuzey İrlanda'nın Britanya ile birlikte kalmasını istiyordu.
Çoğu Katolik olan milliyetçiler ise birleşik bir İrlanda istiyordu.
İRLANDA İRLANDALILARINDIR
Protestanlar ve Katolikler bir daha asla dost olmayacak.
Öfke var.
Sadakatçilerin en güçlü milis grubu, UVF olarak bilinen
Ulster Gönüllü Gücü.
Cumhuriyetçilerin tarafında ise Geçici IRA olarak bilinen
İrlanda Cumhuriyet Ordusu var.
IRA BOMBALAMASI, BELFAST
İki taraftaki milis grupların yarattığı terörizm artarken
en çok acı çeken, siviller oluyordu.
Ama bütün bunlar yaşanırken aynı anda
gösteri grupları İrlanda'da aşırı popülerdi.
Hem kuzeyde hem güneyde.
Çal bakalım şu rock'n roll müziğini Her nasıl istersen ezgisini...
Gösteri grupları o dönemin popüler müziklerini söylerlerdi.
Dans ettiren ne varsa.
Gösteri grubu dünyası muhteşemdi...
MIAMI SHOWBAND HAYRANI
...çünkü sorunlu dönemde yaşayan insanlar için stres atma şekliydi.
Şık giyinip bir gösteri grubuna gitmek terapi gibiydi.
O dönemler çok sayıda gösteri grubu vardı.
Ama ülkedeki en büyük gösteri Miami Showband'inkiydi.
Seçmeye girmem lazımdı
ama oraya girip o işi alacağımdan hiçbir şüphem yoktu.
O kadar özgüvenliydim.
Adını dahi bilmiyordum...
BAŞ VOKALİST, MIAMI SHOWBAND
...çünkü arıyordum
Fakat sen her zaman...
Liderleri Fran O'Toole'u hatırlıyorum. Çünkü o dönem bir ikondu.
Bütün kızlar ona âşıktı.
Kızlar Fran'in fotoğraflarını yatak odalarına falan asardı.
Hatta bir keresinde Fran için İrlanda'nın en büyük soul şarkıcısı denmişti.
O kadar iyiydi.
Bu gösterinin adı Ben ve Müziğim.
Des Lee adlı bir arkadaşımla yazdığım şarkılardan ibaret.
Gözüme uyku girmedi...
Des grup lideriydi.
Beste yapımına da çok düşkündü. Fran'in beste partneriydi.
Müzikle uyuduk,
müzik içtik, müzik yedik.
Bu sözlerde kusur...
Benim ana enstrümanım saksafondu.
Brian McCoy müzik endüstrisinde çok saygı duyulan biriydi.
Harika bir trompetçiydi. Ailesine, çocuklarına ve köpeğine tapardı.
Ray Miller bateristti.
Çok eğlenceli bir insandı ve bunu baterisine de yansıtırdı.
Gitaristimiz Tony Geraghty de olağanüstü yetenekli bir müzisyendi.
Kısa sürede yakınlaştık.
Bana bakardı, karşılıklı gülümser
ve müziğe bir şeyler katardık. Telepati gibiydi.
Hepimiz Dublin'de, Cumhuriyet'te yaşadık...
...ama Kuzey İrlanda'da da son derece popüler bir gruptuk.
Korkunç vahşilikler yapılıyordu.
Ama bütün bu katliamların ve kargaşanın ortasında
sınırın iki tarafında da, hem kuzeyde hem güneyde
eşit oranda popülerdik. Karma bir kitlemiz vardı.
Dinleyicilere bakınca...
...kim Katolik kim Protestan belli olmazdı.
Hepsi aynı görünür, aynı konuşurdu.
O zamanlar,
grupta kimin hangi dine inandığını sahiden bilmiyordum.
Ray Millar ve Brian McCoy
Kuzeyli ve Protestanlardı. Geri kalanlar Katolik'ti.
Din veya siyaset hiç konuşulmazdı.
Grubumuzda önem verdiğimiz tek şey...
..."İyi çalabiliyor mu?" idi.
Bu kadardı. Evet. Bizim dinimiz buydu. Müzik.
Turneye çıkan bütün gruplar gibi
biz de her hafta kuzey sınırının ötesine geçip dönüyorduk.
Ben müzisyenlerin dokunulmaz olduğu fikrine kapılmıştım.
Daha önce hiçbir grup Kuzey İrlanda'daki problemlerden etkilenmemişti.
Yani...
...31 Temmuz tarihinde başımıza gelenler tam anlamıyla şok etkisi yarattı.
Mekân, Banbridge'deki Castle Dans Salonu'ydu.
Banbridge, Kuzey İrlanda'da.
DANS
Biz Cumhuriyet'te bulunan Dublin'den geliyorduk.
Sahneye geldiğimizde her şey normaldi.
O gece,
"Clap Your Hands! Stomp Your Feet!" diye bağırdılar.
Çünkü Fran'in en sevdiği buydu.
Ellerini çırp
Tepin...
"Clap Your Hands, Stomp Your Feet"i hatırlıyorum.
Çünkü bunu yaparken resmen yerden bir metre yükselirdik.
Delirmiştik! Şarkıyı çaldıklarında delirmiştik!
"Son şarkımız" dedik,
insanlar çığlık atmaya, bağırmaya başladı.
Daha da fazla istiyorlardı. Başka bir şey duyulmuyordu.
Banbridge'i terk ettik ve aşağı yukarı saat sabahın ikisiydi.
Araçta beş kişi vardı, çünkü baterist Ray
kendi aracıyla direkt Antrim'e dönmüştü.
Yaklaşık 10, 15 dakika sonra
bize doğru sallanan
meşaleleri gördük.
Brian bize döndü ve "Beyler, çevirme var." dedi.
Kuzeye girdiğiniz zaman, yetkililer tarafından durdurulma...
...ihtimaliniz vardı.
Bu geceyse...
...araçtan inmemiz istendi.
İndik ve aracın yanına dizildik.
Beş kadar asker görebiliyordum. Hepsinde makineli tüfek vardı.
Askerler çok sıcakkanlıydı. Bizimle şakalaşıyorlardı.
Ama yetkiliymiş gibi görünen bir adam geldi.
O gelir gelmez herkes çok daha profesyonel bir havaya büründü.
Konuştuğunda çok belirgin, üst sınıf, eğitimli bir İngiliz aksanı vardı.
Kuzey İrlanda aksanı değildi.
Kuzey İrlanda'da çevirmeye yakalandığınızda
İngiliz aksanı duymak normal değildi.
Her şeyin ötesinde en çok dikkatimi çeken o sesti.
Brian dirseğimi dürttü
ve "Bizi şimdi bırakırlar. Bunlar Britanya ordusu." dedi.
Güvende hissetmiştim.
Benim için üniforma kanun ve düzen anlamındaydı.
Amaçları bizi korumaktı.
O zaman, bütün askerlerin Volkswagen minibüsümüzü açtığını duydum.
Ve birdenbire...
Minibüs patladı. Muazzam bir yangın vardı.
Ateş ediliyordu, çığlıklar duyuluyordu.
Ağlayanlar vardı. Tam bir kargaşaydı.
Minibüste patlayan asıl bombanın yarattığı etki
beni arazinin içindeki hendeğe fırlatmıştı.
Benim için bütün dünya kırmızıya dönmüştü.
Her şey ağır çekimdeydi. Kaçmayı denedim. Silah seslerini duydum.
Askerler de peşimizden araziye atlayıp ateş etmeye başladılar.
Fran'i duyabiliyordum:
"Lütfen. Ateş... Ateş etmeyin! Lütfen ateş etmeyin!"
Bağırtılar duyuyordum,
diyorlardı ki...
..."Piçlerin tamamının öldüğünden emin misin?"
Yoldan gelen bir ses duydum. Kuzey İrlanda aksanıydı. Dedi ki
"Hadi! O piçleri domdom kurşunuyla vurdum. Öldüler."
Ana yola çıktım.
Tam bir savaş alanıydı.
Her yer kan gölüydü.
Her yer ceset parçalarıyla doluydu.
Fran'e, Brian'a ve Tony'ye seslendim.
Üçü de cevap vermedi.
Steve inliyordu.
Seslendim: "Steve?
Yardım getirmek için Newry Polis Karakolu'na gidiyorum."
SOLDAN GİDİN
ACİL HASTANE HİZMETLERİ
Sonraki sabah Miami Showband'i görmek için göreve geldim.
HEMŞİRE
Pusuya düşmüşler...
...ve üç üyeleri öldürülmüştü.
Biri yoğun bakımdaydı.
Beni vurdukları kurşuna
domdom kurşunu diyorlar. Patlayıcı bir kurşun.
İçimde patlamış
ve sanırım 16 parçaya ayrılmış.
Yani çok hasar vermişti.
Bütün personel hayatta kalıp kalmayacağından endişeliydi.
Herkes...
...öfkeliydi.
Yaşaması için Tanrı'ya yalvardım.
Brian saat ikide evde olur diye bekliyordum.
Uyuyakalmışım. Kimsenin geldiğini de duymadım.
Sabah yedi civarında Brian'ın eniştesinden bir telefon aldım.
BRIAN MCCOY'UN EŞİ
"Sınırda bir grup pusuya düşürülmüş." dedi.
Dedim ki "Ama ben...
Bilmiyorum. İçimde kötü bir his var."
Sonra sabah sekiz haberleri için radyoyu açtım.
Brian'ın öldürüldüğünü duyurdular.
Hastanede uyandığımda...
..."Tony, Fran ve Brian nasıl? Onları ne zaman görebilirim?" diye sordum.
Herkesten aldığım yanıt "Bazıları daha iyi bazıları daha kötü." oldu.
Ama nihayetinde bana... öldüklerini söylediler.
Burada harcadığım tüm parayı
FRAN O'TOOLE'UN CENAZESİ 1 AĞUSTOS 1975
İyi dostlarla beraber harcadım
Burada verdiğim tüm hasarı
Benden başkası almadı
Doldurun bana şu veda kadehini
İyi geceler Neşesi daim olsun hepinizin
TONY GERAGHTY'NİN CENAZESİ
AİLELER YASTA, DANS SALONLARI SESSİZLİĞE BÜRÜNDÜ
Katliamdan sonraki sabah...
...polis memurları beni bir odaya soktu.
Benden o geceye bulaştığını hatırladığım birinin robot resmini çizmelerine
yardım etmemi istediler.
Aklımdan çıkmayan tek bir şey vardı.
Hep Buddy Holly'nin hayranı olmuştum.
Adamlardan birinde o ağır çerçeveli, siyah gözlükten vardı.
Gözlüğünün bir parçasını ana yolda bulmuşlardı.
Katillerden birini böyle yakaladılar.
POLİS KATİLLERİN İZİNİ SÜRÜYOR
İki adam tutuklanmış ve cinayetlerle suçlanmıştı.
Şoku atlattıkça...
...bu olayın tanığı olduğumu fark etmeye başladım.
KUZEY İRLANDA 1976
Kuzeye gidip tanıklık etme konusunda çok endişeliydik.
Ama Stephen'a dedim ki,
"Bizim çocuklar için bunu yapmalıyız.
Mahkemeye gitmeli, bu adamların hüküm giymesine yardım etmeliyiz.
DURUŞMADA MIAMI KATLİAMININ HAZİN HİKÂYESİ DİNLENDİ
Arkadaşlarımı öldüren adamları gördüğümde tanımadım. Des birini tanıdı.
Suçlanan kişilerin aileleri bana bağırıyordu.
"Bir gün seni yakalayacağız! Nerede, ne zaman olursa olsun!"
Ama olay gecesinde
bir İngiliz subayın olay yerine geldiğini
ve operasyonun başında onun olduğunu söylediğimde...
...hiç dinlemediler. Bize hep şu dendi: "Orada yanılıyorsunuz." ya da "Önemi yok."
Duruşma vakti geldiğinde ilgimi kaybetmiştim.
Bu iş bitsin gitsin istiyordum.
Adamlar suçluysa içeri atın yoksa bırakın eve gidelim.
Asıl gruptan iki kişi kaldık. Bateristimiz...
...Ray var.
Ve bas gitaristimiz Stephen var. Asıl gruptan iki üye.
-Ve siz. -Ve ben, üç oluyoruz. Evet.
Miami'yi bir araya getirmek...
...çok büyük bir saflıktı.
Unutmak istiyorduk.
Tek bir nota bile çalmadan
Miami yeniden İrlanda'nın en büyük gösteri grubu olmuştu.
Büyük oranla topladıkları yaygın sempati sebebiyle.
Kalabalıklar daha da büyüktü.
Histeri vardı.
Bizi dinlemeye değil de görmeye geliyorlarmış gibiydi.
Müziğimizin beğenilmesinden çok, görmek istemelerindendi.
Görebilseydim onları...
Geri dönmemeliydim. Ben...
...çok ciddi travma geçirmiştim.
Fiziksel olarak epey çabuk iyileşmiştim. Gençtim. Daha 24 yaşındaydım.
Ama yine de bir şey...
...içinize oturuyor ve normal bir yaşam sürmenizi engelliyor.
Yönetim beni yaz gelene dek kalmaya ikna etmişti.
Gruptan ayrılmak için sabırsızlanıyordum.
Anne ile Londra'ya gidip yeni bir hayata başlamaya karar vermiştik.
Anonim olacaktık.
"Bir daha bunu dert etmem gerekmeyecek.
Burada kalıp o geceyi unutacağım.
Bunu kendimden uzak tutacağım.
Bu artık benim hayatım değil. Geçmişte kaldı." diye düşünüyordum.
Londra'da yaklaşık 17 yıl yaşadık.
Ama hayatımda ne yaparsam yapayım...
...bu şey hep oradaydı.
Biz Londra'dayken İrlanda değişmişti.
"Bak, güvenli.
İrlanda'ya dönelim." dedik.
Ama Miami Showband katliamıyla ilgili sorular soruluyordu.
ÖLDÜRÜLDÜ
Barron mahkemesinde tanıklık etmem istenmişti.
Bu da olaydan sorumlu olanların bir grup hayduttan
fazlası olduğunu ima ediyordu.
Belki bu sorular yanıt aranmaya değer sorulardı.
Dedim ki
"Bunu borçluyum. Sadece öldürülenlere, arkadaşlarımıza değil,
bazı yanıtlar almayı kendime de borçluyum. Çok uzun zaman bekledim."
Margaret Urwin ile o zaman tanıştım.
UNUTULANLAR İÇİN ADALET
Bizimki de dâhil vakaları zaten enine boyuna araştırmıştı.
Özellikle hedef alındıkları çok netti.
Asıl niyetleri bombayla hepsini öldürmekmiş.
Ama bomba erken patlamış.
İki erkek cesedi, minibüs enkazının yanında bulundu.
Öldürülen şahıslar Harris Boyle ve Wesley Summerville'dı.
Dövme izleri bu adamların
Protestan Ulster Gönüllü Gücü, UVF üyesi olduklarını gösteriyordu.
POP GRUBU UVF PUSUSUNDA KATLEDİLDİ
UVF, Ulster Gönüllü Gücü adını elbette ki biliyordum.
Ama soruşturmamdan önce haklarında başka bilgim yoktu.
UVF gibi sadakatçi milisler
Britanya ile birliği korumak için cinayet işlemek dâhil her şeyi yapmaya hazırdı.
-Silahlarınız mı var? -Evet.
-Ve gerekirse kullanacaksınız. -Doğru.
-Daha önce kullandınız mı? -Evet.
MIAMI CİNAYETİNDE UVF ÜYESİ
Saldırıdan sonra bir sürü tutuklama gerçekleşti.
Hüküm giyen iki kişi Thomas Raymond Crozier
ve James Roderick McDowell'dı.
Onlar da UVF üyesiydi.
Yargıç "Miami Showband gibi katliamlar sona ermeli." dedi.
Ve McDowell ile Crozier'e
Kuzey İrlanda tarihinin en uzun müebbet hapis cezasını verdi.
Sürekli bahsi geçen bir isim daha vardı.
Ulster Gönüllü Gücü UVF'nin yerel kolunun
Robin Jackson adında yeni bir lideri vardı.
Çakal olarak da biliniyordu.
Robin Jackson, muhtemelen Kuzey İrlanda...
GAZETECİ & YAZAR
...çatışması tarihinin sicili en kabarık katiliydi.
Jackson'ın 50 ila 135 cinayetten sorumlu olduğu iddia ediliyordu.
Bazılarını bizzat öldürmüş, bazılarını ise çetesiyle öldürmüştü.
Jackson ile birlikte içeride yatan, Miami Showband olayıyla ilgisiz
eski hükümlüler bize, Jackson'ın, tişörtünü kaldırıp bomba patlamasının
yarattığı yanık izlerini göstererek böbürlendiğini söyledi.
Robin Jackson, Miami Showband katliamıyla
ilgili sorguya çağrılmıştı.
37 yıl boyunca polislik yaptım.
Jackson'ın yaşadığı bölgedeki istihbarat amiri bendim.
Jackson bizim bir numaralı hedefimizdi.
Miami Showband olayıyla ilişkilendirilmesinin birinci sebebi
olayın yaşandığı bölgeydi.
Robin Jackson'ın ana bölgesiydi.
UVF'nin parlayan yıldızıydı.
Boyle ve Somerville ile birlikte iş yapıyordu.
Ama ortada dolaylı kanıt veya adli kanıt yoktu.
Jackson sorguda tek kelime etmedi.
Bu yüzden salındı.
Bu konuda daha çok şey bilmeye mecbur hissettiğimden
iki eski Britanya istihbarat subayıyla konuştum.
60'ların sonları ve 70'lerin başlarında
Kuzey İrlanda'da, ordudaydım.
Kıdemli istihbarat subayıydım.
Aslında bu, psikolojik operasyonlar için kılıf bir unvandı.
Benim görevim, terör örgütlerini parçalamak için
bilgi toplamaktı.
Çok ciddi oranda bir şiddetle karşı karşıyaydık.
İnsanlar ne kadar şiddetli olduğunu artık unuttu.
Benim işim terör örgütlerinden
bize bilgi sağlayacak kişileri muhbir ağımıza katmaktı.
Böylece her tür terörü engelleyebilirdik.
İki taraftan da. Hem Protestan hem Katolik.
Oradaki görev süremin sonuna doğru, çoğu işimi MI6 için yaptım.
MI6, ABD'deki CIA'in Britanya versiyonu.
Yani casuslar.
Şiddeti körükleyenler, bunların siyasi motivasyonları
ve hedefleri hakkında elimizde epeyce bilgi vardı.
Terörist olduklarını bildiğimiz için
gözümüz Harris Boyle ve o çetenin üstündeydi.
Çakal, Robin Jackson, bölgede gelecek vadeden haydutlardandı.
Örgütte genelde onun borusu öterdi.
Ve Robin Jackson'ın, Miami Showband saldırısında yer aldığına inanıyorum.
Teröristler yolu kapatmıştı.
Ulster Savunma Alayı üniforması giymişlerdi.
Yani gerçek ordu üyeleri gibi görünüyorlardı.
Kuzey İrlanda ordusu Ulster Savunma Alayı'ydı.
Hatta, ikisi Miami cinayetleri sebebiyle tutuklanmıştı.
McDowell ve Crozier'in ikisi de Ulster Savunma Alayı'ndandı.
Pek çok sadakatçi milis yerel ordunun içine sızmıştı.
Ordudan silahlar alıp bu silahlarla insanları öldürüyorlardı.
İsterseniz tek atışta. Ama ateş ederken, kısa aralıklarla ateş edin.
Kısa kısa.
Bunu tetiği sıkarak anlayabilirsiniz. Sık, bir, iki, bırak.
Rabin Jackson da 70'lerin başlarında Ulster Savunma Alayı'nın üyesiydi.
1972 yılına gelindiğinde, neredeyse 100 silah alay üssünden çalınmıştı.
İçeriden bir iş olduğu çok netti.
Robin Jackson'ın bu soyguna karışanlardan biri olduğuna inanıyoruz.
Polis, Jackson'ın evini aradı
ve elinde bulunmaması gereken mühimmat buldu.
Ama Jackson yine de serbest kaldı. Bu niye oldu?
Miami Showband cinayetlerinde kullanılan,
neredeyse bütün silahlar
Kuzey İrlanda'daki alaydan veya polisten çıkmaydı.
Her biri.
Üst düzey yetkililer Miami saldırısında
polis ya da ordunun parmağı olduğunu hemen inkâr etti.
CİNAYETLERLE SUÇLANAN DİĞER ADAM THOMAS CROZIER
Sonra, Crozier suçlandı.
ULSTER SAVUNMA ALAYI'NIN İKİ ESKİ ÜYESİNDEN BİRİ
Binbaşı, Miami Showband katillerinin
Ulster Savunma Alayı'na nasıl katılabildiklerini
insanlar anlamakta zorlanıyor.
Eğer...
...başvurduklarında...
...haklarında kötü bir bilgi yoksa...
...katılmalarını engelleyemezdik.
Ben sadece birkaç çürük elma...
...olduklarını düşünen insanlardan biriydim.
Bu insanların istisna, haydut olduğunu düşünüyordum.
Bir anlaşma olduğunu tamamen reddediyordum.
Anlaşmadan kastım, terör örgütleri...
...ile ordu, polis arasındaki iş birliği.
Sistemin çalıştığına inanmak istedim.
2006 çok önemli bir dönüm noktasıydı.
Miami Showband katliamının 30. yıl dönümüydü.
ANMA TÖRENİ 2005
Her şeyi geri getirmişti.
Sadece bana, ailelere ve dostlara değil
bütün ülkeye. Hem kuzeye hem güneye.
Bugün yeniden burada, olay yerinde...
...olmak gerçekten zor.
Beni daha önce hiç düşünmediğim bir şekilde düşünmeye zorladı.
Hakikat için savaşıyorduk.
Belki adaletten bile çok.
Görev bilinci hissettim.
Devam etmeye kararlıydım.
ÖLÜM TUZAĞINDAKİ GÖSTERİ GRUBU
2005 yılında bir gelişme yaşandı.
Miami Showband'i öldüren çete tarafından
babası katledilen ve bu cinayeti araştıran Alan Brecknell
ile tanıştım.
Sanırım beni 2005 ve 2006 yıllarında
işe katan buydu.
Kuzey İrlanda polisi, yalnızca ailelerin sorularına
yanıt bulmak amacıyla, her ölümü inceleyecek olan...
...Tarihi Soruşturmalar Ekibi'ni kurdu.
Polis istihbarat belgeleri nihayet meydana çıktı.
Tarihi Soruşturmalar Ekibi TSE dedektifleri tarafından bulundular.
Tanıklık edeceğim grup sıradan bir grup sanıyordum.
Ama görünüşe göre, epey önemliydi.
Meydana çıkan yeni ve rahatsız edici bilgilerin odağında
UVF Komutanı olan bu adam, Robin Jackson var.
BALİSTİK RAPORU
Test edilen ve Miami cinayetlerinde kullanıldığı belli olan silahlardan birisi
Luger tabancaydı ve cinayetlerden on ay kadar sonra bulunmuştu.
Tabancayla birlikte, izole banda sarılı susturucu da bulunmuş.
Susturucu üzerindeki parmak izleri Robin Jackson'a aitti.
Ama parmak izi bölümü,
raporlarında en başta bir hata yapmıştı.
Parmak izlerinin bant üzerinde olduğunu söylemişlerdi.
Robin Jackson, parmak izinin niye bant üzerinde olduğuna dair
çoktan bir bahane hazırlamıştı.
Birinin ona bilgi sızdırdığı çok netti.
Sorulması gereken soru şuydu: Emniyet güçlerinden birisi,
Robin Jackson o dönemde kuzeyin
en fena sahtekârlarından biriyken
niye ona bilgi veriyordu?
TSE soruşturmasının sonucu bize polisi altın tepside sunmuştu.
Bize somut kanıtı vermişlerdi.
Tarihi Soruşturmalar Ekibi, Jackson'ı sorgulayan dedektifin
Jackson'a bilgi sızdıran polislerden şikâyetçi olduğunu ortaya çıkardı.
Rapor komuta zincirinde yukarı çıkınca...
Kaybolmuştu.
Raporun nereye gittiğine ve nasıl sonuçlandığına dair hiçbir kayıt yoktu.
Bu, adaletin pençesinden ilk kaçışı da değildi.
BİR YIL ÖNCE
90 saniye içinde
Dublin merkezi yerle bir oldu.
33 kişi öldü ve neredeyse
300 kişi yaralandı.
Bu, Kuzey İrlanda sorunu tarihinin en büyük şiddet eylemi oldu.
Burada daha önce de patlama oldu ama hiçbiri dünkünün şiddetinde değildi.
İş çıkışı saatinde Dublin'de üç bomba patlamış,
ardından,
bir buçuk saat kadar sonra
dördüncü bomba da Kuzey İrlanda, Monaghan'da patlamıştı.
ESKİ İRLANDA BAŞBAKANI
1974'teki korkunç saldırı
Miami olayından bir yıl önceydi.
Tarihler Mayıs 1974 ve Temmuz 1975'ti.
Şunu biliyor ve inanıyorum ki Miami'de parmağı olanların bazılarının
Dublin, Monaghan bombalamalarında da parmağı vardı.
Bombalamaların planlayıcısı olarak üç önemli sadakatçinin adı da anılıyor.
Harris Boyle, bir UVF binbaşısı...
...ve Çakal olarak bilinen sadakatçi katil.
Bu saldırıların emrini veren insanların kim olduğunu biliyorduk.
Bilgimiz vardı ama onlara karşı harekete geçen olmadı.
Yüzbaşı Holroyd, şüphelilerin bulunduğu bölgede askerî istihbarat subayı
olduğu için Dublin bombalamalarını araştırma emri almadığına şaşırmıştı.
Elimizde, Korunanlar Listesi adını verdiğimiz bir isim listesi vardı.
Colin Wallace, Miami saldırısından bir yıl kadar önce, sadakatçi milis...
...olduğunu bildiği insanların listesini vermişti.
SADAKATÇİ MİLİSLER
Bu listede bulunan insanlardan birçok kişi Miami vakasına da bulaşmıştı.
Collin Wallace, Korunanlar Listesi'ndeki...
...bazı insanları hedef almak için izin istemişti.
Ama bu izin kendisine hiç verilmedi.
Jackson...
...ve o listedeki diğer insanlar, içeri alınsaydı,
tutuklansaydı, suçlansaydı...
...arkadaşlarımızı öldürmek için orada olmayacaklardı.
Bence, UVF'nin Britanya İstihbarat topluluğu üyeleriyle
fazla yakın bir ilişkisi vardı.
Savunma Bakanlığı'ndaki en genç kıdemli istihbarat subayıydım.
Raporlarım çok iyiydi.
Bir gecede atıldım.
Aniden ne değişmişti?
Terör örgütü üyelerinin Britanya Askerî İstihbaratı'nın emrinde
veya birlikte çalıştığından başka bir sonuç çıkmıyordu.
Bizce, ona karşı bu ve diğer kanıtlar,
Robin Jackson'ın ajan olduğunu net olarak ortaya koyuyordu.
Britanya Askerî İstihbaratı MI5 veya MI6 için çalışan kişilere
ajan diyoruz.
Öyle birinden söz ediyoruz ki...
...devlet kontrolünde olmasına rağmen insanları katlediyor.
Bu, devleti benim gözümde suç ortağı kılar.
Tüm bunları ben biliyordum. Pek çok insan biliyordu.
Ama elimizden ne gelirdi ki?
Tek çaremiz sisteme bildirmekti.
Sistem bu konuda bir şey yapmanıza izin vermiyorsa yapamıyorsunuz.
Artık daha fazla inkâr edemedim.
Bir iş birliği vardı ve sistem de bu işin içindeydi.
Bu iş ne kadar yukarı gidiyor öğrenmem gerekiyordu.
Kimsenin cezalandırılmasıyla falan ilgilenmiyorum
ama sistemi değiştirmekle tamamıyla ilgileniyorum
çünkü masum insanları öldürmek doğru değil.
Benim yola çıkmam çok zordur.
Ama yola çıktıktan sonra geri atmam.
Bilgim arttıkça fark ettim ki
bir şey tüm açıklığıyla görünüyordu.
Olay yerine varan İngiliz subay.
Düşünmeye başladım...
...belki o İngiliz subayının her defasında
ciddiye alınmamasının sebebi...
...önemsiz olması değil, çok önemli olmasıydı.
Sonra TSE'ye ısrarcı olup
"Bu subay hakkında bilgi istiyorum." dedim ve bana
"Aslında İngiliz subayı değildi.
McDowell seni kandırmak için İngiliz aksanı yapıyordu." dediler.
Çok saçmaydı.
On dakika sonra öleceğini bildiğiniz bir adamdan
aksanınızı niye gizleyesiniz?
Kimsenin kar maskesi yoktu.
Bu saçmalıktı.
TSE'nin suçu İrlanda Denizi'nin bu tarafında tuttuğunu fark ettim.
TSE Britanya hükûmeti tarafından kurulmuştu, bu yüzden
Britanya hükûmetine bağlıydı.
Verecekleri kararların adil, doğru
ve önyargısız
olacağına güvenmiştik.
Ama öyle değildi.
Kuzey İrlanda'dan birilerini, Ulster Savunma Alayı'nı ya da polisi
kurtlara yem etmek için
düzenli çaba sarf ediliyordu.
Britanya kurumlarını karıştırmak istemiyorlardı.
Ben bunu kabul etmediğimde
beni toplantılardan birinden sonra sıkıştırdılar.
Çok korkutucuydu.
"Britanya ordusunu olaya ne ara karıştırdın hiç bilmiyoruz!" dediler.
Bu beni endişelendirdi çünkü
"Bunca yıl Ulster Savunma Alayı'nın yaptıklarına karşılık
Britanya ordusunu suçlamadığımı nasıl kanıtlarım?" dedim.
Eve gittim ve...
...eşime dedim ki "Sanırım bu mücadeleyi kazandılar."
Ama eşim sorunu hemen çözdü.
Olaydan tam iki hafta sonra verdiğim bir röportajı gazeteden kesip ayırmıştı.
Orada, trompetçimiz Brian McCoy'un
"Endişelenme Steve. Bunlar Britanya ordusu." dediğini söylemişim.
TSE'ye gönderdim ve "Bu konudaki çıkarımlarınızı
artık değiştirecek misiniz?" dedim.
Ama onlara bunu gönderdiğimi bile reddettiler.
Bir iş birliği olduğuna ikna olmam için herhangi bir soruşturmaya gerek yok.
O geceki operasyonun başında bir İngiliz ordusu subayı bulunduğunu
söyleyecek bir soruşturmaya da gerek yok. Bunu zaten biliyorum.
TSE bana İngiliz subayı hakkında bilgi vermeyecekti.
Bu yüzden başka bir bilgi kaynağına ihtiyacım olduğunu fark ettim.
Konuşmamız gereken insanlar suçu gerçekten işlediği için
içeri atılan insanlardı.
Crozier ve McDowell.
Artık, barış sürecinin bir parçası olarak serbest bırakılmışlardı.
İki yıllık görüşmelerden, bir nesil boyunca dökülen kandan
ve on yıllar süren bölünmüşlük ve husumetten sonra, yeni bir barış dönemi.
Tony Blair ile saldığımız hükümlülerin
büyük çoğunluğu müebbet ya da 40 yıl ceza almış,
ömür boyu hapis yatacak kişilerdi.
Onlara ulaşmak için
parçası oldukları örgüt olan UVF'nin,
Ulster Gönüllü Gücü'nün liderlerinden
izin almamız gerekiyordu.
BARIŞA HAZIR SAVAŞA HAZIR
UVF'yi sarı sayfalarda bulamıyorsunuz.
Operatörü arayıp "Beni UVF'ye bağlar mısınız?" diyemiyorsunuz.
Ama daha sonra aklıma Fran O'Toole'un bir arkadaşı geldi.
UVF ile İrlanda ve Britanya hükûmetleri arasında
bir çeşit köprü görevi görerek barış sürecine dâhil olduğunu duymuştum.
Stephen Travers bana ulaştı.
RAHİP ARABULUCU
Kuzey İrlanda'da sadakatçi milislerle yaptıklarım hakkında çok şey okumuştu.
Ona bir kapı açabileceğimi düşünüyordu.
Bize dönüp "Bakın, Crozier ve McDowell ile görüşmenize
izin verilmeyecektir.
Ama bir ihtimal,
sizi UVF'nin önderleriyle görüştürebilirim." dedi.
Adamın iki numaralı komutan olduğu söyleniyordu.
Kod adı Zanaatkâr'dı.
Chris beni aradı ve dedi ki
"Aşağıda bizi bekleyen bir taksi var. Bu adamla şimdi buluşacağız."
Ona baktım ve dedim ki
"En fazla bizi öldürürler!"
Ki bu bana gayet mantıklı geliyordu
ama aynı zamanda nihayet bazı cevaplara
yaklaşıyor olmaktan dolayı
ne kadar mutlu olduğumu da gösteriyordu.
Zanaatkâr oturdu ve elle tutulmuş
notlar çıkardı. Muhtemelen sekiz, dokuz sayfa vardı.
"Bugünün geleceğini biliyordum." dedi.
Zanaatkâr bana...
...amaçlarının, bu bombanın biz evde sağ salim yatarken
patlaması olduğunu söyledi.
Böylece Dublin'e, İrlanda Cumhuriyeti'nin
kalbine ulaşabileceklerine dair bir mesaj vermiş olacaklarmış.
Ama suç mahallindeki memurdan
bunun kısa süreli, 10-15 dakikalık bir fünye olduğunu öğrenmiştim.
Yani bu patladığında...
...araçtaki herkes ölecekti.
Zanaatkâr'a İngiliz subayını sordum. Bu...
...aslında...
...şaşırtıcıydı. O gece orada İngiliz bir subay olduğunu inkâr etmedi.
Dedi ki...
"O İngiliz büyük risk aldı." Zanaatkâr böyle dedi.
Ama sürekli konuşulan bir isim vardı.
1987 yılında Britanya Parlamentosu'nda
subayın kimliği tartışılıyordu.
Söyleneni okuyayım.
Alıntı yapıyorum:
"Üç Miami Showband müzisyeninin
cinayetini planlayan kişinin çok büyük ihtimalle
Yüzbaşı Robert Nairac olduğu ortaya çıkıyor."
Bay Livingstone, Kuzey İrlanda hakkında
bazı temelsiz iddialarda bulunarak milletvekillerine öfke kustu.
Bu iddialara, 1977 yılında IRA tarafından öldürülen
Yüzbaşı Robert Nairac'ın
bölgede çeşitli cinayetler planlaması da dâhildi.
Bay Livingstone, ölü birinin anısına
böyle nedensiz yere saldırmanızın amacı nedir?
Siyasetin derinlerine indikçe sizlerin pek bilmediği
tuhaf şeyler keşfettim.
Birincisi, Kuzey İrlanda'da gerçekte neler olduğuydu.
Britanya askerleri tarafından yasa dışı şekilde yapılan bazı korkunç şeyler.
Nairac insan öldürmekten hoşlanan deli psikopatın teki değildi.
Britanya'nın uzun vadeli çıkarına hizmet ettiğini düşünüyordu.
Bilgimize göre, Robert Nairac ayaklanma karşıtı karanlık bir
Britanya grubu olan 14. İstihbarat Bölüğünün bir üyesiydi.
O gece yolun kenarında duyulan İngiliz sesinin
Nairac'a ait olduğuna dair iddialar vardı.
Jackson ile görülmüştü.
Miami'de olay yerinde öldürülen Harris Boyle ile görülmüştü.
Robert Nairac kim bilir kimdi?
Onunla tanıştığımda, benim çalıştığım MI6 subayına çalıştığını söylemişti.
Robert Nairac'ı tanırdım.
Bence o kadar hevesli biriydi ki...
...istihbarat topluluğundaki insanlar tarafından
manipüle edilmiş olabilirdi.
Bana orada bulunma sebebi hakkında yalan söylediğini söylemişti.
Bilgi alır almaz operasyon yürütürdü.
Şimdi Colin ile inanıyoruz ki
bu bilgileri suistimal ediyordu ve teröristlerle iş birliği yapıyordu.
KUZEY İRLANDA - 1987
Çetenin üyelerinden aldığımız bilgiye göre
Britanya Ordusu Özel Hava Hizmetleri'nden Yüzbaşı Robert Nairac
Miami cinayetlerinde kilit rol oynamış.
Yüzbaşı Nairac, Portadown'daki bu terk edilmiş al götür
otoparkında operasyon için gereken silah ve bombaları dağıtmış.
Yüzbaşı Nairac hakkındaki
bu iddialar doğruysa, hiç şüphem yok ki kendisi
yalnızca emirleri uyguluyordu.
Asıl ulaşmamız gereken isimler, MI5'te böyle operasyonlar emredebilen
yüksek rütbeli casuslar olmalı.
Miami Showband müzisyenleri gibi tamamen...
...masum insanları öldürmeye hazırlar.
Burada, Britanya hükûmetinin kalbinde vatana ihanetten bahsediyoruz.
Ben Saygıdeğer Michael Mates. 36 yıl parlamento üyeliği,
20 yıl da ordu subaylığı yaptım.
Sizce...
...Kuzey İrlandalılar daha ne kadar
kendilerine Britanyalı diyebilecek?
Sen ve ben hayatta oldukça. Onlar istedikçe.
Ordudaki dönemimin sonuna doğru, Kuzey İrlanda'da beş tur görev yapmıştım.
Şeylerle savaşa çok yakındık...
Hatta Britanya bölgesinde olmasa
savaşta olurduk.
Sürekli böyle oluyordu.
Orada burada, iki topluluktan da karşılıklı öldürmeler yaşanıyordu.
İki tarafta da çok pis şeyler yapılmıştı.
Öyle de devam etti.
Zavallı Britanya Ordusu ve güvenlik güçleri bir tek izleyebildi.
Siz...
...UVF saldırısından çok IRA saldırısına karşı tetikte bekliyordunuz.
IRA askerleri tek tük atışlarını sürdürdü.
Şu an itibarıyla Britanya Ordusuyla savaştayız.
Bu ülkede yüzyıllardır nefret edilen...
...bir şeyi temsil ediyorlar.
Britanya emperyalizminin İrlanda'daki hükümranlığını.
Britanya askerleri.
Kısa sürede düşman kim anladılar.
Protestanlar değildi.
Protestan aşırıcılar
orduya çok nadiren saldırırdı. Çok nadiren.
Onlar da
bu adamlar çok fena olabilir
ama aynı taraftayız dedi.
Yaşadığım yerde IRA savaşçıları tek düşmanımız.
Sadece IRA mi?
Evet. IRA...
...hükûmet ve bombacı.
Protestan teröristler neredeyse hiç engel olunmaksızın operasyon yürütüyordu.
Güvenlik güçleri için çalışıyorlardı...
...ve bilinen veya çok şüphelenilen IRA üyelerini
etkisiz hâle getiriyorlardı.
-Güvenlik güçleri derken... -Öldürüyorlardı.
Evet. Suikast yapıyorlardı.
Britanyalılar bölge insanlarını birbirlerine kırdırıyordu.
Kazanacağını düşündüklerinden taraf oluyorlardı.
Bu durumda bu UVF, Ulster Gönüllü Gücü'ydü.
Onları, IRA'yı yenmek için kullandılar.
Britanyalılar böyle yapar. İmparatorluklarını böyle kurup büyüttüler.
Dünyanın her yerinde yaptılar.
Britanya Ordusu askerî talimatla
aşırı ve hukuksuz olduğu belli olan taktiklere başvurmaya başladı.
Aslında fark ettim ki yetkili kurumlar tarafından bu yasal kılınmıştı.
Benim kurumlarım, benim siyasetçilerim tarafından.
Emir tepeden gelmişti.
Collin Wallace ile birlikte Bayan Thatcher'a
32 sayfalık bir mektup yazıp yolladık.
Kuzey İrlanda'daki hukuksuz operasyonları listelemiştik.
Bu bilgilerin hiçbiri kullanılmadı.
Bu işe bulaşan insanların devam etmelerine izin verildi.
Hükûmet, Kuzey İrlanda'nın
Birleşik Krallık'a dâhil olduğunu defalarca duyurdu.
Öyle de kalacak.
Westminster'daki parlamentoları veya halk, aksine bir karar almadıkça.
Harekete geçmeliydi ama geçmedi.
Dokümanları gördüğünü de inkâr etti.
Parlamentoda Miami Showband konusunu açtığımda
tuhaf bir an yaşandı. Çünkü Bayan Thatcher çok baskın bir kadındı.
Sütun gibi dikildi.
Herkese sert şekilde baktı. Onu sorguluyorlardı.
Yüzüme bakmadı. Beli bükülmüş görünüyordu.
Bunun hassas hissettiği bir nokta olduğunu anlamıştım.
Bayan Thatcher bu soruşturmayı engellemek için her şeyi yapıyor
ve hiçbir demokraside bu tür suçlamalar yapıldıktan sonra
soruşturma yapılmaması söz konusu olamaz.
Gördüğüm kanıtlar arttıkça Britanya hükûmetinin...
...vekil ordusu aracılığıyla
siyasi amaçlarına ulaşmak için
öldürülecek masumlar olarak
bizi seçtiğini anladım.
Hedef alınmıştık çünkü Britanya yetkilileri...
...İrlanda hükûmetinin...
...kuzeyle olan sınırı kapatmasını...
KUZEY İRLANDA
...ve böylece herhangi bir vahşete imza atmamış olan IRA'nın
kısmen güvenli olan güneye kolayca girememesini istiyordu.
Bu yüzden karar verdiler: "Komplo kuralım.
En masum ve güvenilir yolcuları seçelim.
Sürekli kuzeye ve güneye gidip gelenleri."
Böylece biz tarihe IRA için...
...bomba taşıyan teröristler olarak geçecektik.
Bir hükûmet kendi vatandaşlarını...
...öldürmeye karar verdiğinde
ve en yakın komşusunun vatandaşlarını öldürmeye karar verdiğinde
bunun mazereti gerçekten olmaz. Şartlar ne kadar zor olursa olsun.
"Çoğunluğun iyiliği için şunu öldürelim." diyerek birini seçemezsiniz.
Bu insanlara sorsanız
bunu ülkenin çıkarına yapıyoruz derler. Muhtemelen öyledir de.
İronik olan da bu. Ama bu demokrasi değil.
İkisini de aynı anda istiyorlar.
Hem teröristleri terörle bitirmek istiyorlar
hem de hukuka uydukları iddiasındalar.
İtiraz ettim ve itirazlarımın duyulmasını sağladım.
Bir utanç kaynağı olmuştum.
Hâlihazırda bildiğimden fazlasını öğrenmeden görevden alınmalıydım.
Bunun sonucu olarak,
İrlanda'dan hiç hoş olmayan bir şekilde alındım.
Beni direkt Netley'e götürdüler.
Adı kötüye çıkmış...
...bir askerî akıl hastanesi.
Beni bir ay boyunca hukuksuz şekilde hastanede tuttular.
Daha da önemlisi burada Collin Wallace'ın vakasına bağlanıyoruz.
Söylediklerim ne kadar
doğru olursa olsun inanılmasın diye güvenilirliğim zedelenmeliydi.
Hem Holyrod hem de Wallace gölge altında kalmıştı.
Yetkililer beni bilerek hukuksuzluklarda kullanıyorlardı
ama sonra da böyle şeyleri
emrettiklerini kabul etmek istemiyorlardı.
Kuzey İrlanda'da hem görevden alınışım hem de disiplin duruşmam
hileliydi.
Hemen peşinden de cinayetle suçlandım.
Bir iş arkadaşım kayboldu.
Cesedi de nehirde yüzer hâlde bulundu.
Patolog, burnunda dövüş sanatları bilen birinin
darbesiyle oluşabilecek bir yara olduğunu söylemişti.
Yani askerî eğitimi olan birinin.
Sonuç olarak on yıl hapis cezasına mahkûm edildim.
Wallace'a karşı olan dava aşırı zayıftı.
Tek kanıt ikinci derecedendi.
Hiç şüphem yok ki
Colin Wallace kasıtsız adam öldürme suçundan masumdur.
Ben, Wallace'a komplo kurulduğuna inanıyorum.
Kim tarafından?
Bu ülkenin istihbarat teşkilatları tarafından olduğuna inanıyorum.
Elçiyi vurmaktaki amaç, elçinin güvenilirliğini zedelemektir.
Elçiyi vurursanız bu, endişe ve soru işaretleri yaratır.
Buradaki mesaj,
konuşmayı düşünenlere susun demekti.
İNSANLAR MI5'E BİLGİ VERMEMELİ
Sistem, kendini korumak adına
güç suistimali olduğunu söyleyen herkesi yok etmek için
büyük adımlar atacaktır.
Siyasi oyunlarında...
...piyon olarak kullanılmak...
Utanç duydum.
Britanya halkına büyük saygım olduğundan
sevdiğim şeylere ihanet ediyormuşum gibi bir hisse kapıldım.
Bazen yük o kadar ağır olabiliyor ki...
...hareket edemiyorsun.
Pek çok sabah oldu ki uyandığımda...
...uyandığım için çok üzgündüm.
Bana bir süre önce Kalıcı Kişilik Değişimi diye bir tanı koyuldu.
Daha önce hiç duymamıştım.
Bir olay...
...yaşıyorsunuz...
...ve...
...bu olaydan çıktığınızda...
...bambaşka biri oluyorsunuz.
Ben çok kibirli,
özgüvenli bir müzisyendim.
Hayatımdan...
...çok memnundum.
Eşim de hayatından çok memnundu.
Birlikte çok mutluyduk ve...
...birdenbire bu oldu. Ve....
...eşim Anne'e sorduğumu hatırlıyorum.
"Bu olaydan sonra sahiden değiştim mi?" Bana dedi ki "Benim için...
...başka biriyle yaşamayı öğrenmek gibiydi.
Ve başka birini sevmeyi en baştan öğrenmek gibiydi."
Hayatımda başarılı olduğum tek şey
enstrüman çalmaktı.
Becerebildiğim tek şey buydu.
Dert bile etmeden, düşünmeden.
Prova bile yapmama gerek yoktu. Özel bir şeydi.
Ve bu özel şey gitmişti.
Ondan sonra uzun bir süre,
bu dünyada ucundan tutabileceğim hiçbir şey olmadığına inandım.
Sonra fark ettim ki bu yeni kişi...
...hâlâ daha 31 Temmuz 1975 tarihinde,
o arazideydi.
2006 yılında
James O'Neill adındaki bir polis aradı.
James O'Neill, bizim olayımızda suç mahalli memuruydu.
O sabah kanıt toplamak için çağrılmıştı.
James ile sonrasında tanıştığımda, tuttuğu notlar kusursuzdu.
Çok profesyonel olduğu netti.
Ama yanında ayrıca...
...otopsi fotoğraflarını getirmişti.
James, "Bu elimdeki fotoğraflara bakmak çok kolay değil." dedi.
"Ben bakmaya hazırım." diye cevap verdim.
Korkunçtular.
Bizim çocukların morgdaki fotoğraflarıydı.
Çok kötü yaralanmışlardı. Yani...
...dehşet vericiydi.
Olaydan sonra,
bütün bunları aklımdan atmıştım.
Sonra fark ettim ki o ana dek
öldüklerini kabullenmemişim.
Her nasılsa bunu kötü bir rüya, bir hata olarak görmüşüm.
Onca yıl sonra bile.
Bana göre Tony ölmemişti.
Fran O'Toole öldürülemeyecek kadar büyük bir yıldızdı.
Brian McCoy muhtemelen ailesiyle beraberdi.
Kafamın bir kenarında bu mantıklı gelmiyordu.
Ama onlara öyle bakınca...
...öldüklerini anladım.
Bir vakit şöyle düşündüm.
"Belki de aslında öldüm."
Ölümümü kabullenmiyordum belki.
Bu soru hâlâ daha ara sıra aklıma gelip gidiyor.
O fotoğraflarda kendimi görmeyince rahatlıyordum.
İçindeki bu acı, bu şeyi çözmek için bir çeşit enerji veriyordu.
Bu adımları atmadan...
...bu şeyi çözemezdin. O da büyük bir adımdı.
Soruşturmamızı yürütmenin
doğru olduğuna ve daha da kararlılıkla devam etmemiz gerektiğine dair
bir onaydı.
İrlanda'daki Britanya terörizmi
beni bu olaya çekmişti.
Ben de sonuna dek gidecektim.
Bu süper gücün savaşa bulaştığını bilmesini istiyorum
çünkü geri adım atmayacağım.
Arkadaşlarımı katlettiler. Beni ölüme terk ettiler.
Bana ve bütün aileme terörist yaftası vurmak istediler.
Artık uyandım. Onları yeneceğim.
Biz...
Britanya Savunma Bakanlığı'na karşı bir davamız var.
Britanya'nın suçunu kabul etmesini istiyorum. Bunun bir daha...
...asla tekrarlanmayacağını söylemeliler.
Stephen ve ben...
...şu an Yüksek Mahkeme'de, Belfast'ta olan davada
birlikte çok çalıştık.
Bu işe karışan yetkililerin...
...bizi 42 yılı aşkındır...
...adalet için...
...bekletiyor olması...
...dehşet verici.
Denenebilecek her pisliği denediler.
Kaçamak yanıtlarla oyaladılar..
"Genel keşif" denen safhadaydık.
Bizi belgelere boğdular.
Ellerinden gelen bütün aldatmacaları denediler.
Ama bu bizi daha da kararlı kılıyor.
Stephen Travers, Miami Showband katliamından kurtulanlardan biri.
Şu an stüdyoda yanımda. Programa hoş geldin.
Teşekkürler, Pat.
"Keşif" dedikleri şey için savaştık durduk.
Ağustos ayının yanlış hatırlamıyorsam 30'uncu gününde yargıç bize
84 dokümandan 82'sini sağladı.
Bu sırada, siz...
...İrlanda hükûmetinden bilgi aldınız.
Bu hayli sıra dışı.
Bu mektubu yeni aldım. Gönderen, Ulster Gönüllü Gücü.
Son 30 yıl boyunca İrlanda hükûmetinin elinde olan,
UVF'den gelen bir mektupta, UVF, İrlanda hükûmetine,
MI5'in kendilerinden Charlie Haughey'e
suikast yapmalarını istediğini söylüyor.
ESKİ İRLANDA BAŞBAKANI
Bunu hükûmetimize bildiriyorlar çünkü
bu işe bulaşmak istemediklerini iletmek istiyorlar.
Antetli kâğıt. Antetli kâğıt kullandıklarını bilmiyordum
ama belli ki kullanıyorlarmış.
5 Ağustos 1987 tarihli.
Şöyle yazıyor: "Colin Wallace, Fred Holroyd
cinayetlerin ve insan kaçırmaların arkasında
Britanya istihbaratı var derken doğruyu söylüyordu..."
Bu mektupta...
...MI5'in UVF'ye olan muamelesine yönelik şikâyetler var,
ki mektupta MI5 ile birlikte çalıştıklarını da yazıyorlar.
MI5 onlara sorunlu fünyeler,
bozuk bombalar vermiş.
Mektupta "Tıpkı Miami Showband olayında olduğu gibi." yazıyor.
Bu kadar büyük bir şey 30 yıl önce bile bizim için bu olayı bitirebilirdi.
-Seni görmek güzel, Winston. -Nasılsın?
-İyiyim, sağ ol. Sen? -Ben de iyiyim, teşekkürler.
Miami Showband saldırısında...
UVF BAĞLANTISI
...olanların bir bağlamı vardı.
Anladığım kadarıyla, Ulster Gönüllü Gücü'nün...
...düşünce tarzına yakın biri...
...olarak...
...UVF operasyonunun, Miami Showband üyelerini öldürmek gibi bir amacı...
...kesinlikle yoktu.
Winston, bunu kabul edemem.
Gerçekler bu söylediğinle hiç uyuşmuyor.
Ama bence bunların...
...anlamını konuşmanın pek bir manası yok.
Olay tamamıyla felaketti.
İyileşmenin...
...ve barışmanın önündeki engellerden biri,
sorumluluğun ne sadakatçi milisler ne cumhuriyetçi milisler
ne de devlet tarafından üstlenilmiş olması.
Bu yüzden burada birlikte oturabilmemiz,
kendi görüşünü sunman
ve benim de katılmadığımı belirtebilmem güzel.
Evet, bu odadan birden fırlayıp
bundan iyi bir şey çıkarabiliriz demeyeceğiz.
Evet. Bence bu önemli ve ayrıca
geçmişteki olayların...
...gelecekteki politikaların parçası olmasına izin vermemeliyiz.
Bence bu basit mesajın verilmesi gerekiyor.
Bir daha asla başka kurbanlar olmamalı.
Bunu duymak çok umut verici.
Bu tekil bir olay değil de
bir sürecin başlangıcı olur diye umuyorum.
-Evet, kesinlikle. -Ve buna daha geniş bir katılım...
...olur diye umuyorum.
Bu korkunç eylemden sorumlu insanların burada bizimle oturup
işleri değiştirmeye
söz vermeleri bence çok önemli.
Bunu kamera karşısında, örgüt adına...
...yapmasıysa çok büyük bir şey.
Ne tür bir adalet konusunda... Ben gerçeği görmek isterim.
Ve bir af varsa
kişisel olarak buna katılırım.
Şartlı bir af. O da çıkıp insanların doğruyu söylemesi.
Burada ihtiyacınız olan gerçek liderler
iki vahşeti de öne çıkaracak ve "Burada acıyı
ve kaybı tekeli altına almış kimse yok." demeli.
Ve "Burada son 40 yıldır süren aldatmaları
tekeline almış kimse yok." demeli.
Yaşamak için bundan başka amacım olduğunu düşünmüyorum.
Birkaç yıl önce bunu itiraf etmezdim. Bu olay beni tanımladı.
Belki bir şekilde bir fark yaratabiliriz.
Bana değer hissi sağlayacak ne olursa.
Belki beni o araziden çıkarabilir.
Buradaki tüm paramı
İyi dostlarla beraber harcadım
Yaptığım tüm akılsızlıklar
Şimdi anımsayamadığım birer hatıra
Doldurun bana şu veda kadehini
İyi geceler Neşesi daim olsun hepinizin
Hayatımda basçı olmaktan başka hiçbir şey istemedim.
Hepsi bu.
Bugün müzik çaldığımda, eski ben olabiliyorum.
Çünkü...
...o zamanlar elimde olan ve hâlâ kaybetmediğim...
...tek şey o.
Burada yanımda olan tüm yoldaşlarım...
Müzik ortak dildir. Siyasi, dinî görüşleri ne olursa olsun
herkes tarafından
sevilir ve takdir edilir.
Biz toplulukları bir araya getirirdik.
Biz çaldığımızda mezhepçilik dışarıda kalırdı.
Müziğin gücü bu.
Bu tür şeyler yapan insanlar güzellikten korkuyorlar.
Toplum içindeki bütün güzelliklerden korkuyorlar.
Müziğin sesi,
onların silah ve bomba seslerinden çok daha uzun yaşayacak.
Doldurun bana şu veda kadehini
İyi geceler Neşesi daim olsun hepinizin
Fred Holyrod, akıl sağlığı uygunluk raporunu
ordu kayıtlarından sildirmek için avukat tuttu.
Orduya dönmesine asla izin verilmedi.
Colin Wallace birkaç yılını hapiste geçirdi
ama duruşmasında sahte kanıt sunulduğuna karar verildikten sonra
cinayet suçlamalarından aklandı.
Britanya hükûmeti MI5'i Miami saldırısına
bağlayan yeni kanıta henüz cevap vermedi.
Stephen ve Des hakikat için savaşmayı sürdürüyor.
Alt yazı çevirmeni: Anıl Can Çetinkaya