Zer moduz?
Uste dut irabaziko dudala.
- Inoiz ez duzu irabazten. - Baina uste dut irabaziko dudala.
Nola zara horren txarra?
Praktika. Ez duzu sinetsiko, baina txikitan,
backgammon magnetikoa nuen autoan jolasteko.
Aitaren aurka galtzen nuen berak gidatu arren.
Ezin zuen taula ikusi, eta hala ere galtzen nuen.
Sinesten dut. Nola ez dut, ba, egingo?
Gaur bere urtebetetzea da.
Zure aitarena?
Bai, orain jabetu naiz.
Ba zorionak, aita Wynter.
Beste bat?
Beteko lituzke...
157 urte?
Milesker.
Kalkuluak eginda.
Noski.
Noiz galdu zenuen?
Martxoan 54 urte izan ziren.
Kaka.
Sentitzen dut, A.B.
Zenbat urte zenituen?
Hamaika. Bera eta ama auto-istripu batean hil ziren.
Ez zen backgammonagatik, lasai.
Guraso onak ziren.
Beti gogaitzen nauzu. "Zergatik ez daukazu familiarik?".
Honengatik.
Banuen
familia.
Zergatik uzten didazu horren ahozabala izaten?
- Gaizki sentiarazteko. - Ba sentitzen naiz, bai.
Baina ez nuke berriz jokatu behar.
Gauaz arduratu behar naiz. Inor ez hiltzen saiatu. Edo hil nazaten.
E.
Baduzu familia. Badakizu, ezta?
Hemengo guztiak.
Hemengo guzti-guztiak.
Wynter jauna.
George.
- Alergiarik? - Ezetz esan du.
Primeran.
Nor zara?
A.B. Wynter etor dadila komuna buxatu dudalako!
Zu Giltzari planetako Agure robota zara, beraz, agian...
- Ingeniari bat bidaliko dut. - Milesker.
Eta zure anaiarekin hitz egingo dut.
Zerbait handia egin nahi dut, baina ez duzu inoiz ulertu.
Eta berriz oztopatzen banauzu, akabatuko zaitut!
Ez, ez nazazu izorratu.
Demontre, Australia erdia etorriko da.
Harry Styles gaur behar dut.
Inork ez du abestu nahi etxe ziztrin honetan.
- Bai? - Arazo bat dago.
Valentina Motta. Utzi niri.
- Joan daitezela. - Protokoloaren aurka doa.
- Nori axola zaio? - Niri.
Ez daukagu abeslaririk?
Barka eragozpena. Ezeztapen bat izan dugu.
- Noski. - Arduratuko naiz. Lincoln logela.
Baita zera ere! Protokolo guztiak jarraitzen ditut.
Alergiez galdetu ditut. Atera loreak hemendik!
- Zergatik garbitu behar dut Trippena? - Une bat emango?
Zergatik ni? Komun buxatua da.
Nire semearen urtebetetzea.
Honetaz ari naiz beste bat eskatzen dudanean.
Pikutara zure lana.
- Rollie, aldatu. - Hemendik.
Rollie, aldatu hauek biak. Barka.
A.B., hegoaldeko atea jo dute.
Han entzun da soinua. Agenteak bidean daude.
- Sheila eserita... - Zer dabil?
- Jangelatik kanpo. - Badakizu? Izorra zaitez, A.B.!
Arazo bat dago kanguruekin.
Eta ez dizkidazu kanguruak kenduko!
- Nik ez dizut ezer kendu. - Zuk ez.
Berak!
...horrelakoa izan behar. Ez! Salatuko zaitut.
Dena kontatuko diet.
Dena!
Ikusi nahi nuen gizona. Marvellarekin postreez hitz egin dut...
Ez naiz joango. Ezin dut Etxea horrela utzi.
Ez gaurkoa eta gero.
A.B.k eskatu du Lincoln logela prestatzeko.
- Bale. - Milesker.
Dena ondo, kanpo ministroa?
Bai? Eman bost minutu.
Hilda egongo naiz gaua amaitzen denerako.
Atera zaitez oraintxe.
Ez kezkatu, gero hartuko duzu.
- Bai? - Zatoz Bulego Obal Horira.
- Segituan - Giltzari planetako...
- Akabatuko zaitut! - Inork ez du...
- Honetaz ari... - Zuk ez. Berak!
Izorra zaitez, A.B.!
Uste duzu hemen gertatu zela.
Orain ziur nago.
GELA HORIKO MISTERIOA
Cupp detektibea? Prest zaude?
Hegaldi bat daukat.
Ulertzen dut. Prest gaude zu bazaude.
Grallaria gigantea gatik.
Zer da hori?
- Ikusiko dudan hegaztia. Hegaldia. - Bale, primeran.
Grallaria gigantea k erraldoia dirudi.
Ikaragarria, beste Tyranni trakeofono batzuekin alderatuta.
Oso handia.
Eskerrik asko batzorde honetara etortzeagatik, detektibea.
Dakizunez,
Etxe Zuriko giltzari nagusia zen A.B. Wynterren heriotza ikertzen ari gara.
Hori entzun dut.
Bistekin hasi ginenean, ikerketa itxita zegoen,
eta ofizialki,
Wynter jaunaren heriotza suizidiotzat jo zen.
Izan ere, bista zailak igaro ahala jakin dugu...
Senatariak!
...zeinengatik ardura hartzen dudan,
Wynter jaunaren heriotza askoz
korapilatsuagoa izan zela.
Zoritxarrez, berandu jakin genuen zu jada joan zinela.
Grallaria gigantea baten bila.
Tyranni trakeofono handiena,
ulertzen dudanez.
- Bai. - Baina bueltatu zara.
Eta onartu duzu etortzea hegan egin aurretik
susmagarri bat atxilotu omen dutelako.
- Hain zuzen, senatari. - Eta zein da?
Saio itxia da, Cupp detektibea,
prozeduraren sentikorkeria dela eta.
Ados.
Baina ez duzue jakin nahi nola jakin nuen?
Bulego Obal Horian zerbait falta da.
- Bai. - Sorta bateko pitxerra.
1823ko portzelana frantsesa.
Ez duzu ikusi urriaren 11tik, Wynter jauna hil zenetik?
Hain zuzen ere.
Eta ez duzu ikusiko, hautsita dago.
Cupp detektibea, ez da handik falta den gauza bakarra.
Badakit.
- Erloju baten bila nabil. - Bai, noski.
Zer iruditzen zaizu?
Ez. Erloju jakin bat.
A, bale.
Gela guztietan daude, baina ez Bulego Obal Horian.
A, erloju hori, Franklin erlojua.
- Desagertu da. - Non dago?
- Leku guztietan bilatu dugu. - Argazkirik?
DESAGERTU DA!
- A ze erloju handia. - Bai.
- Eraman dezaket? - Ez.
- Arrosa horiak? - Pitxer handi batean.
Bai, gogoratzen ditut.
- Noski. - Larri zeuden.
Ez nuke larri esango.
- Zer esango zenuke? - Erreak.
Erreak?
Lore freskoak ziren, eta bi egunera lehor-lehor. Erreak.
- Nola? - Zerbait oldarkorrarekin.
Ukipenezko herbizida.
- Paraquat, agian. - Paraquat.
- Esango nuke. - Hemen daukazu?
Herbizida industrialik daukadan nire lore-dendan
non sortak egiten ditudan? Hori galdetzen didazu?
Zoritxarrez, bai.
Ez.
Baina badakit non dagoen.
Paraquat? Ez, orain ezin dugu erabili.
Kimikorik ez, orokorrean.
Iaz esan ziguten lorategia desintoxikatu behar genuela.
- Orain lorazaintza arduratsua da. - Zer esan nahi du?
Auskalo.
Paraquat moduko pestizidak utzi genituen.
Baina orain esaten dudala, ez dut uste inor etorri zenik bere bila.
Geratuko balitzait, hemendik egongo litzateke.
Hara, hemen dago oraindik.
- Oso bitxia da. - Bai.
- Badakizu zer esango dudan? - Bai.
Oso bitxia, bai.
Wynter jauna hil zuten gauean, hona etorri ginenean,
hemen zerbait mugitu zutela pentsatu nuen. Aipatu zenuen.
Apal hori ez dago betiko moduan.
Ez dakizu zertan, baina gogaitzen zaitu.
- Zerbait desberdin dago. - A, hori.
Bai!
Gurekin etor zaitezke?
Kontxo!
- Ezagutzen duzu? - Nire mahaikoa da. Zer...
Azaltzen zaila da.
- Har dezaket? - Ez.
- Nirea da. - Paraquat dauka.
A.
Ahizpak egin zidan.
Ba hilketaren arma modukoa da.
Bale.
Gorde dezakezu.
Ni joango naiz.
Milesker, Emily.
- Non gaude? - Bulego Obal Horian.
Ez, kasuari dagokionez.
Aztarna bila gabiltza.
Bai, baina zer da hori?
Basotxo bat.
- Ulertzen didazu? - Ez.
- Orokorrean? - Ez.
Atzo, Bruce eta Elsyie zenituen hortxe bertan.
Haien artean erabakitzen ari zinen.
Brucek edo Elsyiek hil zuen A.B. Wynter?
Orain basotxo bat dugu, eta ez Bruce ez Elsyie,
eta jakin nahiko nuke gertuago gauden.
Nondik?
A.B. Wynter nork hil zuen jakiteaz.
A. Bai.
Bai!
Norbait estalpera joan zen estatu-afari gauean.
Nire ustez, pozoi bila. Benetako basoa eraman zuen.
Basoa erori edo hautsi zen, ez dakit zergatik.
Eta orduan hau hartu zuen.
Pozoia, Paraquat, aurkitu eta hemen ipini zuen.
Telefonoa hartu eta A.B. Wynterri deitu zion
eta gero etorri zen.
Tira, horra eta gero hona.
Orduan bi baso ikusi nituen.
Bat erdiko mahaian eta beste bat lagungarrian.
Susmatzen dut mahai lagungarrikoak pozoia zeukala
eta loreetan jaurti zutela.
Litekeena da Wynterrek pixka bat irenstea.
Pitxer bat jaurti zuten.
Uste dut horma hau jo zuela. Pitxer hori desagertu da.
Bestea hor dago, eta hemen seinaleak daude.
Nire ustez, Wynterri jo nahi ziola,
eta horregatik zituen ebakiak aurpegian.
Eta ez zuenez lortu, zerbait astuna hartu zuen,
argimutila agian, baina ez dut uste nahikoa astuna denik.
Uste dut argimutila erori zela Wynter jauna mahaiaren gainean jartzean,
pozoia edan eta gero. Uste dut objektu astuna erlojua izan zela.
Ez dago erlojurik.
Hain zuzen ere. Eta uste dut honengatik dela.
- Uste duzu arma erlojua dela? - Bai.
- Esan duzu basotxoa zela. - Esan dut arma modukoa.
- Erlojua behar dugu. - Bai.
- Badakizu non dagoen? - Ez, baina bai non ez zuten bilatu.
Erloju bat?
Ez, ez nuke esango.
Ez ohiko "erloju-erloju" bat.
Zergatik komatxoak? Zer da "erloju-erlojua"?
- Ez dut arazorik nahi. - Lasai, polizia gara.
Bale.
Oso ale dotore bat daukat.
Tipo baten eskultura erloju-atalekin erloju bat baino.
Zergatik daukazu?
Liburutegitik hartu nuen duela asko.
Eta gero Wynter jauna bere bila zebilen,
eta haserre zegoen jada nirekin gauza batzuengatik.
Beraz, joango zela entzutean, pentsatu nuen itxarotea
eta gero bueltatzea. Eta gero ez zen gertatu.
Eta hemen gaude.
Ez dakit gogoko dudan edo ez.
Ez?
- Nola joango zela? - Zer?
Esan duzu Wynter jauna joango zela.
Etxetik joan.
- Erretiratu? - Auskalo.
- Noiz? - Hemen nagoenetik.
- Pare bat hilabete? - Urte bat daramazu.
- Kaka, benetan? - Non entzun zenuen?
Auskalo, solairuan.
Solairuan? Solairu-bilera modukoak dituzue?
Atsoak esango zidan, edo nire anaiarentzat lan egiten duen ergelak agian.
- Hori asko izan litezke. - Ez, ergel handienaz ari naiz.
Munduko ergel handiena.
Zer? Ez dakit ze ostiaz ari den.
Tipoa burutik jota dago. Badakizue, ezta?
- Ez zenuen entzun Wynter joatekoa zela? - Ez.
Baina ez nago langileen gainean
presidenteari herrialdeaz arduratzen laguntzen diodalako.
Gertu zaude?
Wynterren erretiro-planez galdetzea
ez dit pentsarazten gertu zaudela.
Itxaron, geldi.
Egia esan, hil zen gauean, etorri zenean,
eta ixteko eskatu eta ezetz esan zidanean...
- Nortaz ari zara? - Jasmine Haneyz.
Hasi zen kexuka 11 urte zeramatzalako hemen...
Bai, izan nahi dut eta uste nuen izango nintzela.
Baina gaur argi utzi didate
ez naizela epe laburrean izango.
Pikutara bidali ninduen Wynter hilda zegoela erakutsi arte.
Ez dakit loturatik daukan.
Wynter jauna hil zen gauean, bonba jakinarazi zion Jasmineri.
Jasmine Haney hurrengo giltzari nagusia izatekoa zen.
Denek zekiten. Wynter jaunak kontatu zion.
Erretiratuko zen eta ordezkatuko zuen.
Baina iaz,
hasi ginen atzeratzen zuela.
Ez zuen data zehatza jartzen.
Baina dena delakoa atzeratzen zuen.
Hasieran, oporrengatik.
Gero ezin zen joan martxoaren 4ko erasoak eta gero.
Gero Pazkoa.
- Uztailaren 4a. - Oporrak berriro.
Jasmine etsitzen ari zen. Esan nion itxaroteko,
denbora behar zuela, baina garaiz gertatuko zela.
Eta sinesten nuen. Uste dut berak ere bai.
Gau hartara arte.
Ez naiz joango.
Ez naizela erretiratuko. Gutxienez pare bat urtez.
Bonba.
Eta izugarri haserre zegoen.
Zer?
Badakit.
Urteak? Urteak daramatzat zain, ez dut urteak itxarongo.
Hitz egin behar duzu.
Kokoteraino nago, hitzekin ez dut ezer lortu.
Beti bere ondoan. "Bai, jauna. Ez, jauna".
"Ni arduratuko naiz, jauna". Bere saltsak garbitzen.
Berriz hitz egiten saiatu zen, baina alferrik.
Ez dugu asko hitz egin.
Eta ez zuen beste aukerarik izan.
- Jasmine Haney? - Bai.
- Harritu zintuen? - Ez naiz erraz harritzen.
Baina onartuko dut kontua interesgarriago bihurtu zuela.
Aurretik zenbait identifikatu nituen,
Wynter jaunaren heriotzarekin lotura izan zezaketenak.
Eta orain beste bat nuen.
Badaukagu.
Bera da.
Arrazoi argiena eta indartsuena duena da. Entzun berri dugu.
Sarrera zuen, eta zentzua dauka.
Dena kontatu digu, dena erakutsi, dena moldatu.
Besteez ari gara,
baina batzuetan aurre-aurrean daukazu.
Begi-bistan ezkutatzen da.
Agerikoa da.
Begira zaude, baina ez duzu ikusi.
Bai, bat nator.
Baina nola zehazki?
Eta noiz? Eta bakarrik egin zuen?
Jakina, zentzudunagoa litzateke
tartean gehiago baleude.
Badakit arraroa dela,
baina ikusi duzue Orient-Expresseko hilketa?
- Berria? - Edo zaharra.
Ez bata ez bestea.
- Zer axola zaizu? - Liburua irakurri dut.
Ba nik ez, baina ez da kontua.
- Kontua da zer gertatu zen. - Liburu ona da.
Ziur, egunen batean irakurriko dut.
Bale, a ze arraroa.
Tira, gogoratzen baduzu, denek egin zuten.
Susmagarri guztiek.
Eta pentsarazten dit...
Nola, nirekin bat zatoz?
Zer?
- Begi-bistan ezkutatzearena. - Bai.
Bat etorri zara aurretik, baina trufatzen ari zinelako.
Bai.
Bai. Beraz, aurretik trufatu zara, baina oraingoan ez?
Ez.
Hasierara bueltatuko naiz.
Batzuetan aurre-aurrean daukazu.
Begi-bistan ezkutatzen da.
Agerikoa da, begira zaude,
baina ez duzu ikusi.
Bai.
Bat nator.
- Hori da...? - Bai.
A.B. Wynterren egunerokoa?
Apalategian, inori axola ez zitzaion gela batean.
Zein delako inork bilatzen ez duen lekua?
Nik baliatzen dut Coca-Cola itxura duten lata horietako bat,
behealdea askatzen dena.
Baina, tira, ez da esan nahi duzuna.
Liburuak dauden gela.
Inori ez zaio axola liburuen gela.
Lehenago jabetu beharko nintzatekeen. Han zegoen.
Bere egunerokoek liburu zaharren itxura zuten.
Dena idazten zuen han.
Liburutegia. Bere gela gogokoena. Hona zetorren lehenik goizero,
eta hona zetorren azkenik gauean joan aurretik.
Ez nuen ikusi, eta horrexegatik egiten zuen.
Irakurri zenituen?
Saiatu nintzen.
Eta?
Eta dibertigarriak ziren,
jakintsuak, autokritikoak, eskuzabalak, hunkigarriak.
Zintzoa sentimenduekiko, batzuk baikorrak, batzuk ezkorrak.
Lilly Schumacher gorroto zuen bereziki, eta ez ninduen harritu,
baina bizitasunak bai.
Harremana Gotthard jaunarekin mindu zen. Ez zuen Tripp gogoko.
Ideia txarra iruditzen zitzaion Marvella aiztoen inguruan izatea
eta Sheila vodkaren inguruan.
Erregistro bitxia zuen akronimo eta zenbakiez beteta,
eta garaian ez nuen ulertu,
baina oso argigarria gertatu zait.
Lagungarriak, beraz?
Oso. Eta hori azken orriraino heldu aurretik ere.
- Zer zegoen azken orrian? - Ezer ez.
Suizidio-oharra.
Ez zen suizidio-oharra, baina ez nekien hori.
Barka, suizidio-oharra izan zatekeen?
Hasieratik uste nuen Wynter jauna ez zela suizidatu.
Baina oharrak horren itxura zuen.
Baina orrialde osoa izanda,
argi zegoen jatorrian ez zela.
Ezin nuen azaldu. Oraindik ez.
- Berak atera zuen? - Edo beste batek?
- Nahi gabe? - Nahita?
Egunerokoak hemen zeudela jakingo zuten?
- Nork? - Angiek.
- Jasminek. - Zergatik zeraman?
- Nola zeraman? - Zer diozu?
Bulego Obal Horian hil bazuten,
zergatik dauka suizidio-ohar bat Joko Gelan?
Kointzidentzia izan zen?
Zer erabaki zenuen?
Ez nuen ezer erabaki orduan egundokoa sortu zelako.
Gora. Orain.
Neu naiz, plantak egiten.
Ez nago pozik, detektibe.
Hori ez da ona munduko pertsona garrantzitsuena zarelako.
Zergatik?
Zer zabiltza hemen?
Nork utzi dizu bueltatzen?
Zeuk erantzungo diozu?
Bale, bai. Denak seinalatzen hasi aurretik.
- Harry... - Ez da baten erabakia.
Alderdi ugariren arteko erabakia baizik.
- Zeuk deitu zenidan. - Harry!
Bale, bai, neuk eskatu nion Cupp detektibeari bueltatzeko.
Presidente jauna, garrantzitsua iruditzen zait hau argitzea.
Senatuko bistek eragin duten kaltea...
Ez didazu kontatu.
Ez zara hemen bizi!
Etxe Zuria da. Presidentea naiz. Zuri kontatu dizu?
Ez.
Ezta niri ere, eta eskumena daukagu.
Ze ostia?
Ez daukazue eskumena.
Kanpaleku-zaindaria hemen dago?
Parke Nazionalen Poliziak...
...Grand Tetonak dira.
Gaizki ulertu zabaldua da.
Poliziak dauka eskumena. Horregatik nago hemen.
- Uniformea ikusten duzue? - Saihestezina da.
Uniformearekin ere egiten duzu lo?
Errespetua merezi dut honekin lo egin edo ez.
Lanean nagoelako beti.
Hau Gela Gorrian zegoen gau hartan.
Bale.
Eta han zeuden margolanak Gela Berdean daude orain.
Gela Berdean zegoen margolana, orain haietako bat dagoen gela,
Gela Gorrian dago.
Zenbat kolore. Garrantzitsua da?
- Bai. - Zergatik?
Orain badakit zehazki nola hil zuten A.B. Wynter.
Argitu zenuen.
Ez. Kasuaren zati bat argitu nuen, oso zati garrantzitsua.
Banekien nola egin zuten, baina ez nork.
Baina orain banekien nola argitu zati hori ere.
Presidenteari bi ordu eskatu nizkion.
Ematen bazizkidan,
eta eman nion zerrendako pertsonei deitu
eta Ekialdeko Gelan biltzen baginen, esango nion nork hil zuen Wynter.
- Eta? - Eta onartu zuen.
Bi ordu zertarako?
Hegaztiak behatzeko eta muturrak lotzeko.
Elsyie Chayle. Bai.
Cupp detektibeak ikusi nahi zaitu, ziurrenik oinetakoak egokiak dira.
Noski.
Aukera paregabea.
Eta immunitatea eskatu behar nizun norbait Etxe Zurira etortzeko.
Eta trukean onartu zenuen hona etortzea.
Hain zuzen ere.
Hemen dago?
Non dago?
Lekuan dago.
Ez da izango!
Corvus ossifragus, Picoides pubescens eta Aegolius acadicus ikusi ditut.
Eta badakit Dokes buruzagia pozik dagoela horrengatik.
Beti hontz bat ikusten duzunean.
Bale, milesker etortzeagatik.
Milesker agenda husteagatik nirekin bat egiteko.
Batez ere munduko gizon boteretsuenari.
Milesker, presidente jauna.
Txantxetan ibiliko zara.
Egun on, lagunok.
Doumbe, milesker etortzeagatik. Ni Cordelia Cupp naiz.
Zuen anfitrioia naiz.
Pare bat gauza hasi aurretik.
Lehena, ziurtatu nahi dut denak etorri zaretela
A.B. Wynterren hilketagatik.
Beste hilketa batengatik bada, arazo larria da.
Beraz, jakinarazi iezadazue.
Mesedez, ez objektu edo artelanik ukitu, baliotsuak izan daitezke
edo zuen ondoko hiltzailearen aztarnak eduki.
Galderak onartuko ditut.
Hirugarren solairuan, Joko Gelan, hasi
eta handik jaitsiko gara.
Azalduko dizuet. Espero dut oinetako erosoak daramatzazuela.
Edo oina estaltzen duen edozer.
Bale.
Azken gauza, eta hau garrantzitsua da.
Detektibe askok, benetakoek barne,
antzeko laburpenak egiten dituzte nork egin duen dakitenean,
eta arraroa iruditu zait beti.
Baina neuk esango dizuet
ez dakidala nork hil zuen A.B. Wynter.
Badakit hil zutela.
Badakit gela honetako norbaitek hil zuela.
Espero dut presidenteak kontatu izana.
Baina ez dakit nork.
Ziur nago, hala ere, amaitzerakoan jakingo dudala.
Beraz, A.B. hil baduzue,
barka, ezin zarete orain joan. Jakingo dut.
Eta ez bazenuen A.B. hil, barka, ezin zarete orain joan
pentsatuko dudalako egin zenutela eta ziurrenik frogatu ahal izango dut
zerbait izugarria egin zenutelako.
Beraz, prest?
Ez dago irteerarik.
Joko Gelan ikusiko zaituztet.
- Egia da? - Zer?
- Ez zenekiela? - Erabat.
Eta uste zenuen jakingo zenuela?
Banekien. Hegazti batek,
Mimus polyglottos ak, zera egiten du.
Badaki intsektu bat dagoela gertu, baina ez non zehazki.
Beraz, bat-batean hegoak irekitzen ditu
intsektuari kliska eginarazteko.
Egon adi.
Kliskaren bila.
Buelta gaitzen festa gauera.
Hau hasi zen zure amak ondoan zarata isil bat entzun
eta Wynter jauna hilda aurkitu zuenean.
Ordu erdira heldu nintzenean,
suizidatu zela uste zenuten,
batez ere zuk.
Suizidatu dela uste dugu.
Esan nizuen zuek oker zeundetela eta ni zuzen
eta hori izan da gure harremana ordutik aurrera.
Bide luzea izango da.
Joan zaitezke.
Heldu eta gutxira, zehaztu nizuen zergatik nekien ez zela suizidatu.
Aiztorik ez.
Baina ez zen soilik aiztoagatik.
Odola Wynter jaunak zeraman atorran,
berarena ez zena.
Australiako kanpo ministro Rylancen odola eta atorra ziren,
Wynter jaunak era eskuzabalean trukatu ziolako
Rylance jaunari bulegoan ordu bat lehenago.
Trukatzeko arrazoia...
liluragarria izanda ere, hutsala da.
Joan naiteke?
Noski.
Beste bitxikeria batzuk gehiago luzatu ziren,
baina garrantzitsuena desagertutako aiztoa zen.
Eta hortik jakin nuen aizto bat egon zela, bai,
aizto ona,
eta zurea zela, Gotthard jauna,
eta krimenaren gertalekutik aiztoa hartu eta suntsitzen saiatu zinela.
Onartu duzu.
Hau amaitzean, bulego propioa izateaz hitz egin nahi dut.
Libanoko zedroko hosto bakar batek
eta gezur pila batek eraman ninduten Cannon andreraino,
hemen egon zena hilketaren orduan gutxi gorabehera,
Cox andreari eraman behar zion vodka edaten.
Amari vodka eramaten?
Hemen erre dezaket?
Ez.
Zerikusirik izan ote zuen hilketarekin?
Ez dakit.
Oraindik ez, baina hemen egon zen.
Gotthard jauna eta Cannon andrea gela honetan egon ziren.
Ondoren beste gauza garrantzitsu bat jakin nuen,
oraingoan gezurra esan ez zidan gutxienetako bati esker,
Anne Dodge forentsea.
Dodge andreak baieztatu zuen susmatzen nuen.
Buruaren atzealdean traumatismoaz
hil zela Wynter jauna, pozoia edan zuela,
eta hilda zegoela eskumuturrak ebaki aurretik.
Beraz, ez zituen berak ebaki.
Hilda zegoelako.
A. Bale, ulertzen dut.
Milesker.
A ze bitxia den.
Jada uste nuen
Wynter jauna gela honetara arrastatu zutela,
eta Anne Dodgen txostenak baieztatu zidan.
Wynter jauna ez zen Joko Gelan suizidatu.
Ez zuten Joko Gelan hil.
Arrastaka ekarri zuten.
- Nondik? - Hemendik, 301. gelatik.
Estatu-afari gauean, 301. gela berritzen ari ziren.
Morgan presidenteak eta Elliottek agindutako gezurrezko berritzea
Harry Hollingerren arreba Etxe Zurian gera ez zedin.
Zerikusia zuela susmatzeko lehen aztarna izan zen
atean zinta jarri ziotela, ezohikoa iruditu zitzaidana.
Are gehiago margo-usaina zegoela,
berritze faltsua zelako
Harryren arreba, dirudienez jasanezina, etxetik urrun mantentzeko.
Geldi, faborez.
Oso atsegina da.
Margo azpian odola aurkitu nuen, odol freskoa,
eta gero ohiz kanpoko beste aurkikuntza bat.
Detektibe goiztiar batek, aurreko Hay-Adams hoteletik,
keinu gorri bat ikusi zuen gela honetan
Wynter jauna hil eta gutxira.
Eta argiaren arrastoari jarraitu nion Tripp Morganen eskumuturreraino.
Ene, erloju madarikatua. Hamaika arazo eman dizkit.
Ziur nengoen Morgan jaunak zerikusia zuela,
baina jakinarazi arte itxaron behar izan nuen, eta egin duzu
zehaztasun handiz, beraz, eskerrik asko.
- Zergatik? - Gertatutakoa azaltzeagatik.
Ez dizut ezer esan.
- Zerbait esan zizun? - Bai.
Kaka.
Cupp detektibeak ikusi nahi zaitu.
Banekien Tripp gela honetan zegoela detektibe goiztiarrari esker,
baina ez nekien askoz gehiago, eta ziur nengoen ez zidala
ezer gehiago kontatuko.
- Piano ondoan? - Bai.
Baina oso hiztuna da,
eta batzuetan konbinazio zuzena baino ez duzu behar.
George McCutcheon! George McCutcheon berdingabea.
Txantxa da, badakit hiru zaretela.
Zelan, George?
Tripp bakarra dago. Eskerrak, ezta?
Aizu, detektibe hori ikusi duzu? Indiana Jonesen antzekoa.
"Munduko detektibe onena".
Berarekin hemen biltzekoa naiz.
Jazartzen ari dit, George. Entzun, ez dut inolako loturarik honekin.
Ezer ere ez A.B.rekin, motel.
Ero moduan etorri zitzaidan gelara, baina kito. Ulertzen?
Arraro begiratzen didazu.
Zerbait konta diezazuket, George?
Gau hartan, afari gauean, sekulako aitzurrarekin nengoen.
Zu parrandazalea zinen, ezta?
Bai, noski baietz.
Parrandan nenbilen, bale?
Nire anaia aluak ez zidalako utzi bestera joaten,
australiarrak benetako parrandazaleak izan arren.
Beraz, hondoko gelara joan nintzen,
ergelek bakean uzteko, eta lo seko geratu nintzen, bale?
Lo seko.
Eta gero esnatu nintzen.
Moldatzen gara, ezta?
McCutcheon, bakarrik gaude, bale, motel?
Beraz, motel, esnatu nintzenean,
A.B. Wynter zoruan zegoen,
nire ondoan, hilda. Hilda, arraioa!
Eta esan nuen: "Ostia!".
Izutu nintzen nire gelan borrokatu berri ginelako,
eta sasielektrikari hark bazekien borrokatu ginela.
Beraz, korridorean bilatu eta etxezain mozkor eroa ikusi nuen.
Bera ere mozkor, ez dut uste ikusi ninduenik.
Beraz, bueltatu eta A.B. hartu nuen.
Ez nago harro, motel, bale?
Ez nago harro, baina hartu nuen
eta korridorean behera arrastatu nuen.
Ez nekien nora.
Joko Gelara eraman eta han utzi nuen.
Eta gero beste gelara bueltatu nintzen,
eta odola ikusi nuen, motel.
Beraz, margoa hartu nuen. Bai, motel, benetan.
Eta gainetik margotu nuen.
Aditua banintz bezala.
Adrenalinarekin zaudenean gertatzen da.
Margotzen dakidala, motel!
Eta amaitu nuen, bale? Guztiz amaitu.
Eta zorura begiratzean, motel, giltzatako bat ikusi nuen.
Ze ostia?
Ziztu bizian zeharkatu nuen ataria.
Baina kontuz, panteren moduan,
ez nuelako Elliotten ama esnatu nahi.
Giltzak hartu eta poltsikoan sartu nizkion,
eta paper-zati bat antzeman nion.
Suizidio-ohar madarikatu bat zen, motel!
Arraioa, A.B. suizidatu zen.
Kaka!
Nireak egin zuen, ezta?
Ez zatekeen ezer gertatuko.
Zer egingo nuen? Berriz eraman?
Eta ikusten baninduten? Mozkor nengoen dena den.
Eta orduan agian hanka sartu nuen.
Erotzen ari nintzelako, bihotza hamster baten moduan.
Suizidio itxura eman behar nion.
Beraz, ondoko atea ireki nuen, gozogile alemanaren bulegoa.
Badakidalako berezi horrek han dituela aiztoak.
Beti hartzen dizkiot edozertarako.
Behin albornozeko gerrikoa moztu behar nuen.
Bere aiztoarekin zerratu nuen.
Tira, aiztoa hartu nion eta gelara bueltatu nintzen,
eta egin beharrekoa egin nuen, motel.
Eskumuturrak ebaki, aiztoa utzi, oharra ipini eta joan nintzen.
Eta hori da egin nuen guztia.
Esan bezala, motel,
ez dut inolako zerikusirik honekin.
Ez dut uste etorriko denik. Pozten naiz hitz egin izanaz. Agur.
- Izugarria... - Zer?
Gezur hutsa!
Nire aiztoak?
- Nire ama? - Alua?
- Ikusiko duzu nor den mozkorra. - Sasielektrikaria?
Hori bihozgabekeria hutsa da, Tripp.
Agian afarira gonbidatu beharko nindukezun.
Trippek egin zuen?
Trippek A.B. Wynter hil zuen? Ez dut oraindik erantzungo.
Baina esango dut Wynter jauna ez zutela hemen hil.
Izan ere, ia 20 minutu zeramatzan hilda
Trippek korridoretik arrastaka eraman zuenean.
Beraz, sartzean genuen galdera berari erantzun behar diogu.
Nondik eta nork?
Eta oraingoan, are harrigarriagoa eta ezustekoagoa da.
Nondik?
Hemendik.
Estatu-afari gauean,
Kylie Minoguek odola aurkitu zuen Lincoln logelan.
Uste dut Wynter jauna Lincoln logelara eraman zutela, baina aldi baterako,
Bulego Obal Horitik
arrastaka eraman zuenak atseden hartzeko
eta 301. gelaraino igo aurretik.
Zergatik diot Bulego Obal Horitik arrastatu zutela?
Horixe ikusi zenuela esan zenuelako, zinpean.
Bulego Obal Horitik gorpu bat ateratzen ikusi nuen.
Beraz, Bulego Obal Horitik,
baina nork?
Hori ere ikusi zenuen, ezta?
Nire abokatuaren aholkuz...
Ez duzu hori egin behar.
Nor ikusi zenuen Wynter jauna Bulego Horitik eramaten?
Bera!
Aha!
Bruce Geller, ingeniari marmartia baina dirudienez maitagarria,
Wynter jaunarekin eta Trippekin borrokatu zena
eta Lillyk Bulego Obal Horian ordu erdira ikusi zuena.
Baina zuk ikusi zenuenean,
A.B. Wynter arrastaka eramaten ari zen.
Zergatik?
Hori korapilatsuagoa da.
Brucen ustez, maite zuen emakumeak, Elsyie Chaylek,
bere ustez egin zuen krimena
estaltzen ari zelako.
Arraioa.
Brucek eta Elsyiek harremana zuten.
Eta gau hartan, Brucek Elsyie ikusi zuen hemen, larri,
Wynter jaunarekin Bulego Obal Horian izan zuen borroka bat zela eta.
Bruce Elsyie baretzen saiatu zen, baina honek ez zuen onartu nahi.
Akabatuko dut.
Brucek hemen utzi zuen Elsyie,
igogailuraino joan zen,
baina gero, kezkatuta, buelta eman zuen,
eta orduan Elsyie ikusi zuen Bulego Obal Horitik lasterka ateratzen.
Segituan sartu zenean, Wynter jauna hilik ikusi zuen.
Beraz, edozein gizon onek egiten duen moduan,
garbitu zuen,
Wynter jauna gelatik atera eta guzti.
Hori ikusi zuen Doumbe jaunak.
Garrantzitsua da esatea Elsyieren ikuspegia oso bestelakoa dela.
Berak uste du Brucek Wynter jauna hil zuela.
Berak azpimarratzen du gelara bueltatzean
Wynter jauna hilda zegoela jada, eta ateratzean ez zuela Bruce ikusi.
Brucek bere buruhausteak zituen Wynter jaunarekin,
eta haserre zegoen Wynter jaunak Elsyie tratatu zuen moduagatik.
Nolanahi ere, Brucei edo Elsyieri sinetsita...
- Elsyie. - Elsyie.
Bruce.
Nolanahi ere, Brucek Wynter jauna mugitu zuen,
arrastaka eraman zuen Lincoln logelaraino
eta han utzi zuen 301. gelako atean zinta jartzeko,
Wynter jauna eramaterakoan errazago sartzeko.
Eta gero igo eta han utzi zuen.
Badakit egin zenuela zeuk arrastatu zenuelako honaino.
Eta Wynter jauna eskaileretan gora eraman zezakeen bakarra zarelako.
Eta Trippek aurkitu zituen giltzak zeureak zirelako.
Beraz,
orain hemen gaude,
dena hasi zen lekuan.
Nire ustez, gela honetan hil zutelako Wynter jauna.
Beraz, galdera bakarra falta zaigu.
Nork hil zuen?
Gizona, ezta? Bruce, ingeniaria.
- Emakumea izan liteke. - Ez.
Nik ere ez dut uste, Margery.
Baina bietako bat da, ezta? Bruce edo Elsyie?
Oso era dramatikoan kontatu duzu.
Milesker. Bai, horixe uste nuen nik.
Bruce edo Elsyie izan behar ziren. Baina pentsatu orduko,
aurkakoa pentsatu nuen, beti egin beharko litzatekeen moduan.
Eta ez bada ez Bruce ez Elsyie?
Izan liteke biek egia kontatu izana?
Izan liteke ez batak ez besteak Wynter hil izana?
Tarte hartan,
Elysie armairu ondoan eta Bruce igogailu ondoan zeudenean,
hirugarren batek Wynter jauna Bulego Obal Horian hil izana.
Izan liteke?
- Bai! - Ez!
Nola hirugarren batek?
- Nork? - Nola sartu zen?
Ate horretatik.
Egin liteke?
Norbaitek egin zuen, bai.
Berak.
Hirugarrenak.
Gela hartan egon zela esan zuen.
Gela hartan entzun nion.
Eta nik gela hartatik ateratzen ikusi nuen.
Immunitatea daukat.
Banekien!
"Australiarrak gogoko dituen saltzailea baino ez naiz,
eta Etxe Zurian amaitu nuen" plantak.
Film horretako tipoa da.
Ed Norton, Primal Fear. Egundokoa.
Antzezpena da. Iruzurti hutsa.
Hiltzailea da.
Eta zuretzat egiten dut lan.
Txantxa da.
Baina ona izan da.
Ezta?
Hurrengo Russell Crowe da.
Hausnartu dut Doumbe jauna izana.
Gela hartan egon zela onartu du.
Etor zitekeen, Wynter jauna hil,
eta gelara bueltatu ama deitu zuenerako.
Izeba.
Izan liteke eta ez dut baztertzen.
Baina demagun ez zela Doumbe jauna izan.
Une batez. Beste inor izan liteke?
Are egoera korapilatsuagoa.
Laugarren bat gelan sartu izana
Doumbe jauna baino lehenago Elsyie eta gero,
eta Wynter hil izana azken hau bueltatu aurretik.
Izan liteke?
- Bai! - Ez!
Ez!
Ezinezkoa da, ezta?
Eta hala ere, onartzen dudan arren
aukera honen ustezko ezintasuna, ezin dut baztertu.
Izan ere, atzo gela honetan nengoen bitartean,
gauza bitxiez jabetu nintzen.
Erloju handi bat falta zela.
Pitxer bat falta zela.
Lore hauek pozoiaz erre zituztela.
Ez Brucek ez Elsyiek ez Doumbek jaunak ezin dituzte azaldu.
Beste bat egon zela iradokitzen dute.
Baina pertsona bat daukazu hementxe bertan.
Bi, hiru pertsona.
Eta laugarren bat behar baduzu, bera.
Aizu, motel.
Zergatik saiatzen zara horrenbeste hain aukera gertagaitzean?
Galdera bikaina, Hollinger jauna.
- Benetan? - Bai.
Eta zu bezainbeste harritzen nau.
Hegaztiak behatzean ikusten duenaz egiten duen galdera bera da.
Zergatik? Zergatik hartu gogoan?
Zergatik joango nintzateke misterio honen azalpen
korapilatsuenera, muturrekoenera, sinesgaitzenera?
Eta nire erantzuna da...
Ectopistes migratorius.
Hori da zure erantzuna?
Ez da espero nuena.
Garai batean, Ectopistes migratorius munduko hegazti ugariena zen.
Milaka milioi ale zeuden XIX. mendearen hasieran.
Eta XIX. mendearen amaierarako, ia-ia iraungiak zeuden.
Izan ere, naturan iraungiak zeudela uste zen.
Eta gero, 1907an,
talde txiki bat ikusi zuten Virginiako landan.
Ectopistes migratorius en azken begiztatze sinesgarria.
Eta badakizue nork ikusi zituen?
Zuk.
1907an.
Berak.
Alexander Hamiltonek!
- Kaiku alaena! - Isildu!
Teddy Rooseveltek.
Teddy Roosevelt presidentea izan zen naturan
Ectopistes migratorius ikusi zuen azkena.
Eta ezin zuen sinetsi. Ezinezkoa zela zirudien.
Aurka egiten zion logikari.
Behatzaile onak, eta Teddy Roosevelt bazen,
testuingurua bilatzen du, harremanak, historia ulertzen ditu.
Ikusten duzunak zentzua behar du.
Eta uso basati horiek ez zuten zentzurik.
Iraungita zeuden.
Baina, halaber, zeure buruarekin fidatu behar zara,
badakizulako zer ikusten duzun,
gainerako guztiak ezetz esan arren.
Zuek badakizue. Berak bazekien. Neuk badakit.
Zer jakin?
Jakin hiltzailea ate hartatik sartu zela
edalontzi bat pozoirekin.
Hiltzaileak Wynter jaunari edanarazi ziola eta honek edan zuela,
pixka bat, eta gainerakoa loreen gainean bota zituela, erre eginez.
Hiltzaileak pitxer bat jaurti ziola eta huts egin zuela.
Pitxerrak horma hau jo zuela
eta pitxer-puskek Wynter jauna bekokian jo zutela.
Hiltzaileak gero erloju handi bat hartu zuela,
arma izan zitekeen gauza handiena, astunena eta errazena,
eta horrekin Wynter jauna buruan jo eta hil zuela.
Hori badakit.
Baina ezinezkoa da.
Sinestezina, ez ezinezkoa.
Ezinezkoa da.
Norbait sartu zela
- Doumbe jauna baino lehenago? - Bai.
Eta sartu zela Wynter bakarrik zegoenean, Elsyierekin borrokatu eta gero?
- Bai. - Eta gero hil zuela?
- Bai. - Eta nora joan zen?
- Atera zen. - Jendea zegoen bestaldean.
Doumbe jauna hortxe zegoen bere amarekin hitz egiten.
- Ez hortik. - Orduan nondik?
- Ene maitea. - Kaka.
Ate horretatik.
Ez dut ikusten.
Ez dagoelako, Doumbe jauna.
Ez dagoeneko.
Baina hilketa gauean hor ate bat zegoen.
Bulego Obal Horiaren eta Itun Gelaren arteko pasabidea.
Nik neuk ikusiko nuen, baina ez nuen antzeman.
Gaur beste bitxikeria batzuk ikusita ere,
ez naiz jabetu.
Soilik margolanak mugitu dituztela konturatzean,
hau hona ekarri dutela tarte handiago bat estaltzeko,
ulertu dut gertatutakoa.
Atea zigilatu eta ezkutatu zutela, horma honekin ordezkatuz.
Ate honek ezinezkoa posible bihurtzen du,
eta guztiok susmagarri bihurtzen zaituzte.
- Ez! - Ez!
Demontre, berriz ere?
- Baita zera ere. Ni ez. - Bai horixe.
Bai, zuek!
Zuek guztiok.
Norbait hemen sar zitekeen, Wynter jauna hil
eta ate horretatik atera, beraz, zuek guztiek egin zenezaketen.
Zuk barne. Eta zuk.
Eta zuk.
Oker banago, ziur zuetako batek egin zuelako.
Inork ez du zurigarri eztabaidaezinik
Wynter jauna hil zuten tarte labur hartan.
Eta ondoren gauza arraro eta izugarriak egin izanak
ez du esan nahi hau egin ez zenuenik.
Izan ere, probabilitateak areagotzen ditu.
Hil zenutela.
Guztiok hil nahi zenutela dirudi.
Guztiak borrokatu zineten berarekin.
- Izorra zaitez, A.B.! - Ez nauzula gogoko.
Tori kristal puskak.
Ez naiz joango.
Neure postrea da eta neure erara zerbitzatuko da!
Ez, erregutzen dizut.
Oihukatu zenioten.
Zer?
Mehatxatu zenuten.
Lotu ezpainak, arraioa.
Hiltzeaz amestu zenuten jendaurrean.
Ez nau kaleratuko ez badago hemen.
Batzuk hilko zenutela ere esan zenuten.
Akabatuko...
...dut.
Eta zuetako batek egin zuen.
Beraz, esan.
Nork zigilatu zuen ate hura?
Jasmine Haneyk agindu zuen zigilatzea.
Zer?
Obra ikusi eta bitxia egin zitzaidan.
Presidentea eta Morgan jauna ez direnez hemen bizi,
galdetu nuen eta Jasmine zela esan zidaten.
Aipatuko zenuen, Haney andrea?
Ez, Cupp andrea.
Detektibea.
Benetan uste duzu zerikusia izan nuela?
Lan hau nahi zenuen edozer baino gehiago. Saldu zintuela uste zenuen.
Berarekin borrokatu zinen. Beraz, bai.
Beharbada.
Atea zigilatu zenuen?
Bai.
Baina ez zen nire ideia izan.
- Agindua baizik. - Norena?
Deitu zidan eta arduratzeko esan zidan.
- Nork? - Berak.
- Berak? - Zer?
Gezurra da.
Perry, gezurra da.
Perry?
Bai. Jasmine?
Cupp detektibea.
Ez zenuen deitu?
- Haney andreari ate bat zigilatzeko? - Bai.
Ez, zer diozu?
Deitu zenidan. Zurekin hitz egin nuen.
Berriz ukatzen duzu besteen hitzetan egin zenuen deia.
Badakit ez zela gertatu. Gezurra dio.
Rausch agenteak ere
agindu zenionean Zerbitzu Sekretuari bigarren solairutik ateratzeko?
9:22etan deitu dit.
Bai, erokeria da!
Perry, faborez.
Bai.
Bat nator.
Arazorik ote zenuen A.B.rekin?
Zer? Ez. Zergatik galdetzen didazu?
Tira, ez larriak.
- Ez nuen egin, Cupp andrea. - Detektibea.
Sinetsi behar didazu.
Ez, ez dut egin behar.
Hegazti bat dago paper margotuan,
zuen logelan.
Eupetes macrocerus dirudi.
Ez nago ziur, baina egokia litzateke.
Eupetes macrocerus oso hegazti iheskorra da,
baina ez ohiko eran, ez da soilik ikusten zaila.
Zaila da jakitea zer den ere.
Antzekoa izan arren, ez da Rallidae familiakoa.
Eta ez da hiztuna.
Abesti ia bentrilokuoa du,
beste nonbaitik baletor bezala.
Beharbada
ez zinen zu izan.
Agian... agindua izan zen.
Agian norbaitek deitu zuen.
Eta agian ez zinen zu izan.
Agian norbaitek zure plantak egin zituen,
zure ahotsa imitatuz,
berea ezkutatuz.
Hori izan liteke.
Hau...
zaila...
da.
Ni izan nintzen.
Zer?
Neuk egin nuen.
Atea zigilatzea agindu. Elliotten ahotsa imitatu nuen.
Ona naiz, badakizu.
Elliott zalantzatia da.
"E, tira, e, e, ba, ba, zaila da".
Egin dezaket. Egin nuen.
- Zer? - Zergatik?
Wynter jauna eta biok gau hartan borrokatu ginen lehenago.
Gauza izugarriak esan zizkidan,
eta berotzean egunerokoa kendu nion.
Orri bat atera nuen. Gaizki sentitu nintzen.
Gero bere bila joan nintzen,
eta orduan entzun nuen hemen Elsyierekin borrokatzen.
Joan eta berehala bueltatu nintzen oso oldarkorra zelako.
Eta orduan ikusi nuen.
Hortxe bertan.
Hilda.
Hil zuten.
Nork?
Haiek.
- Ez! - Ez!
Hemen zeuden biak, gelan,
zeuk esan bezalaxe, Cupp detektibea.
Elsyie Wynterrekin borrokatzen, pitxer bat jaurti zion.
Ez zuen jo, baina ebaki zuen.
Ondoren Bruce sartu eta erlojuarekin jo zuen.
Horixe kontatu zidaten.
Eta pozoia?
Bere senarrarentzat zen. Izorratzen ari zen.
Lana galarazi nahi zidan, bizitza hondatu.
Eta hiltzeko asmoa zuen.
Akabatu nahi nuen, bai!
Berak esan zuen.
Estalpera joan zen inguruan inor egongo ez zelakoan,
eta pozoia aurkitu zuen.
Handik Wynter jaunari deitu zion esan behar ziolako
Lincoln logela garbitzen luzatuko zela.
Minutu gutxira etorri zen,
Wynter jaunak aurka egin zion,
eta lana galduko zuela jabetzean, bere onetik atera zen.
Orduan jaurti zuen pitxerra. Pozoiarena gero izan zen.
Ez zegoenez odol askorik, suizidio itxura ematea erabaki zuten.
Berari bururatu zitzaion.
Prestatu zuten zeuk esan bezala.
Edo ia-ia.
Ondoko gelatik baso bat hartu zuten.
Pozoi pixka bat eman zioten.
Gainerakoa loreetan bota zuten.
Hori basakeria.
Bi baso ikusi nituen.
Bestea nirea zen. Trago bat behar nuen.
Oharrarengatik.
Ez nekien zer egin.
Izugarri sentitzen nintzen.
Badakit erokeria dirudiela, baina itxura...
izutua zuen.
Alaba bat dauka.
Brucek babestu baino ez zuen egin nahi.
Wynter jaunaren egunerokotik atera nuen orriak
suizidio-oharra zirudien.
Ez zen, baina bazuen itxura.
Eta konturatu nintzen istorioa saldu niezaiekeela.
Oharra eman nien.
Wynter jaunaren jakan sartu zuen
eta eraman zuen.
Gero jaitsi eta garbitu zuen. Nik lagundu nion.
Pitxer-puskak jaso, xurgagailua pasatu.
Basoak ahaztu zenituen.
- Akatsak egin nituen. - Eta erlojua?
Brucek hartu zuen. Zer egin omen zekien.
Gero istorioak asmatu zituzten, ezin hobeki trinkotasunik gabekoak.
Eta atea.
Zergatik zigilatu zenuen atea?
Izuak jota.
Hirugarren solairuan ikertzen ari zinenean ez nengoen kezkatuta.
Ahaztuko zela uste nuen.
Baina joan aurretik jaitsi zinenean, orduan kezkatu nintzen, bai.
Joan ondoren ere, kezkatuta nengoen bueltatuko ote zinen.
Edo beste norbait.
Gelari itxura desberdina eman nahi nion.
Aldatua egon zedin.
Babestu nahi nituen.
Izugarri sentitzen naiz Wynter jaunarengatik.
Eta baita haiengatik ere, egia esan.
Oraindik ere...
sentitzen dut.
- Kliska. - Bai.
Egon adi. Kliskaren bila.
Zer?
Ia-ia lortu duzu.
Ia-ia.
Ez nuen espero zuk hainbeste harritzea, Lilly.
Oso azkarra. Azeria.
Antzezle paregabea.
Gaur, gau hartan,
pentsa nezakeen baino askoz maltzurragoa.
Zer gertatzen ari da?
Egin zenezakeen. Irtenbidea aurkituko nizukeen.
Baina ia-ia lortu duzu.
Hegazti behatzaileak egin duen galderak garaituta.
Zergatik? Zergatik zigilatu zenuen pasabidea, Lilly?
Hobeto sentiarazteko?
- Zerbait hobea behar duzu. - Nik...
Beste arrazoi bat zegoelako. Zerbait ezkutatzen zenuelako.
Zure aztarnak zituen zerbait.
A.B. Wynter hil zenuela frogatzen zuena.
- Cupp detektibea! - Sentitzen dut, presidente jauna.
Hori dun eta!
Nire aitari deitu behar diot.
Zergatik?
Erlojuarengatik.
Zergatik egin zenuen, Lilly?
Neuk erantzun dezaket, baldin eta...
Edo ni has naiteke, eta gero zuk jarraitu.
Gorroto zaituztelako. Zu bereziki, presidente jauna.
Baina guztiok gorroto.
Etxea. Etxea bera.
Leku fisikoa. Ikusi duzue zer egin dion Gela Urdinari?
Ez da horrelakorik egiten lekua gorroto ez baduzu.
Baina baita etxea kontzeptu gisa ere.
Instituzio gisa. Gorroto du.
Historia. Ohiturak. Langileak.
Zer ordezkatzen duen.
Estatu Batuak, suposatzen dut. Gorroto ditu, eta Wynter gehien
ordezkatzen duena ordezkatzen zuelako,
eta aspalditik egiten zion traba.
Ongizate Gabonak sabotatu zituen.
Lillyk Etxe Zuria berrasmatu nahi zuen,
eta eraistea esan nahi zuen, literalki agian.
Wynter jaunak etxea maite zuen eta etxeaz arduratzen zen,
jendeaz, hodiez, margolanez eta aurrekontuez.
Eta zutaz, presidente jauna, eta zutaz, Morgan jauna,
eta herrialde osotik
bisitan zetozen estatubatuar arrunt guztiez,
eta Lillyri tentelkeria iruditzen zitzaion.
Ondo nabil?
Wynter hil zuen gorroto zuelako,
baina baita ere beldur zelako.
Jakin nahi duzue zergatik?
Estatu-afari gauean jakin zuelako
salatuko zuela.
Hori izan zen Gomez jaunak entzun zuen borroka.
Bulegoan ez zegoen Harry Hollinger, Lilly Schumacher baizik.
Eta berak kontatu, onartu berri du.
Oso azeria izan delako
Bruce eta Elsyieri leporatuz.
Esan duenaren zati handi bat egia da.
Wynterrekin borrokatu zen.
Gauza izugarriak esan zizkion. Egunerokotik orri bat atera zuen.
- Hori gertatu zen, bai. - Zer salatu?
Zuri eta Morgan jaunari kontatu heldu zenetik egindako
gauza berekoi eta neurriz gabeko guztiak, ziurrenik ez zenekizkitenak,
zeinak egunerokoan arreta handiz jaso zituen.
Gezur guztiak, nahaste guztiak, bizio guztiak
eta jarrera kaskar guztiak hemen jasota.
Eta beldurtu zuen.
Barka?
Zer? Benetan?
Hori da? Hori da daukazun guztia?
Bai, borrokatu ginen.
Onartzen dut borrokatu ginela.
Denak borrokatu ziren A.B.rekin.
Eta bai, sutan zegoen, eta baita ni ere.
Uste duzu hil nezakeela
nire "jarrera kaskarra" salatuko zuelako?
Benetan?
Bost axola Perry eta Elliotti tontakeriak esaten bazizkien.
Ez zioten berari sinetsiko. Mundua ez doa horrelakoa.
Eta bigarrenik, ez zait axola.
Aberatsa naiz. Adi honi, aberatsoi ez zaigu axola.
Ez dut sentituko 114 000 dolar edo dena delako soldata,
ongintzari ematen diodana, bide batez.
Zerbitzu publiko gisa egiten dut, bale?
Entzuten didazue?
Kalera nazazue.
Bai, Lilly, uste dut hori gertatuko dela, eskerrik asko.
Eta oso argumentu sendoak dira, bai.
Kontua da ez zela soilik zure jarrera kaskarra.
Wynter jauna azkarra zen eta bazekien gehiago behar zuela,
eta erraz aurkitu zuen.
Eguneroko pare bat orri
hasieran ez nituen ulertu.
Zenbaki eta hizki haizete modukoa, ia puzzle modukoa,
ziurrenik nahita, bere lana ezkutatzeko.
Baina argitu nuen
oso ona naizelako puzzleekin.
Bidegabeki erabili zenuen diru guztia zen.
Lapurtu zenuena.
Nondik aterako da dirua? Ez duzu aurrekontu nahikorik.
Nondik ateratzen da beti?
Diru-mordo batetik. Beti bezala.
Aberatsa zara, baina beste gauza bat ulertu behar dugu munduaz.
Aberatsek etengabe lapurtzen dute dirua.
Batzuetan, horregatik dira aberatsak.
Nire ustez, lapurtzeak lotura handiagoa zuen
alferkeria, harrokeria eta sistemarekiko gorrotoarekin, baina batek daki.
Eta ez zen soilik dirua.
Zenbaki hauek?
Hautsi zenituen lege eta kode etiko guztiak,
Wynterrek zekizkienak, kontratuak bermatuz,
hornitzaileekin mesedeak trukatuz,
Etxe Zurira jendea gonbidatuz
eta estatu-afari batean gobernuko ofizialak
mugitzeko aholkatuz.
Uste dut Wynterrek hau guztia esan zizula.
Dena kontatuko diet!
Eta uste dut hori pila, pila, pila, pila bat axola zaizula.
Eta horregatik saiatu zinela bere egunerokoa hartzen.
Eta horregatik, bere bulegotik atera eta korridorean geratu zinenean,
eta nahi gabe atera zenuen orria irakurri zenuenean,
hiltzea erabaki zenuela.
Suizidio itxura emateko.
Hilko zenukeen orri hori atera ez bazenu,
zer egin zenezakeen jabetu ez bazina?
Beharbada. Ezinezkoa da jakitea.
Eta garrantzi gutxikoa.
Ekintza kriminal guztiak zioa gehi aukera dira.
Eta zuk aukera ikusi zenuen.
Zure arazoak desagertuko ziren Wynter jauna desagertuko zelako,
eta gelak berritu zenitzakeelako
eta langile guztiak kaleratu, eta aparta izango zen,
eta ez zenituzke epaitegi kaskar batean bi urte eman beharko
zure abokatu bikainak irtenbide bat bilatu bitartean.
Hau errazagoa zen. Eta dibertigarriagoa.
Eta azkarra. Eta soluzio bikaina.
Hiltzeko garaia.
Gainerako guztia badakigu.
Zeuk abiarazi zenuen
lorezaintza ez toxikoaren, kimikorik gabekoaren ekimena,
dena delakoa,
beraz, estalpera joan zinen hautsi zenuen basoarekin,
Emilyren ahizpak egindakoa hartu zenuen, paraquatez bete, aukera ona,
eta Wynter jaunari deitu zenion Bulego Obal Horian biltzeko,
hitz egiteko, barka eskatzeko. Dena delakoa esan zenion.
Bost minutu.
Baina ziur bazekiela zerbait txarra gertatuko zela,
hegaztiek sentitzen duten moduan
aldaketa presio barometrikoan ekaitza datorrenean.
Hilda egongo naiz gaua amaitzen denerako.
- Elliotten plantak egin zenituen. - 9:22etan deitu dit.
- Bigarren solairutik joan zitezen. - Esan digutelako.
Gero pozoia eraman zenuen familiako egongelara,
Elsyie joan arte itxaron zenuen,
eta ondoren tragoekin sartu zinen.
Whiskia zuretzat.
Paraquat eta whiskia A.B.rentzat.
Eta egunerokoaren orria bueltatu zenion.
Suizidio-oharra.
Poltsikoan sartzen ikusi zenuen eta lanera joan zinen.
Limurtzen saiatu zinen.
Ez dut uste lortu zenuenik,
baina Wynter jauna ez zen zinikoa ezta ere.
Ez dut uste inor horren maltzurtzat jotzen zuenik,
baina doilorkeria, ankerkeria, harrokeria asko ikusia zuen,
ziurrenik imajinatu genezakeena baino askoz gehiago,
baina hala eta guztiz ere,
zalantzaren onura emateko prest zegoen.
Bizitzaz ordaindu zuen.
Wynterrek pozoia edan zuen, segituan jabetu zen zer zen,
eta gainerakoa arrosetan bota zuen,
baina Paraquat azkarra eta biziki mingarria da,
eta seko utzi zuen.
Ziur ez dakizula asko pozoiez,
baina jakingo zenuen nahikoa ikusteko edan zuenak
ez zuela hilko, beraz, pitxerra jaurti zenion.
Ez zenuen jo, baina are gehiago izutu zenuen,
beraz, erlojua hartu eta garbitu zenuen.
A.B. hilda zegoen, baina bizkortu behar zinen.
Beraz, erlojuarekin pasabidean sartu zinen,
baina erloju madarikatua.
Zer egin?
Handia da, arraroa, odolez beteta eta hautsita,
eta ezin zinen berarekin ibili ez inon utzi.
Elsyiek eta gero Brucek gorpua aurkitu zuten,
eta ezin zenuen jakin hain era tragikoan
interpretatuko zutela elkar.
Zerbitzu Sekretua berehala etorriko zen eta harrapatuko zintuzten.
Beraz, erlojua sartu zenuen
pasabideko apalategian,
atera arte itxaron zenuen eta ziztu bizian joan zinen
Itun Gelatik eskailera handiraino.
Eta librea zinen.
Festara bueltatu zinen,
baina erlojuak muinak urtzen zizkizun.
Eta hemen bazeuden? Eta aurkitzen bazuten?
Gero, denbora igaro ahala,
konturatu zinen inork ez zuela ezer esaten gorpu bati buruz,
eta istilu handia egongo litzateke Etxe Zurian gorpu bat aurkitu eta gero,
batez ere estatu-afari gauean,
eta erabaki zenuen gora igo eta erlojua mugitzeko, ahal bazenuen.
Baina hemen ez zegoen ezer.
Ez Wynter, ez pitxer-puskak, ez ezer.
Bruce Geller ingeniaria baino ez,
Tripp Morganen gelatik sor zitekeen fuga baten bila.
Ze arraio gertatzen zen?
Bizirik zegoen? Zer gertatu zen?
Nahasita, kezkatuta zeunden benetan,
eta horixe ikusi zuten guziek ordutik aurrera.
Leku guztietan bilatu nuen.
- Kezkati zegoen. - Larri.
Izututa ez, baina bai kezkatuta.
Ikusi nuena...
Oraindik ez dut A.B. aurkitu.
Bai, gertatzen da aktore bikaina zarela,
baina ez zen hori.
Izututa zeunden.
Heldu nintzenean, eta Wynterri gertatutakoari buruzko zehaztasunak
ateratzen hastean,
Joko Gelan suizidatu omen zela,
zur eta lur geratu zinen, aho bete hortz, baina bikaina zen.
Librea zinen.
Ikerketa bigarren solairurantz jaisten hasi nintzenean,
esan bezala, kezkatzen hasi zinen,
baina laster joan nintzen,
eta joan orduko eman zenuen frogaz libratzeko azken pausoa,
zigilatzea, agian betiko.
Plan bikaina zen, eta meritu handia merezi duzu,
baina soilik lortu zenuen
etxeko jende pila baten gaizki ulertu bitxiak
eta jarrera gaitzesgarria dela eta.
Talde-lan kontua izan zen.
Asko zor diezu.
Gorroto dituzun arren.
Hauxe da hil zen gizona.
Hementxe. Gela honetan.
Asko kontatu didazue berari buruz.
Norbaitez asko jakin daiteke idazten eta arnasten duenetik.
Pertsona zaila zen,
akastuna eta nahasia, biziki leiala,
azkarra eta zuhurra,
izugarri gogaikarria,
eta infinituki eskuzabala bere pentsamenduetan.
Bizitzan sufritu zuen, baina eutsi zion,
eta sentitzen dut ezagutu ez izana.
Etxe hau maite zuen.
Ez nuen ezagutu, baina badakit.
Bertako langileak maite zituen, errespetatzen, ulertzen,
baloratzen, ikusten, ulertzen zuen nondik zetozen,
zer eman zuten hemen egoteko, zergatik zeuden hemen.
Eta horra galdera. Zergatik?
Zergatik daude hemen? Zergatik zegoen bera hemen?
Zugatik, presidente jauna.
Eta zugatik, Morgan jauna.
Hemengo guztiongatik.
Gu guztiongatik.
Wynterrentzat ez zegoen gu haien aurkarik. Ez, gu baino ez ginen.
Etxe bat. Familia bat.
Talde inperfektu bat gauzak egiten saiatzen, eusten.
Horretan sinesten zuen, honetan.
Eta ni detektibea baino ez naiz,
baina uste dut honetan sinesteak merezi duela.
Eta berak ez du honetan sinesten.
Eta horregatik da horren izugarria.
Gainera, hiltzailea da.
Oraindik ez daukat argi nork daukan eskumena,
baina dena delakoak eraman dezala.
- Neuk. - Bale, lasai, jaunok.
FBIa arduratuko da.
Lilly Schumacher.
Ez zegoen nire hiru susmagarrienen artean.
Suitzarra, gatzarena eta urarena nituen.
Eta zuk?
Utzi asmatzen.
- Bai. - Nola edo hala.
Eta Harry?
Harry zer?
Zerikusirik izan zuen?
Ez. Tripp Morgan zuzen zegoen, ergel hutsa da.
- Beraz... - Oso oiesa zen Wynter jaunarekin.
Saiatu zen ni kasutik botatzen.
Wynter jaunaren bulegoa miatu zuen baimenik gabe.
Baina animalia politiko lehiatsua izateagatik edozerengatik baino.
Baina konspirazioarena tontakeria zen. Sentitzen dut, senatari.
Lasai, saio itxian gaude.
Eskertu behar zaio argitzeko ekarri ninduela.
Jendea zaila da.
Zergatik leporatu hilketa Brucei eta Elsyieri?
Mirari modukoa zelako.
Bazekien azkenean harrapatu nuela. Bazekien.
Noiz jakin zenuen?
Jakitean jakin nuen. Ez dut asmakizun gisa esaten.
Une batean pasatzen zara ez jakitetik jakitera.
Ikustera.
Noiz zehazki? Ez dakit.
Lillyz susmatu nuen
Elsyie eta Wynter Bulego Obal Horian borrokatzen
ikusi zituela esatean.
Atarian nengoen eta Bulego Obal Horian norbaitekin eztabaidatzen ikusi nuen.
Atea itxita eztabaidatu ziren.
Atea ixteko esan zidan.
Ez zuen asmatzeko arrazoirik, eta kontatu zidatenarekin bat zetorren,
eztabaidak ate itxien atzetik izaten saiatzen zela beti.
Eta are gutxiago jendaurrean.
Saiatzen zen hori saihesten.
Atea ixten zuen.
Nola ikus zitzakeen Lillyk korridoretik atea itxita bazegoen?
Susmagarria zen.
Ikusi zuen familia egongelatik adi zegoelako,
pozoia nahasten zebilela.
Eta Jasminek esan zuenean atea zigilatzearena
Elliottek agindu ziola, susmatu nuen Lilly izan zela.
Imitatzen ikusi nuen, eta ez nuen Elliottez susmatzen.
Eta orduan kliska egin zuen.
Ez erlojuarengatik,
baizik eta esan zuenean Bruce oharra ipintzen ikusi zuela.
Lilly ez zegoen Joko Gelan oharra atera nuenean.
Ezin zuen jakin non zegoen
Wynter bera ikusi izan ez balu,
eta ikusi zuen.
Ze ordutan da hegaldia?
Hiru ordu barru aireratuko da.
- Reagan edo Dullesetik? - Dulles.
Ba hobe duzu joan.
Milesker, Cupp detektibea. Luze daramat hau egiten.
Ez dut inoiz zure parekorik ikusi.
Zerbait erosi dizut.
Bidaiarako. Ez hemen ireki.
Gaizki sentitzen naiz ondoan izango duzunarengatik.
Eskerrik asko.
Guztiagatik.
Geldialdi laburra egin behar dut.
Ziur? Denbora daukagu?
Badaukagu, bai.
Bost minutu.
Hilketa argitu dut.
- Ondoko gelakoa? - Bai.
Primeran. Clivengatik etorri zinelakoan nengoen.
Ez.
Beraz, nire semearen senarra hona etorriko da berriro?
- Estatu Batuetako presidentea? - Bai.
Etorriko da.
A, zein ondo ibili garen hemen.
Sentitzen dut.
Nor izan zen?
Itxaron, ez esan.
Aberaskume harroa?
Bai.
Galdetu zeniezadakeen.
Detektibea...
Vodka ekartzeko eskatuko diet.
Ona zara.
Bai, horixe.
Onena.
ANDRE BRAUGHERREN OMENEZ
Azpitituluak: Naiara Bitorika