EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Ik ben David Farrier, een journalist uit Nieuw Zeeland,
en ik onderzoek duistere hotspots over de hele wereld,
plekken die bekend staan om dood en ellende.
Deze expeditie brengt me naar Kazachstan,
waar ik een hardcore duistere toerist ontmoet...
Ik wil niet dat je sterft. -Hopelijk komen we hier beiden levend uit.
...om één van de meest nucleair gebombardeerde plekken te zien...
Is dit echt oké? -Zolang je niets inademt.
Jezus, dit is echt.
...naar 't afgesloten Baikonur,
geheim hoofdkwartier van het Russische ruimtevaartprogramma.
En ik ga undercover,
om de vreemde en paranoïde republiek Turkmenistan in te komen.
Als ik iets kritisch zeg over het regime of de regering...
Doe maar niet.
Zeg niets slechts, voor 't geval dat ze luisteren.
Er zitten hier journalisten vast. Dat is beangstigend.
Maar niet alles gaat volgens plan.
DE STANS
Ik reis naar centraal Azië,
naar een groep van vijf landen bekend als 'de Stans':
Turkmenistan, Oezbekistan,
Tadzjikistan, Kirgizië...
...en Kazachstan.
Ooit hoorden ze bij 't Sovjetrijk,
nu staan ze bekend om hun excentrieke leiders,
extreme corruptie en geslotenheid.
Perfect voor een duistere toerist.
Ik begin m'n reis in de grote 'Stan,' Kazachstan,
een plek met een dodelijk nucleair verleden.
Kazachstan is 't op acht na grootste land ter wereld,
net zo groot als West Europa.
Het is ook één van de meest nucleair gebombardeerde plekken.
Tussen 1949 en 1989...
...detoneerde de voormalige Sovjet-Unie hier honderden nucleaire wapens.
De tests werden in het geheim gedaan tijdens de Koude Oorlog,
in 'n gebied bekend als 'de testlocatie van Semipalatinsk.'
Ik wil zien hoe dit verwoeste gebied er 30 jaar later bij ligt,
en erachter komen wat decennia van atoomproeven...
...met de inwoners heeft gedaan.
Deze reis maak ik samen met 'n hardcore duistere toerist.
Andy!
Andy Drury is 'n bouwvakker uit Engeland met 'n vrouw en kinderen.
Het was goed.
Maar Andy heeft een dubbelleven als avonturier.
Hij viert de laatste 25 jaar vakantie in oorlogsgebieden over de hele wereld.
Wat is het met oorlogsgebieden dat...
Wat is het?
't Laatste oorlogsgebied waar ik was, toen ISIS ons aanviel,
was erg intens.
Op de frontlinie in Kirkuk.
En...
...'t veranderde in een massa-aanval.
En dat geeft jou een soort...
Ik wilde niet gedood worden. -...kick.
Maar de adrenaline werd een soort verslaving.
Andy's verslaving aan gevaar bracht hem in oorlogsgebieden in Somalië,
Pakistan, Syrië,
Noord-Korea, Afghanistan,
en Irak.
Hier kunnen we elk moment 't doel worden van scherpschutters.
Hoofd omlaag.
Op deze reis is het gevaar net zo echt, maar we kunnen het niet zien.
Dat is het leuke aan straling.
Ondanks het risico gaan Andy en ik naar ground zero,
in 't midden van 't testgebied.
Het is ruim 'n dag rijden. -Ik heb het onderzocht.
Ik weet zelfs de naam van de eerste bom. Joe-1, naar Jozef Stalin.
Wat geschiedenis voor je.
Erover lezen is één ding,
om zelf te komen is iets heel anders.
Maar dat is het, ik wil het niet zien in een documentaire.
Het is beide nieuwsgierigheid. Je wilt 't zelf zien.
Ja.
God... -Moet je kijken.
Dit... -Ik ga niet meer rechtdoor!
Niet van de weg rijden, alsjeblieft.
Deze weg is verschrikkelijk.
Ik wil niet dat je hier sterft. -Dank je.
Ik hoop dat we hier beiden levend uit komen.
Dit is een klassiek Kazachs probleem. -Juist.
Na een enorme rit, komen we eindelijk in Koertsjatov.
Oost west, thuis best.
Deze stad is dicht bij de testlocatie,
en was één van de meest geheime plekken in de Sovjet-Unie
Er zijn weinig hotel-opties in dit deel van de wereld.
We willen inchecken.
Hier langs?
Ik verwachtte geen Ritz...
Dit is niet onheilspellend.
...maar ik verwachtte wel meer dan het Bates Motel.
Het is best...
...best goed.
Goede interieur.
Moderne TV.
Wat wil je nog meer. -Hij is schuin.
Er zitten wat vlekken. -Het is erg goed.
...van een vorige... -Laten we 't daar niet over hebben.
Voor iemand die oorlogsgebieden bezoekt...
...is Andy opvallend goed verzorgd.
Hij heeft een geheim.
Je hebt wat producten bij je.
Dus het haar is erg belangrijk voor je.
Ja. -Föhn je het?
Wat doe je eerst?
Elke ochtend. -Elke ochtend.
En dan heb je verschillende producten.
De wax komt voor de haarlak.
Dus dat doe je eerst? -Als eerste, ja.
Er goed uitzien is belangrijk!
Andy heeft duidelijk graag overal controle over,
van zijn haar tot de planning.
Dit is iets wat is even snel heb gemaakt,
't kost weinig moeite, 't is een idee van...
Zodat je weet waar je aan begint. -Ja.
Z'n low-tech manier van organiseren...
...past precies bij de lokale situatie.
Het is geweldig hoe ouderwets je systeem is.
Sommigen zouden dit op 'n computer hebben. Jij hebt 'n map.
De volgende halte op de radioactieve reis is 120 kilometer verderop,
in een verlaten gebied.
De Sovjets bliezen honderden kernbommen op in dit gebied.
Niet alleen om wapens te ontwikkelen.
Sommige explosies werden gebruikt om grote gaten te graven.
Zoals deze.
Kijk, dat is een meer. -Dat is een meer.
Dit meer werd in 1965 gemaakt...
...met een ondergrondse nucleaire explosie.
Met een explosie tien keer groter dan Hiroshima...
...maakte de bom een 400 meter brede...
...en 100 meter diepe krater.
Ze noemden het 'Atoommeer.'
Een extreme manier om dat te doen. -Met een atoombom.
Het is maar een naam!
We hebben 'n lokale gids gevonden die ons rondleidt.
Konstantin vertelt dat de explosie de oevers en 't water vervuilde.
Dit water is 100 keer zo radioactief als normaal drinkwater.
En Andy stelt natuurlijk voor om een duik te nemen.
Ik heb deze mee. Kan ik op 't oppervlak zwemmen?
Ja. Het is veilig.
Is het veilig om te zwemmen? -Ja, maar duik niet te diep.
Waarom wil ik niet te diep duiken? Is het daar beneden radioactiever?
Ja, dat is een probleem.
't Is 'n probleem!
Verrassend genoeg zitten er mensen nonchalant te vissen in het Atoommeer.
Een gekke vraag, maar ik heb gehoord dat er vissen zijn met twee hoofden...
Is dat niet waar? -Dat gebeurt hier niet vaak.
Geen tweekoppige vissen hier?
Niet hier.
Andy wil nog steeds graag zwemmen, maar eerst...
...nodigen de locals ons uit om lekkere,
en potentieel erg giftige vis te eten.
Kun je ze eten?
Niets mis mee. -'Niets mis mee.'
Oh, God.
Ik weet niet zeker of ik gemuteerde vissen met drie ogen wil eten.
Ik heb eigenlijk liever worst dan vis.
Maar dat is geen optie.
Werk lekker wat atoom... vis naar binnen.
Wodka erbij. Ja.
Dus dit vernietigt eventuele straling. Gedood door wodka.
Proost.
Ik neem er nog een. -Vind je 't lekker?
Nee! Ik ga zwemmen en dat onthoud ik liever niet.
Het is net jenevermoed.
Oh, man.
Eindelijk haalt Andy, of eerder de wodka,
me over om mee te gaan zwemmen.
Je maakt dit onnodig moeilijk.
Het zijn de zenuwen.
David, waarom doen we dit?
Ik denk omdat 't kan.
Met Konstantin's woorden in gedachten...
...blijven we aan 't oppervlak,
weg van de radioactieve modder onderin.
Dit is lekker!
We hebben het gedaan.
High five.
Ik weet niet of dit een avontuur is,
of dat we gewoon ongelofelijk stom zijn,
maar terwijl ik hier drijf voel ik een enorme opwinding,
en voor heel even een gevoel van vrede.
Dit is waar duister toerisme om draait:
het normale leven ontvluchten om op iets prachtigs en onverwachts te stuitten.
Met frisse moed...
...gaan Andy en ik naar de volgende halte van onze tour,
het centrum van de testlocatie, ground zero,
waar de Russen al die atoombommen opbliezen.
Wat is het gevaar als ik dit niet draag?
Je kunt het stof op je schoenen inademen.
Wat doet het stof? Dan komt het stof in je lichaam?
Als het in je longen komt kan het kanker veroorzaken.
Ja, stofkanker, stralingskanker...
Die zijn verbonden. -Ga ik hier dood?
Zorg er gewoon voor dat je niks inademt.
M'n hoofd is te groot.
En ik heb veel haarlak in m'n haar.
Is het echt oké?
Ja. -Wat kan er mis gaan?
Het voelt totaal niet gevaarlijk, toch?
Is het echt oké? -Ja.
Onze papieren beschermingspakken stellen me niet gerust...
...als we ground zero in gaan,
Zeker omdat dit precies is waar de eerste atoomexplosie was.
De explosie was net zo krachtig als de bom van Nagasaki,
maar dat was nog maar 't begin.
De Sovjets detoneerden hier 456 kernbommen,
wat gelijk staat aan ruim 2500 Hiroshima-bommen.
Niet verrassend werd het gebied één van 's werelds meest radioactieve plekken.
Het enige wat er nog van over is zijn deze vreemde, betonnen gebouwen,
vanwaaruit de explosies geobserveerd werden.
Als je zegt dat dit 't epicentrum is.
Wat bedoel je dan? Dat meer?
Ja. -Dat is de krater.
Ongelofelijk dat 't zo groen is.
Ik weet dat er water is, maar het is vreemd.
Ik had verwacht dat alles dood zou zijn.
Het is net een oase in de woestijn, niet?
Andy, gewapend met een geigerteller, wil de grens opzoeken...
...en zien hoe hoog de straling wordt.
Hij schiet nu omhoog.
Zes. 6.5.
6.29.
Het wordt hoger!
Hoger en hoger.
Een meting van zes is 20 keer zoveel als in de verboden gebieden bij Chernobyl.
Hij lijkt wel high van het gevaar.
Andy vindt 't geweldig.
En het is nu 14.
Hier is het maximum.
Veertien!
Andy is in de atomische wolken,
Veertien!
maar ik begin nerveus te worden.
Dat lijkt er meer op.
Daar kwam je voor. -Zag je me blij zijn?
Ja, ik zag je blijer worden. -Waarom?
Net een kind met kerst. -Danste ik?
Ja.
Oh, sorry.
Ik kan niet dansen.
We gaan terug naar 'n veilige plek en doen de papieren pakken uit.
Maar er mist nog een stukje van de puzzel.
Wat gebeurde er met al die mensen die hier woonden?
Ik las dat veel dorpelingen last kregen van de straling.
Sommigen werden zelfs gebruikt als proefkonijnen bij de tests.
Er waren mensen die blootgesteld werden aan de straling,
wat tot aangeboren afwijkingen leidde. Dat is gebeurt.
Ik heb die ervaring niet.
Je leest verhalen over de explosies,
ze werden aangemoedigd om te kijken, om te zien wat er gebeurde.
Klopt dat niet?
Ik heb zelf geen informatie...
...over mensen die direct leden aan straling...
...of afwijkingen.
Ik denk dat het wel zo was.
Ja. -Dat moet wel.
Ik weet niet of het de taalbarrière is,
of dat hij 'n officiële gids is,
maar Konstantin wil niet toegeven...
...dat er iemand heeft geleden onder de kernproeven.
We hebben gehoord dat straling van de explosies...
...hier gezondheidsproblemen heeft veroorzaakt.
Konstantins ontkenning maakt ons nieuwsgierig,
en de journalist in mij wil meer weten.
Ik spoor dr. Toleukhan Nurmagambetov op,
het hoofd van de kraamkliniek,
die er 'n andere kijk op heeft.
Toen ze begonnen rekenden ze op de wind.
Daarom dachten ze...
...dat de nucleaire wolken en uitstoot hier niet zouden blijven.
Maar ze hebben alle omliggende gebieden bestraald.
De frequentie van stralingsgerelateerde ziekte is enorm.
De dokter zegt dat straling z'n vrouw en kind heeft gedood,
dus ik snap waarom hij de waarheid verkondigt.
Maar dit gebeurt nog steeds,
en dat maakt hem net zo kwaad.
Als je het weeshuis bezoekt zul je het zien en begrijpen.
De dokter wil dat we 'n weeshuis bezoeken waar verlaten kinderen worden opgevangen.
Volgens hem lijden velen van hen onder de straling.
Ik voel me nu ongemakkelijk, een beetje emotioneel.
Andy en ik zijn wat ongerust.
Deze duistere tour brengt ons op een compleet onverwachte plek.
Het getroffen landschap zien was één ding,
maar oog in oog staan met de menselijke gevolgen is hartverscheurend.
Ze is vijf jaar. Verlamd. Kan niet lopen.
Ze is prachtig.
Hey!
Deze plek raakt me echt. En is die dat het Andy ook raakt.
Hoe is dit voor jou, Andy? Hoe voel je je?
Ontdaan.
Ik hou er niet van als kinderen lijden.
Dat was m'n grootste angst, kinderen zien die ongelukkig zijn,
slecht worden behandeld. Maar ze zitten hier goed.
Deze opvang is werkelijk fantastisch.
Waarom was het belangrijk voor jou om dit te zien?
Het zwemmen in 't meer en grappen maken en...
...plezier hebben, was prima. Dat moet ook kunnen. Maar om dan hier te komen en de effecten te zien.
Dat is een grote les.
Tot ziens!
Ik heb nog nooit zoiets gezien als dat weeshuis.
We kwamen hier op zoek naar avontuur,
en om te zien hoe de situatie 30 jaar na 't einde van de kernproeven is.
Wat hadden niet verwacht de gevolgen te zien...
...die de tests op dit moment nog hebben.
Wat ik hier heb gezien zal me altijd bijblijven.
M'n volgende bestemming is ook in Kazachstan,
maar 2.000 kilometer ten westen van de testlocatie.
Bajkonoer was 't hart van 't Russische ruimtevaartprogramma.
Deze plek was zo geheim...
..dat 't tot de val van de Sovjet-Unie niet op de kaart stond.
Zelfs nu is 't een afgesloten stad,
waar je moeilijk binnen komt,
bewaakt door speciale eenheden.
De perfecte bestemming voor 'n duistere toerist.
Ik wil de geheime basis met m'n eigen ogen zien.
Bajkonoer wordt door de Russen van Kazachstan gehuurd,
en is nog steeds 't thuis van hun ruimteprogramma.
Astronaut Yuri Gagarin lanceerde hier in 1961,
en werd de eerst man in de ruimte,
en bracht daarmee de U.S.S.R. voor op de VS in de internationale ruimterace.
Na jaren van absolute geheimhouding...
...heeft Bajkonoer nu z'n deuren geopend...
...voor een klein aantal rijke toeristen...
...die graag duizenden dollars betalen...
...om een projectiel van 300 ton te zien lanceren.
Hoe is het tot nu toe? -Top.
We staan vooraan.
Er zijn hier misschien 100 mensen.
Lance, een zakenman uit Ohio, wacht al vijf jaar op dit moment.
Wat is het met deze raket en wat we nu zien wat je opwindt?
Ik weet nog dat in de Koude Oorlog...
...alles over hun rakettechnologie zo geheim was,
en om dat nu te zien en vooraan te staan...
...is iets waarvan ik dacht dat het nooit zou kunnen.
Daar gaan we.
Zie je dit? -Je kunt 't voelen.
Ja, nu snap je waarom ik er al vijf jaar aan denk.
Die moet ik nemen.
De enorme Soyuz-raket wordt naar 't lanceerplatform gebracht,
voor z'n bemande missie naar 't internationale ruimtestation.
En Lance is niet de enige ruimte-gek hier.
Veel mensen nemen selfies.
De technologie is geweldig.
Deze raket lijkt op iets uit een science-fiction film uit de jaren '50.
Dat is niet verrassend,
want Lance vertelt me dat deze raket op 50 jaar oude ontwerpen is gebaseerd.
Dit klinkt als technologische prehistorie,
en ik vraag me af of 't veilig is om er mensen mee te lanceren.
Ben je nerveus als hij opstijgt? Ik ben altijd bezorgd.
Veel brandstof.
Drie mensen.
Ik ben nu al bang.
Hij is 50 jaar oud!
Ik denk dat je als astronaut...
...vrede hebt met...
'Als ik ga, dan is dit hoe ik had moeten gaan.'
Wat een manier om te gaan.
Maar zo dicht bij de raket zijn maakt me nog banger dat er iets fout gaat.
't Russische ruimteprogramma had de laatste jaren een reeks ongelukken.
De Proton-M-raket heeft de laatste 10 jaar negen keer gefaald.
Dus de duistere toerist in me vraagt zich af of we een raketexplosie gaan zien,
in plaats van een lancering.
De wereld heeft immers genoeg ruimterampen gezien.
Mijn God, de shuttle Challenger is geëxplodeerd.
Bij onze tour hoort een bezoek aan een lokale ruimtevaarttentoonstelling.
Eén ding wat ik hier heb geleerd is hoe klein astronauten moeten zijn.
Je bent te lang.
Jeetje.
Ja, het is zo klein.
Jezus!
Het is klein. -Dit is onpraktisch.
Mijn lengte van 1 meter 88...
...betekent dat ik nooit in de ruimte zal komen.
Ik hoor dat astronauten twee dagen...
...in dit kleine blik zitten.
Je moet klein zijn om astronaut te zijn.
Wie is gek genoeg om deze baan te willen?
Deze gasten.
Ik ontdek dat er een persconferentie is met de astronauten.
Bajkonoer is de enige plek ter wereld waar bemande raketten mogen opstijgen.
Amerikaanse en Russische astronauten zitten naast elkaar.
...en een vierde crewlid uit de VS...
...verhoogt niet alleen de onderzoekscapaciteiten,
maar ook andere capaciteiten aan boord.
Iedereens vragen zijn erg wetenschappelijk en technisch.
Dit gaat mij boven m'n pet.
Ik krijg de microfoon aangeboden en kan er niet meer onderuit.
...wat we willen, om wetenschappelijke doelen te halen dan normaal.
Hoi, mijn naam is David. Ik kom uit Nieuw Zeeland.
Sorry. Kunnen we deze vraag afmaken?
Het spijt me. -Dank je.
Dit is duidelijk niet m'n beste moment in de journalistiek.
Ik zal dat zoveel mogelijk doen, gewoon...
...naar de aarde kijken.
Hoi, ben ik weer. Sorry dat ik stoorde. Ik was zenuwachtig.
De ruimte is een mysterie voor me.
Ik vraag me af, wat zie jij als 't grootste punt van de ruimtevaart?
We gaan al even de ruimte in, het is opwindend,
ik zag de raket, die is geweldig...
Maar wat is het doel?
Bedankt voor je vraag. Het is een diepzinnige vraag.
Mijn favoriete ruimtefilm is Apollo 13.
Tom Hanks speelde de hoofdrol in die film...
...als een astronaut.
Hij kreeg een soortgelijke vraag.
Waarom gaan we door nu we de eersten op de maan zijn?
En zijn geweldige antwoord is: Stel je voor dat Christopher Columbus...
...terugkwam van de Nieuwe Wereld en niemand hem gevolgd was.
Dat is genoeg motivatie voor mij.
Ze hebben me overgehaald!
Mijn vraag klonk naïef, maar ze noemden hem diepgaand.
We kijken toe terwijl de astronauten hun families vaarwel wensen.
Nu ik ze voor 't eerst in hun ruimtepakken zie,
slechts meters voor me,
realiseer ik me dat ze dappere helden zijn,
zeker voor hun kinderen,
terwijl ze vaarwel zeggen door 't glas.
Wat mooi, de familie die dit doet.
Het is prachtig.
Je moet een geweldig persoon zijn om in een oude raket te stappen,
met honderden tonnen brandstof onder je stoel.
Vijf minuten tot de lancering. Bevestig, Bajkonoer leiding.
Ook al staan we een kilometer van de raket,
het lijkt nog steeds beangstigend dicht bij.
De spanning is enorm.
Bajkonoer... Een minuut tot gereedheid.
Alles is goed aan boord. Ze zijn klaar voor lancering.
Brandstofdruk van de booster is gestart.
Interne kracht.
De lancering is episch...
...en oorverdovend.
Het voelt als een uniek moment.
Ik heb nog nooit zoiets gehoord.
God, wat wordt hij snel klein.
Ik kwam kijken wat de aantrekkingskracht was...
...van deze verborgen en verboden plek.
En nu denk ik dat ik het weet.
Ongelofelijk.
Het was nog beter dan ik had verwacht.
Ik was bang dat hij zou exploderen.
Ik ben blij dat iedereen nog leeft.
Ze zijn in de ruimte.
Alsjeblieft.
Ik begreep nog niet waarom je zo ver reist om 'n raket te zien,
maar nu snap ik 't.
Proost. -Proost.
Mijn laatste halte is vier uur rijden en twee vluchten verderop,
in het land Turkmenistan.
De voormalig Sovjet-republiek is berucht...
...als één van 's werelds geïsoleerde en verdrukte plekken.
Vergelijkbaar met Noord Korea.
Het is meestal afgesloten van de wereld,
en buitenlandse journalisten zijn niet welkom.
Maar ik heb m'n reis gepland...
...tijdens een onbekende Olympische spin-off,
de Asian Indoor & Martial Arts Games.
Ik kom 't land alleen binnen...
...door te doen alsof ik een sportjournalist ben.
Dames en heren, welkom in Asjchabad.
Ik wil zien hoe 't leven is in dit kluizenaars-koninkrijk.
En ik weet dat de kans klein is,
maar ik heb 'n interview met de president aangevraagd.
Asjchabad wordt beschreven als Las Vegas ontmoet Noord Korea,
en qua architectuur klopt dat zeker.
Maar er is iets vreemds aan de hand.
De stad organiseert een groot sportevenement,
maar het lijkt bijna verlaten.
Zelfs het luxe sportdorp is een spookstad,
op beveiligers en ambtenaren...
...die onze aankomst volgen na.
Ik begin me achterdochtig te voelen als ik in 't hotel kom.
Een kleine klik uit de microfoon.
En een klik uit.
Dat was een duidelijke klik aan en een duidelijke klik uit.
Dat is gewoon vreemd!
En achterdocht is gerechtvaardigd in een land met een leider...
...als president Gurbanguly Berdimuhamedow.
De voormalig tandarts en dictator, 'n man van vele talenten,
beheerst de pers en zijn imago nauwlettend,
of hij nu 't leger laat zien hoe goed hij is met messen,
of zijn liefde voor dieren demonstreert.
Hij is ook een muzikant die z'n eigen nummers schrijft en zingt,
en zijn gitaarsolo's zijn zo goed...
...dat ze niet door mensen gezien mogen worden.
Maar hij duldt geen kritiek.
De laatste 20 jaar zijn mensen die zich uitgesproken hebben, zelfs journalisten,
gevangen genomen, vervolgd en naar verluidt gemarteld.
De president is een beangstigend maar fascinerend persoon.
Hij is angstaanjagend,
maar ik hoop dat hij bij de spelen is.
Mijn Russische gids Aziz is mee om me te helpen deze plek te begrijpen.
Hij komt hier vaker.
Als we daar filmen en ik wil...
...iemand op straat aanspreken,
en ik zeg iets kritisch over 't regime of de regering...
Dat kun je beter niet doen. Als je iets kritisch zegt,
dan kan dat degene met wie je spreekt in gevaar brengen...
Op dat moment. -...locals, ja.
Ik las dat kamers en telefoons afgeluisterd worden?
Ik heb dezelfde waarschuwing gehad.
Met mijn groeiende achterdocht...
...hoop ik dat ik de president niet beledig in m'n slaap.
De volgende ochtend doe ik iets wat ik nog nooit heb gedaan.
Ik ga op zoek naar afluisterapparatuur.
Mijn techniek is geïnspireerd door de slechte films die ik ken.
Ik hou vooral van de president van Turkmenistan.
Hij is een knappe man.
Ik kan niet wachten tot ik hem zie bij de spelen.
Man, wat zijn deze bedden comfortabel.
Ik heb m'n kamer afgebroken, er zijn geen microfoons...
...voor zover ik kan zien.
Dat is fijn.
Ik faal als spion,
dus 't is weer tijd om in m'n rol van sportjournalist te kruipen.
Dit complex is gebouwd voor dit evenement.
Het kostte vijf miljard,
wat nog meer is dan de Olympische Spelen in Rio.
In Rio kwamen 400.000 buitenlandse toeristen.
Dat is hier duidelijk niet het geval.
Het is hier bijna verlaten.
Het voelt alsof ik de enige buitenlandse bezoeker ben,
wat jammer is...
...aangezien de spelen al zijn begonnen voor de openingsceremonie.
Ik vrees dat de andere journalisten snel door mijn gebrek aan kennis heen zien.
Maar ik heb niets te vrezen. Hier is ook geen pers.
Zonder aanwezige media vraag ik me af hoeveel bezoekers en zouden komen.
Ze verwachten 100.000 toeschouwers?
Het is bijgesteld naar 30.000, dacht ik.
Het lijkt alsof ze de tribune vullen met schoolkinderen.
Ze hebben allemaal hetzelfde uniform.
Ik zie ook veel vrouwen in 't publiek.
Riemworstelen heeft natuurlijk veel vrouwelijke fans in Turkmenistan.
Of misschien is er iets anders gaande.
Je wilt niets negatiefs zeggen voor 't geval dat ze luisteren.
Ik besluit Asjchabad en de strenge beveiliging te verlaten...
...om te kijken of het buiten de stad meer relaxed is.
En wat is een beter excuus dan 'n bekende toeristische bestemming?
De Poort naar de hel is een brandende krater.
Het is 't resultaat van een Sovjet- boorongeluk dat gedoofd moest worden...
...door de olie in brand te zetten.
Maar 40 jaar later brandt 't nog steeds.
Het blijkt dat Aziz er graag heen wil,
en hij heeft een uitgedacht maar bizar plan voor als we er zijn.
Heb je er zin in?
Ja, ik droom er al jaren van om iets te koken op 't Duivelsvuur.
De volgende stap is dat waarmaken.
Wat kunnen we daar het beste koken?
Omelet?
Dat is aan jou.
We hebben geen eieren,
maar Aziz heeft wat oude snacks om mee te oefenen.
Ze liggen in de krater...
Oh, God...
Ja. -Let op de krater.
Het is geen vis!
Omlaag.
Ik kan hem vijf seconden omhoog houden.
Maar om een ei te koken kost zeker,
wat, twee minuten? -Ja.
Ik weet 't niet.
Maar onze plannen vallen in 't water als we de tourbus instappen.
Dat is een probleem. -Ik heb m'n manager gesproken...
We horen dat de president de hele stad heeft afgesloten...
...van de rest van 't land,
en dat journalisten niet weg mogen.
Als troost krijgen we een tour van de binnenstad aangeboden,
een kans om de president z'n monumenten en beelden te zien.
Je mag filmen, maar...
...zonder mij. -Zonder jou?
Zonder mij.
't Blijkt dat we zelfs geen locals mogen filmen, waaronder de chauffeur.
Je mag alle plekken filmen. De gebouwen zijn indrukwekkend.
Elk nieuw gebouw is van wit marmer.
Wit marmer? -Ja.
Naast zijn liefde voor wit marmer...
...heeft de president een kinderachtige obsessie met Guiness World Records.
Asjchabad houdt 't record...
...voor meeste gebouwen met wit-marmeren bekleding.
Dat was het TV-gebouw. -TV-gebouw?
Die staat ook in 't Guiness boek.
Deze toren won 't wereldrecord voor...
...'grootste bouwkundige beeld van een ster.'
Dat is belachelijk. Wat is 't?
Net als 't London Eye. Het Turkmen Eye.
Weer een record voor de felbegeerde titel van...
...'grootste overdekte reuzenrad.'
Is dit allemaal gebouwd voor de mensen die hier wonen?
Is dit het... -Waarom is dit... Oh, mijn God.
Waarom is dit allemaal gebouwd?
Er is nergens op bespaard, hè?
Het is een teken van macht.
Ja, het is allemaal macht, hè?
Fonteinen in de woestijn tonen macht en rijkdom,
maar niets is duidelijker dan wanneer de president een enorm gouden beeld...
...van zichzelf op een paard op een soort ijsschots laat bouwen.
Het is veel om te verwerken, niet? Er is hier niemand.
Leeg. Al die dingen worden gebouwd, maar wie kan ervan genieten?
Ik kwam hier om het kluizenaars-koninkrijk te zien,
en ik ben gevangen in een lege marmeren stad.
Vanavond is de openingsceremonie van de spelen,
en mijn kans om de man die dit alles heeft gebouwd te zien.
Maar terug in het hotel gaat alles mis.
Het doet echt pijn.
Ik leunde op 'n spiegel in m'n kamer en die brak,
en veroorzaakte een grote snee in m'n hand.
Het doet pijn.
Het bloed spuit uit m'n hand en ik heb veel pijn.
Dus ik moet naar het ziekenhuis met Aziz als vertaler.
Mijn enige kans om de president in levende lijve te zien,
en ik lig in 't ziekenhuis.
En dan is er een vreemde wending.
Ik dacht dat ik 'n lokale verdoving kreeg,
maar ze geven me ketamine,
een paardenmiddel en feestdrug,
en ze ontslaan me gewoon.
Hoe gaat het?
Prima.
Ik ga van lijden naar extase.
De ceremonie begint over zes minuten.
Het is m'n laatste kans om de opening en misschien de president te zien,
als ik de ingang kan vinden.
Is het hier? Bedankt.
Ik ben net op tijd voor de speech van de president.
En daar is hij, in hoogst eigen persoon,
president Gurbanguly Berdimuhamedow,
de man die dit alles leidt.
Beste vrienden,
Ik verklaar de vijfde Asian Indoor & Martial Arts Games... geopend!
De openingsceremonie is erg overdreven,
en, verrassing,
nog duurder dan die van de Spelen in Rio.
Ik weet niet of het de medicatie is,
maar dit lijkt compleet gestoord.
Het is krankzinnig.
En na drie uur...
Ja, drie uur,
komen we bij de finale,
een uitgebreide ceremonie te paard om de vlam aan te steken.
Omhoog, paardje.
Je moet omhoog.
Het is een ramp.
Oh, God, het paard wil niet omhoog.
Ik kan 't niet aan, dit is verschrikkelijk.
Ik maak me zorgen om het paard...
...en z'n ruiter.
Oh, Jezus!
Het duurt te lang,
en ze moeten het aansteken zonder hem.
Godzijdank.
De spelen zijn begonnen!
Maar ik ben enorm teleurgesteld.
Dit geld had beter besteed kunnen worden aan vijf miljoen andere dingen,
waarvan er 40.000 in dit stadion zitten.
Ik moet mijn reis staken,
en vertrek de volgende dag om mijn hand na te laten kijken.
Ik heb de hoop opgegeven dat ik de president nog zal zien.
Maar m'n korte verblijf in dit vreemde, door reuzenraderen geobsedeerde regime...
...heeft indruk gemaakt.
En een paar dagen later stuurt Aziz me een video.
Hij heeft zichzelf naar de Poort van de hel gesmokkeld,
en heeft die eieren gebakken.
Ik heb geluk gehad dat ik hier ben geweest...
...en weer kan vertrekken.
Ik leer dat het echte plezier van duister toerisme soms het simpele besef is...
...van hoe goed je het thuis hebt.