Spijam nieznany gorzelniom trunek –
Z drążonego w Perle Kieliszka –
Nawet z Nadreńskich Beczek
Taki Alkohol nie tryska!
Z AMHERST MAJOWE WINO – E. DICKINSON
Nieśmiertelność.
Cholera jasna.
„Nałogowiec – Powietrza – Świtu Rosy i Opój –
W nieskończone letnie dni się wytaczam Z traktierni Ciekłego Błękitu –
Gdy Szynkarz pijaną Pszczołę Wyrzuca za drzwi Koniczyny –
Gdy się Motyl od Kielicha odsuwa –
Ja - pić dopiero zaczynam!”
Okej, miazga.
Rzeczywiście. Niezły.
Czuję się dostrzeżona.
Bardzo ładny wiersz. Kto go napisał?
Emily, mamo.
Kto?
Emily Dickinson, twoja córka,
napisała wiersz, który jest na pierwszej stronie Springfield Republican.
I jest o nachlaniu się.
Nie opowiada o nachlaniu się, Shipie.
„Spijam nieznany gorzelniom trunek”. Daj spokój!
Opowiada o ekscytującym odurzeniu naturą,
którego nie zapewni nigdy żaden alkohol.
Nie chodzi w nim o upijanie się,
poza hajem, jaki zapewniają emocje.
Okej.
Za dużo czytasz.
Wybacz, że stawiam sobie wyzwania.
Musisz mnie zaakceptować takiego, jakim jestem...
- Nie, Shipie. - ...Lavinio.
Musimy zaakceptować siebie nawzajem!
- Nie! - Nie rozumiem.
Wiersz Emily. Jak to się stało?
To jakiś wypadek?
Austin wziął udział w konkursie?
Twierdzisz, że każdy w mieście ma tego kopię?
Nie tylko w mieście.
Springfield Republican ma ponad 12 000 subskrybentów.
O mój Boże.
To szaleństwo. Emily jest sławna.
Boże dopomóż nam, gdy wasz ojciec to zobaczy.
Dzięki, że pytacie, ale ja dziś nie jem śniadania.
Nie mogę jeść. Jestem zbyt podekscytowana.
Moje marzenie się spełnia.
Ten wiersz zrodził się z pasji.
Pisałam go wiele lat.
Jestem dziś zajęta,
ale mam kilka minut, jeśli macie jakieś pytania.
Chętnie porozmawiam o motywach, dam wgląd w proces pisania.
Ktokolwiek?
Gdzie jest Emily?
Chyba wciąż śpi.
- Tu jestem. - Śpi? Nie.
Jestem pewna, że chowa się w sypialni. Ja bym tak zrobiła na jej miejscu.
Co z wami? Halo?
Bóg wie, co się stanie, gdy ojciec to zobaczy.
Co zobaczy?
Co?
Co tam chowasz?
Może zjesz śniadanie?
Herbaty? Napij się relaksującej herbaty.
Dopiero co się obudziłem.
Dlaczego chowasz gazetę za plecami?
Daj mi ją, kobieto.
Proszę.
Widzisz, nie jest tak źle.
Bałem się, że powiesz, że jest kolejny krach na giełdzie.
Napisałam wiersz, wydano go i jest na pierwszej stronie gazety.
Pogódźcie się z tym!
Spójrz, jest wyprzedaż firanek.
Tak? Nie widziałam, gdy przeglądałam gazetę.
- Nie ciesz się. - Pokaż.
Piszą: „ceny niższe niż zwykle”.
- Firanki? - Nasze są ładne. Spójrz na nie.
Poczytam w innym pokoju.
Oddaj mi gazetę, proszę.
„»Majowe wino« autorstwa Emily Dickinson”?
To chciałaś przede mną ukryć.
Zrobiła to.
Czy ktoś chce ze mną o tym porozmawiać?
Nikt jej teraz nie powstrzyma.
Przepraszam, Edwardzie. To moja wina.
Powinnam była lepiej jej pilnować.
Wiesz co? Nie jest zły.
„Gdy Szynkarz pijaną Pszczołę Wyrzuca za drzwi”...
Nie musicie się zachowywać, jakbym nie istniała.
Może jednak rodzina będzie z niej dumna.
O Boże, jestem niewidzialna?
Jestem Nikim! A ty?
Nikt mnie nie widzi, nikt mnie nie słyszy, nikt mnie nie czuje.
Maggie!
Widzisz mnie.
Zapomniałam wytrzepać chodniki.
Bez jaj!
Shipie, cześć! Widzisz mnie?
Vinnie, dłużej tak nie mogę.
Jestem ambitnym przedsiębiorcą
i potrzebuję żony, która mnie wspiera.
Słyszę cię.
Myślałem, że ty nią będziesz, ale dowiedziałem się, że nie,
choć jesteś seksowna i uwielbiam twoją kicię.
Mówisz o jej... Mówi o jej kocie.
Muszę zachować się jak mężczyzna i to zakończyć.
Odchodzę od ciebie, Lavinio.
Słyszymy, że mówisz do siebie.
- Nie mówiłem do siebie. - Nie, bo ja tu jestem.
Zrywałem z tobą, Lavinio.
Za późno, bo ja zrywam z tobą.
- Co? - Nie mogę tak dłużej.
Odwołuję zaręczyny.
- Słuchajcie. - Jasne.
Sprawdzę za 26 godzin, a ty znowu zmienisz zdanie.
Doba ma 24 godziny.
Przepraszam, że nie skończyłem studiów.
Nigdy nie będę dość dobry.
- Stoję tu... - Twój brak pewności siebie jest męczący!
- Onieśmielasz mnie. - Co?
Masz nowoczesne pomysły,
a ja chciałbym, żebyś była tradycyjną, normalną żoną.
Nie jestem normalna.
Okej?
Jestem pokręconą, mroczną, kreatywną, napaloną kobietą,
a ty tego nie akceptujesz.
Nie akceptujesz mnie!
Co się dzieje?
Atmosfera w tym pokoju jest dziwna.
Chyba wciąż jest nawiedzony.
Emily widziała ducha.
O Boże. Jestem duchem?
Wy, Dickinsonowie, jesteście nawiedzeni.
Lepiej mi będzie w Nevadzie, razem z Lolą,
tracąc rozum, gdy ona wykonuje swój pajęczy taniec.
Pajęczy taniec.
Lavinio, zauważ moją obecność!
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć...
- Albo nie. - Sześć, siedem, osiem.
Jeden, dwa, trzy, cztery...
- Nie zrób sobie krzywdy. - ...pięć, sześć, siedem, osiem.
Jeden, dwa, trzy.
Lavinio? Vinnie?
Vinnie!
Próbowałem cię ostrzec.
Co się dzieje, do diabła?
Nie posłuchałaś mnie.
Kim jesteś i co robisz w mojej kuchni?
Jestem Nikim! A ty?
Ta zagadka jest urocza, ale jesteś duchem
i tylko ty mnie widzisz, co oznacza, że nie żyję!
Może umarłam we śnie.
Okej. Spoko. Jakoś to ogarnę.
Umarłam bez bólu.
Ciekawe, kiedy rodzina znajdzie ciało.
Może teraz są na górze
i odsłonią moje nieruchome zwłoki!
Nie umarłaś, a ja nie jestem duchem.
Naprawdę? Bo tak się zachowujesz.
Pojawiasz się znikąd, nawiedzasz mnie!
Nie jestem duchem, tylko tajemnicą.
Tajemnicą?
Okej.
Mam cię rozwiązać?
Możesz spróbować.
Choć to kuszące, to jednak spasuję.
Jestem zajęta.
To najważniejszy dzień w moim życiu
i oczekiwałam pewnego docenienia mnie.
Może komplementu albo dwóch.
Ale jestem całkowicie niewidzialna w dniu,
w którym powinnam być w centrum uwagi.
Może jest pozytywny aspekt tej sytuacji.
Jak to „pozytywny”?
Jesteś niewidzialna, a to znaczy, że możesz odkryć prawdę.
Prawdę?
Możesz się dowiedzieć, co ludzie myślą o twoim wierszu.
Dobre.
Springfield Republican.
Chodźcie po gazetę!
Springfield Republican.
Najnowsze wiadomości! Springfield Republican!
Bardzo dziękuję.
Tam jest mój wiersz, na pierwszej stronie gazety,
autorstwa Emily Dickinson.
Dziękuję za wspieranie słowa pisanego. Spójrzcie na to.
Spójrz na wiersz. Czytałeś go?
Tak. Pisała go kobieta. Pewnie jest odważna.
Jest dobry.
Widać, że jest mądra.
- Dziękuję. - I lubieżna.
- Ma chcicę. - Chwila, co?
Mieszka w tym mieście. Możemy ją znaleźć.
- Nie trzeba. - Tak. Chodźmy do jej domu.
Chodźmy do jej domu i zwalmy konia w krzakach.
Zwalę konia na ten wiersz.
Sława bywa okropna.
Naprawdę cieszę się jej szczęściem.
Podoba mi się ten wiersz.
Dziękuję! Miło to słyszeć.
Uważam, że jest głupi.
Po pierwsze, rymuje się, co uważam za dziecinne.
Okej. To prawda, ale...
Daj spokój. Rymy?
Myślałem, że poszliśmy naprzód. Nie pisze się teraz wierszy wolnych?
Myślę, że trzeba opanować zasady, nim zacznie się je łamać.
Ona niczego nie opanowała.
Mógłbym napisać to przez sen. Usypia mnie to.
Nuda.
Nie uważam, że jest nudny...
Zuch dziewczyna.
...ale obraźliwy.
Obraźliwy? Dlaczego?
Nawet nie przekazuje nic obraźliwego.
I przez to taki jest. Określ się.
Pisz o polityce, bo inaczej marnujesz nasz czas.
Wiesz co? Przekonałaś mnie.
Ten wiersz jest głupi i nie robi na mnie wrażenia.
Podoba mi się ta dyskusja, ale...
Mamy swoje życie.
Hattie.
- Co to było? - Inny smak sławy.
Udało jej się.
Opublikowali wiersz Emily.
To najgorszy dzień w moim życiu.
Mnie się podoba.
- Jest bardzo aktualny. - To prawda.
Mnie też się podoba. Nie rozumiem go. Dlatego mi się podoba.
Ma głęboki przekaz.
Jest o alkoholu.
Stowarzyszenie Abstynentów jest wkurzone.
Ludzie będą pisać listy.
Będzie potrzebowała ochrony.
Nic jej nie będzie.
Nie chcecie tego?
Nic nie trwa wiecznie.
Nie tego się spodziewałaś po sławie.
Nie wiem, czego się spodziewałam, ale to jest gorsze.
Daj spokój. Nie jest tak źle.
Wszyscy mogą o mnie mówić,
nieważne, czy to, co mówią, jest prawdą?
Nie wiesz, jakie to uczucie, póki się to nie stanie.
Sława... jest trochę jak śmierć.
Ale nie umarłam, prawda?
Nie. Jesteś tylko...
Niewidzialna.
Wiele wspaniałych rzeczy jest niewidzialnych.
To znaczy?
Powietrze, którym oddychamy.
Wiejący wiatr. Miłość.
Rozumiem.
Świat opiera się na niewidzialnych rzeczach.
Wiesz...
masz rację.
Jestem jak piękne perfumy.
Nuty piosenki.
To uczucie na koniec lata.
Bycie niewidzialną...
to moc.
Tu jest pochowany mój przyjaciel Ben.
Tęsknisz za nim.
Tak.
Ale gdy tu stoję, mam wrażenie, że jest niewidzialny.
Co jest na twoim nagrobku?
Nie mam nagrobka.
Ale masz imię.
- Mam? - Musisz mieć.
Poznaję cię skądś. Znam cię.
Na pewno wiesz, kim jesteś.
Nie pamiętam.
Dlaczego?
Nie pamiętam niczego poza...
Poza?
Mam takie wspomnienie...
oślepiającego bólu.
Pamiętam wielką, okropną bitwę,
wszędzie młodzi mężczyźni...
krzyczeli.
I ten zapach. Przytłaczający zapach metalu.
I eksplozja...
uderzyła we mnie.
Rozgrzewała mnie i mroziła, a potem...
pustka.
Otrzymałem wieści z południa i są dobre.
- Tak! - Tak!
Pieniądze ze sprzedaży gazety
dotarły do Johna Browna i jego obozu.
- Tak! - Jego ludzie są optymistyczni.
Mają wszystko, czego potrzebują,
dzięki nam i nam podobnym.
Tak!
Wkrótce wdrożą swój plan.
Zaatakują...
i zmieni się amerykańska rzeczywistość.
Zbliża się rewolucja.
Zbliża się!
A The Constellation jest jej częścią.
Nasze pieniądze kupiły im broń, ale nasze słowa dały im siłę.
Tak!
Ale nie słowa wszystkich. Hattie.
Jeśli coś do mnie masz, powiedz mi to prosto w twarz.
Tak tylko mówię. Opowieści o duchach nikogo nie wyzwolą.
Moje „opowieści o duchach” mają podtekst.
Wykorzystuję powieść gotycką, by pytać o doświadczenia kobiet
i przynajmniej nie powtarzam
tej samej starej anegdoty od dziesięciu lat!
Uciekłem w skrzyni.
Jesteś magikiem.
Jesteś uzależniony od opowiadania, że uciekłeś w skrzyni.
Rozumiemy to. Wszyscy to rozumieją.
Mówię o niebezpieczeństwach niewolnictwa.
Tyle o tym mówisz,
że ludzie nie mogą już tak uciekać.
Dosyć!
To prawda.
Skończcie z tą małostkowością.
Musimy być ponad to.
W naszej pracy nie chodzi o ego.
Nie chodzi o to, kto otrzyma najwięcej uwagi,
pieniędzy, czy kto będzie na pierwszej stronie.
Nie o to walczymy.
- Prawda? - Nie.
Nie.
To, co tu robimy, jest ważniejsze od tego wszystkiego.
To, co tu robimy, to walka o nasze prawo do egzystencji.
Tak.
Nasze teksty?
Nasza gazeta zmienia świat.
Zmienia los tego kraju.
I choć dziś jesteśmy anonimowi, jutro przestaniemy być niewidzialni.
- Właśnie. - Tak.
- Będziesz niewidzialna? - Nie.
A ty?
- Tak, będziesz niewidzialna? - Nie.
Właśnie.
Henry ma rację.
Powinniśmy świętować... a nie się sprzeczać.
Amen.
Okej. Dobrze.
Liczba subskrybentów rośnie.
Finansujemy rewolucję umysłu, ciała i ducha.
Następne pokolenia poznają lepszy świat,
bo my się buntujemy.
Przejmujemy kontrolę.
Tak!
Nie wiem, jak wy, ale...
ja mam ochotę tańczyć.
Cholera. Ukradłaś ją?
Chcę wyglądać seksownie.
Przyniosłem skrzypce.
O tak.
Freddie wrócił do korzeni.
Podkręć tempo.
Emily na pewno wkrótce przyjdzie.
Wszystko mi jedno.
Boże, gdzie ona jest?
To ważny wieczór, na który wszyscy czekaliśmy, a ona... znika.
Austinie.
Widziałeś Emily?
Nie dziś.
Byłem w kuchni. Wiele tam nie ma.
Gdzie jest gwiazda wieczoru?
Spójrzcie, przybył pan Bowles.
Przepraszam za spóźnienie.
Gdzie ona jest?
- Emily? Zniknęła. - Tak.
Zniknęła? Akurat dzisiaj?
Myślałem, że będzie się obnosić, nurzać w dzikich brawach.
Hej. Jak się masz?
Ładna reprodukcja. Zamówiłeś ją?
Reprodukcja? Jak to?
To świetna replika oryginału.
To jest oryginał.
Pędzla europejskiego mistrza.
Wcale nie.
Znam gościa, który to malował.
Trawa to zdradza.
Pociągnięcia pędzlem nie są dość delikatne.
Zapłaciłem za to kupę kasy.
O czym rozmawiacie?
O obrazie.
To reprodukcja.
Powiedzieli mi, że to oryginał.
Kogo to obchodzi, czy jest prawdziwy, jeśli wygląda dobrze?
- Przepraszam. - Nie możesz wyjść.
- Muszę się przewietrzyć. - Mamy gości.
Nie ma Emily, a to miało być przyjęcie dla niej,
więc pójdę jej poszukać.
Emily!
Co ty tu robisz? Chodź.
Austinie, ty mnie widzisz?
Jesteś pijana?
Nie wiem. A ty jesteś?
Dlaczego do nas nie przyszłaś?
Bo i tak nikt mnie nie widzi. Jestem niewidzialna.
Ja cię widzę.
Jesteś dziś pierwszą osobą, która mnie widzi.
Czy to jakaś dziwna reakcja psychologiczna na publikację wiersza?
Jestem nikim, Austinie.
Dla mnie jesteś kimś.
Ten gość gada do siebie?
Tak, to mój szef.
Co z nim?
Nie masz pojęcia, ile znam sekretów białych.
Czytałeś mój wiersz?
Oczywiście.
Jestem z ciebie dumny.
Jesteś?
Tak. Naprawdę.
Tylko z ciebie jestem w tej chwili dumny.
Co się stało?
Nic. Po prostu mi uwierz.
Twoja poezja jest szczera. Masz coś, co jest szczere.
Gdybym miał coś takiego...
byłbym szczęśliwy.
- Panie Dickinson. - Austinie.
Patrz. Moja podwózka.
- Siema. - Hej.
Przedstawiam ci wspaniałego i niedawno zmarłego pana Edgara Allana Poe.
Tak, to ja. Chcesz autograf?
Nie wierzę, że tu jesteś.
Zmarł kilka lat temu.
Tak, jestem duchem. Duchem Edgara Allana Poe.
Zmarłem w niewyjaśnionych okolicznościach. Taki mam wizerunek.
Nie, zapiłeś się na śmierć.
No dobra.
Przyszłaś się spotkać.
Wspaniale. Uwielbiam fanów.
Kiwnij głową, gdy wymienię twój ulubiony.
„Kruk”, „Serce oskarżycielem”, „Annabel Lee”.
Nie kiwasz.
„Zagłada domu Usherów”, „Beczka Amontillado”...
Czytałam tylko „Kruka”.
Przyjąłem.
Powiem to najmilej, jak potrafię,
ale myślałem, że pojeździmy,
by znaleźć mi fanki, z którymi mogę się przespać.
Ona jest moją fanką.
Tak.
Śmierć pięknej kobiety
jest zdecydowanie najbardziej poetyckim tematem na świecie.
Podrzucisz mnie do domu Sue?
Kim jest Sue? Świadczy usługi?
To moja przyjaciółka. Wyprawia mi przyjęcie.
Literackie.
By celebrować moją twórczość, bo jestem słynną pisarką.
Doprawdy? Kto jest twoim wydawcą? Wiley and Putnam?
Opublikowano mój wiersz w Springfield Republican.
Wybacz, mówiłaś New-York Tribune?
Nie. Springfield...
Słyszał, co powiedziałaś.
Jest niegrzeczny.
Jeden wiersz w gazecie i myślisz, że jesteś gwiazdą.
Z całym szacunkiem,
ale nie wiem, kim jesteś i jest za późno, bym się dowiedział.
Moja droga, nawet nie wiesz, czym jest sława.
To nie jest tylko jeden wiersz.
- Tak? - Redaktor opublikuje więcej.
- Złapali cię. - Co?
Sława uzależnia. Dopiero zasmakowałaś i już jesteś uzależniona.
I szukasz kolejnego haju.
Bogaty czy biedny. Znany czy nie.
Ale zawsze będzie za mało. Spójrz na mnie.
Jestem sławny jak cholera i tak samo martwy.
Jeżdżę po mieście w powozie Śmierci
i szukam kobiety, która sprawi, że sam siebie polubię.
Aż po czasu kres.
Nie aż po czasu kres.
Kiedyś musisz stąd wysiąść.
Przeczytasz mi mój nekrolog?
Boże. Zapomnij o nim.
Cholera. Tęsknię za moją kuzynką/ nieletnią panną młodą, Virginią.
Ona by mi przeczytała mój nekrolog.
Sława...
jest pszczołą.
- Co? - Podoba mi się.
Jestem pijana.
Mamy cię odwieźć?
Nie.
Nie, pojeździjmy jeszcze trochę.
Chcę się modnie spóźnić.
A ty? Musisz gdzieś być?
Nie. Już nie.
Sue?
Gdzie jesteś?
Tu ja będę stać.
Moje słowa.
Sue.
Miałaś rację. Co do wszystkiego.
Chcę, by ludzie mnie dostrzegali.
Chcę, byś ty mnie dostrzegała.
Sue?
W porządku. Nikogo nie ma.
Napisy: Agnieszka Otawska Tłumaczenie wiersza: Stanisław Barańczak