Rijke mensen.
Je kent het type wel.
Met hun ongelofelijk decadente huizen.
Een auto voor elke dag van de week.
Een joggingpak voor elke dag van de week.
Ik zeg het gewoon.
Veel van hen komen over als eikels.
RIJKE EIKELS
Eikels die piramidefraude plegen en je spaargeld stelen.
Madoff, wie is je advocaat?
'Neem geen politieke gevangen en anders waterboard je ze'
en 'schiet een vriend in zijn gezicht'-eikels.
'Hoe verdient iemand aan YouTube-video's
'veertien miljoen per jaar?'-eikels.
Bla, bla, meer spullen.
Het punt is, ik heb veel spullen gekocht. Ook deze Rolex.
RODRIGUEZ GEBRUIKTE DOPING
Prestatieverhogende,
'we moeten winnaars minder serieus nemen'-eikels.
Hoe vaak moet ik het zeggen?
Ik heb nooit doping gebruikt.
Zelfs 'zonder respect voor de Wu-Tang Clan, Pharma-Bro'-eikels.
Waarom passen veel geld hebben
en iedereen willen belazeren om meer te krijgen
zo goed bij elkaar?
Is er een verband tussen 'rijk zijn' en 'een eikel zijn'?
Als we toch vragen stellen,
hoe vaak kan ik 'eikel' zeggen in een serie over de economie?
Het antwoord kan je verbazen.
Of je het leuk vindt of niet, we zijn allemaal verbonden door geld.
Ik ben Kal Penn en ik verken dit grote beest
dat de wereldeconomie heet.
Als ik de hele aflevering een stereotype onder de loep ga nemen,
is het handig om een voorbeeld te hebben.
We hebben de wereld afgezocht naar een perfect exemplaar.
Hij heet Justin.
WEET JE NIET WIE IK BEN?
IK BEN JUSTIN ROSS LEE
Justin Ross Lee is een Amerikaanse ondernemer
wiens passie het is om zijn eikel-persona in te zetten
om in de eerste klas de wereld rond te reizen
en daarover op te scheppen op Instagram.
We spreken af voor een pedicure in zijn lievelingsresort.
Hij is, kortweg, echt een eikel.
-Proost. -Wacht, nee.
We zeggen geen 'proost' in Thailand.
In New York zou ik 'L'chaim' zeggen, maar hier zeggen we 'Chokh dī khrab'.
Ik weet wat je gaat zeggen.
Ik zeg niks, behalve dat ik je niet vertrouw.
Oké, ik speel mee.
Het is onduidelijk hoeveel geld Justin heeft,
maar zich gedragen als een rijke eikel is de spil van zijn bedrijf.
Het is niet alleen een klootzak zijn, al helpt dat wel.
Zijn bedrijf heet Pretentious Pocket.
Het verkoopt pochetten met namen als 'De Madoff' en 'De Bateman'
aan klanten die Justin zien en zeggen:
'Ik wil er ook uitzien als de pestkop in een John Hughes-film.'
We maken de beste pochetten ter wereld. Ze zijn gemaakt van 'Fuck You'-zijde.
100% 'FUCK YOU'-ZIJDE
Mensen over de hele wereld kopen mijn product.
Waarom kopen ze mijn product?
-Dat weet ik niet. -Om op te vallen.
Om pretentieus en onuitstaanbaar te zijn.
In de wereldeconomie van 2018 en 2019
moet je markant zijn en je er niet voor verontschuldigen.
Als 49 procent van de mensen van je houdt en 51 procent je haat,
zolang mensen het maar over je hebben, doe je iets goed.
Je moet brutaal en onuitstaanbaar zijn
om op te vallen en de beste te worden.
Ja.
Als je in logistiek of verzending zit,
moet je FedEx zijn.
Als je condooms verkoopt, moet je Trojan zijn.
Tenzij je die indruk hebt gewekt, heb je gefaald,
wat je ook doet.
-Jij, bijvoorbeeld, Kal Penn... -Ja.
Als iemand aan White Castle denkt en dan niet aan Kal Penn denkt,
heb je gefaald als acteur.
Dat is het.
Als ik nu bekend ben door een film van 12 jaar geleden,
doe ik iets verkeerd, toch?
Je moet in hun achterhoofd zijn.
Ik snap het.
Ik zeg niet dat ik het niet snap. Ik zeg...
Wat maakt sommige mensen succesvol en waarom?
Schaamteloosheid.
Eerlijk gezegd moet je een klootzak zijn.
De oprichters van Uber moesten beseffen
dat ze taxichauffeurs woedend zouden maken.
Maar anderzijds, in 2018 werkt een taxi roepen niet meer.
Kijk wat Airbnb de hotelsector heeft aangedaan.
Deze eikel heeft een punt.
Als je wint in de zakenwereld, verliest een ander.
Uber heeft iedereen gered van een boete voor rijden onder invloed.
Deze meiden zijn gek.
Maar ook duizenden taxichauffeurs hun inkomen ontnomen.
Airbnb is een geweldige manier om geld te verdienen
door onbekenden te laten losgaan zoals Led Zeppelin in een hotelkamer.
Toen Mark en Star King hun huis in liepen
na het te hadden verhuurd, waren ze gechoqueerd.
Er zat mayonaise op de meubels en overal barbecuesaus.
Er zat kippenvlees in mijn schoenen.
Je kunt de schade niet wegwassen
die Airbnb de hotelsector heeft aangedaan.
AIRBNB GROTERE DREIGING VOOR HOTELS
Je moet je aanpassen, meedoen of sterven.
Als je geweten opspeelt
bij waar je goed in bent,
omdat je je schuldig voelt,
ben je een fossiel.
-Oké. -Kal.
Ik wil mijn hand terug.
-Hoe zacht is dat? -Dank je.
Dit is geweldig.
Volg me op Instagram.
Geweldig.
Word ik nu getagd op Instagram naast deze foto's?
Ik ben dankbaar voor mijn eikel.
Hij helpt me een eikel te zijn.
Terwijl mijn feed er meestal zo uitziet.
Volgens Justin liggen op het pad naar persoonlijk succes
de lichamen van je concurrentie.
Er is een woord voor mensen zonder empathie.
Psychopaat.
Denk je bij psychopaten aan hem
of aan hem?
Zo meer over hem.
Auteur Jon Ronson heeft het boek geschreven
over het verband tussen psychopaten en het bedrijfsleven.
Ik ontmoet hem in een chique pakkenzaak.
Volgens hem is dat de natuurlijke habitat van de psychopaat.
Kom je om een pak te passen?
Ik hoor dat psychopaten dat doen.
-Dit is wat... -Ik kom het uitzoeken.
Er zijn enkele rare dingen
aan mensen die hoog scoren op de checklist.
Eentje is dat ze graag pakken dragen.
Echt goede, chique pakken.
AUTEUR 'DE PSYCHOPATENTEST'
Wil je mijn lichaam opmeten?
Mijn eerste vraag is...
KLEERMAKER
(PAKKEN KOSTEN $4000)
...of je een pak wilt dat past bij het profiel
-van Jons ideale psychopaat? -Jazeker.
Ik heb een paar ideeën.
Zeker. Laat me een psychopatenpak zien.
We zouden de voering van dit colbert kunnen gebruiken.
Wat?
-Moet je zien. -Wat?
-Die zijn roofzuchtig. -Ja.
Geweldig.
Roofdieren komen vaak terug.
Echte psychopaten houden van roofdieren,
omdat ze zichzelf als roofdieren zien.
Ze vernietigen de zwakkere wezens om zich heen.
Dat kan kloppen.
Kun je me vertellen welke kenmerken een psychopaat bezit?
Er is een checklist met 20 punten die is opgesteld door een klinisch psycholoog.
Hij heet Robert Hare.
Hij was gevangenispsycholoog in Canada in de jaren 70.
Heet hij Robert Hare?
-Ja. -Oké.
De checklist draait
om de subtiliteiten en nuances van psychopathisch gedrag.
PSYCHOPATENCHECKLIST
Oppervlakkige charme, pompeus,
gebrek aan wroeging, gebrek aan empathie.
Natuurlijk maakt een van die dingen je niet psychopathisch.
-Het is de verzameling. -Het cluster.
Ik wil met je praten, omdat een idee me nieuwsgierig maakt.
Worden eikels rijk?
Zijn alle rijke mensen eikels?
Als je goed bent in zakendoen, is er dan een verband
met een eikel of psychopaat zijn?
Het eerste wat ik zou zeggen,
is dat een psychopaat en een eikel niet precies hetzelfde zijn.
Psychopathie is een specifieke, klinische soort eikelachtig gedrag.
Maar Robert Hare
vond het jammer dat hij zoveel in gevangenissen zat.
Hij had meer in directiekamers moeten zijn.
Hij had namelijk berekend
dat als één procent van de bevolking psychopaat is,
dat getal stijgt naar vier procent onder CEO's en topmensen in het bedrijfsleven.
In de psychopatentest
portretteerde Ronson de voormalige CEO van Sunbeam, Al J. Dunlap,
die zoveel bezuinigde
dat men hem 'Kettingzaag Al' noemde.
Al ontsloeg mensen in duizendtallen
en zou zijn ex-vrouw hebben gezegd dat hij mensenvlees wilde proeven.
Hij ging niet naar de begrafenissen van zijn ouders
en verdiende miljoenen voor aandeelhouders.
Hij hield van junglepatronen.
Betekent dat, als je een eikel kunt zijn, je succesvol bent?
Als je een echte, hoog scorende psychopaat bent
en je geen empathie hebt, waar vul je dat gat dan mee?
Je vult het met meedogenloosheid.
De wil om te winnen, de behoefte
jezelf te zien als een roofdier.
Andermans zwaktes uitbuiten.
In de zakenwereld betekent winnen de top behalen.
Daarnaast belonen aandeelhouders en kapitalisme, op zijn meedogenloost,
psychopatentrekjes.
Het beloont meedogenloosheid.
Het beloont een gebrek aan empathie en wroeging,
oppervlakkige charme en pompeusheid.
Er schuilt waarheid in Robert Hares theorie
dat het waarschijnlijker is om een psychopaat
boven aan de geldladder te vinden dan onderaan.
Had hij er na al zijn onderzoek alleen spijt van
dat hij niet meer in directiekamers was geweest?
Door de invloed van de zakenwereld?
Een seriemoordenaar
gaat een eindige hoeveelheid levens verwoesten.
Maar een president of een CEO kan de maatschappij hervormen.
Als kapitalisme eikels beloont, is dat dan erg?
-Proost. -Proost, Kal.
Wie heeft dit stomme systeem bedacht en waarom staan we het toe?
Wie is Adam Smith?
Hij is een beroemde econoom. Hij is de bedenker van kapitalisme.
Ballonnen. Koop een ballon.
Ik wil een ballon.
Vijf dollar.
Dat lijkt me nogal veel voor een ballon.
Lijkt dat je veel voor een ballon?
Weet je? Niemand anders verkoopt ballonnen.
Graag of niet.
Prima.
Een ballonfijne dag.
-Eikel. -Sukkel.
Hij is kapot.
Geen geld terug.
Doorlopen.
Ballonnen te koop.
Vier dollar.
-Klootzak. -Alle mogelijke kleuren.
Vrolijk je dag op met een kleurrijke ballon.
Violet, moet je zien. Adam Smith gaat ons wreken.
Die eikel liet me te veel betalen uit hebzucht en eigenbelang.
Maar er is een andere eikel op de markt gekomen.
Ballonnen te koop. Vier dollar.
Nu heeft de klant de vrijheid om te kiezen.
Ik zie dat je van elegante dingen houdt.
Ballondieren te koop.
Prachtbeesten. $3,99.
Zie je dat? Dat is vernieuwing.
Is je ballon kapot?
Ik geef om mijn klanten.
Alsjeblieft.
Hij verloor geld door een slecht product te verkopen.
Daarom moest hij iets betrouwbaarders maken.
Gepersonaliseerde ballonnen.
Je gezicht op je ballon.
Waarom wil je op een ballon staan als je er een heleboel kunt dragen?
Lolly bij je aankoop.
Schminken.
Lokaal touw.
Conflictvrij helium.
Biologische lucht.
-Kwakzalver. -Sul.
-Leugenaar. -Schurk.
Nou, klootzakken.
Nu ze hebben geleerd om kwaliteit te leveren
en toch winst te maken,
heeft kapitalisme jullie een lesje geleerd.
Door dat lesje lopen we binnen.
We verdienen stapels geld.
Ik begin het te begrijpen.
Pardon?
Een kapitalistische structuur kanaliseert de macht van eikelenergie...
-Pardon? -Zo meteen.
...en kan ons helpen om betere goederen en diensten te krijgen.
Neem Thomas Edison.
In de strijd tegen George Westinghouse om elektriciteit aan te bieden,
elektrocuteerde hij een olifant in het openbaar.
Dat klinkt psychopathisch.
Toch zijn Edison-lampen nog steeds het summum van hipheid.
Pardon?
Of neem Henry Ford.
Een ijskoude, antisemitische klootzak.
Maar met zijn doel een T-model in elke garage te krijgen,
veranderde hij productie aan de lopende band radicaal
en verbeterde hij miljoenen levens in de eeuw daarna.
Mag ik een biertje...
Mag ik er nog één?
Ja, natuurlijk.
Hé, klojo.
Kan ik u helpen?
Misschien moeten we eikels zijn.
Je krijgt dingen voor elkaar.
Eikelgedrag.
Bijwerkingen: olifanten elektrocuteren,
je wandeling in een zelfmoordbos filmen,
een ambtenaar vergelijken met een aap,
rijden onder invloed,
je aftrekken in een plant,
de prijs opdrijven van medicijnen,
een telefoon naar een conciërge gooien.
Rijke eikels lijken een aparte soort.
Maar kan iedereen, zelfs een aardige jongen zoals ik, leren hoe dat moet?
Deze eikel zegt van wel.
Gary Vaynerchuk heeft zo'n $160 miljoen verdiend
door een van de eersten te zijn
die snapte dat men via internet drank wilde bestellen.
Ik ben op een eenpersoonsmissie
om de beste wijnclub in Amerika op te richten, misschien ter wereld.
Hij heeft ook een marketingbedrijf.
Overdonderd succes.
Een paar gesprekken met klanten.
Ik was supergefocust.
Niks glamoureus. Geen lezingen. Geen selfies op straat.
Gewoon het leven van een CEO. Klanten binnenhalen.
MIJN JACHT IS DE LIFESTYLE
Zijn 'geen excuses, geen grenzen'- zakelijke lessen
hebben hem volgers opgeleverd.
Dat nog niet iedereen @garyvee kent
Gary Vee is mijn Jezus
Er zijn ook andere reacties.
Ik haat gary vaynerchuk zo erg
Ik haat die gast
Ik wil de geheimen van zijn succes weten.
Dat ligt aan hen.
Als hij klaar is met het dicteren van dit bericht.
Zeg maar dat er niks te bepraten valt.
Ik doe het 100% niet.
Bel ze en zeg dat ik je in je gezicht keek
en 100,00 zei.
De kans dat ze me ertoe overtuigen,
is even groot als dat ik een Patriots-fan word.
Geef ze dat citaat.
Cool.
Zijn er mensen die je een klootzak vinden?
SERIE-ONDERNEMER
Vast. Ik vloek wel veel.
Voor veel mensen
ben ik een jongen uit Jersey, dus dan heb je veel...
Geen beledigingen nu.
Ik kom zelf uit Jersey.
Ik heb veel bravado en zelfvertrouwen,
ego dus.
Het antwoord is: natuurlijk.
Ik geniet ervan om ze aan mijn kant te krijgen
gedurende mijn leven.
De vraag is of je meedogenloos moet zijn in zaken
en of er karaktertrekken zijn
die achter het talent zitten om A: succes te hebben,
en B: rijk te worden.
-Voor mij is zakendoen een sport. -Oké.
Moet je meedogenloos zijn? Ja, soms.
Moet je soms iemand laten struikelen
in een belangrijke wedstrijd
om die mogelijkheid te vinden die je zoekt?
-Waarschijnlijk. -Ja.
In sport draait het om gewiekst en slim zijn, hè?
Daar kijkt men niet op neer.
In het bedrijfsleven gebeurt dat ook.
Scherpe ellebogen kunnen geen kwaad.
Dat ik een immigrant ben, niks had
en geweldige ouders had, heeft me ook echt geholpen.
Negentig procent van de ouders leert hun kinderen verdediging.
Ja.
Mijn ouders leerden me aanvallen.
Mijn omgeving leerde me aanvallen.
In mijn situatie waren er niet veel mogelijkheden.
Ik heb een rapport met allemaal onvoldoendes.
Ik moest wel aanvallen.
Daarom hou ik van ondernemen en zakendoen.
Een volbloed zakenman of -vrouw wil waarde.
Kapitalisme is geweldig.
Kom ervoor uit.
De mensen aan wie ik een hekel heb, hebben gewonnen in hun bedrijf
en worden dan zo oud dat ze moe worden
en hun geld gebruiken om het spel te manipuleren.
Geef me voorbeelden van mensen die dit doen.
Dat is klote.
De meeste oude, rijke mensen.
Als een Hall of Fame-speler
wordt gepasseerd door een slechte speler,
denkt hij of zij: tijd om te stoppen.
Maar in de zakenwereld proberen mensen, als ze moe zijn
en op hun jacht willen zitten,
hun geld te gebruiken om de regels aan te passen.
-Dat is de ultieme loserzet. -Oké.
Als je zo'n kapitalist bent,
geef je de waarde van het spel voorrang.
Magic Johnson, Kobe, Shaq
gaan niet naar de voorzitter en zeggen:
'Zij doen het fout.
'Laat me je geld geven.'
Dat doen veel zakenlui en daar word ik niet goed van.
Ik dacht dat Gary me zou leren hoe ik een eikel moest zijn.
Maar hij heeft een punt.
Goed gedaan.
Gewoon heel competitief.
Zagen jullie dat?
Dat was geweldig. Ik hoop dat jullie dat zagen.
Nu maak ik me zorgen over een nieuwe groep eikels.
Mensen die geld verdienen en de regels veranderen
om eerlijke concurrentie te voorkomen.
In de sportwereld noem je dat matchfixing.
Het is 7-0, dat iedereen het weet.
Maar is er een naam voor dat gedrag in de zakenwereld?
Het heet profiteergedrag.
Niet te verwarren met wat mijn huurbaas doet op een maandelijkse basis.
Volgens Adam Smith moet een functionerend systeem dit voorkomen.
Welkom bij Eikels. Hoeveel mensen?
Twee, alstublieft.
Ik geef jullie deze buzzer
en jullie tafel is klaar over twee tot vier uur.
Laat maar. We hebben nogal haast.
We pakken wel lunch bij een foodtruck.
Hebben jullie het niet gehoord? Foodtrucks zijn verboden door de overheid.
Ze zijn onhygiënisch en slecht voor het milieu.
-Echt? -Nee. Maar dat zeggen we wel.
We willen gewoon geen concurrentie.
Onze eigenaar, Eikel, heeft gelobbyd om ze te verbieden.
We gaan gewoon naar Richard's.
Dat mag natuurlijk,
maar we hebben de restaurantketen Richard's gekocht
in een fusie.
We bezitten alle restaurants in een straal van 80 km.
Het is een monopolie.
Dan begin ik mijn eigen restaurant. Kom.
Geweldig idee, maar...
We kunnen de regels veranderen.
Als je je restaurant wilt beginnen,
moet je de koksschool hebben afgemaakt,
een kookwedstrijd op tv hebben gewonnen
en de Presidential Medal of Freedom hebben.
Absurde obstakels opwerpen.
Echt profiteergedrag, snap je wel?
We eten wel hier.
Ze werken hard om hun bedrijf te beschermen.
Dat doen ze vast ook met hun eten.
Niet echt.
We willen niet dat het eten niet goed is,
maar het is niet nodig.
We kijken even naar de zitplaatsen.
Voor $9 extra kunt u een tafel met extra ruimte kopen.
We hebben geen bijzondere zitplaatsen nodig.
We gaan wel aan een normale tafel zitten.
Maar aan de economytafels kunt u misschien niet bij elkaar zitten.
Samen zitten is niet een vernieuwing die wij hebben bedacht,
maar we hebben gemerkt dat mensen het fijn vinden,
dus we vragen er geld voor.
Bitch met profiteergedrag
Ik heb
Waar is het profiteergedrag?
Ik doe dat
ONDER KOSTPRIJS
Adam Smith had het veel over concurrentie in kapitalisme.
Maar wat gebeurt er met ons
als regels veranderende eikels de concurrentie oneerlijk maken?
Adam Smith is hartstikke dood,
dus ik moet het een andere Adam vragen.
Iemand die er niet voor terugschrikt om de vrije markt
in zijn koude, dode ogen te kijken.
De opperbaas van Planet Money.
De slechte klootzak bij NPR.
De vervelendste van Condé Nast.
Hij steelt je lunchgeld om te praten over fiduciair geld.
Hij is een producent van deze serie.
Hij schrijft voor The New Yorker, Adam Davidson.
Een maatstaf of profiteergedrag regeert in een sector is:
heb je er een hekel aan?
SCHRIJVER, THE NEW YORKER
Ben je boos op die sector?
Op welke sector ben je het boost?
Ik kan er zo twee bedenken.
Vliegtuigmaatschappijen en telefoonproviders.
-Vreselijk. -Twee goede voorbeelden.
Maar daar speelt concurrentie, dus waarom zijn ze zo slecht?
Ze hebben weinig concurrentie, maar doen aan profiteergedrag.
Onder de telefoonproviders was een veiling van bandbreedtes
en slechts enkele konden bandbreedte krijgen.
Jij en ik kunnen niet een telefoonprovider beginnen
en bandbreedte pakken.
Doordat maar een paar telefoonproviders bandbreedte hebben,
kunnen ze slechte service bieden?
-Ja. -Oké.
Als je ze belt, de wachttijden, de houding,
het is zo duidelijk.
-Ze vechten niet voor je klandizie. -Ja.
Vliegtuigmaatschappijen.
Dat is een extreem gereguleerde sector
en het kost veel om erbij te komen.
Je moet vliegtuigen en andere dingen betalen
en dan krijg je de controle over routes
en plekken op een vliegveld in handen.
Dus als je van A naar B wilt,
zijn er maar enkele slechte keuzes.
-Toch? -Ja.
Ze kunnen dingen van je eisen die ze niet zouden eisen
als er meer concurrentie was.
Dus de grootste eikels,
de mensen die de slechtste invloed hebben op onze maatschappij,
zijn de bedrijven die een essentieel goed in handen hebben
en anderen ervan weerhouden toegang te krijgen tot de sector
en met ze te concurreren.
Dat betekent dat er niet voldoende stimulans is
om betere producten en diensten te creëren om klanten te krijgen.
Op lange termijn is het voor iedereen schadelijk.
De Amerikaanse economie heeft een aantal sectoren met profiteergedrag.
Maar er zijn plekken waar profiteergedrag niet alleen toegestaan,
maar ook verplicht is.
Wat als een land profiteergedrag in de wet opnam?
VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN
In de afgelopen 30 jaar
is Dubai uitgegroeid van een kleine oliestaat
tot het glinsterende zakelijke centrum van de VAE.
Waar de realiteit wordt wat je verlangt
of kunt betalen.
Ik ontmoet Ibrahim Baloushi,
een van de weinige zakenmensen die met me wil praten.
Ibrahim verdient aan een reguliere wet
die beperkingen stelt aan buitenlands bezit in bedrijven.
Hier in Dubai maakt een klein gedeelte van de mensen
gebruik van dit profiteergedrag
om vreselijk rijk te worden.
Kun je vertellen wat je doet?
Ik richt bedrijven op.
Als iemand in Dubai zaken wil doen,
kunnen we hun visa, het proces,
de vergunning, het kantoor
en dergelijke regelen.
Als je een vergunning wilt,
heb je een lokale sponsor nodig.
Oké.
Iemand uit de VAE heeft een aandeel van 51%
en een buitenlander 49%.
Maar het is de buitenlander
toegestaan om het bedrijf te leiden.
Is het dus 51%, maar geen meerderheidsbelang?
Op papier wel,
maar de persoon uit de Emiraten
gebruikt de aandelen niet voor beleid.
Oké.
Hij krijgt alleen een sponsorpremie.
Hoeveel is dat jaarlijks?
Het kan 15.000, 20.000 of 25.000 dirham zijn. Dat is alles.
Dit is zo bedacht
door de overheid om de mensen hier te helpen,
om de economie te steunen
en geld voor ze te hebben.
Dit is een klein land met een goede economie
en ze hebben geld om voor hun eigen mensen te zorgen.
De mensen hier
treden vaak niet toe in een bedrijf, omdat ze het niet fijn vinden.
Ze krijgen hun premies.
Is dat een inkomen?
Kun je leven van de jaarlijkse premies
van een aantal bedrijven?
Ja.
Dus als je gewiekst bent en je wilt...
Sommigen zijn sponsor voor 60 of 70 bedrijven.
Stel je voor.
Als dat 20.000 per stuk is, hoeveel verdien ik dan?
Dat is 1,5 miljoen per jaar voor papieren ondertekenen. Dat is alles.
En je hoeft niet...
Niks te doen.
Kom op. Je hoeft niks te doen
en je krijgt geld.
Wat wil je nog meer?
Dat is cool.
Maar weet je wat niet cool is?
Dwangarbeid.
De verborgen slaven achter de stad
Zo, dat werd snel zwaar.
Hetzelfde werk, minder geld
Ik heb het over een ander soort profiteergedrag.
Naast de 51/49-regel
ontneemt het land huur van een gekluisterd publiek
van ruim acht miljoen migrantenarbeiders.
Geen paradijs voor migranten
Rechts zie je City Center,
een van de winkelcentra in Dubai.
We hebben meer dan 80 winkelcentra in Dubai.
Daarom heet het 'Do Buy'.
CHAUFFEUR
Mohammad Yaqoob, die men Yaqoob noemt,
is chauffeur hier en kent alle bezienswaardigheden.
Dit is de goudmarkt.
Er zijn meer dan 300 winkels voor goud,
gedroogd fruit, chocola en dadels.
Het is een open markt.
Je kunt er afdingen.
Sommigen houden van afdingen.
Hij is ook het slachtoffer geweest van Dubais profiteergedrag.
Dit is mijn huis.
Ik woon er met vrienden.
Welkom.
Bedankt.
Wat een grote ventilator.
Dat is omdat hier tien mensen wonen.
Dit is mijn bed.
-Mooi. -Ja.
Wie snurkt het hardst?
Die daar.
Niemand kan zich zijn eigen kamer veroorloven,
omdat één kamer 6000 dirham kost.
Wauw.
Dat is ongeveer $2000.
De woonlasten zijn hoog.
Twaalf jaar geleden vertrok Yaqoob uit Pakistan naar Dubai,
gelokt door de belofte van een chauffeursfunctie.
Terwijl zijn huisgenoot kookt, vertelt Yaqoob over de obstakels
om een inkomen te genereren.
Toen je hier kwam,
had je toen een toeristenvisum?
Nee, ik had een visum via het taxibedrijf.
De tussenpersoon in Pakistan
beloofde dat ik vrachtwagenchauffeur werd,
omdat ik dat was in Pakistan.
Oké.
Die chauffeurs worden goed betaald.
Zo'n 7000 à 8000 dirham per maand.
Wauw.
Maar toen ik hier kwam, was het een taxibedrijf.
Ik zei: 'Sorry, ik werk niet als taxichauffeur.'
Hij zei: 'Je hebt geen andere keus.
'Anders moet je terug.'
Had je een andere baan kunnen vinden?
Nee, dat kunnen we niet,
omdat je met dit visum alleen voor hen kunt werken.
Ik kan nergens anders werken.
Ik moet drie jaar afmaken.
Als ik voor die drie jaar vertrek,
zeggen ze alles op en zetten ze me uit het land.
Ja.
Het klinkt alsof je werd gedwongen voor dat taxibedrijf te werken.
Ja.
Omdat je geen geld had om weg te gaan.
Heb je een vergunning om in de taxi te rijden?
Was die vergunning duur?
In Dubai hebben ze 10.000 tot 20.000 dirham betaald voor de vergunning.
Dat is $5000.
Ja.
Ik had toen maar 11 dirham in mijn zak.
Een van mijn vrienden gaf me geld.
Ik betaalde voor mijn vergunning en kreeg hem.
Interessant. Oké.
Ik heb drie jaar voor het taxibedrijf gewerkt
en daarna begon ik voor mezelf. Ik heb een eigen bedrijf.
Ik heb een kleine auto gekocht.
God heeft me ook twee bussen gegeven.
Ik heb twee mensen in dienst.
Mooi.
Er was vast een moment dat je zei:
'Nu ben ik klaar met de taxiwereld
'en word ik weer vrachtwagenchauffeur.'
Maar dat deed je niet. Je zette een bedrijf op. Waarom?
Mijn vader zei me altijd:
'Zoon, begin een bedrijf.
'Werk niet als dienaar.
'En bedel niet.
'Als je wilt bedelen, bedel je bij Allah, God.
'Doe zaken.'
Vaders, hè?
-Ouders, als ze zeggen... -Precies.
Yaqoobs harde werken maakt hem tot een succesverhaal.
Maar hij krijgt weer last van het profiteergedrag.
Hij wil zijn bedrijf uitbreiden
en daarom moet hij een 51/49-partnerschap aangaan
met een Emiraat.
Zo subsidieert hij een rijke eikel die vast een jetski heeft.
Ik ontmoet econoom Raimundo Soto.
ECONOOM
Hij heeft Dubai geadviseerd over de economie.
Als buitenstaander die er vroeger middenin stond,
heeft hij de unieke positie om over het systeem te praten
dat rijke eikels helpt rijk te blijven
en de arme arbeiders uitbuit.
Het volgende station is World Trade Centre.
Wat de chauffeur die ik ontmoette, overkwam,
zijn dat mensenrechtenkwesties
of hoort het bij het profiteergedrag?
Het zijn natuurlijk mensenrechtenkwesties.
Maar je chauffeur die uit Pakistan kwam
met de belofte dat hij vrachtwagenchauffeur zou worden
en beter zou worden betaald
dan een taxichauffeur,
dat kan de tussenpersoon
of de sponsor uitbuiten.
Hoe?
Stel dat de arbeider jou
honderd dirham per uur waard is
en je hem 50 betaalt
en de rest zelf houdt.
Dat kun je doen, omdat de arbeider niet
naar een ander bedrijf kan om meer geld te verdienen.
Dat is de uitbuiting.
Dus wat betreft uitbuiting,
wat zijn de moeilijkheden?
Is het zo simpel als:
het is of goed of slecht voor de economie,
of is het ingewikkelder?
Wat er gebeurt als je iemand uitbuit
en je krijgt al aardig wat geld,
is dat er weinig stimulans is
om efficiënter te worden.
De stimulans is om het geld te houden
en mensen uit te buiten.
Zo komt een economie vast te zitten,
want waarom zou je
efficiënter willen worden
als je al rijker wordt?
Gezien de problemen van het uitbuiten,
hoe kan de economie het dan zo goed doen?
Hoe kan er nog groei zijn?
Als je kijkt naar de groei in Dubai
en de Emiraten
in de afgelopen 25 jaar,
ging het heel snel in het begin,
maar begint het nu te verminderen.
Wat je hier ziet, is de bouw,
toerisme, financiële dienstverlening, wat logistiek
en de haven en zo.
Maar als je naar de export van Dubai kijkt,
zie je geen productie.
Je ziet geen nijverheid.
Er is geen innovatie,
geen nieuwe initiatieven, nieuwe producten
en processen.
Waarom zou ik creatief zijn als ik geld krijg
uit de 51/49-constructie of door migranten in dienst te nemen?
Dubai werd snel welvarend,
maar het profiteergedrag op grote schaal
heeft een kleine groep intens rijk gemaakt
en bijgedragen aan een vermindering van de groei.
In 2018 heeft de staat het signaal gegeven
veranderingen te willen aanbrengen in de 51/49-wet,
omdat ze beseften dat een economie die rust op eikelig gedrag,
op zand is gebouwd.
Er moet een betere manier zijn.
CALIFORNIË
Wederom hebben we de wereld afgezocht
naar een lichtpuntje in een universum van rijke eikels.
Een competitieve, maar altruïstische en empathische,
symbiotische, verlichte eikel
naar wie we kunnen opkijken.
Ja, we zetten de grap tot het einde door.
Doc Johnson in Noord-Hollywood
is een van de beste producenten van seksspeeltjes.
Maar hun bedrijf werd overschaduwd door iets anders.
Hun keiharde reputatie dat het een fijne werkplek was.
UITVOEREND DIRECTEUR
Chad Braverman lijkt een gewone jongen,
maar hij is geweldig met boeken.
Als uitvoerend directeur maakte hij van het dildobedrijf van zijn familie
een miljoenenbedrijf
door ruim 75.000 seksspeeltjes per week te verkopen.
Alles wat je ziet, is de productie die we doen.
Je ziet zulke dingen.
Is dat klaar?
Het moet nog ingepakt worden, maar die vorm heb ik gemaakt.
Chad zegt zijn succes te danken aan enkele basisprincipes
die Adam Smith zouden doen blozen van bewondering.
Kijk, productie aan de lopende band, net als Henry Ford.
Welke andere kapitalistische motieven kan ik vinden?
Zijn dit buttplugs?
Dat zijn masturbators.
Dit was ze aan het maken.
Dat is alles.
Je hebt de lippen, de tong
en hier gaat een kogel doorheen, zodat het vibreert.
Kom op, zeg.
TOEGEWIJD AAN INNOVATIE
Een van de dingen waar Doc Johnson bekend om staat,
is pornosterren navormen.
We hebben de grootste namen in de sector nagemaakt.
Belladonna, Sasha Grey, Jenna Jameson.
Geef je ze een eenmalig honorarium?
Krijgen ze royalty's?
De meeste deals zijn gebaseerd op royalty's.
Je hebt een soort partnerschap.
Ze worden betaald voor elk verkochte item.
Daardoor blijven ze betrokken bij het product.
GEMEENSCHAPPELIJK ZELFBELANG
Zijn er mensen die niet bekend zijn uit de porno-industrie,
die je ook een mal geven?
Ja, we hebben een product
dat is gemaakt naar een meneer,
niet een pornoster, maar...
Hij had een enorme piemel.
Niet per se enorm.
-Hij was mooi. -Hij was knap.
Soms zijn ze gewoon knap.
Ja.
Het product zit nog in onze catalogus.
UITSTEKENDE PRODUCTEN
Het bestaat al 30 jaar
en het verkoopt enorm goed.
-Let op de grap. -Zeker.
Dit is Anjani.
Ze is gespecialiseerd in werken met klei.
We maken menselijke huid na.
Anjani werkt al 20 jaar bij ons.
Hoe is het om voor hem te werken?
Chad is altijd eerlijk.
Hij behandelt me als een vriend.
Als ik hier al 20 jaar ben, zal er wel iets goed zijn.
INVESTEREN IN PERSONEEL
Kun je vertellen wat jullie winst is?
Ik kan je vertellen dat de sector
zo'n miljard dollar denkt te verdienen dit jaar.
Er zijn mensen die de sector innoveren op interessante manieren.
Je moet concurrentie hebben om jezelf te heruitvinden.
EERLIJKE CONCURRENTIE STIMULEREN
Jullie doen het goed.
Jullie verdienen prima.
Heeft eikelig gedrag
te maken met geld verdienen en goed zijn in het bedrijfsleven?
De rijke mensen die ik heb ontmoet,
hebben zelfvertrouwen of extreem veel zelfvertrouwen.
Sommigen van hen zijn zeker eikels.
Maar er is een verschil.
Wat maakt jou anders?
Ik maak graag eikels, maar ik ben er geen.
Ik wil mensen eerlijk behandelen.
Het is goed om te weten
dat er rijke non-eikels zoals Chad zijn.
Hij is niet de enige.
Er zijn veel mensen die geen eikels lijken te zijn,
maar kapitalisme laten werken voor hun eigen inkomsten
en het algemene belang.
Terug naar de oorspronkelijke vraag.
Is er een verband tussen rijk zijn en een eikel zijn?
Het antwoord is ja.
Een eikel zijn kan je helpen rijk te worden
en dat kan zelfs anderen helpen.
Maar als het op innovatie aankomt, moet je motto zijn:
'Opstoken, niet wurgen.'
Want als je zo'n soort eikel bent
die het systeem creëert waardoor je bovenaan blijft
en anderen niet toestaat te groeien,
ben je een klootzak.
En dat, dames en heren, is 40 keer dat ik 'eikel' zei.
Maak er 41 van.
Is de soep lekker?
Mogen we lepels?
Lepels zijn premiumbestek.
Nee, ik ga niet betalen voor een lepel.
Ik ga de soep drinken.
Mag ik een servetje?