Họ cố làm nó trông như tôi vừa giết người một cách lạnh lùng.
Chuyện đâu phải như vậy. Tôi là nạn nhân của một tội ác do thù ghét.
MỖI NĂM CÓ HƠN 12.000 TỘI ÁC DO THÙ GHÉT ĐƯỢC THỰC HIỆN Ở NƯỚC MỸ
NGƯỜI MỸ BẢN ĐỊA CÓ NGUY CƠ TRỞ THÀNH NẠN NHÂN THÙ GHÉT CAO GẤP HAI LẦN
SO VỚI CÁC CÔNG DÂN MỸ KHÁC
Tôi đau xót khi biết cậu ấy đã chết.
Cậu ấy là người anh em thổ dân châu Mỹ, hiểu chứ?
Ý tôi là, nó giống như giết em ruột tôi. Tôi cảm thấy như thế.
ĐÂY LÀ CÂU CHUYỆN VỀ TÙ NHÂN SỐ 3015941
Tôi nghĩ ta đều có thể trở nên nguy hiểm.
Họ nói: "Mày là đồ quái vật".
Tôi không ngồi đây và nói mình vô tội.
Tôi vừa giết người một cách lạnh lùng.
TÔI LÀ KẺ SÁT NHÂN
HẬU QUẢ TÀN KHỐC
TRANG TRẠI CỦA NHÀ TÙ BANG MONTANA
NĂM 2013, MAKUEEYAPEE WHITFORD BỊ BUỘC TỘI CỐ Ý GIẾT NGƯỜI
SAU KHI ĐÂM CHẾT JOHN PIERRE, JR.
Tôi sinh ra ở Montana.
Năm 1980. Ngày 13 tháng 11 năm 1980.
Họ cho tôi vào hộp bìa cứng và đưa về Biệt khu thổ dân châu Mỹ Blackfeet
vì bọn tôi không có đủ tiền để mua ghế trẻ em hay gì cả. Hiểu ý tôi chứ?
Ai cũng nghĩ nước Mỹ là một nơi giàu có.
Nhưng họ không hiểu rằng các Biệt khu thổ dân châu Mỹ
chẳng khác gì thế giới thứ ba.
Ông tôi là tộc trưởng Running Crane,
tộc trưởng cuối cùng của Bộ lạc Thổ dân châu Mỹ Blackfeet.
Bố tôi là thổ dân châu Mỹ thuần chủng.
Tôi lớn lên với một di sản như vậy.
Họ ngoại tôi đều là người da trắng.
Thời thơ ấu của tôi có nhiều thăng trầm. Phải.
BỐ MẸ CỦA WHITFORD LY THÂN KHI ANH TA CHƯA ĐẦY MỘT TUỔI
ANH TA ĐƯỢC MẸ NUÔI DƯỠNG
VÀ GIÀNH PHẦN LỚN TUỔI THƠ CÁCH XA CÁC BIỆT KHU NGƯỜI MỸ BẢN ĐỊA
Mẹ tôi có bảy đứa con từ những người cha khác nhau.
Bà di chuyển khắp nơi.
Tôi đã ở Montana, Idaho,
Washington, California, Oregon, khắp vùng Tây Bắc.
Thời gian hạnh phúc nhất đời tôi là khi tôi khoảng tám tuổi,
và bọn tôi sống ở Idaho với bố dượng.
Ông ấy sống ở nông trại.
Tôi hay đi làm hàng rào với ông ấy và mọi thứ.
Bọn tôi đuổi sói đồng cỏ.
Nhưng ông ấy bắt đầu đánh đập mẹ tôi, và đó là lý do mà sau này bà bỏ đi.
Tôi không phiêu lưu cùng mẹ nữa và chuyển đến sống cùng các chú tôi.
NHỮNG NĂM ĐẦU THỜI THIẾU NIÊN, WHITFORD CHUYỂN ĐẾN TACOMA, WASHINGTON
ĐỂ SỐNG VỚI HỌ HÀNG BÊN NỘI
Khá ghê gớm.
Với tỷ lệ giết người cao nhất, phía Đông Tacoma là khu vực tệ nhất Washington.
Ở đó ngập tràn bạo lực băng đảng.
Tôi nghĩ mình là một phần của lối sống tội phạm đó.
Các chú tôi làm việc toàn thời gian, và họ chẳng quan tâm tôi đi đâu, làm gì.
Khi thức dậy, tôi sẽ đi từ nhà này đến nhà khác,
và ừ, tôi chỉ toàn làm những việc phi pháp.
BƯỚC SANG TUỔI 18, WHITFORD NHẬN MỘT MÓN TIỀN TỪ BỘ LẠC BLACKFOOT
Tôi có tiền trưởng thành, nên đã mua xe và mọi thứ.
Và tôi bắt đầu tiêu tiền
vào rượu chè, ma túy, gì cũng được, lúc nào cũng tiệc tùng.
Và,
tôi hết sạch tiền.
Và... Bạn biết đấy, tôi không biết phải làm gì khác.
Nên tôi đi cướp một khách sạn.
Và chuyện cũng khá buồn cười.
Lần đó, tôi chẳng cướp được gì.
Đó là một bà già. Và tôi quyết định: "Mình sẽ không cướp của bà ấy".
Mà lúc đó tôi đã đi vào, lấy súng ra và
chĩa vào bà ấy. Khi nhìn bà ấy, tôi nghĩ: "Mình sẽ không làm thế".
WHITFORD BỎ CHẠY KHỎI KHÁCH SẠN,
NHƯNG BỊ CẢNH SÁT ĐUỔI THEO VÀ BẮT GIỮ SAU MỘT CUỘC TRUY ĐUỔI BẰNG XE HƠI
Cuối cùng tôi nhận án cướp cấp độ một, ba án hành hung cấp độ hai,
cướp của cảnh sát, và sở hữu vũ khí gây chết người,
vì ba án hành hung cấp độ hai là dành cho
việc lái xe ra ngoài đường.
THÁNG 12 NĂM 1998, WHITFORD BỊ KẾT ÁN 10 NĂM TÙ
KHI ĐÓ ANH TA 18 TUỔI
Bố tôi nói: "Khi ở tù, hãy coi đó là trải nghiệm đại học".
Và tôi đã làm như thế. Tôi học rất chăm chỉ.
Khi đó tôi cũng không được học hành gì
vì tôi đã bỏ học vào khoảng lớp bảy.
Nhưng tôi đã đọc rất nhiều sách.
Đó là lý do tôi viết rất tốt.
SAU KHI NHẬN ÁN TÙ ĐƯỢC SÁU THÁNG, WHITFORD ĐÃ CÓ CHỨNG CHỈ GED
ANH TA CŨNG THAM GIA MỘT NHÓM TÙ NHÂN MỸ BẢN ĐỊA,
LẦN ĐẦU TÌM VỀ VỚI DI SẢN CỦA TỔ TIÊN MÌNH
Khi vào tù, tôi là đứa trẻ nhất trên sân.
Các anh em thấy thế và bắt đầu đào tạo tôi
về lối sống truyền thống của bọn tôi.
Nó có tên là Người da đỏ của mọi bộ lạc.
Chỉ có lòng tự hào của người Bản địa.
Một trong những việc đầu tiên họ làm là giao cho tôi việc bê trống.
Vì đó là nhịp điệu của bọn tôi.
Tôi đã tìm thấy tôi.
NĂM 28 TUỔI, SAU KHI Ở TÙ 10 NĂM, WHITFORD ĐƯỢC TRẢ TỰ DO
ANH TA QUYẾT ĐỊNH Ở LẠI BIỆT KHU THỔ DÂN CHÂU MỸ BLACKFEET Ở MONTANA
Từ lúc đó trở đi,
lần đầu tôi biết sống tử tế.
Trong hai tháng sau khi ra tù, tôi đã gặp mẹ của con tôi, bọn tôi hợp ngay lập tức.
Một tháng sau đó, cô ấy mang thai con trai tôi.
Và con gái tôi được sinh ra mười tháng sau khi con trai tôi ra đời.
Tôi rất vui. Các con tôi là niềm tự hào và niềm vui của tôi.
Tôi học đại học toàn thời gian,
và bắt đầu có kết quả tốt. Điểm trung bình của tôi là 4.0.
Tôi ở trong danh sách tuyên dương của Cao đẳng Cộng đồng Blackfeet.
Tôi muốn có bằng tiến sĩ về Mỹ bản địa học và luật pháp Mỹ bản địa.
Cụ thể là về quyền hiệp ước và quyền sòng bạc.
THAM VỌNG CỦA WHITFORD LÀ VẬN ĐỘNG
CHO QUYỀN CỦA NGƯỜI MỸ BẢN ĐỊA Ở TẤT CẢ CÁC BỘ LẠC
CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI BỘ LẠC BLACKFEET
Cách sống của tôi là của thổ dân châu Mỹ Blackfeet.
Nhưng tôi cũng tin vào sự đoàn kết giữa mọi người.
Tôi biết nhiều bài hát của các bộ lạc. Tôi sẽ hát bài của mọi người.
Trong khi một số người chỉ nghĩ về sự đối đầu của các bộ lạc,
bộ lạc này với bộ lạc kia.
Bọn tôi nên thống nhất thay vì mất đoàn kết.
Và chủ nghĩa bộ tộc,
đó gần như là điều đã xảy ra trong vụ giết người này.
WHITFORD CÓ MỘT NGƯỜI BẠN THÂN TỪ BIỆT KHU BLACKFEET,
NGƯỜI NÀY ĐÃ KẾT HÔN VỚI MỘT PHỤ NỮ TỪ BỘ LẠC SALISH
Bạn tôi, Adrian After Buffalo,
cậu ấy và vợ đang có vấn đề,
và cậu ấy muốn quay lại với vợ.
Khi đó cô ấy ở Polson, Montana.
Cậu ấy tìm người đưa đi. Tôi nói: "Tôi có thể đưa cậu tới Polson
để tìm vợ và các con".
Nên bọn tôi lên đường tới đó.
POLSON NẰM Ở BIỆT KHU THỔ DÂN CHÂU MỸ FLATHEAD,
NƠI CÓ CÁC BỘ LẠC SALISH VÀ KOOTENAI
Bọn tôi thuê khách sạn.
Tôi đem theo 30 chai Budweiser.
Tôi nói với cậu ấy: "Cậu cứ lái xe, tôi sẽ ngồi chơi".
Bọn tôi đã làm thế.
Bọn tôi bắt đầu đi vòng quanh,
hết nơi này tới nơi khác.
Bọn tôi tìm ở vài quán bar.
MỞ CỬA
Ngay trước khi quán đóng cửa,
bọn tôi được mới tới một bữa tiệc tại gia.
Bọn tôi tới bữa tiệc, và tôi nói:
"Chà, ta hãy tới đó, mở cốp xe lên và nghe nhạc".
Tôi thấy rất vui.
Nhưng ở trong nhà, bữa tiệc còn sôi động hơn bên ngoài.
Nên tôi quyết định: "Chà, có lẽ tôi sẽ vào trong".
Khi vào đó, tôi cố đùa giỡn để không khí thoải mái.
Tôi nói: "Này, dân Blackfeet đâu hết rồi?" Và tôi trông như thế này,
vì rõ ràng đây là Biệt khu thổ dân châu Mỹ Flathead chứ không phải Blackfeet.
Tôi muốn nó là một trò đùa vui nhộn để giới thiệu bản thân với nhóm này.
Một cậu nào đó đứng cạnh tôi
nhìn tôi và nói: "Chết tiệt, mấy thằng khốn vẫn thường bị
đấm cho nhừ xương vì nói cái giọng đó ở quanh đây".
Những người này có vấn đề gì đó về
sự đối đầu giữa các bộ lạc Blackfeet, Salish và Kootenai
từ những năm 1800.
Nhưng tôi không hề biết điều đó.
Tôi không biết giữa Salish và Kootenai có chuyện.
Và tôi bật ra: "Ôi".
Tôi đang ở trong một căn nhà và đứng cạnh một nhóm người
tôi không quen, vậy mà cậu nói định đấm tôi ư?
Theo quan điểm của tôi,
tôi còn chẳng nói
điều gì mang tính xúc phạm.
Và một điều nhà tù dạy tôi là không được tỏ ra sợ hãi.
Đừng tỏ ra sợ hãi, vì ngay khi bạn thể hiện sự sợ hãi,
chúng sẽ "úp" bạn.
Tôi thủ một con dao vì đó là vũ khí tự vệ hàng đầu
ở biệt khu.
Và tôi rút dao ra và nói: "Nghe này, anh bạn, nếu ai đó cố 'úp' tôi,
tôi sẽ tự vệ".
Một người khác quay lại và nói:
"Mày biết đấy, ở đây ai chẳng có dao".
Anh ta rút dao ra.
Dài thế này này. Đây chỉ là lưỡi dao.
Tôi nhìn họ và nói:
"Được rồi. Ta đều có dao. Mấy anh em bình tĩnh đi".
Rồi tôi quay lại và bước ra ngoài.
Và tôi hít một hơi sâu vì đã ra ngoài. Tôi nghĩ:
"Rồi, ở ngoài rồi.
Mình không sao".
Một cậu tên là John Pierre, Jr. bước ra từ bóng tối
và tới chỗ tôi như thể cậu ta định đánh tôi.
Cậu ta nói: "Ê, biết chứ? Salish, Kootenai có thù truyền kiếp với Blackfeet".
Tôi nói: "Thì kệ xác. Tôi chỉ tự hào là dân Bản địa.
Tôi mặc xác chuyện đó".
Cậu ta cứ nhìn tôi mãi.
Và tôi bắt đầu đi ra xe.
Rồi cả một nhóm người bước ra...
và vây quanh tôi.
John Pierre, Jr. lao đến chỗ tôi.
Đó là khi tôi ra tay
và đâm cậu ta.
SAU KHI ĐÂM JOHN PIERRE, JR.,
WHITFORD CÙNG BẠN MÌNH LÊN XE VÀ CHẠY TRỐN
Tôi chỉ đang tự vệ trước một tội ác do thù ghét.
Tôi chỉ đâm cậu ta một lần. Chỉ vậy thôi.
Tôi biết họ đều có dao.
Tôi cảm thấy họ sẽ "úp" tôi.
Sao họ lại nhắm vào tôi chứ?
Vì tôi là dân Blackfeet. Đó là tội ác do thù ghét.
Cuối cùng, đó là lý do.
CHỈ VÀI PHÚT SAU KHI WHITFORD CHẠY TRỐN, CẢNH SÁT ĐÃ CÓ MẶT Ở HIỆN TRƯỜNG
Khi đó tôi đang đi tuần tra.
Tôi cùng một sĩ quan khác được cử đến
vì có người phàn nàn về một bữa tiệc ồn ào.
Chỉ định tới bảo họ giảm tiếng ồn.
Khi còn cách địa chỉ đó khoảng hai hay ba khối nhà,
bọn tôi được báo rằng có người đã bị đâm.
CẢNH SÁT TRƯỞNG HẠT LAKE
Chính là nơi này.
Các nam thanh nữ tú đã chạy khỏi hiện trường bằng lối này,
chạy quanh xe bọn tôi.
Khi tôi đến gần hơn,
tôi thấy một nhóm người đứng xung quanh một cậu trai ngồi trên nền đất.
Đó là John Pierre.
Tôi biết cậu ấy và gia đình từ rất lâu rồi.
Và tôi bước tới hỏi John,
nhưng cậu ấy không phản hồi.
Tôi cho là cậu ấy đang bị sốc.
Lượng máu nhỏ rỉ ra áo cậu ấy
khiến tôi tin rằng cậu ấy bị chảy máu trong khá nặng.
Tôi nói chuyện với cậu ấy cho đến khi... Cậu ấy bất tỉnh.
Bọn tôi đặt cậu ấy nằm xuống, kiểm tra mạch,
rồi bắt đầu hô hấp nhân tạo.
JOHN PIERRE, JR. BỊ TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH CHỦ VÀ ĐỘNG MẠCH PHỔI
VÀ ĐÃ CHẾT SAU VÀI PHÚT
Ở TUỔI 26
Bọn tôi gặp nhiều chuyện tồi tệ,
nhưng luôn thật khó khăn khi
có người từ cộng đồng chết một cách vô nghĩa thế này. Nên...
NHÂN CHỨNG CUNG CẤP CHO CẢNH SÁT MÔ TẢ VỀ CHIẾC XE CỦA WHITFORD
VÀI GIỜ SAU VỤ VIỆC,
CHIẾC XE TẢI ĐƯỢC XÁC ĐỊNH ĐANG Ở GẦN MỘT NHÀ NGHỈ ĐỊA PHƯƠNG
GIỮ AN TOÀN
Bọn tôi bao vây nhà nghỉ.
Bọn tôi gõ cửa, và người ra mở cửa là anh Whitford.
Căn phòng khá lộn xộn.
Có rác trên sàn. Chăn cũng trên sàn.
Ban đầu, anh ta còn không nhận là đã có mặt ở bữa tiệc.
Rồi anh ta thú nhận là đã tới đó,
nhưng không thừa nhận đã tham gia ẩu đả.
Khi bọn tôi thẩm vấn ai đó và họ thay đổi câu chuyện,
hẳn họ đang cố che đậy gì đó.
Sao phải làm thế? Người bình thường đâu có gì để giấu.
Mà vài người vẫn chọn cách đó để cố tránh khỏi rắc rối.
Cảnh sát đến phòng tôi, và tôi cố bịa chuyện. Hiểu ý tôi chứ?
Tôi phải thừa nhận rằng tôi sợ đến nỗi không biết nói gì.
Một phần tuổi thơ của tôi là như thế. Đừng khai với cảnh sát. Đừng nói gì cả.
Hiểu chứ? Bọn tôi có sự ngờ vực sâu sắc với cảnh sát.
Cảnh sát Tacoma đã bắn chết chú David của tôi.
Bọn tôi không tin cảnh sát chút nào.
Chỉ vì có một người ở đâu đó
bị cơ quan thực thi pháp luật đối xử tồi tệ,
đó không thể là cái cớ để thiếu tin tưởng vào năng lực của bọn tôi ở đây.
Tôi nghĩ động cơ của anh ta là
nói dối để cố thoát khỏi
hậu quả từ hành động của mình vào đêm đó.
Tôi thấy anh ta chẳng có chút hối hận nào.
Anh ta không vui vì bị bắt
và không muốn chịu trách nhiệm cho những gì anh ta đã làm.
THÁNG 12 NĂM 2014, WHITFORD BỊ XÉT XỬ TỘI DANH CỐ Ý GIẾT NGƯỜI
Thực sự, bang đưa ra phiên bản sự kiện đó
là để tô vẽ Whitford như kẻ gây hấn duy nhất vào tối hôm đó.
Nhưng khái niệm đó không hợp lý.
Dù nó có hợp lý hay không,
ở bất kỳ cuộc tranh cãi hay đánh nhau nào,
luôn có hai người tham gia.
Chắc hẳn phải có sự tương tác nào đó.
Cá nhân tôi thấy phiên bản sự kiện của Mak đáng tin.
Tôi là Jennifer Streano, luật sư của Whitford tại phiên tòa.
NGÀY 22/12/2014, SAU PHIÊN XỬ DÀI 6 NGÀY,
MAKUEEYAPEE WHITFORD BỊ KẾT ÁN GIẾT NGƯỜI VÀ BỊ PHẠT TÙ 60 NĂM
Sau một phần tư thời hạn, bạn đủ điều kiện để xét ân xá.
Anh ta nhận án tù 60 năm,
nghĩa là anh ta nên được xét ân xá sau 15 năm.
Và thẩm phán đã đưa ra giới hạn ân xá 25 năm,
mức tương đương với một bản án 100 năm.
Đó là hậu quả tàn khốc.
Mọi nỗ lực làm lại của anh ta từ khi trưởng thành đã tan thành mây khói.
Mọi thứ sụp đổ vì một quyết định dài hai, ba giây.
Điều đó thật đau lòng.
Về mặt pháp lý, Mak đã phạm tội giết người.
Không nghi ngờ gì cả.
Tôi chắc chắn anh ta hối hận vì quyết định đó.
Một người đã mất đi, và đó là bi kịch lớn nhất.
Song luật cho phép bạn phạm tội giết người khi cảm thấy bị đe dọa tính mạng.
Và câu hỏi thực sự nằm ở đó.
Mak có quyết định chớp nhoáng đó vì bị đe dọa đến tính mạng,
hay vì anh ta giận dữ hoặc phòng thủ,
hay chỉ là anh ta phản ứng thái quá?
Hoàn toàn dễ hiểu khi Mak phản ứng
một cách bốc đồng trong những trường hợp như vậy.
Anh ta có một tuổi thơ khá vất vả,
và rõ ràng sự tổn thương đã góp phần tạo ra cách anh ta phản ứng vào đêm đó.
Đôi khi sự bạo lực gây sốc đến nỗi
nó làm lu mờ đi tất cả những điều tốt đẹp.
Sau khi Mak ra tù ở Washington,
nó thực sự đã chọn được một con đường tuyệt vời.
Nó đã làm mọi thứ có thể để ổn định cuộc sống...
CHỊ GÁI CỦA WHITFORD
...và thực sự cố gắng vận động cho người Bản địa.
Đó là điều rất quan trọng với nó. Một điều lớn lao.
Tôi thấy thật bi kịch khi mọi thứ đổ bể.
Nhưng tôi nghĩ, khi đó, Mak đã phản ứng
theo cách duy nhất mà nó biết.
Tên tôi là Amie, và tôi là chị gái của Makueeyapee.
Bố của Mak là người Blackfeet, còn bố tôi là người Cherokee.
Nhưng bọn tôi chung một mẹ.
Bà có xuất thân rất tệ, rất khó khăn.
Bà có con từ khi rất trẻ, ở tuổi 12. Khi sinh tôi, mẹ tôi mới 16 tuổi.
AMIE VÀ MẸ CỦA MAKUEEYAPEE
ĐÃ BỊ ÉP PHẢI GỬI AMIE ĐI LÀM CON NUÔI KHI CÔ ẤY MỚI HAI TUỔI
NAM OGDEN
Khi đó, chính phủ có thể can thiệp và đưa trẻ em đi,
việc đó hoàn toàn hợp pháp.
Việc đó khiến mẹ tôi tan vỡ
và không bao giờ có thể lành lại được.
Nó để lại một khoảng trống mà mẹ tôi không thể khỏa lấp.
Không có gì là ổn định hay bình thường cả.
Rõ ràng bà đã đưa ra nhiều quyết định tệ hại về đàn ông.
Rất nhiều rượu, ma túy,
nhiều sự lạm dụng thể xác và lời nói xúc phạm.
Mak lớn lên với điều đó.
Lần đầu tôi đối diện với bạo lực là năm tôi ba tuổi.
Có hai đứa trẻ sống đối diện nhà tôi,
bọn tôi vẫn thường chơi vầy bùn và này kia.
Thật khó khăn.
Thật khó để nói ra.
Cuối cùng, câu chuyện quay trở về với lão hàng xóm cạnh nhà tôi,
kẻ tôi đoán đã ngoại tình với mẹ tôi, và khi đó tôi không biết.
Bọn tôi qua đó. Mẹ nắm tay tôi và em gái, và trong nhà xảy ra cãi vã.
Cuối cùng lão ta bắn vào ngực vợ mình năm phát
bằng một khẩu .357 Magnum.
Bà ấy chết trên tay mẹ tôi.
Không nhớ lão đi đâu, nhưng cảnh sát lần ra được lão,
và cuối cùng lão đã bắn chết các con bằng một phát súng vào bụng,
rồi tự bắn vào đầu mình.
Lão ta tự bắn vào đầu.
Và...
Tôi chỉ biết ôm em gái tôi, che cho con bé và giữ nó lại. Và...
Tôi còn có thể kể về các vụ bạo lực khác. Mà cuộc đời tôi đã bắt đầu như thế.
Đó là một ký ức rất mạnh mẽ.
Tôi đồng cảm với đứa trẻ trong Mak, vì phải trải qua việc đó
chắc chắn là một điều ghê tởm.
Từ khi còn rất bé, nó đã đối mặt với thực tế
rằng những người này có thể giết nó.
Bạn biết đấy, tôi nghĩ đó là một bài học cuộc sống nó luôn ghi nhớ.
Tôi nghĩ chắc chắn đó là lý do cho
phản ứng rất bạo lực của nó
khi rơi vào tình huống mà nó cảm thấy bị đe dọa.
Ai đó cố làm hại bạn
và bạn nhớ ngay ra ký ức thời thơ ấu rồi tự bảo vệ mình.
Gia đình Pierre có quyền nổi giận với Mak.
John Pierre không hề đáng phải chết.
Nhưng tôi không nghĩ Mak cố ý giết cậu ấy.
Tôi nghĩ nó chỉ muốn lánh đi trước khi bị thương.
BIỆT KHU THỔ DÂN CHÂU MỸ FLATHEAD
Tuốt trong đó.
- Sao rồi? Ừ. Ném vào đó. - Đúng rồi!
Giỏi lắm. Rồi chôn nó. Sẵn sàng chưa? Làm đi.
GIA ĐÌNH CỦA JOHN PIERRE, JR. TỪ CHỐI THAM GIA PHIM TÀI LIỆU NÀY
Đẳng cấp lắm, anh bạn. Ừ.
MAGNUS HARLOW LÀ MỘT NGƯỜI BẠN CỦA JOHN PIERRE, JR.
VÀ ĐÃ CÓ MẶT Ở BỮA TIỆC VÀO ĐÊM CẬU ẤY CHẾT
Tôi tới bữa tiệc đó vào khoảng ba giờ sáng.
Mọi người đang tiệc tùng bên ngoài.
Ai cũng cười nói.
Khi vào nhà, tôi tình cờ gặp Whitford.
MAGNUS KHÔNG BIẾT WHITFORD
NHƯNG HỌ CÓ MỘT CUỘC TƯƠNG TÁC NGẮN
Khi đó Whitford hơi căng thẳng.
Biệt khu Blackfoot và biệt khu này...
BẠN CỦA JOHN PIERRE, JR.
...là hai thế giới...
hoàn toàn khác nhau.
Hai bộ lạc của bọn tôi có còn ngờ vực nhau không?
Có.
Bọn tôi bắt đầu nói chuyện, và anh ta nói: "Này, cậu quen hết đám ở đây chứ?"
Và tôi nói có. Tôi nói: "Ừ, tôi quen hết".
Không hiểu vì sao anh ta bỗng khựng lại,
và quyết định tâm sự với tôi rằng:
"Tôi cảm thấy bị đe dọa".
Kiểu như
bật công tắc vậy.
Anh ta nói...
Anh ta lấy một con dao gọt hoa quả ra khỏi túi,
và ở cán con dao có quấn băng dính hay băng trắng gì đó.
Và anh ta nói: "Thứ này dành cho bất kỳ thằng nào muốn
cho mồm đi xa và gây sự".
Và tôi nói:
"Cất nó đi!"
Tôi nói: "Ở đây toàn là bạn bè và người thân".
Tôi nói: "Ở đây anh em vui vẻ lắm".
Ai biết khi đó trong đầu anh ta nghĩ gì.
Đời anh ta có vẻ sóng gió.
KHÔNG LÂU SAU ĐÓ, MAGNUS VÀ WHITFORD ĐI RA NGOÀI
HỌ NHẬP BỌN VỚI BẠN CỦA WHITFORD, ADRIAN AFTER BUFFALO
VÀ JOHN PIERRE, JR.
Bọn tôi bắt đầu nói chuyện.
Và Whitford hay Adrian nói: "Piikani".
Tôi nhớ chuyện đó như một cú đấm vào mặt John.
Piikani là "anh em" trong tiếng Blackfeet.
Và John nói:
"Vậy anh là dân Blackfeet?"
Và anh ta nói: "Ừ". Rồi John nói: "Tôi là dân Kootenai".
Và Kootenai và Blackfeet là kẻ thù truyền kiếp suốt hàng trăm năm.
Tôi nghĩ John đã cố thể hiện sự thống trị đó.
"Đây là khu của tao, và,
nếu bọn mày giở trò thì bọn tao sẽ xử lý".
Và đánh nhau là chuyện thường. Đôi khi vẫn có người bị đánh.
Ý nghĩ đầu tiên của tôi là: "Đừng để nó đi xa hơn thế này".
Tôi nhớ tôi đã cố xoa dịu tình hình.
"Không, đó là chuyện hàng trăm năm trước. Thời thế đã thay đổi".
MAGNUS TIN RẰNG CĂNG THẲNG ĐÃ ĐƯỢC XOA DỊU VÀ ĐI VÀO BÊN TRONG
Tôi ở đó khoảng một phút rưỡi,
hai phút gì đó.
Bạn tôi chạy vào nhà và nói: "Họ đã đâm John.
Họ đã đâm John! Ra đây ngay!"
Nên tôi bỏ chạy ra ngoài.
Khi đó John đang nằm dưới đất.
Cậu ấy không có phản ứng gì.
Cậu ấy vẫn còn thở.
Và...
Bọn tôi chẳng thể làm được gì.
John tin vào nắm đấm.
Có lẽ cậu ấy chỉ muốn so tài võ thuật một chút.
Nhưng cậu ấy không đáng phải chết.
John là một người yêu gia đình.
Cậu ấy chăm sóc cho hai con trai.
Chúng là trung tâm của vũ trụ cậu ấy.
Lẽ ra cậu ấy vẫn ở đây. Cậu ấy phải được ở bên gia đình và người thân.
Và cậu ấy không thể.
Tôi nghĩ Whitford bị hoang tưởng.
Tôi gặp anh ta trong 15 phút, và anh ta đã cướp đi một người bạn,
người anh em, người cha, người chú của nhiều người.
Nên Whitford có ra sao tôi cũng mặc kệ.
TÒA ÁN HẠT LAKE
SAU KHI BỊ BẮT,
WHITFORD BỊ GIAM Ở NHÀ TÙ HẠT LAKE ĐỂ CHỜ XÉT XỬ
KHỐI NHÀ A
Tôi tin rằng trong đầu của Whitford, anh ta vẫn tin rằng mình không làm gì sai
và tất cả đều muốn bắt hoặc làm hại anh ta.
Và điều đó đã ăn sâu vào suy nghĩ của anh ta từ khi còn nhỏ.
KHU BIỆT GIAM 1
CHỈ HUY
Tôi là John Todd, một trong số các chỉ huy nhà tù
cho Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Lake ở Polson, Montana.
Tôi đã có kinh nghiệm lâu năm khi Whitford tới đây.
Whitford có thể trở nên bạo lực,
và thường như vậy.
Nếu không ưng ý, anh ta sẽ ngay lập tức trở nên bạo lực.
Bọn tôi không bao giờ biết
bọn tôi sẽ phải dùng vũ lực, lăn lộn trên sàn với anh ta hay anh ta sẽ hợp tác.
Tôi phải nói rằng anh ta là một kẻ bắt nạt.
Anh ta nhắm vào những ai nhỏ bé, yếu ớt hơn
và trêu chọc họ cho đến khi họ bùng nổ.
BUỒNG SUY NGHĨ
Rồi anh ta sẽ đánh họ, hoặc cố làm thế.
Và anh ta chẳng bao giờ nhận lỗi.
"Chà, tại họ. Họ bắt đầu trước. Là lỗi của họ".
Dù anh ta là người khơi mào và kích động.
TÒA ÁN HẠT LAKE
Anh ta luôn nói: "Tôi là dân Blackfeet.
Và bọn tôi đang ở trên biệt khu Salish và Kootenai".
Và anh ta ngay lập tức trở nên phòng vệ
với bất cứ ai.
Anh ta cố tình tin rằng anh ta bị áp bức và bắt nạt,
nên phản ứng của anh ta là chống trả.
Whitford là như vậy.
BỐN THÁNG SAU LẦN PHỎNG VẤN ĐẦU TIÊN,
MAKUEEYAPEE WHITFORD KHÔNG ĐƯỢC PHÉP THAM GIA LẦN PHỎNG VẤN THỨ HAI
ANH TA ĐÃ BỊ BIỆT GIAM DO VI PHẠM KỶ LUẬT
KHI LIÊN TỤC CÓ VẤN ĐỀ VỀ HÀNH VI
Whitford lập luận rằng anh ta là nạn nhân của tội ác do thù ghét.
Nhưng phiên bản sự kiện của anh ta không có cơ sở rõ ràng.
Tất cả các nhân chứng, tất cả các chứng cứ,
đều trái ngược với tuyên bố tự vệ của anh ta.
MẪU LÀM RIÊNG VÕ SĨ NHÀ NGHỀ CỦA LOUISVILLE
THẨM PHÁN JAMES MANLEY LÀ CHỦ TỌA PHIÊN TÒA XỬ WHITFORD
VÀ ĐÃ QUYẾT ĐỊNH BẢN ÁN CHO ANH TA
Trong lịch sử, Blackfeet và Salish từng có chiến tranh.
Nhưng đó là 170 năm trước.
Dù đôi khi vẫn có sự cạnh tranh hay căng thẳng,
trong thời gian đó, hai bên vẫn cưới và tương tác với nhau,
và có rất nhiều người Blackfeet đã đến đây
để học đại học và kiếm việc làm.
PHÒNG XỬ ÁN
Lập luận của Whitford rằng anh ta bị người Salish bao vây,
nên đó là một tội ác do thù ghét và anh ta phải tự vệ
là một lập luận không thuyết phục cho lắm.
Chẳng có lý do gì cho việc này cả.
Tôi đã kết án Whitford 60 năm tù
với thời gian thụ án tối thiểu 25 năm để được xét hoặc đủ điều kiện ân xá.
Tôi nghĩ đó là một bản án công bằng.
Hậu quả đối với John Pierre cũng khá nghiêm trọng mà.
Tôi nghĩ lẽ ra mình không nên bị kết án.
Lẽ ra tôi... Lẽ ra tôi phải được ra khỏi phòng xử đó.
Đây là tự vệ.
Họ không thích tôi nói về chuyện tôi là một người Blackfeet.
Đó là một tội ác do thù ghét vì gốc gác của tôi.
Họ là người của bộ lạc Kootenai,
và tôi thuộc bộ lạc Blackfeet.
PHIÊNTÒA.MP3
Đó là lý do thực sự.
Chà, thật đáng ngại khi nghe anh ta nói như thế,
vì anh ta nghĩ rằng mình không hề làm gì sai.
Hầu hết mọi người, cả những người trung thực,
thường tái tạo lại một sự kiện trong đầu một cách vô thức,
để nó nhất quán với nhu cầu về tâm lý của họ.
Tôi nghĩ điều đó có vai trò trong chuyện này.
Anh Whitford và người bạn cùng đi
đã uống khoảng 30 chai bia trước khi họ tới bữa tiệc này.
Việc anh ta có thể nhớ chính xác cảm xúc, động cơ hay lý do hành động
đặt ra một dấu hỏi lớn.
Theo như tôi biết về hành vi của Whitford
trong tù kể từ đó, anh ta chẳng thay đổi gì.
KHU AN NINH THẤP
Mong là anh ta sẽ thay đổi, vì chính anh ta,
vì nếu không, anh ta có lẽ sẽ phải ngồi tù đến khi chết.
Nếu được hỏi anh ta một câu, tôi sẽ hỏi: "Sau tất cả, anh vẫn chưa học được gì sao?
Anh không học được gì từ bi kịch này à?"
Anh ta đã giết một con người, và có vẻ không bận tâm lắm.
Anh ta chỉ biết thương xót bản thân.
WHITFORD TIẾP TỤC KHẲNG ĐỊNH HÀNH ĐỘNG CỦA ANH TA LÀ TỰ VỆ
VÀ ANH TA LÀ NẠN NHÂN CỦA TỘI ÁC DO THÙ GHÉT
Biên dịch: Joy Ng