Soğukkanlılıkla birini öldürmüşüm gibi göstermeye çalıştılar.
Ama öyle olmadı.
Ben nefret suçu kurbanıyım.
ABD'DE HER YIL 12.000'DEN FAZLA NEFRET SUÇU İŞLENİYOR
AMERİKAN YERLİLERİ ŞİDDET SUÇLARINA
DİĞER ABD VATANDAŞLARINDAN İKİ KAT FAZLA MARUZ KALIYOR
Onun öldüğünü öğrenince içim parçalandı.
O da benim gibi Amerikan yerlisi bir kardeşimdi.
Sanki biyolojik kardeşimi öldürmüşüm gibi hissettim.
BU 3015941 NUMARALI MAHKÛMUN HİKÂYESİDİR
Bence hepimiz tehlikeli insanlar olabiliriz.
İnsanlar "Sen canavarsın" diyor.
Masum olduğumu söylemiyorum ki.
Soğukkanlılıkla birini öldürdüm.
ACIMASIZ BİR KARAR
MONTANA EYALET HAPİSHANESİ ÇİFTLİĞİ
2013'TE MAKUEEYAPEE WHITFORD, JOHN PIERRE JR.'I BIÇAKLAMASININ ARDINDAN
KASTEN CİNAYETLE SUÇLANDI
MAHKÛM ZİYARETÇİ GİRİŞİ
Montana'da doğdum.
1980'de. 13 Kasım 1980.
Beni Karaayak Rezervasyonu'na karton kutuda getirmişler
çünkü bebek koltuğu falan alacak paramız yokmuş yani.
Herkes Amerika'yı zengin bir yer sanıyor.
Ama anlamadıkları şey Amerikan yerlisi rezervasyonlarında
üçüncü dünya ülkesi gibiyiz.
Dedem Şef Koşan Turna'ydı,
Karaayak Yerlileri'nin son şefiydi.
Babam özbeöz yerliydi.
Ben de bu mirasın bir parçası olarak büyüdüm.
Ama anne tarafımın hepsi beyazdı.
Çocukluğum epey maceralıydı, evet.
WHITFORD'IN ANNE BABASI O DAHA BİR YAŞINDA YOKKEN AYRILDI
ONU ANNESİ BÜYÜTTÜ
VE ÇOCUKLUĞUNUN BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ
AMERİKAN YERLİSİ REZERVASYONLARINDAN UZAKTA GEÇİRDİ
Annemin yedisi de farklı babalardan yedi çocuğu vardı.
Sürekli oradan oraya taşınırdı.
Montana'da yaşadım, Idaho'da yaşadım,
Washington'da, Kaliforniya'da, Oregon'da, tüm kuzeybatıyı gezdim.
Hayatımda en mutlu olduğum dönem
sekiz yaşlarındayken Idaho'da üvey babamla yaşadığım zamandı.
Bir çiftlikte yaşıyordu.
Onunla beraber çitleri falan tamir ederdik.
Kır kurtlarını kovalardık.
Ama sonra annemi dövmeye başladı ve annem de bu yüzden onu terk etti.
Ben de yine annemle bir maceraya atılıp amcamların yanına taşındım.
ERGENLİK YILLARINDA WHITFORD TACOMA, WASHINGTON'A TAŞINIP
BABA TARAFINDAN AKRABALARIYLA YAŞAMAYA BAŞLADI
Epey acayipti.
Tacoma'nın doğu tarafı Washington eyaletinin en kötü bölgesiydi.
En yüksek cinayet oranına sahipti. Şehirde çeteler kol geziyordu.
Ben de o suç hayatının bir parçasıydım.
Amcalarım tam zamanlı çalışıyordu
ve o dönem benim ne yaptığıma aldırmazlardı.
Uyanır, o evden o eve dolanmaya başlardım ve evet, gırtlağıma kadar suça batmıştım.
WHITFORD 18'İNE GİRDİĞİNDE KARAAYAK KABİLESİ'NDEN BİR PARA ALDI
18'ime girince paramı aldım, kendime bir araba falan aldım.
Parayı harcamaya başladım,
içki içiyor, kafayı buluyor, parti yapıp keyfime bakıyordum.
Sonra param bitti tabii.
Başka ne yapacağımı da bilmiyordum.
Ben de bir otel soydum.
Biraz tuhaftı aslında.
O soygundan hiçbir şey almadım.
Yaşlı bir kadın vardı.
"Bu kadını soymayacağım" dedim.
Ama çoktan içeriye girmiş ve silahımı falan çekmiştim.
Silahı kadına doğrultmuştum, ona bakıyordum ve "Yapmayacağım" dedim.
WHITFORD OTELDEN KAÇTI
AMA POLİS PEŞİNE DÜŞTÜ VE KOVALAMACADAN SONRA YAKALANDI
Birinci derece soygunla suçlandım,
üç tane de ikinci derece saldırı,
polisten kaçma, nitelikli hâl de var.
Çünkü ikinci dereceden üç saldırı
güya araçları yolun dışına sürdüğüm içindi.
ARALIK 1998'DE, WHITFORD 10 YIL HAPİS CEZASI ALDI
HENÜZ 18 YAŞINDAYDI
Babam "Hapisteki günleri üniversite fırsatı olarak gör" dedi.
Ben de öyle yaptım, hayvan gibi çalıştım.
O zamanlar doğru dürüst bir eğitimim de yoktu,
yedinci sınıfta okulu bırakmıştım çünkü.
Ama bir kitabı bitirip öbürüne başladım.
Yazılarım bu sayede güzelleşti.
WHITFORD HAPSE GİRDİKTEN ALTI AY SONRA LİSE DENKLİK BELGESİNİ ALDI
AYRICA BİR AMERİKAN YERLİLERİ HAPİSHANE GRUBUNA KATILIP
KÖKLERİYLE İLK KEZ BAĞ KURMAYA BAŞLADI
İçeriye düştüğümde, avludaki en genç kişi bendim.
Kardeşlerim beni gördü
ve beni geleneksel yaşam tarzımızla ilgili eğitmeye başladılar.
Adı "Tüm Kabilelerin Yerlileri"ydi.
Yerli olmanın gururunu taşıyorduk.
Yaptıkları ilk şey de
beni davulcu tayin edip elime davul vermek oldu.
Çünkü bu, insanların kalp atışıydı.
Kendimi bulmuştum.
WHITFORD 28 YAŞINA GELDİĞİNDE, 10 YIL HAPİS YATTIKTAN SONRA TAHLİYE OLDU
SONRASINDA MONTANA'DAKİ KARAAYAK REZERVASYONU'NA YERLEŞTİ
O andan itibaren tüm hayatımı düzene sokmaya başlamıştım.
Çıktıktan iki ay sonra evladımın annesiyle tanıştım
ve çok iyi anlaşmıştık.
Ondan bir ay sonra da oğluma hamile kalmıştı.
Oğlum doğduktan 10 ay sonra da kızımı kucağıma almıştım.
Çok seviyordum. Çocuklarım gurur ve neşe kaynağımdı.
KARAAYAK KOLEJİ
Tam gün üniversiteye gidiyordum.
Derslerim de gayet iyiydi, not ortalamam 4,0'dı.
Karaayak Koleji'nde onur listesindeydim.
Doktoramı Amerikan yerlileri hukuku ve araştırmalarında yapmak istiyordum.
Özellikle de anlaşma hakları ve kumarhane hakları falan.
2012 ULUSAL KONFERANSI
WHITFORD'IN AMACI,
TÜM AMERİKAN YERLİLERİNİN HAKLARI İÇİN MÜCADELE ETMEKTİ
KARAAYAK TOPRAKLARINA HOŞ GELDİNİZ
Hayat tarzım Karaayak Yerlileri gibi.
Ama halkımızın birliğine de inanıyorum.
Farklı kabilelerden şarkılar biliyorum.
Herkesin şarkısını söylerim.
Bazıları diğer kabilelere karşı kendi kabilesini kayırır,
bu kabile daha iyi falan der.
Halkımız birlik olmalı, bölünmemeliyiz.
Kabilecilik de
bu cinayete neden olan sebeplerden bir tanesiydi.
WHITFORD'IN KARAAYAK REZERVASYONU'NDAN YAKIN BİR ARKADAŞI VARDI
VE BU ARKADAŞI SALİŞ KABİLESİ'NDEN BİR KADINLA EVLİYDİ
Arkadaşım Adrian Afterbuffalo
karısıyla sorun yaşıyordu
ve karısıyla arasını düzeltmek istiyordu.
Karısı Polson, Montana'daydı.
Bir araç arıyordu, "Seni Polson'a ben götürürüm" dedim.
"Karını ve çocuklarını bulursun."
Beraber arabaya atlayıp gittik.
POLSON, SALİŞ VE KOOTENAI KABİLELERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPAN
FLATHEAD REZERVASYONU'NA BAĞLI BİR YERDİR
Bir otel falan ayarladık.
30 kutu Budweiser aldım.
Ona "Arabayı sen sür, ben biraz keyif yapayım" dedim.
Öyle de yaptık.
Dolaşmaya başladık, bir yerden diğerine gidiyorduk.
Birkaç bara baktık.
AÇIK
Mekân kapanmadan hemen önce bizi bir ev partisine davet ettiler.
Sonra partinin yapılacağı eve geçtik,
"Şuraya park et de bagajı açar, biraz müzik dinleriz" dedim.
Keyfim yerindeydi.
Ama parti içeride, dışarıda olduğundan daha hareketliydi.
Ben de "İçeri mi girsem acaba?" dedim.
İçeri girdiğimde, samimiyet kurmak için bir şaka yapmaya niyetlendim.
"Dostum, Karaayaklar nerede ya?" dedim.
Elimle de şöyle yaptım.
Tabii burası Flathead Rezervasyonu'ydu, Karaayaklar burada ne arasın sonuçta.
Gruba kendimi böyle ufak bir şaka yaparak tanıtmak istemiştim yani.
Yanımda duran bir adam, bir çocuk hatta...
Bana doğru bakıp
"Burada böyle konuşan şerefsizleri...
Böyle saçma konuşan şerefsizleri siker atarlar" dedi.
Bu adamların, yani Saliş ve Kootenai'lerin Karaayaklarla sorunları varmış.
Ta 1800'lere dayanan bir rekabetleri varmış meğer.
Ama benim bundan hiç haberim yoktu.
Saliş ve Kootenai'lerle böyle bir sorun olduğunu bilmiyordum.
İstemsizce "Oha" dedim.
Bilmediğim bir evde, tanımadığım bir grup insanlayım
ve bana saldırmaktan mı bahsediyorsun?
Hiçbir şey dememiştim.
Küçük düşürücü olduğunu düşündüğüm bir şey söylememiştim yani.
Hapiste öğrendiğim bir şey korkunu belli etmemektir.
Korkunu belli etme çünkü korktuğunu belli ettiğin an
bu herifler sana saldırır.
Bıçağım vardı çünkü rezervasyonlarda kendimizi bununla koruruz.
Ben de bıçağımı çekip
"Bak dostum, bana saldırmaya kalkan olursa kendimi savunurum" dedim.
Diğer adam da bana doğru dönüp
"Burada hepimizde bıçak var" dedi.
O da bıçağını çekti.
Onun bıçağı şöyle bir şeydi. Sapı hariç tabii.
Onlara baktım ve dedim ki...
"Tamam. Hepimizin bıçağı var. Biraz sakin olun."
Arkamı dönüp dışarı çıktım.
Dışarı çıkınca rahat bir nefes aldım. Şöyle yaptım... "Tamam, dışarıdasın."
"İyisin" dedim.
Bu adam, John Pierre Jr. bir anda karşıma dikildi,
bana bulaşacakmış gibi bana doğru gelmeye başladı.
"Hey, baksana" dedi.
"Karaayaklar, Saliş ve Kootenai'lerin can düşmanıdır."
"Bilmiyordum bile. Ben tüm yerlilerden yanayım" dedim.
"Bunlardan bana ne?"
Bana şöyle bir baktı.
Ben de arabama doğru yürümeye başladım.
Sonra içeriden bir sürü insan çıktı.
Etrafımı sardılar.
John Pierre Jr. üstüme doğru geldi.
İşte o zaman bıçağımı çekip
bu adama sapladım.
WHITFORD, JOHN PIERRE JR.'I BIÇAKLADIKTAN SONRA
ARKADAŞIYLA BİRLİKTE ARABASINA ATLAYIP KAÇTI
Bir nefret suçuna karşı meşru müdafaaydı.
O adamı sadece bir kere bıçakladım, o kadar.
Bıçakları olduğunu biliyordum.
Bana saldıracaklarını düşündüm.
Bu adamlar beni Karaayak olduğum için hedef almıştı.
Bu nefret suçu işte.
Konu o noktaya geldi.
WHITFORD KAÇTIKTAN BİRKAÇ DAKİKA SONRA POLİS OLAY YERİNE GELDİ
O gece devriyedeydim.
Bir partideki gürültüden şikâyet geldiği için
başka bir memur arkadaşla ikimiz görevlendirilmiştik.
Sessiz olmalarını söyleyecektik.
Malum adrese varmamıza iki üç sokak kalmıştı ki
bize bir bıçaklama olayı yaşandığı söylendi.
LAKE İLÇESİ ŞERİFİ
Yer burası.
Garaj yolunun oradan koşarak kaçan genç kız ve erkekler vardı,
araçlarımıza doğru koştular.
Yaklaşınca bir grup insanın
burada yerde oturan bir erkeğin etrafında toplandığını gördüm.
O kişi John Pierre'di.
Onu uzun zamandır tanırdım, ailesini de öyle.
Yanına gidip John'la konuştuğumda
bana karşılık vermedi.
Bana kalırsa çoktan şoka girmişti bile.
Gömleğinden çok az miktarda kan geldiğini görünce
çok ciddi bir iç kanaması olduğunu düşündüm.
Sonunda bilincini kaybettiği ana kadar onunla durmadan konuştum.
Sonra onu yatırıp nabzını kontrol ettik
ve kalp masajına başladık.
JOHN PIERRE JR.'IN AORT VE AKCİĞER ATARDAMARI ZARAR GÖRMÜŞTÜ
VE DAKİKALAR İÇİNDE DE ÖLDÜ
HENÜZ 26 YAŞINDAYDI
İşimiz böyle kötü şeylerle uğraşmak tabii
ama ne zaman tanıdığımız biri böyle boşu boşuna ölüp gitse
bize ağır gelir yani.
GÖRGÜ TANIKLARI, POLİSE WHITFORD'IN ARACININ TARİFİNİ VERDİ
BIÇAKLAMADAN BİRKAÇ SAAT SONRA, ARAÇ İLÇEDEKİ BİR MOTELDE TESPİT EDİLDİ
Motelin etrafını sardık.
Sonra kapıyı çaldık ve kapıyı bize Bay Whitford açtı.
Oda epey dağınıktı.
Yerde çöpler, battaniyeler falan vardı.
İlk başta partide bulunduğunu bile inkâr etti.
Daha sonra orada olduğunu itiraf etti
ama herhangi bir kavgaya karışmadığını iddia etti.
Konuştuğumuz biri ifadesini değiştirince "Bu ne saklamaya çalışıyor acaba?" deriz.
Bunu niye yapasın? Sıradan biri bir şey saklamaz.
Ama beladan kurtulmaya çalışırken bazı insanların aklı böyle çalışır.
Polisler odama geldi, onları kandırmaya çalıştım.
Öyle yani.
Dürüst olayım,
onlara tek kelime etmeye bile acayip korkuyordum.
Ben böyle yetiştirilmişim sonuçta.
"Polislerle konuşma. Ağzını bile açma."
Bizde polislere karşı çok derin bir güvensizlik vardır.
David amcamı, Tacoma Polisi vurup öldürdü.
Polislere güvenmememiz boşuna değil.
Başka bir yerdeki başka biri
kolluk kuvvetlerinden kötü muamele gördü diye
bizim burada işimizi doğru yapmayacağımızı düşünmek yanlış.
Bence motivasyonu buydu,
o gece yaptıklarının sonuçlarından yalan söyleyerek kaçmaya çalışıyordu.
Bence herhangi bir pişmanlık göstermiyor.
Sadece yakalanmış olmaktan memnun değil
ve yaptıklarından sorumlu tutulmayı hiç istememişti.
ARALIK 2014'TE WHITFORD KASTEN CİNAYETTEN MAHKEMEYE ÇIKTI
Savcılığın görüşü,
o gecenin tek saldırganı olarak Whitford'ı ortaya koymaktı.
Ama çizilen bu tablo pek makul görünmüyordu.
Haklı olsun yahut olmasın,
her tartışmada ya da kavgada
olaya dâhil olan iki kişi vardır.
Aralarında bir şeyler geçmiş olmalı.
O yüzden ben olayın Mak'in anlattığı şeklini
daha inandırıcı bulmuştum.
Adım Jennifer Streano, Bay Whitford'ın avukatıydım.
22 ARALIK 2014'TE ALTI GÜNLÜK BİR DURUŞMADAN SONRA,
MAKUEEYAPEE WHITFORD SUÇLU BULUNDU VE 60 YIL HAPSE MAHKÛM EDİLDİ
Cezanın dörtte birini yatınca şartlı tahliye hakkı var.
60 yıl hapis cezası almıştı,
yani 15 yıl sonra şartlı tahliye hakkı doğacaktı.
Ama yargıç şartlı tahliyeye 25 yıl şartı koydu,
yani 100 yıl hapis cezası almış muamelesi gördü.
Acımasız bir karar.
Yetişkin hayatı boyunca geri kazanmaya çalıştığı her şey gitti.
Bunların hepsi de iki üç saniyelik bir karar yüzünden oldu.
Gerçekten içler acısı.
Hukuki açıdan Mak cinayet işledi, evet.
Buna hiç şüphe yok.
Bu kararından pişman olduğuna da eminim.
Bir can gitti, bundan daha büyük bir trajedi olamaz.
Ama hayatınızdan endişe duyuyorsanız yasa size cinayet işleme hakkı tanıyor.
Zaten bütün mesele de bu soruda düğümleniyor aslında.
Mak o bir anlık kararı hayatından endişe duyduğu için mi verdi
yoksa öfkeli ya da savunmacı olduğu için mi yaptı
ya da sadece aşırı tepki mi verdi?
Mak'in o şartlar altında fevri davranmış olması
tamamen anlaşılabilir bir durum aslında.
Epey zor bir çocukluk geçirmiş
ve yaşadığı travmaların da o geceki tepkisinde rolü olduğu aşikâr.
Şiddet bazen o kadar şoke edici oluyor ki
tüm güzel şeyleri gölgede bırakabiliyor sanırım.
Mak, Washington'da hapisten çıktıktan sonra
kendine harika bir hayat kurma yolundaydı.
Hayatını düzene sokmak için elinden geleni yapıyordu.
Yerlilerin savunuculuğunu yapmak için de gerçekten çok uğraşıyordu.
Bu onun için çok önemliydi. Çok büyük bir şeydi.
İşe yaramamış olması bana göre bir şanssızlık.
Ama bana kalırsa Mak o anda
bildiği tek şekilde tepki gösterdi.
Adım Amie, Makueeyapee'nin ablasıyım.
Mak'in babası Karaayak'tı, benim babamsa Çeroki.
Anne bir kardeşiz.
Annem çok zor bir hayat yaşamış, hayatı gerçekten çok zormuş.
Çok küçük yaşta, daha 12 yaşında hamile kalmış.
Beni de 16'sında doğurmuş.
AMIE VE MAKUEEYAPEE'NİN ANNESİ
AMIE İKİ YAŞINDAYKEN ONU EVLATLIK VERMEYE ZORLANMIŞ
GÜNEY OGDEN
O dönem devlet gelip çocukları alabiliyormuş
ve bu tamamen yasalmış.
Bizim evlatlık verilmemiz annemi ruhen mahvetti.
Ondan sonra da bir daha asla toparlayamadı zaten.
Gidişimiz onda yerini dolduramadığı koca bir boşluk bıraktı.
Hiçbir şey düzenli ya da normal olmadı.
Erkek tercihleri konusunda ister istemez çok korkunç tercihler yaptı.
Bir sürü alkol, uyuşturucu,
çokça fiziksel şiddet ve sözlü istismar da cabası.
Mak bunlarla büyüdü.
İlk kez şiddete tanık olduğumda üç yaşındaydım.
Bizim sokağın karşısında oturan iki tane çocuk vardı,
çamur birikintilerinde falan oynardık hep.
Kolay değil.
Konuşması kolay değil.
Sonra bütün bunlar komşumuzun kapısının önünde son buldu.
Sanırım adamın annemle ilişkisi varmış, benim haberim yoktu.
Oraya gitmiştik, kardeşimle beni aldı, sonra evde tartışma çıktı.
Adam karısının göğsüne beş el ateş etti.
357 Magnum'la.
Kadın, annemin kollarında öldü.
Adam nereye kaçtı bilmem ama polisler onu yakaladığında
çocuklarını karnından vurup ikisini de öldürmüştü.
Sonra da kendini vurdu.
Kendi kafasına sıktı.
Ve...
Tek yapabildiğim kardeşimin üstüne kapanıp onu tutmak oldu ve...
Başka şiddet hikâyeleri de anlatabilirim ama hayatım böyle başladı.
Hiç aklımdan çıkmayan bir anı bu.
Mak böyle bir çocukluk yaşadığı, bunlara maruz kaldığı için üzülüyorum.
Kesinlikle korkunç olmalı.
Daha çok küçük yaştan itibaren
bu adamların seni öldürebileceği gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldı.
Bence bu ona hiç unutamadığı bir hayat dersi oldu.
Başının belada olduğunu hissettiği bir durumda
bu kadar sert tepki vermesinin nedeninin de
kesinlikle bu olay olduğunu düşünüyorum.
Biri sana zarar vermeye çalışınca
bir anda çocukluğuna dönüp kendini korumaya alıyorsun.
Pierre ailesi Mak'e kızmakta sonuna kadar haklı.
John Pierre hiç ölmemeliydi.
Ama Mak'in onu öldürmek istediğini sanmıyorum.
Bence zarar görmeden oradan uzaklaşmak istedi sadece.
FLATHEAD REZERVASYONU PABLO, MONTANA
Böyle içeriye doğru işte.
- Evet. At onu. - İşte böyle.
Aferin. Göm hadi onu. Hazır mısın? Hadi.
JOHN PIERRE JR.'IN AİLESİ BU FİLMDE YER ALMAYI REDDETTİ
Çok şık oldu dostum.
Evet.
MAGNUS HARLOW JOHN PIERRE JR.'IN ARKADAŞIYDI
VE ÖLDÜĞÜ GECE O DA O PARTİDEYDİ
Gecenin üçünde kalkıp o partiye gitmiştim.
Herkes dışarıda parti yapıyordu.
Herkes gülüp eğleniyordu.
Tam eve girerken Whitford'la karşılaştım.
MAGNUS, WHITFORD'I TANIMIYORDU
AMA KISA BİR SOHBETLERİ OLDU
Whitford biraz gergin gibiydi.
Karaayak Rezervasyonu ve bu rezervasyon
birbirinden tamamen farklı...
...iki dünya gibi âdeta.
Kabilelerimiz arasında hâlâ bir güvensizlik var mı?
Evet.
Konuşmaya başladık, bana "Buradaki insanları tanıyor musun?" dedi.
Ben de "Evet. Hepsini tanıyorum" dedim.
Sonra birdenbire konuşmanın ortasında durdu
ve benimle hislerini paylaşmaya karar verip şöyle dedi,
"Tehdit altında hissediyorum."
Sanki böyle bir anda değişmiş gibiydi.
Sonra da şey dedi...
Cebinden bir bıçak çıkardı, küçük bir bıçaktı.
Bıçağın sapı beyaz koli bandı gibi bir şeyle sarılıydı.
"Saçma sapan konuşmaya kalkan ve bana bulaşan olursa
bunun tadına bakar" dedi.
Ben de "Kaldır şunu!" dedim.
"Buradaki herkes ailem ve arkadaşım."
"Buradaki herkes iyidir" dedim.
Kafasından neler geçiyordu kim bilir.
Herif kötü şeyler yaşamış gibiydi.
SONRASINDA MAGNUS VE WHITFORD DIŞARI ÇIKTI
WHITFORD'IN ARKADAŞI ADRIAN AFTERBUFFALO VE JOHN PIERRE JR.'IN DA OLDUĞU
BİR GRUBA KATILDILAR
Konuşmaya başlamıştık.
Whitford ya da Adrian "Piikani" dedi.
O kelimeyi duyunca John bir anda beyninden vurulmuşa dönmüştü.
"Piikani" Karaayak dilinde kardeş demek.
Sonra John onlara dönüp
"Siz Karaayak mısınız?" dedi.
O da "Evet" dedi, John da "Ben Kootenai'yim" dedi.
"Kootenai'ler ve Karaayaklar yüzlerce yıldır can düşmanıdırlar."
Bence John'un yaptığı üstünlük kurmaya çalışmaktı.
"Burası benim rezervasyonum
ve bir derdiniz varsa da çözeriz" der gibiydi.
Kavgalar oluyor yani. Bazen dayak yiyenler olabiliyor.
Aklıma ilk gelen şey
"Bu işin daha ileri gitmesine izin verme" oldu.
Ortamı yatıştırmaya çalıştım.
"O, yüzlerce yıl önceydi dostum. Artık devir değişti" falan dedim.
DURUMUN YATIŞTIĞINI DÜŞÜNEN MAGNUS İÇERİYE GERİ DÖNDÜ
İçeri gireli daha bir buçuk dakika falan olmamıştı,
en fazla iki dakika.
Arkadaşım eve doğru koşup "John'u bıçakladılar" dedi.
"John'u bıçakladılar! Hemen buradan kaçın!"
Ben de koşarak dışarı çıktım.
Çıktığımda John yerde yatıyordu.
Hiçbir şeye tepki vermiyordu.
Hâlâ nefes alıyordu ama...
Yapabileceğimiz hiçbir şey yoktu.
John işleri kavgayla çözmeye inanırdı.
Biraz itiş kakış falan işte,
muhtemelen o gece de tek istediği buydu.
Ama ölmeyi hak etmemişti.
John tam bir aile babasıydı.
İki oğluyla ilgilenirdi.
Onların etrafında pervane olurdu.
Hâlâ burada olmalıydı, ailesi ve sevdikleriyle olmalıydı.
Ama yok.
Bence Whitford paranoyaktı.
Onunla 15 dakika görüştük ve birçok insanın arkadaşının,
bir kardeşin, bir babanın, bir amcanın canını aldı.
O yüzden Whitford benim zerre kadar umurumda değil.
LAKE İLÇE ADLİYESİ
GÖZALTINA ALINDIKTAN SONRA
WHITFORD, LAKE İLÇE HAPİSHANESİ'NDE 18 AYDAN FAZLA TUTUKLU KALDI
Bay Whitford kendi kafasında yanlış bir şey yapmadığına inanıyor.
Herkesin ona garezi olduğunu ya da ona zarar vereceğini sanıyor.
Bu düşünce küçüklüğünden beri onun içine işlemiş.
İDARİ TECRİT 1
AMİR JOHN TODD
Adım John Todd.
Polson'daki Lake ilçesi hapishane amirlerinden biriyim.
Bay Whitford'ın burada olduğu dönemde kıdemli memurlardan biriydim.
Bay Whitford saldırganlaşabiliyordu,
çoğu zaman öyleydi de.
İstediği olmadı mı hemen şiddete başvururdu.
Dakikası dakikasını tutmazdı,
bizimle kavga edip yerde mi yuvarlanacak yoksa iş birliği mi yapacak bilmezdik.
Zorba gibi bir şeydi diyebilirim.
Kendinden küçük ve zayıf adamlara bulaşır,
onlar bir yerde patlayana kadar onlarla uğraşırdı.
Sonra da onlara zarar vermeye kalkışırdı.
Ama asla onun suçu olmazdı.
"Onlar başlattı. Onların suçu" derdi.
Onlarla uğraşan ve onları kışkırtan o olmasına rağmen.
LAKE İLÇE ADLİYESİ
Hep "Ben Karaayak'ım" derdi.
"Burası da Saliş ve Kootenai rezervasyonuna bağlı."
Karşısında kim varsa da anında savunmaya geçerdi.
Her zaman baskı gördüğüne ve ona sataşıldığına inanırdı
ve tepkisi de kavga etmek olurdu.
Bay Whitford böyle biriydi.
İLK RÖPORTAJINDAN DÖRT AY SONRA,
MAKUEEYAPEE WHITFORD'IN İKİNCİ RÖPORTAJA KATILMA İZNİ REDDEDİLDİ
DEVAM EDEN DAVRANIŞ SORUNLARI NEDENİYLE
HÜCRE HAPSİNE ATILMIŞTI
Whitford nefret suçu kurbanı olduğunu iddia ediyordu aslında.
Ama olayın onun anlattığı gibi geliştiğini kanıtlayacak pek bir şey yoktu.
Diğer tüm tanıklar, diğer tüm kanıtlar vesair
onun meşru müdafaa iddiasının aksini söylüyordu.
JAMES MANLEY, WHITFORD'IN DAVASINI YÖNETEN VE CEZASINA KARAR VEREN YARGIÇTI
Karaayaklar ve Salişler tarih boyunca savaştaydılar
ama bu 170 yıl önceydi.
Hâlâ aralarında bazen rekabet ya da gerilim olsa da
birbirleriyle evlenip ilişkiler de kurdular.
Bir sürü Karaayak da buraya üniversite okumaya ya da iş bulmaya gelir.
DURUŞMA SALONU MONTANA
Whitford'ın, etrafını Salişlerin sardığını söylemesi
ve bu nefret suçuna karşı kendini savunduğu iddiası
pek ikna edici bir argüman değildi.
Bu yaşananlar için bir sebep değildi.
Whitford'a 60 yıl hapis cezası verdim.
Şartlı tahliyeye başvurabilmesi için de minimum 25 yıl sınırlaması koydum.
Bunun adil bir ceza olduğunu düşünmüştüm.
John Pierre'in başına gelenler de çok ciddiydi.
Bana kalırsa ben hiç ceza bile almamalıydım.
O duruşma salonundan çıkıp gidebilmeliydim.
Bu meşru müdafaaydı.
Karaayak olmaktan bahsetmemden hiç hoşlanmamışlardı.
Benim kökenim yüzünden bu bir nefret suçuydu.
Onların kökeni Kootenai'ydi,
bense Karaayak Kabilesi'ndendim.
Mesele bundan ibaret.
Onun böyle konuştuğunu duymak rahatsız edici aslında.
O kendi kafasında yanlış yapmadığını düşünüyor.
Çoğu insan, hatta dürüst insanlar dahi
kendi psikolojik ihtiyaçlarıyla tutarlı olması için
farkında olmadan olayı zihinlerinde farklı canlandırırlar.
Bu durumda da öyle olduğundan şüpheleniyorum.
Bay Whitford ve birlikte yolculuk ettiği adam
bu partiye gelmeden önce 30 bira falan içmişlerdi.
Duygularını, gerekçelerini ya da neyi neden yaptığını
tam olarak hatırladığından şüpheliyim.
Bay Whitford'ın hapisteki davranışlarından anladığım kadarıyla da pek değişmemiş.
Kendi iyiliği için umarım bir noktada değişir.
Aksi hâlde belki de hayatının kalanını hapiste geçirecek.
Ona tek bir şey soracak olsam
"Bütün bunlardan sonra hiçbir şey öğrenmedin mi?" derdim.
"Bu trajediden hiçbir ders almadın mı?"
Bir insanı öldürdü ama bu onu hiç rahatsız etmiyor gibi.
Sadece kendisi için üzülüyor.
WHITFORD MEŞRU MÜDAFAAYLA HAREKET ETTİĞİ
VE NEFRET SUÇU MAĞDURU OLDUĞU İDDİASINI SÜRDÜRMEYE DEVAM EDİYOR
Alt yazı çevirmeni: Reşat Bir