Chcieli, by wyglądało na to, że zabiłem kogoś z zimną krwią.
A tak nie było. Jestem ofiarą zbrodni z nienawiści.
W USA CO ROKU ODNOTOWUJE SIĘ PONAD 12 000 PRZESTĘPSTW Z NIENAWIŚCI
RDZENNI AMERYKANIE DWA RAZY CZĘŚCIEJ DOŚWIADCZAJĄ BRUTALNYCH PRZESTĘPSTW
Wiadomość o jego śmierci mnie załamała.
Był moim indiańskim bratem.
Czułem, jakbym zabił swojego biologicznego brata.
OTO HISTORIA SKAZANEGO NUMER 3015941
Wszyscy możemy być niebezpieczni.
Ludzie nazywają cię potworem.
Nie twierdzę, że jestem niewinny.
Właśnie zabiłem kogoś z zimną krwią.
WYZNANIA MORDERCÓW
BRUTALNE ROZWIĄZANIE
RANCZO WIĘZIENIA STANOWEGO W MONTANIE
W 2013 ROKU MAKUEEYAPEE WHITFORD ZOSTAŁ OSKARŻONY O ZABÓJSTWO
PO ŚMIERTELNYM DŹGNIĘCIU JOHNA PIERRE’A JR.
Urodziłem się w Montanie.
13 listopada 1980 roku.
Do rezerwatu Czarnych Stóp przywieziono mnie w kartonie,
bo nie było nas stać na fotelik samochodowy.
Wszyscy myślą, że Ameryka jest bogata.
Ale rezerwaty rdzennych Amerykanów
są krajami trzeciego świata.
Mój dziadek, Biegający Żuraw,
był ostatnim wodzem Czarnych Stóp.
Tata był rdzennym Amerykaninem.
To było częścią mojego dziedzictwa.
Ale ze strony mamy wszyscy są biali.
Moje dzieciństwo to była jazda bez trzymanki.
RODZICE WHITFORDA ROZSTALI SIĘ, GDY NIE MIAŁ NAWET ROCZKU
WYCHOWYWAŁA GO MATKA
I WIĘKSZOŚĆ DZIECIŃSTWA SPĘDZIŁ Z DALA OD REZERWATÓW
Moja matka miała siedmioro dzieci. Wszyscy mamy różnych ojców.
Przenosiła się z miejsca na miejsce.
Mieszkałem w Montanie, Idaho,
Waszyngtonie, Kalifornii, Oregonie i na całym północnym zachodzie.
Najmilej wspominam okres, gdy miałem osiem lat.
Mieszkaliśmy z ojczymem w Idaho.
Miał ranczo.
Naprawialiśmy ogrodzenia, przeganialiśmy kojoty.
Ale zaczął bić mamę, więc w końcu od niego odeszła.
A ja postanowiłem przerwać wieczną tułaczkę z matką
i zamieszkałem u wujków.
WHITFORD JAKO NASTOLATEK PRZENIÓSŁ SIĘ DO TACOMY W WASZYNGTONIE,
BY ZAMIESZKAĆ Z KREWNYMI ZE STRONY OJCA
Tam się działo.
Wschodnia część Tacomy była najgorszym sektorem w całym stanie.
Mowa o przemocy gangów i najwyższym wskaźniku zabójstw.
Byłem częścią przestępczego światka.
Wujowie pracowali na pełen etat
i nie za bardzo przejmowali się moim losem.
Wstawałem i szlajałem się po domach,
oddając się działaniom przestępczym.
GDY WHITFORD SKOŃCZYŁ 18 LAT, OTRZYMAŁ POKAŹNĄ SUMĘ OD CZARNYCH STÓP
Na osiemnastkę dostałem kasę. Kupiłem sobie samochód i inne rzeczy.
Zacząłem wydawać pieniądze.
Na alkohol i narkotyki. Jednym słowem imprezowałem.
Aż wreszcie wszystko wydałem.
Nie wiedziałem, co robić.
No i obrabowałem hotel.
Co w sumie jest dość zabawne.
Bo nic z niego nie ukradłem.
Prowadziła go staruszka.
I stwierdziłem, że jej nie okradnę.
Z tym że zdążyłem już tam wejść i wyciągnąć broń.
Wycelowałem w nią, popatrzyłem na nią i się rozmyśliłem.
WHITFORD UCIEKŁ Z HOTELU,
ALE POLICJA ROZPOCZĘŁA ZA NIM POŚCIG I W KOŃCU GO ARESZTOWAŁA
Oskarżono mnie o rozbój,
trzy napaści, ucieczkę przed policją i użycie broni śmiercionośnej.
Oskarżono mnie o trzy napaści drugiego stopnia,
bo rzekomo spychałem z drogi inne pojazdy.
W GRUDNIU 1998 R. SKAZANO GO NA DZIESIĘĆ LAT WIĘZIENIA
MIAŁ WTEDY 18 LAT
Tata mi poradził, bym potraktował więzienie jak uczelnię.
I to właśnie zrobiłem.
Uczyłem się jak głupi.
W tym czasie nie miałem żadnego świadectwa,
bo w siódmej klasie rzuciłem szkołę.
Ale pochłaniałem książkę za książką.
I zacząłem bardzo dobrze pisać.
PO SZEŚCIU MIESIĄCACH W WIĘZIENIU WHITFORD ZDAŁ EGZAMIN MATURALNY
DOŁĄCZYŁ RÓWNIEŻ DO GRUPY RDZENNYCH AMERYKANÓW,
NAWIĄZUJĄC KONTAKT ZE SWOJĄ KULTURĄ
Gdy trafiłem do kicia, byłem tam najmłodszy.
Bracia to zauważyli i zaczęli nauczać mnie
naszego tradycyjnego stylu życia.
To byli Indianie Wszystkich Plemion.
Dumni ze swojego dziedzictwa.
Już na samym początku wyznaczyli mnie do trzymania bębna.
Bo to jak bicie serca ludzi.
I odnalazłem siebie.
PO ODBYCIU KARY DZIESIĘCIU LAT
WHITFORD W WIEKU 28 LAT ZOSTAŁ WYPUSZCZONY Z WIĘZIENIA
OSIEDLIŁ SIĘ W REZERWACIE CZARNYCH STÓP W MONTANIE
Od tego momentu
zaczęło mi się bardzo dobrze powodzić.
Po dwóch miesiącach na wolności poznałem przyszłą matkę mojego dziecka.
Miesiąc później była w ciąży z moim synem.
Dziesięć miesięcy po narodzinach syna urodziła nam się córeczka.
Uwielbiałem to.
Dzieci były moją dumą i radością.
Uczęszczałem do college’u.
I naprawdę dobrze mi szło. Miałem same piątki.
Trafiłem na listę najlepszych studentów.
Chciałem zrobić doktorat z prawa rdzennych Amerykanów,
a konkretnie z prawa obejmującego traktaty i kasyna.
WHITFORD CHCIAŁ WALCZYĆ W OBRONIE PRAW RDZENNYCH AMERYKANÓW WSZYSTKICH PLEMION
Żyję zgodnie z tradycjami Czarnych Stóp.
Ale wierzę też w jedność naszych ludzi.
Znam pieśni różnych plemion.
Śpiewam je wszystkie.
Podczas gdy niektórzy są wrogo nastawieni do innych plemion.
Powinniśmy się jednoczyć, nie dzielić.
A lojalność wobec własnego plemienia odegrała w tym zabójstwie dużą rolę.
WHITFORD MIAŁ BLISKIEGO PRZYJACIELA Z REZERWATU CZARNYCH STÓP,
KTÓREGO ŻONĄ BYŁA KOBIETA Z PLEMIENIA SALISZÓW
Mój przyjaciel Adrian After Buffalo
miał wcześniej jakieś zgrzyty z żoną
i chciał do niej wrócić.
Przebywała w Polson w Montanie.
Szukał podwózki, więc zaproponowałem, że go zawiozę,
by mógł odnaleźć żonę i dzieci.
Udaliśmy się tam.
POLSON ZNAJDUJE SIĘ W REZERWACIE INDIAN PŁASKOGŁOWYCH,
ZAMIESZKIWANYM PRZEZ PLEMIONA SALISZÓW I KUTENAJÓW
Wynajęliśmy hotel.
Kupiłem 30 budweiserów.
Kazałem mu prowadzić, bym mógł się trochę odprężyć.
Tak też zrobiliśmy.
Zaczęliśmy jeździć po okolicy, z jednego miejsca w drugie.
Byliśmy w kilku barach.
OTWARTE
Tuż przed zamknięciem baru
ktoś zaprosił nas na domówkę.
Gdy tam dotarliśmy, zaproponowałem,
byśmy otworzyli bagażnik i słuchali muzy.
Czułem się dobrze.
Ale impreza rozkręcała się bardziej w środku niż na zewnątrz.
Postanowiłem więc zajrzeć do środka.
Gdy wszedłem, chciałem zażartować, by przełamać pierwsze lody.
Rzuciłem: „Hejka! A gdzie Czarne Stopy?”.
I zrobiłem tak.
Bo to był rezerwat Indian Płaskogłowych.
A nie Czarnych Stóp.
Tym śmiesznym żarcikiem
chciałem przedstawić się grupie.
Jakiś dzieciak stojący obok
spojrzał na mnie i powiedział:
„Niech mnie, skurwiele...
którzy tak pierdolą, dostają wjeb”.
Plemiona Saliszów i Kutenajów miały problem z Czarnymi Stopami.
Rywalizacja między nimi sięgała XIX wieku.
Ale nic o tym nie wiedziałem.
Byłem nieświadomy zatargów między naszymi plemionami.
Odruchowo pomyślałem: „Hola!”.
Znajdowałem się w obcym domu obok grupy ludzi,
których nie znałem, a oni chcieli na mnie napaść?
Nie powiedziałem nawet nic,
co można by uznać
za choć trochę obraźliwe.
W pudle nauczyłem się, że nie można okazywać strachu.
Wiedziałem, że jak tylko okażę strach, ci ludzie się na mnie rzucą.
Miałem przy sobie nóż, bo tym zwykle bronimy się w rezerwatach.
Wyciągnąłem go i oświadczyłem,
że jeśli ktokolwiek spróbuje mnie zaatakować, będę się bronił.
Jakiś koleś odwrócił się i powiedział:
„Wszyscy mamy tu noże”.
I wyciągnął swój.
Jego nóż wyglądał tak. Miał samo ostrze.
Powiedziałem wtedy:
„Dobra. Wszyscy mamy noże. Uspokójmy się”.
Odwróciłem się i wyszedłem.
Odetchnąłem, bo byłem już na zewnątrz.
Poczułem ulgę.
Nic mi nie groziło.
Jeden z nich, John Pierre Jr., wyłonił się nagle z cienia
i szedł w moim kierunku, jakby chciał się bić.
Powiedział: „Czarne Stopy to wrogowie Saliszów i Kutenajów”.
Odparowałem: „Dla mnie liczy się tylko duma z bycia rdzennym Amerykaninem”.
Spojrzał na mnie.
Zacząłem iść w stronę samochodu.
A potem ci wszyscy ludzie wyszli...
i mnie otoczyli.
John Pierre Jr. na mnie ruszył.
Wtedy zaatakowałem
i go dźgnąłem.
PO TYM, JAK WHITFORD DŹGNĄŁ JOHNA PIERRE’A JR.,
WSIADŁ Z PRZYJACIELEM DO AUTA I ODJECHAŁ
To była samoobrona przed zbrodnią z nienawiści.
Dźgnąłem go tylko raz. To wszystko.
Wiedziałem, że mają noże.
Czułem, że się na mnie rzucą.
Czemu się do mnie przyczepili? Bo byłem z Czarnych Stóp.
To zbrodnia z nienawiści.
I tyle na ten temat.
ZALEDWIE KILKA MINUT PO UCIECZCE WHITFORDA NA MIEJSCE PRZYJECHAŁA POLICJA
POLSON W STANIE MONTANA
Byłem na patrolu.
Razem z innym funkcjonariuszem zostaliśmy wysłani pod adres,
w którym odbywała się impreza zakłócająca spokój.
Miałem ich trochę uciszyć.
Znajdowaliśmy się może trzy przecznice od adresu,
gdy poinformowano nas, że dźgnięto tam kogoś nożem.
SZERYF HRABSTWO LAKE
To jest to miejsce.
Młodzi mężczyźni i kobiety uciekali z miejsca zbrodni przez podjazd,
biegając wokół naszych aut.
Gdy się zbliżyłem, dojrzałem grupkę ludzi przy mężczyźnie,
który siedział na ziemi w tym miejscu.
To był John Pierre.
Znałem go od dawna. Jego rodzinę również.
Próbowałem z nim rozmawiać,
ale nie odpowiadał.
Powiedziałbym, że znajdował się w stanie szoku.
Niewielka ilość krwi, jaka wypływała spod jego koszuli,
wskazywała na poważny krwotok wewnętrzny.
Rozmawiałem z nim, aż w końcu stracił przytomność.
Położyliśmy go, sprawdziliśmy puls,
a potem rozpoczęliśmy reanimację.
JOHN PIERRE JR. MIAŁ USZKODZONĄ AORTĘ I TĘTNICĘ PŁUCNĄ
ZMARŁ W CIĄGU KILKU MINUT
MIAŁ 26 LAT
Widzimy na co dzień wiele złych rzeczy, ale to zawsze dla nas trudne,
gdy członek społeczności umiera w tak bezsensowny sposób.
ŚWIADKOWIE DOSTARCZYLI POLICJI INFORMACJI NA TEMAT SAMOCHODU WHITFORDA
NAMIERZONO GO KILKA GODZIN PÓŹNIEJ PRZY MIEJSCOWYM MOTELU
Otoczyliśmy motel.
Zapukaliśmy do drzwi i otworzył nam pan Whitford.
W pokoju panował nieład.
Na podłodze walały się śmieci i koce.
Na początku zaprzeczył, że w ogóle był na tej imprezie.
Potem przyznał, że tam był, ale twierdził, że nie brał udziału w kłótni.
Gdy podczas rozmowy z nami ktoś zmienia wersję wydarzeń,
co próbuje ukryć?
Niewinny człowiek nie ma nic do ukrycia.
Ale niektórzy tak postępują, by uniknąć kłopotów.
Policja przyszła do mojego pokoju i próbowałem wcisnąć im kit.
Przyznam bez bicia, że bałem się cokolwiek powiedzieć.
Tak mnie wychowano.
Wpajano mi, by nie rozmawiać z glinami.
Nie ufamy im za grosz.
Mój wujek David został zastrzelony przez policję w Tacomie.
Więc ani trochę im nie ufamy.
Tylko dlatego, że w innym miejscu
ktoś został źle potraktowany przez organy ścigania,
nie oznacza, że my też źle wykonamy swoje zadania.
Myślę, że taką miał motywację.
Kłamał, by uniknąć konsekwencji za swoje czyny tej nocy.
Nie wydaje mi się, by miał wyrzuty sumienia.
Był po prostu niezadowolony, że go złapano
i nie chciał być pociągnięty do odpowiedzialności za swój czyn.
W GRUDNIU 2014 ROKU ODBYŁ SIĘ PROCES WHITFORDA ZA ZABÓJSTWO
MISSOULA W STANIE MONTANA
Prokuratura próbowała zrobić z niego jedynego napastnika tego wieczoru.
Ale ich wersja nie trzymała się kupy.
Bez względu na to, czy było to uzasadnione,
do każdej kłótni czy bójki
potrzeba dwóch osób.
Musiała mieć miejsce jakaś interakcja.
Uznałam więc wersję Maka za wiarygodną.
Nazywam się Jennifer Streano. Byłam adwokatką pana Whitforda.
22 GRUDNIA 2014 ROKU WHITFORDA UZNANO ZA WINNEGO MORDERSTWA
OTRZYMAŁ KARĘ 60 LAT POZBAWIENIA WOLNOŚCI
Po ćwierci wyroku przysługuje zwolnienie warunkowe.
Otrzymał karę 60 lat więzienia,
więc po 15 latach mógłby starać się o zwolnienie.
Sędzia uznał jednak, że może to zrobić po 25 latach,
co równałoby się karze stu lat pozbawienia wolności.
To brutalne rozwiązanie.
Stracił dosłownie wszystko, co próbował odzyskać w dorosłym życiu.
W wyniku decyzji podjętej w ciągu paru sekund.
To bardzo przykre.
W świetle prawa Mak popełnił zabójstwo.
Nie ma co do tego wątpliwości.
Na pewno żałuje swojej decyzji.
Ktoś stracił życie i to jest największa tragedia.
Ale z prawnego punktu widzenia popełnienie zabójstwa jest uzasadnione,
gdy boimy się o własne życie.
Więc tak naprawdę wszystko sprowadza się do tego.
Czy Mak podjął tę szybką decyzję, bo bał się o własne życie?
Czy może dlatego, że był wściekły lub defensywny?
A może po prostu przesadnie zareagował?
To całkowicie zrozumiałe, że działał
pod wpływem impulsu w takich okolicznościach.
Miał dość trudne dzieciństwo
i trauma, jaką przeżył,
bez wątpienia wpłynęła na jego zachowanie.
OGDEN W STANIE UTAH
Czasem przemoc jest tak szokująca,
że przyćmiewa wszystkie dobre rzeczy.
Gdy Mak wyszedł z więzienia w Waszyngtonie,
był po prostu niesamowity.
Z całych sił próbował się ustatkować
i angażował się w obronę praw rdzennych Amerykanów.
Bardzo mu na tym zależało.
To była wielka sprawa.
To tragiczne, że mu się nie udało.
Myślę jednak, że Mak zareagował
w jedyny sposób, jaki był mu znany.
Mam na imię Amie i jestem siostrą Makueeyapee.
Tata Maka był z plemienia Czarnych Stóp, mój z plemienia Czirokezów.
Ale mamy wspólną matkę.
Dorastała w bardzo złym środowisku.
Pierwsze dziecko urodziła w wieku 12 lat.
Gdy urodziła mnie, miała 16 lat.
MATKA AMIE I MAKUEEYAPEE
MUSIAŁA ODDAĆ AMIE DO ADOPCJI, GDY DZIEWCZYNKA MIAŁA DWA LATKA
POŁUDNIOWE OGDEN
W tamtym czasie państwo mogło po prostu odebrać komuś dzieci,
i było to całkowicie legalne.
Adopcja złamała naszą matkę psychicznie
i chyba nigdy się z tego nie otrząsnęła.
Pozostała w niej pustka, której nic nie było w stanie wypełnić.
Nic nigdy nie było stabilne czy normalne.
Dokonywała fatalnych wyborów, jeśli chodzi o mężczyzn.
W grę wchodziły alkohol i narkotyki,
znęcanie się fizyczne i psychiczne.
Mak z tym dorastał.
Pierwszy raz doświadczyłem przemocy, gdy miałem trzy latka.
Naprzeciwko nas mieszkało dwoje dzieci.
Zawsze bawiliśmy się w błotnych kałużach.
To trudne.
Ciężko mi o tym mówić.
Doszło do utarczki z naszym sąsiadem,
który miał chyba romans z moją matką, o czym nie wiedziałem.
Zabrała do niego mnie i siostrę, po czym wybuchła kłótnia.
Zakończyła się tym, że facet pięć razy strzelił żonie w klatkę
z magnum kaliber .357.
Kobieta umarła w ramionach mojej mamy.
Gdy policja w końcu dorwała sąsiada,
strzelił do swoich dzieci w brzuch, śmiertelnie je raniąc,
a sobie strzelił w głowę.
Zastrzelił się.
I...
Złapałem moją siostrę, zasłoniłem ją i trzymałem...
Było wiele podobnych aktów przemocy.
Tak zaczęło się moje życie.
To bardzo bolesne wspomnienie.
Współczuję Makowi, że jako dziecko musiał przez to przechodzić,
bo to było naprawdę paskudne.
Od najmłodszych lat mierzył się z rzeczywistością,
w której ludzie się zabijali.
To lekcja życia, której chyba nigdy nie zapomniał.
I z pewnością tłumaczy,
dlaczego zareagował tak gwałtownie
w sytuacji, w której czuł się zagrożony.
Gdy ktoś próbuje cię skrzywdzić,
uruchamiają ci się mechanizmy obronne z dzieciństwa.
Rodzina ofiary ma prawo być zła na Maka.
John Pierre nie powinien był umrzeć.
Ale nie sądzę, by brat chciał go zabić.
Tylko próbował uciec, zanim sam oberwie.
REZERWAT PŁASKOGŁOWYCH PABLO W STANIE MONTANA
W ten sposób.
- I co? Tak. Wrzuć go tam. - Jest!
Dobra robota. A teraz go pochowaj. Gotowy? Do dzieła.
RODZINA JOHNA PIERRE’A JR. ODMÓWIŁA UDZIAŁU W TYM FILMIE
Bardzo stylowo.
Tak.
MAGNUS HARLOW BYŁ PRZYJACIELEM JOHNA PIERRE’A JR.
BYŁ RÓWNIEŻ NA IMPREZIE, NA KTÓREJ JOHN PIERRE ZGINĄŁ
Dotarłem na imprezę około trzeciej nad ranem.
Ludzie imprezowali na zewnątrz.
Wszyscy się śmiali.
Gdy wszedłem do środka,
wpadłem na Whitforda.
MAGNUS NIE ZNAŁ WHITFORDA
ALE ZAMIENILI ZE SOBĄ KILKA SŁÓW
Whitford wydawał się trochę spięty.
Rezerwat Czarnych Stóp i nasz rezerwat
to dwa zupełnie różne...
światy.
Czy między naszymi plemionami nadal jest nieufność?
Tak.
Zaczęliśmy rozmawiać, a on zapytał, czy znam tych ludzi.
Odpowiedziałem, że znam wszystkich.
Nagle, zupełnie niespodziewanie, przerwał naszą rozmowę
i zaczął mi się zwierzać,
że czuje się zagrożony.
To było jakby...
nagle się przełączył.
Powiedział, że...
Wyciągnął z kieszeni nóż kuchenny,
którego uchwyt oklejony był białą taśmą.
A potem stwierdził, że ten nóż jest na każdego,
kto zacznie gadać jakieś głupoty.
Kazałem mu go schować.
Bo to była moja rodzina i przyjaciele.
Powiedziałem mu, że wszyscy są spoko.
Bóg wie, co się działo w jego głowie.
Chyba widział w życiu niejedno.
NIEDŁUGO POTEM MAGNUS I WHITFORD WYSZLI NA ZEWNĄTRZ
DOŁĄCZYLI DO GRUPY, W KTÓREJ STAŁ PRZYJACIEL WHITFORDA
ADRIAN AFTER BUFFALO I JOHN PIERRE JR.
Zaczęliśmy rozmawiać.
Gdy nagle Whitford albo Adrian użył słowa „Piikani”.
John wyglądał, jakby ktoś walnął go w twarz.
W języku Czarnych Stóp to oznacza „brat”.
John zapytał więc,
czy są Czarnymi Stopami.
Whitford potaknął, a John oświadczył, że jest Kutenajem.
Kutenajowie i Czarne Stopy od setek lat są śmiertelnymi wrogami.
John próbował chyba podkreślić swoją dominację.
W sensie: „To mój rezerwat.
Jeśli masz jakiś problem, rozwiążemy to”.
Bójki się zdarzają. Bywa, że ktoś zostanie pobity.
Nie chciałem, by sytuacja eskalowała.
Próbowałem ją załagodzić.
Powiedziałem: „To było setki lat temu. Teraz mamy inne czasy”.
MYŚLĄC, ŻE KONFLIKT ZOSTAŁ ZAŻEGNANY, MAGNUS WSZEDŁ Z POWROTEM DO DOMU
Byłem w środku przez półtorej minuty,
może dwie.
Gdy kolega wpadł do domu i powiedział, że dźgnęli Johna.
„Dźgnęli Johna! Chodźcie!”.
Wybiegłem na zewnątrz.
John leżał na ziemi.
Na nic nie reagował.
Wciąż oddychał i...
Nic nie mogliśmy na to poradzić.
John lubił się bić.
Może chciał się z nim trochę poboksować.
Ale nie zasłużył na śmierć.
John był mężem i ojcem.
Troszczył się o swoich dwóch synów.
Byli jego oczkiem w głowie.
Powinien tu teraz być. Powinien być z rodziną i bliskimi.
A nie może.
Whitford miał paranoję.
Rozmawiałem z nim przez 15 minut i odebrał przyjaciela wielu ludzi,
brata, ojca i wujka.
Więc nie obchodzi mnie jego los.
SĄD HRABSTWA LAKE
PO ARESZTOWANIU WHITFORD SPĘDZIŁ PONAD 18 MIESIĘCY
W WIĘZIENIU HRABSTWA LAKE, CZEKAJĄC NA PROCES
BLOK A
Pan Whitford jest przekonany o tym, że nie zrobił nic złego,
a wszyscy inni chcą go dopaść lub skrzywdzić.
Najwyraźniej miał to wpajane od dziecka.
IZOLATKA 1
KOMENDANT
Nazywam się John Todd.
Jestem jednym z komendantów w biurze szeryfa w Polson.
Pracowałem w więzieniu, gdy przebywał w nim pan Whitford.
Pan Whitford może być agresywny.
I często był.
Gdy coś nie szło po jego myśli, uciekał się do przemocy.
Nigdy nie wiedzieliśmy,
czy będziemy musieli się z nim siłować,
czy będzie współpracował.
Powiedziałbym, że nękał innych.
Szturchał mniejszych, słabszych więźniów,
aż w końcu puszczały im nerwy.
A wtedy próbować ich skrzywdzić.
I to nigdy nie była jego wina.
Zawsze twierdził, że to inni zaczęli.
Mimo że to on ich ciągle szturchał.
SĄD HRABSTWA LAKE
Powtarzał, że jest z Czarnych Stóp
i że znajdował się w rezerwacie Saliszów i Kutenajów.
Od razu stawał się defensywny, bez względu na to, z kim rozmawiał.
Wierzył, że jest gnębiony i dręczony,
więc reagował przemocą.
Taki był pan Whitford.
CZTERY MIESIĄCE PO PIERWSZYM WYWIADZIE
MAKUEEYAPEE WHITFORDOWI ODMÓWIONO UDZIAŁU W DRUGIM WYWIADZIE
ZOSTAŁ UMIESZCZONY W IZOLATCE
ZE WZGLĘDU NA ZŁE ZACHOWANIE
Whitford twierdził, że padł ofiarą przestępstwa z nienawiści.
Ale nie było niczego, co popierałoby jego wersję wydarzeń.
Wszyscy świadkowie czy dowody
wydawały się sprzeczne z jego teorią o samoobronie.
JAMES MANLEY PRZEWODNICZYŁ W PROCESIE WHITFORDA
I DECYDOWAŁ O JEGO WYROKU
Czarne Stopy i Kutanejowie rzeczywiście prowadzili wojny,
ale to było 170 lat temu.
Mimo że między nimi może pojawiać się jakaś rywalizacja czy napięcia,
obecnie mamy wiele małżeństw mieszanych.
Dużo członków Czarnych Stóp przyjeżdża tu,
by studiować lub pracować.
SALA ROZPRAW
Twierdzenie Whitforda, że został otoczony przez Saliszów
i dlatego musiał się bronić,
nie było więc zbyt przekonujące.
Nie miał powodu, by tak zareagować.
Skazałem go na 60 lat więzienia,
z tym że o zwolnienie warunkowe może ubiegać się dopiero po 25 latach.
Uznałem to za sprawiedliwy wyrok.
Konsekwencje dla Johna Pierre’a również były bardzo poważne.
Nie powinienem był dostać wyroku.
Powinienem był stamtąd wyjść.
Bo to była samoobrona.
Nie podobał im się fakt, że pochodziłem z plemienia Czarnych Stóp.
Dlatego to zbrodnia z nienawiści.
Oni byli z plemienia Kutenajów,
a ja z plemienia Czarnych Stóp.
I tyle na ten temat.
To niepokojące, że tak mówi,
bo w jego mniemaniu nie zrobił nic złego.
Większość ludzi, nawet uczciwych,
często podświadomie rekonstruuje w głowie jakieś wydarzenie,
aby było spójne z ich potrzebami psychologicznymi.
Myślę, że odegrało to pewną rolę.
Pan Whitford i kolega, z którym jechał,
wypili jakieś 30 piw, zanim w ogóle dotarli na imprezę.
To, że dokładnie pamiętał swoje emocje czy motywy swojego czynu,
jest więc dla mnie wątpliwe.
Z tego, co mi wiadomo na temat jego zachowania w więzieniu,
w ogóle się nie zmienił.
Mam nadzieję, że kiedyś to zrobi,
inaczej spędzi resztę życia za kratkami.
Zastanawia mnie, czy po tym wszystkim niczego się nie nauczył?
Nie wyciągnął z tej tragedii żadnej nauki?
Zabił drugiego człowieka i najwyraźniej go to nie martwi.
Tylko się nad sobą użala.
WHITFORD NADAL UTRZYMUJE, ŻE DZIAŁAŁ W OBRONIE KONIECZNEJ
I PADŁ OFIARĄ ZBRODNI Z NIENAWIŚCI
Napisy: Monika Bartz