Ze zeiden dat ik iemand in koelen bloede had vermoord.
Maar dat was niet zo. Ik was het slachtoffer van een haatmisdaad.
IN DE VERENIGDE STATEN WORDEN ELK JAAR MEER DAN 12.000 HAATMISDADEN GEPLEEGD
INHEEMSE AMERIKANEN WORDEN DUBBEL ZO VAAK SLACHTOFFER VAN GEWELDSMISDRIJVEN...
...ALS ANDERE AMERIKANEN
Z'n dood kwam hard aan bij mij.
Hij was ook een Amerikaanse indiaan, snap je?
Voor mij voelde het alsof m'n biologische broer was vermoord.
DIT IS HET VERHAAL VAN GEVANGENE NR. 3015941
We kunnen allemaal gevaarlijk zijn.
Ze zeggen dat je een monster bent.
Ik zeg niet dat ik onschuldig ben.
Ik heb iemand in koelen bloede vermoord.
MONTANA STAATSGEVANGENIS - RANCH
IN 2013 WERD MAKUEEYAPEE WHITFORD BESCHULDIGD VAN OPZETTELIJKE DOODSLAG...
...NADAT HIJ JOHN PIERRE JR. EEN FATALE STEEK HAD TOEGEBRACHT
INGANG ALLEEN VOOR BEZOEKERS
Ik ben geboren in Montana op 13 november 1980.
In een doos kwam ik naar het Blackfeet-reservaat...
...want we hadden geen geld voor een autostoeltje of zo.
Iedereen denkt dat Amerika rijk is.
Maar ze begrijpen niet dat de indianenreservaten...
...ontwikkelingslanden zijn.
Mijn grootvader was Chief Running Crane...
...het laatste stamhoofd van de Blackfeet-indianennatie.
M'n vader was een volbloed indiaan.
Met dat erfgoed ben ik opgegroeid.
Maar m'n moeders kant is helemaal wit.
M'n jeugd was een ritje in de achtbaan.
WHITFORDS OUDERS SCHEIDDEN TOEN HIJ NOG GEEN JAAR OUD WAS
HIJ WERD OPGEVOED DOOR ZIJN MOEDER...
...EN KWAM ALS KIND NIET IN RESERVATEN VOOR INHEEMSE AMERIKANEN
M'n moeder had zeven kinderen, allemaal van verschillende vaders.
Ze verhuisde van hier naar daar, naar overal.
Ik ben in Montana geweest, in Idaho...
...Washington, Californië, Oregon, in heel het noordwesten.
De beste tijd van m'n leven was toen ik een jaar of acht was.
We woonden in Idaho, bij m'n stiefvader.
Hij woonde op een ranch.
We deden samen de omheiningen en zo, we joegen coyotes weg.
Maar hij begon m'n moeder te slaan en uiteindelijk ging ze bij hem weg.
Dus ik stapte uit de achtbaan met m'n moeder...
...en ging bij m'n ooms wonen.
ALS PRILLE TIENER VERHUISDE WHITFORD NAAR TACOMA, WASHINGTON...
...EN GING BIJ FAMILIE VAN VADERSKANT WONEN
Het was gestoord.
De oostkant van Tacoma was de slechtste zone in de staat Washington...
...met het hoogste aantal moorden en veel bendegeweld.
Ik leefde ook als een misdadiger.
M'n ooms werkten fulltime en ze vonden het niet erg wat ik deed.
Ik stond op en ging van huis naar huis...
...en ja, het waren allemaal criminele activiteiten.
TOEN WHITFORD 18 WERD, KREEG HIJ EEN SOM GELD VAN DE BLACKFOOT-STAM
Ik kreeg op m'n 18e geld en kocht een auto en zo.
En ik begon geld uit te geven.
Drinken, high worden, wat dan ook, gewoon feesten.
En m'n geld raakte op.
En ik wist niet wat ik anders moest doen.
Dus ik overviel een hotel.
En het is best grappig. Die overval heeft me niets opgeleverd.
Het was een oude vrouw. En ik besloot die dame niet te beroven.
Maar ik was al binnen en stond daar met het pistool.
Ik richtte het op haar en ik dacht: ik ga dit niet doen.
WHITFORD VLUCHTTE WEG UIT HET HOTEL...
...MAAR WERD NA EEN AUTOACHTERVOLGING DOOR DE POLITIE GEARRESTEERD
De aanklacht luidde: overval, driemaal opzettelijke aanval...
...vluchten voor de politie en een dodelijk wapen...
...want de driemaal opzettelijk aanval was...
...omdat ik zogezegd voertuigen van de weg had gereden.
IN DECEMBER 1998 WERD WHITFORD VEROORDEELD TOT 10 JAAR CEL
HIJ WAS 18 JAAR
M'n vader zei: 'Benut je tijd in de bak om te studeren.'
En dat heb ik gedaan. Ik heb veel gestudeerd.
Ik ging toen ook niet naar school, want ik was gestopt in de zevende klas.
Maar ik las het ene na het andere boek. En daardoor schrijf ik nu zo goed.
NA ZES MAANDEN BEHAALDE WHITFORD ZIJN MIDDELBARESCHOOLDIPLOMA
HIJ WERD OOK LID VAN EEN GROEP INHEEMSE GEVANGENEN...
...EN VOND VOOR HET EERST AANSLUITING BIJ ZIJN ERFGOED
In de gevangenis was ik de jongste.
De indianenbroeders zagen het en leerden me onze traditionele manier van leven aan.
Het heette de Indians of All Tribes.
Het ging om inheemse trots.
Ze gaven me de trommel om vast te houden, als drumdrager.
Dat is de hartslag van de mensen.
En ik vond mezelf.
NA TIEN JAAR GEVANGENISSTRAF KWAM WHITFORD OP ZIJN 28E VRIJ
HIJ GING IN HET BLACKFEET- INDIANENRESERVAAT IN MONTANA WONEN
Vanaf dat moment deed ik het op alle vlakken heel goed.
Toen ik twee maanden vrij was, ontmoette ik de moeder van m'n kind...
...en het klikte tussen ons.
Een maand later was ze zwanger van m'n zoon.
En tien maanden na de geboorte van m'n zoon kreeg ik een dochter.
Ik vond het geweldig. Ik was gek op m'n kinderen.
Ik ging fulltime studeren. Ik behaalde het maximum van de punten...
...en was een van de beste studenten van de universiteit.
Ik wilde promoveren in inheemse studies, in inheems recht.
Meer bepaald verdragsrechten en zo, en casinorechten.
WHITFORD WILDE OPKOMEN VOOR DE RECHTEN VAN ALLE INHEEMSE STAMMEN
WELKOM BIJ DE BLACKFEET-NATIE
Ik leef zoals de Blackfeet-indianen.
Maar ik geloof ook in de eenheid van ons volk.
Ik ken liedjes van andere stammen. Ik zing al die liedjes.
Terwijl het bij sommigen draait om hun stam tegen mijn stam...
...of deze stam tegen die stam.
Het moet om de eenheid van ons volk gaan, niet de verdeeldheid.
En tribalisme was een van de dingen die meespeelden bij de moord.
EEN GOEDE VRIEND VAN WHITFORD, UIT HET BLACKFEET-RESERVAAT...
...WAS GETROUWD MET EEN VROUW VAN DE SALISH-STAM
M'n vriend Adrian After Buffalo en z'n vrouw hadden problemen...
...en hij wilde terug naar z'n vrouw.
Ze was in Polson, Montana.
Ik zei tegen hem: 'Ik kan je naar Polson brengen...
...om je vrouw en kinderen te zoeken.'
Dus we reden erheen.
POLSON LIGT IN HET FLATHEAD-INDIANENRESERVAAT...
...THUIS VAN DE SALISH- EN KOOTENAI-STAMMEN
We huurden een hotelkamer.
Ik kocht 30 blikjes Budweiser.
Ik zei tegen hem: 'Jij rijdt, ik ga me ontspannen.' En dat deden we.
We begonnen rond te rijden, van de ene naar de andere plek.
We gingen in bars kijken.
Vlak voor sluitingstijd werden we uitgenodigd bij iemand thuis.
We gingen naar dat feest en ik zei:
'Rij achteruit. Met de kofferbak open kunnen we naar muziek luisteren.'
Ik voelde me goed.
Maar het feest was eerder binnen dan buiten.
Dus besloot ik maar naar binnen te gaan.
Toen ik naar binnen ging, probeerde ik een grapje te maken om het ijs te breken.
Ik zei: 'Hé, waar zijn alle Blackfeet?' En ik keek zo.
Want dat was het Flathead-reservaat, niet het Blackfeet-reservaat.
Het was bedoeld als grapje om mezelf aan die groep voor te stellen.
Er stond een jongen naast me.
Hij keek me aan en zei: 'Shit, klootzakken worden verdomme...
...besprongen als ze dat hier zeggen.'
Die gasten hadden een probleem met Blackfeet, Salish, Kootenai...
...rivaliteit die dateerde uit de 19e eeuw.
Maar dat wist ik niet.
Ik wist niet dat er problemen waren met Salish en Kootenai.
En automatisch dacht ik: wauw, ik sta in een huis bij een groep mensen...
...die ik niet ken, en jullie gaan me bespringen?
Ik had niet eens iets gezegd...
...wat ik zou beschouwen als een denigrerende uitspraak.
In de gevangenis had ik geleerd geen angst te tonen.
Toon geen angst, want zodra je dat doet, bespringen die jongens je.
Ik had een mes, want daarmee beschermen we ons in de reservaten.
Ik trok m'n mes en zei: 'Als iemand me probeert te bespringen...
...zal ik me verdedigen.'
Een andere man draaide zich om en zei: 'We hebben hier allemaal messen.'
Hij trok zijn mes. Alleen het lemmet was al zo groot.
Ik keek naar hen en dacht...
...we hebben allemaal messen, rustig maar.
En ik draaide me om en ging weg.
En ik haalde diep adem omdat ik buiten was. Ik dacht: oké, je bent buiten.
Het is goed.
Een man, John Pierre Jr., kwam uit het duister...
...recht op me af, alsof hij tegen me ging vechten.
Hij zei: 'Weet je wat? Blackfeet en Salish Kootenai zijn aartsvijanden.'
Ik zei: 'Daar geef ik niet om. Ik geef alleen om inheemse trots.'
En hij keek me aan.
En ik liep naar m'n auto.
En toen kwamen ze allemaal naar buiten.
Ze omsingelden me.
John Pierre Jr. kwam op me af.
En toen haalde ik uit...
...en stak ik hem neer.
NADAT WHITFORD JOHN PIERRE JR. HAD NEERGESTOKEN...
...VLUCHTTEN HIJ EN ZIJN VRIEND MET DE AUTO
Het was zelfverdediging tegen een haatmisdaad.
Het was één messteek. Meer niet.
Ik wist dat ze messen hadden.
Ik dacht dat ze me gingen bespringen.
Waarom hadden ze het op mij gemunt? Omdat ik Blackfeet was.
Dat is een haatmisdaad.
Daar komt het op neer.
AMPER ENKELE MINUTEN NADAT WHITFORD WAS GEVLUCHT, WAS DE POLITIE TER PLAATSE
Ik was op patrouille.
Een andere agent en ik werden...
SHERIFF, POLITIE LAKE COUNTY
...naar een luid feest gestuurd vanwege overlast.
We gingen vragen om wat stiller te zijn.
Toen we op twee, drie straten van dat adres waren...
...kregen we te horen dat er een steekpartij was geweest.
Hier was het.
Jonge mannen en jonge vrouwen kwamen de oprit afgelopen.
Ze renden om onze voertuigen heen.
Toen ik dichterbij kwam...
...zag ik een groep mensen rond een man die hier op de grond zat.
Dat was John Pierre.
Ik kende hem en z'n familie al lang.
En toen ik met John ging praten...
...reageerde hij niet.
Ik zou zeggen dat hij al in een shocktoestand was.
De kleine hoeveelheid bloed die uit z'n shirt kwam...
...deed me vermoeden dat het om een zware inwendige bloeding ging.
Ik heb met hem gepraat tot hij uiteindelijk het bewustzijn verloor.
We legden hem op de grond, controleerden z'n hartslag...
...en begonnen hem te reanimeren.
DE AORTA EN LONGSLAGADER VAN JOHN PIERRE JR. WAREN GERAAKT...
...EN AL NA ENKELE MINUTEN STIERF HIJ
HIJ WAS 26 JAAR
We maken vaak slechte dingen mee en het is altijd moeilijk...
...als iemand uit de gemeenschap zo'n zinloze dood sterft.
GETUIGEN BEZORGDEN DE POLITIE EEN BESCHRIJVING VAN WHITFORDS VOERTUIG
EEN PAAR UUR NA DE STEEKPARTIJ WERD DE WAGEN GEVONDEN BIJ EEN MOTEL
We omsingelden het motel.
We klopten op de deur en de persoon die opendeed, was Mr Whitford.
De kamer was erg rommelig. Vuilnis op de grond, dekens op de grond.
Aanvankelijk ontkende hij dat hij op het feest was geweest.
Toen gaf hij toe dat hij daar was geweest...
...maar hij ontkende dat hij een woordenwisseling had gehad.
Als we met iemand praten en diegene verandert z'n verhaal...
Wat probeer je te verbergen? De meesten hebben niets te verbergen.
Maar dat is wat sommigen doen als ze uit de problemen proberen te komen.
De politie kwam naar m'n kamer en ik probeerde ze te belazeren.
Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat ik doodsbang was om iets te zeggen.
Zo ben ik opgevoed. Praat niet met de politie. Zeg niets.
We wantrouwen de politie enorm.
M'n oom David werd doodgeschoten door de politie van Tacoma.
We vertrouwen de politie niet.
Dat iemand ergens anders slecht werd behandeld door de politie...
...is geen reden om ons niet te vertrouwen bij ons werk hier.
Dus ik denk dat dat z'n motivatie was...
...liegen om de gevolgen van z'n daden die avond te ontlopen.
Ik vond niet dat hij berouw toonde.
Hij was niet blij dat hij opgepakt was...
...en hij wilde niet ter verantwoording worden geroepen voor wat hij had gedaan.
IN DECEMBER 2014 STOND WHITFORD TERECHT VOOR OPZETTELIJKE DOODSLAG
In hun versie van de feiten schilderde het OM Whitford af...
...als de enige agressor die avond.
Maar dat idee klopte van geen kanten.
Ongeacht of het terecht was of niet...
...bij elke ruzie of elk gevecht moeten er twee mensen betrokken zijn.
WHITFORDS ADVOCATE
Er moet interactie zijn geweest.
Dus ik vond Maks versie van de feiten geloofwaardig.
Ik ben Jennifer Streano. Ik was Mr Whitfords advocaat.
OP 22 DECEMBER 2014 WERD WHITFORD SCHULDIG BEVONDEN AAN MOORD
HIJ KREEG 60 JAAR GEVANGENISSTRAF
Na een kwart van je straf kun je vervroegd vrijkomen.
Hij kreeg 60 jaar gevangenisstraf...
...waardoor hij na 15 jaar had moeten kunnen vrijkomen.
Maar de rechter maakte daar 25 jaar van...
...wat neerkwam op een gevangenisstraf van 100 jaar.
Het was een wrede uitkomst.
Alles wat hij als volwassene geprobeerd had terug te krijgen, was nu weg.
En dat kwam allemaal door een beslissing van enkele seconden.
Dat is hartverscheurend.
Volgens de wet heeft Mak een moord gepleegd.
Dat staat buiten kijf.
Hij heeft vast spijt van die beslissing.
Iemand kwam om het leven, en dat is de grote tragedie.
Maar volgens de wet mag je...
...een moord plegen als je voor je eigen leven vreest.
En dat is eigenlijk waar de vraag op neerkomt.
Nam Mak die snelle beslissing omdat hij voor z'n eigen leven vreesde...
...of omdat hij boos was of zich wilde verdedigen...
...of reageerde hij gewoon te heftig?
Het is volkomen begrijpelijk dat Mak in die omstandigheden impulsief reageerde.
Hij had een harde opvoeding gehad...
...en z'n trauma speelde zeker een rol bij z'n reactie die avond.
Soms is geweld zo stuitend...
...dat het alle goede dingen eigenlijk overschaduwt, denk ik.
Toen Mak in Washington vrijkwam...
...deed hij het echt fantastisch.
Hij deed alles wat hij kon om stabiliteit in z'n leven te hebben...
WHITFORDS ZUS
...en hij ijverde echt voor advocatuur voor inheemse Amerikanen.
Dat was heel belangrijk voor hem. Dat was een prioriteit.
Het is een drama voor mij dat het niet is gelukt.
Maar ik denk dat Mak reageerde...
...op de enige manier die hij op dat moment kende.
Mijn naam is Amie en ik ben de zus van Makueeyapee.
Maks vader was van de Blackfeet-natie en mijn vader is Cherokee.
Maar we hebben dezelfde moeder.
Ze had een heel slechte kindertijd gehad, een heel harde kindertijd.
Toen ze twaalf was, kreeg ze al een kind. Ze was 16 toen ze mij kreeg.
DE MOEDER VAN AMIE EN MAKUEEYAPEE WERD GEDWONGEN...
...OM AMIE VOOR ADOPTIE AF TE STAAN TOEN ZE TWEE JAAR OUD WAS
Destijds kon de overheid zomaar kinderen meenemen, en dat was volkomen legaal.
Onze adoptie heeft onze moeder mentaal zo gebroken...
...dat ze het nooit meer te boven is gekomen.
Er bleef gewoon een gat achter dat ze niet kon opvullen.
Niets was ooit stabiel of normaal.
Wat mannen betreft, maakte ze onvermijdelijk vreselijke keuzes.
Veel alcohol, drugs...
...veel fysiek en verbaal misbruik.
Mak is daarmee opgegroeid.
Ik kwam al in aanraking met geweld toen ik drie was.
De twee kinderen die tegenover ons woonden...
We speelden altijd in modderpoelen en zo.
Het is lastig.
Lastig om erover te praten.
Daar kwam een einde aan door onze buurman...
...die een affaire had met m'n moeder, denk ik, maar dat wist ik niet.
We gingen erheen. Ze nam mij en m'n zus mee en ze maakten ruzie.
Uiteindelijk schoot hij z'n vrouw vijf keer in de borst...
...met een .357 Magnum.
Die dame stierf in m'n moeders armen.
Toen de politie die vent eindelijk had gevonden...
...had hij z'n kinderen in de buik geschoten, ze waren allebei dood.
En hij had zichzelf door het hoofd geschoten.
Ik kon alleen m'n zus vastpakken, haar afschermen en vasthouden.
Ik zou je nog van ander geweld kunnen vertellen, maar zo begon m'n leven.
Dat is een heel krachtige herinnering.
Ik heb medelijden met het kind dat Mak was, want zoiets meemaken was...
...echt afschuwelijk.
Al op heel jonge leeftijd had hij ondervonden...
...dat die mannen je kunnen doden.
Dat was een levensles die hij nooit is vergeten, denk ik.
Ik denk dat het zeker verklaart...
...waarom hij zo heftig reageerde...
...in een situatie waarin hij voelde dat hij in de problemen zat.
Iemand probeert je pijn te doen...
...en je gaat meteen terug naar je kindertijd en beschermt jezelf.
De familie Pierre heeft alle recht om boos te zijn op Mak.
John Pierre had nooit mogen sterven.
Maar ik denk niet dat Mak hem wilde doden.
Ik denk dat hij gewoon weg wilde voordat hij gewond raakte.
FLATHEAD-INDIANENRESERVAAT PABLO, MONTANA
Doe hem er maar helemaal in.
Doe hem er maar in. - Daar is hij.
Goed zo. Begraaf hem. Ben je klaar? Doe maar.
DE FAMILIE VAN JOHN PIERRE JR. WILDE LIEVER NIET MEEWERKEN AAN DIT PROGRAMMA
Heel goed, maatje.
MAGNUS HARLOW WAS EEN VRIEND VAN JOHN PIERRE JR.
EN WAS OP HET FEEST DE AVOND DAT HIJ STIERF
Ik ging naar dat feest rond drie uur 's nachts.
Iedereen was buiten aan het feesten. Iedereen lachte.
Toen ik naar binnen ging, kwam ik Whitford tegen.
MAGNUS KENDE WHITFORD NIET
MAAR ZE SPRAKEN ELKAAR KORT
Whitford was een beetje gespannen.
Het Blackfeet-reservaat en dit reservaat...
VRIEND VAN JOHN PIERRE JR.
...zijn twee totaal verschillende...
...werelden.
En is er nog steeds wantrouwen tussen onze twee stammen?
Ja.
We raakten aan de praat en hij vroeg: 'Ken je al deze mensen hier?'
En ik zei: 'Ja. Ik ken ze allemaal.'
Totaal onverwachts stopte hij gewoon in het midden van ons gesprek...
...en hij zei tegen mij: 'Ik voel me bedreigd.'
Het was alsof er een knop werd omgedraaid.
Hij zei... Hij haalde een mes uit z'n zak, een schilmesje...
...en er zat witte tape of ducttape rond het heft.
En hij zei: 'Dit is voor iedereen die iets fouts zegt of doet.'
En ik zei: 'Doe dat weg. Al deze mensen hier zijn mijn familie en vrienden.
Iedereen is cool hier.'
God weet wat er door z'n hoofd ging.
Hij zag eruit alsof hij geschrokken was.
EVEN LATER GINGEN MAGNUS EN WHITFORD NAAR BUITEN
ZE GINGEN BIJ EEN GROEPJE STAAN...
...BIJ WHITFORDS VRIEND ADRIAN AFTER BUFFALO EN JOHN PIERRE JR.
We begonnen te praten.
En Whitford of Adrian zei: 'Piikani.'
Ik weet nog dat het was alsof John een klap in z'n gezicht kreeg.
Piikani is 'broeder' in het Blackfeet.
En John zei:
'Dus jij bent Blackfeet?'
Hij zei: 'Ja.' En John zei: 'Ik ben Kootenai.'
Kootenai en Blackfeet zijn al eeuwen gezworen vijanden.
Ik denk dat John het overwicht probeerde duidelijk te maken.
'Dit is mijn reservaat en als je problemen hebt, kunnen we dat oplossen.'
Soms wordt er gevochten, worden mensen in elkaar geslagen.
Dus m'n eerste gedachte was: laat het niet verder gaan dan dit.
Ik probeerde de gemoederen te sussen.
'Nee, dat was honderden jaren geleden. De tijden zijn veranderd.'
MAGNUS DACHT DAT DE LONT UIT HET KRUITVAT WAS EN GING TERUG NAAR BINNEN
Ik was daar misschien anderhalve minuut, twee minuten.
M'n vriend rende naar binnen en zei: 'Ze hebben John neergestoken.
Ze hebben John neergestoken. Ga mee naar buiten.'
Dus ik rende naar buiten.
John lag op de grond.
Hij reageerde nergens op, maar hij ademde nog.
We konden niks meer doen.
John geloofde in vechten.
Een robbertje vechten, daar was hij waarschijnlijk op uit.
Maar hij verdiende het niet om te sterven.
John was een familieman.
Hij zorgde voor z'n twee zonen.
Ze waren alles voor hem.
Hij zou hier nog moeten zijn, bij z'n familie en z'n dierbaren.
Maar dat kan niet.
Ik denk dat Whitford paranoïde was.
Ik kende hem een kwartier en hij nam de vriend van veel mensen af...
...de broer, de vader en de oom.
Dus Whitford kan me geen barst schelen.
LAKE COUNTY GERECHTSGEBOUW
NA ZIJN ARRESTATIE ZAT WHITFORD IN AFWACHTING VAN ZIJN PROCES...
...MEER DAN 18 MAANDEN IN DE GEVANGENIS IN LAKE COUNTY
BLOK A
Ik denk dat Mr Whitford ervan overtuigd is dat hij zelf niets verkeerd doet...
...en dat alle anderen hem willen pakken of pijn doen.
Dat is hem ingeprent sinds hij klein was.
EENZAME OPSLUITING 1
Ik ben John Todd. Ik ben gevangenis- commandant in Lake County, Montana.
Ik was een van de oudgedienden toen Mr Whitford hier in de gevangenis zat.
Mr Whitford kon gewelddadig zijn.
En dat was hij vaak.
Als hij z'n zin niet kreeg, werd hij meteen gewelddadig.
We wisten het nooit: zouden we met hem vechten en over de vloer rollen...
...of zou hij meewerken?
Hij was nogal een pestkop.
Hij porde de kleinere, zwakkere jongens...
...en hij bleef hen porren tot ze ontploften.
En dan probeerde hij hen pijn te doen. En het was nooit zijn schuld.
Hij zei: 'Zij zijn begonnen. Het is hun schuld.'
Ook al was hij het die hen porde en pestte.
LAKE COUNTY GERECHTSGEBOUW
Hij zei altijd: 'Ik ben Blackfeet.'
En we zijn in het reservaat van de Salish en Kootenai.'
Hij ging altijd meteen in het defensief.
Bij iedereen.
Hij koos ervoor te geloven dat hij werd onderdrukt en gepest.
En z'n reactie was dus vechten.
Zo was Mr Whitford.
VIER MAANDEN NA ZIJN EERSTE INTERVIEW...
...KREEG MAKUEEYAPEE WHITFORD GEEN TOESTEMMING VOOR EEN TWEEDE INTERVIEW
HIJ WAS IN DISCIPLINAIRE AFZONDERING GEPLAATST...
...VANWEGE AANHOUDENDE GEDRAGSPROBLEMEN
Whitford beweerde dat hij het slachtoffer van een haatmisdaad was.
Maar er was niet veel om zijn versie van de feiten te staven.
Alle andere getuigen, alle andere bewijzen en zo...
...leken in tegenspraak met zijn bewering dat het zelfverdediging was.
JAMES MANLEY WAS DE RECHTER OP WHITFORDS PROCES...
...EN BESLISTE OVER ZIJN STRAF
De Blackfeet en de Salish waren historisch in oorlog, maar dat was 170 jaar geleden.
Hoewel er soms nog steeds wat concurrentie of spanning is...
...zijn ze intussen met elkaar getrouwd en gaan ze met elkaar om...
...en veel Blackfeet komen hier naar de universiteit of werken hier.
RECHTSZAAL
Dus Whitfords bewering dat hij omringd was door Salish...
...dat het een haatmisdaad was en hij zich moest verdedigen, was niet overtuigend.
Hij had geen reden om dat te doen.
Ik heb Whitford veroordeeld tot 60 jaar gevangenisstraf...
...met een minimum van 25 jaar...
...voor hij mogelijk vervroegd kan vrijkomen.
Dat vond ik een rechtvaardige straf.
De gevolgen voor John Pierre waren ook heel serieus.
Ik had nooit een straf mogen krijgen.
Ik had als vrij man de rechtszaal moeten verlaten. Het was zelfverdediging.
Ze vonden het niet leuk dat ik zei dat ik Blackfeet was.
Het is een haatmisdaad vanwege mijn nationaliteit.
Hun nationaliteit als Kootenai-natie en mijn nationaliteit als Blackfeet-stam.
Daar komt het op neer.
Het is verontrustend om hem zo te horen praten...
...omdat hij denkt dat hij niets verkeerd heeft gedaan.
De meeste mensen, zelfs eerlijke mensen...
...veranderen, vaak onbewust, een gebeurtenis in hun hoofd...
...zodat ze klopt met hun psychologische behoeften.
Ik vermoed dat dat ook heeft gespeeld.
Mr Whitford en de man die bij hem was...
...hadden zo'n 30 biertjes gedronken voor ze naar dat feest gingen.
Of hij zich goed kon herinneren wat z'n emoties of motieven waren...
...vind ik twijfelachtig.
Als ik hoor hoe Mr Whitford zich sindsdien in de gevangenis heeft gedragen...
...is hij niet veranderd.
Ik hoop voor hem dat hij ooit wel verandert.
Anders zal hij wellicht z'n leven lang in de bak zitten.
Als ik hem één vraag mocht stellen, zou het zijn:
'Heb je dan niets geleerd? Heb je niets geleerd uit dat drama?'
Hij heeft een ander mens gedood, en dat lijkt hem niet te deren.
Hij heeft alleen medelijden met zichzelf.
WHITFORD BLIJFT VOLHOUDEN DAT HIJ UIT ZELFVERDEDIGING HANDELDE...
...EN HET SLACHTOFFER WAS VAN EEN HAATMISDAAD
Ondertiteld door: Mireille Van Overmeiren