In 1983 werd tv-geschiedenis geschreven toen Michael Jackson dit deed.
Het duurde maar 2,5 seconde…
…maar liet toch een blijvende culturele indruk achter.
Maar drie decennia eerder, in het Apollo in Harlem…
…deed Bill Bailey precies dezelfde danspas.
Zo gaat het vaak.
Madonna's choreografie in 'Vogue' uit 1990 maakte poses aannemen bij het dansen hip.
Maar voguen was toen al jaren een undergroundscene.
Toen Miley Cyrus met haar kont schudde bij de VMA's van 2013…
…werd 'twerking' toegevoegd aan de OED.
Maar rapper Big Freedia liet haar (…) al schudden…
…toen Miley jongens nog vies vond.
Deze video begon een van de grootste dansrages van 2019…
…en hielp om van Charli D'Amelio een TikTok-ster te maken.
Maar een andere tiener, Jalaiah Harmon, was de bedenker van de Renegade.
Deze video was er weken eerder.
En de bewegingen in dat dansje zijn nog een stuk ouder.
Ze zijn gebaseerd op decennia hiphop en Afrikaanse dans.
Sociale dans is in wezen groepsdenken.
We bedenken samen hoe we willen bewegen en wagen een poging.
Dat gaat nu sneller dan ooit tevoren.
Wat zijn de hipste dansjes? -Je hebt 'Up' van Cardi B.
Die heb ik met Chris gedaan. Die is viral.
Dit hier. -Corvette Corvette.
Corvette Corvette. -Laffy Taffy.
We dansten op 'Old Town Road' voor dat een hit was.
En op deze manier.
Je vibet.
lock it, lock it
'Hit the Quan'.
Tik de muur aan. -Schudden, klap.
Zoals 'Juju On'.
Alle hits van de afgelopen twee jaar werden een dansuitdaging.
Al die dansjes zijn door miljoenen mensen gedaan…
…maar er is veel geld te verdienen met een dansrage.
Tussen Charli D'Amelio's dansjes door…
…zie je haar in een pyjama van Dunkin' of met andere merchandise van het merk.
Dunkin' Donuts is een van de vele merken die haar 117 miljoen volgers wil bereiken.
Ze betalen er naar schatting 100,000 dollar per post voor.
De game Fortnite verkoopt letterlijk dansrages.
De paar dollars die dit soort uitbreidingen kosten…
…leveren in totaal miljarden winst per jaar op.
Er is een erg duidelijke ongelijkheid…
…tussen de grootste winstmakers die aan danstrends verdienen…
…en alle anderen.
Wat maakt een dans een rage?
En wie hoort de winst ervan te krijgen?
Sommige ongeremde vrouwen vonden bevrijding in de charleston.
Voortaan zijn dansen en plezier hetzelfde voor de jongen en het meisje.
Al Gore en ik zullen de macarena doen.
Iedereen doet de Soulja Boy, iedereen is Superman.
Ze kiezen hun eigen stijl en doen hun uiterste best.
Mensen zijn vrij zwakke dieren. We zijn niet erg snel.
We zijn niet erg sterk en onze huid is erg zacht.
Voor roofdieren lijken we een vrij geschikte prooi.
Daarom leerden we, volgens een evolutietheorie, een truc.
Door met elkaar synchroon te bewegen…
…kunnen we onszelf een veel groter beest laten lijken en roofdieren wegjagen.
Anders gezegd…
…we leerden te synchroniseren om te overleven.
Het zit in onze aard.
Als twee mensen naast elkaar op een schommelstoel zitten…
…beginnen ze onbewust in hetzelfde ritme te schommelen.
En als we synchroon bewegen, krijgen we een stoot endorfine…
…die ons aanspoort om het meer te doen om vijanden te intimideren…
…goden te vereren, te vieren, te rouwen en om de gemeenschap te verbinden.
Maar vreemden die synchroon bewegen? Dat is een vrij recent fenomeen.
Dansrages hebben een verbazende levenscyclus…
…die uit meerdere delen bestaat.
STAP 1
UITVINDING
Er is altijd de originele gemeenschap die denkt: hé, wat als dit een dans was?
Vervolgens wordt die dans gedeeld, meestal in heel lokale context.
In het geval van waarschijnlijk de eerste dansrage…
…waren dat de bergdorpen van Oostenrijk.
'Waltzen' is Duits voor 'draaien'.
Stellen draaiden rond terwijl ze ook een ronde door de zaal maakten.
Dit was anders dan de populaire dansen aan de Europese koninklijke hoven…
…die star en moeilijk waren, met gedetailleerde choreografieën…
…die zelfs aangaven waar je moest kijken en met welke uitdrukking.
Mannen en vrouwen hielden elkaar op afstand…
…maar de wals was intiemer, losser en sneller.
Vrouwen trokken hun rok zelfs een beetje op…
…en toonden zo, heel schandalig, hun enkels.
Maar zelfs een dergelijke geweldige dans wordt geen rage…
…als hij niet wordt verspreid.
STAP 2 VERSPREIDING
Volgens één theorie mag je Napoleon Bonaparte bedanken…
…wiens leger in de vroege 19e eeuw door Europa trok en de wals meenam.
Napoleon drong Engeland niet binnen, maar de wals wel.
Toen reisde de dans op schepen over de Atlantische Ocean naar de VS.
Maar dat is nog maar de halve reis.
Dan krijg je het vrijwel onvermijdelijke gedeelte…
…van de mensen die haters zijn.
STAP 3
DE HATERS
In 1840 stond in de VS in Etiquette voor dames over de wals:
'Er is iets aan nabijheid tussen personen, aan de houdingen en aan de beweging…
…dat nadelig is voor de teerheid van de vrouw.'
Anderen waarschuwden voor 'hevige emoties'…
…'agitatie' en 'zenuwsymptomen'.
De wals zou 'de jeugd meer schaden dan veel van de gebreken…
…waar men in de kansel tegen preekt.' Maar…
De dans is niet te verloochenen. Mensen moeten dansen.
Dat brengt ons bij de laatste stap.
De walsrage duurde ongeveer twee eeuwen…
…en maakte de carrière van een aantal componisten, zoals…
Johann Strauss.
Met z'n hitwals 'An der schönen blauen Donau'.
Er hebben waarschijnlijk meer mensen gezwierd en gedraaid op deze wals…
…dan op alle andere.
Maar de wals zou tegenwoordig moeilijk een rage worden…
…voor een groot deel omdat hij niet in het frame van een telefoon past.
De vaste grap over TikTok-dansjes is dat het lijkt alsof je staat te seinen…
…omdat ze zo om het bovenlichaam gaan en veel hoekige bewegingen hebben.
Ze blijven dus binnen het frame en je gezicht staat centraal.
Charli D'Amelio zal je zeggen dat gezichtsuitdrukkingen cruciaal zijn…
…voor een goede video. Mensen willen een geanimeerde uitdrukking.
De populairste TikTokkers weten hoe ze hun stanky gezicht moeten trekken…
…hoe ze verlegen op hun tong bijten, en hoe je 'uhuh' uitdrukt.
Allemaal terwijl ze heel snel bewegen.
De levenscyclus van een dansrage is ook sneller geworden.
Eerst verzin je een dans.
Ik verveelde me op een dag in de bus op weg naar huis.
Ik dacht: dit is een leuk lied, ik maak een dansje.
Dan besluit je hem te delen.
Misschien post je hem op Dubsmash, een rivaal van TikTok.
Dubsmash kwam eerst. -Zwarte makers zaten allemaal op Dubsmash.
Als je 't gepost hebt, beginnen je vrienden het opeens te doen.
Wat te gek voelt. En dan, verbluffend genoeg…
…dansen vrienden van vrienden het. Een van hen zet het op TikTok…
…en plotseling doet een beroemde TikTokker je dansje.
Je kunt het niet eens geloven.
En voor je het weet, doen duizenden mensen het.
M'n dans is viral gegaan.
Andere grote influencers doen snel mee met de trend.
En nu maken YouTubers hele tutorials om uit te leggen hoe het moet.
Ondertussen is het aantal volgers van de beroemde TikTokker omhooggeschoten.
En dat soort aanhang is macht.
Want nu zien platenlabels een potentiële nieuwe popster…
…die in een landelijk tv-programma haar album mag promoten.
Vanavond bij ons in de studio, Addison Rae.
Ze demonstreert al die leuke TikTok-dansrages…
…waaronder die van jou.
Toen m'n dansje in Jimmy Fallon kwam…
Ik zag Addison Rae het doen en dacht…
Ik was geschokt. Ik dacht echt: jeetje.
Ik dacht: wauw, m'n dansje is op tv. Al die mensen zien m'n dans.
Maar het was jammer dat ze niet wisten dat die dans van mij en Mya was.
In het programma uit 2021 werd niet verwezen naar de makers…
…van de dansjes, van wie de meeste zwarte tieners waren.
Toen ik er langer over nadacht, dacht ik: man, ik wou dat ik daar zelf stond.
En dat gevoel is bijna even oud als dansrages zelf.
Want na de wals kwamen de meeste dansrages niet meer uit Europa.
Ze begonnen in de Afro-Amerikaanse gemeenschap.
Toen Afro-Amerikanen als slaven naar de VS werden gehaald…
…werd trommelen verboden.
Dus leerden we het ritme te maken op ons lichaam.
Dat ritme is een simpel juba-ritme.
Na de vrijmaking…
Werd het de basis van de charleston.
Genoemd naar de stad in het zuiden waar zwarte Amerikanen hem bedachten…
…in hun eerste jaren vrijheid.
Het wordt een dans waarmee mensen een soort levendigheid kunnen uitdrukken.
Het is een fantasie.
'Wat als ik in de grote stad woonde? Hoe zou ik me bewegen?'
Toen verspreidde hij zich.
Volgens velen dankzij een groep wezen met een rondreizende brassband…
…die de charleston speelden bij hun optredens.
Toen miljoenen Afro-Amerikanen naar het noorden trokken…
…namen ze de dans mee.
Ze kwamen aan in New York toen de nachtclubs net populair werden.
Daar namen hippe, jonge witte mensen de dans over…
…terwijl hun ouders hem verachtten.
Meerdere steden verboden hem.
Dokters waarschuwden voor een korter leven door de 'charleston-knie'.
Jongeren zouden zichzelf tot 'fysieke wrakken' dansen…
…met 'overspannen harten' en 'tientallen andere kwalen'.
Maar de dans was niet te stoppen.
Hij debuteerde in 1923 op Broadway…
…in een van de eerste geheel zwarte producties.
Toen reisde de Amerikaanse danseres Josephine Baker…
…de Beyoncé van haar tijd, met de dans door Europa…
…en greep men in groten getale de kans om hem te zien.
De charleston ving de geest van de jaren 1920 en iedereen deed het.
Er was een belofte… Dit is hoe ik het wil doen, als gebaar.
Een vitaliteit van een soort opwindende toekomst.
De charleston is één manier waarop we ons de roaring twenties herinneren.
De stijl, de energie, wie erbij was. Maar door de originele dans te vergeten…
…vergeet je makkelijker voor welke geschiedenis die staat.
En dit hele proces wordt gecompliceerder…
…als één iemand een dansrage op z'n naam krijgt…
…door die bliksemsnel aan miljoenen te verspreiden.
Dames en heren, hier is Chubby Checker.
Het leukste hier is het publiek.
Ze zitten allemaal op hun stoel en klappen op het verkeerde ritme…
…en kijken argwanend rond, alsof ze niet zeker weten…
…of ze het leuk moeten vinden of proberen.
De host, Dick Clark, vroeg Chubby Checker om het lied op te nemen.
Het origineel haalde een paar jaar eerder de r&b-hitlijsten.
Van Hank Ballard and the Midnighters.
Maar het was Checkers versie die twee keer nummer één werd in de VS…
…en wereldwijd een hit werd.
Een paar jaar eerder was het land geschokt door Elvis die met z'n heupen schudde.
En een paar jaar later werd de jeugdcultuur geradicaliseerd.
De twist was perfect voor het moment. Sexy genoeg om ouders boos te maken…
…maar niet té.
Je kunt de twist in de charleston doen, of je kunt hem in de cakewalk doen.
Het is zelf niet echt iets.
Maar dat was het geheim van z'n succes. Het was supermakkelijk.
Je hoefde amper wat te leren voor de twist.
Chubby Checker kwam daarna met makkelijke dansjes als The Fly…
…Pony Time…
…Let's Twist Again en in 1962 Limbo Rock.
En de labels haakten aan.
Dansrages verkochten platen. Sommige probeerden mensen pasjes te leren.
Maar dat gaat moeilijk met foto's.
Dus ze deden vooral wat…
Johan Strauss.
…twee eeuwen eerder had gedaan.
Ze liftten mee op een dans die al populair was.
'Do You Love Me' van The Contours had er twee in één refrein.
Toen werden de dansrages funky.
Soul Train debuteerde in 1971. -Het is als een andere planeet.
Elke danser doet iets dat te maken heeft met wat ervoor kwam…
…maar een geheel eigen ding.
Soul Train was de eerste landelijke show door en voor zwarte mensen in Amerika.
Het zorgt ervoor dat je wilt meedoen. Je wilt dansen en je moves ook laten zien.
Die kan ik beter niet proberen. Beetje te veel.
Het werd het langstlopende Amerikaanse tv-programma…
…en maakte de Funky Chicken, popping, de robot…
…en natuurlijk de Soul Train Line populair.
Maar hoewel zulke dansjes platen verkochten…
…waren ze op zichzelf niet echt waardevol…
…omdat er waarschijnlijk geen copyright op te krijgen was.
In een historische copyrightzaak…
…probeerde iemand het auteursrecht op een telefoonboek te deponeren.
Het Copyright Office zei: 'Nee, er zit geen auteursrecht op het telefoonboek.'
Maar in de motivering stond dat alles wat creatiever is dan het telefoonboek…
…voor copyright in aanmerking moet komen.
Maar dat is niet de realiteit.
Het United States Copyright Office zegt dat een dans…
…'een choreografisch werk' moet zijn.
Wat volgens hen één of meerdere van deze elementen heeft:
'ritmische beweging…
…gearrangeerd in een reeks die coherent en expressief is…
…en een verhaal vertelt voor een publiek…
…door vakkundige individuen, onder begeleiding van muziek.'
Natuurlijk doet ballet dat. Vrijwel elk ballet.
Vergelijk dat met iets als de charleston…
…die in sociaal verband werd bedacht door amateurs…
…voor hun eigen vermaak.
Het Copyright Office is dus niet bereid om dansen te registreren…
…die ze als sociale dansen zien.
Het Copyright Office zegt zelfs specifiek:
'Sociale dansen en simpele figuren worden niet als afzonderlijk werk geregistreerd…'
…met voorbeelden als ballroomdans, squaredansen en swingdansen.
Maar die richtlijnen werden geschreven voor het MTV-tijdperk.
Videoclips zoals Michael Jacksons 'Beat It' waren een nieuwe kunstvorm.
Deze clip wordt gezien als de eerste…
…die een popsong combineerde met een bijbehorende uitdagende dans.
Het was het begin van een tijdperk…
…waarin mensen een dans door herhaling konden leren…
…zoals MC Hammers Hammer Dance.
De Humpty Dance van Digital Underground.
Madonna's versie van voguen.
En natuurlijk de macarena.
Door YouTube konden dansjes sneller dan ooit de wereld over gaan.
Mensen deden de Chicken Noodle Soup, dansten de Passinho…
…en leerden elkaar de Dougie in de jaren 2000.
Toen brak Psy's 'Gangnam Style' YouTube.
Serieus, het lied had meer dan het hoogst mogelijke aantal views…
…en ze moesten de kijkbegrenzingen aanpassen.
Toen kwamen de socialemedia-apps…
…zoals Dubsmash en TikTok, waar de dansrages nog moeilijker waren.
Ze heten daar dan ook dansuitdagingen.
En de grootste rages komen niet meer van muzikanten die albums willen verkopen…
…maar van fans die het lied van een artiest nemen…
…en enige mate van roem vinden, simpelweg door erop te dansen.
Zo'n dans wordt wel degelijk voor een soort publiek opgevoerd…
…door vrij vakkundige mensen.
Maar het is nog steeds niet duidelijk of het auteursrecht te deponeren is.
Er is weinig jurisprudentie over choreografie.
De bedenkers van de Fortnite-dansjes…
…spanden rechtszaken aan omdat de game onrechtmatig van hun werk zou profiteren.
Een van hen was Alfonso Ribeiro, die je misschien kent als Carlton.
Maar een rechtbank in Californië zei dat je je dans eerst moet registreren.
En in Alfonso's geval…
…zei het Copyright Office dat het een te simpele dans was.
Dus kwam het niet in aanmerking.
Dat is de ironie.
Als je probeert om iets van Fortnite te gebruiken…
…word je door tien advocaten gedagvaard en dreigen ze met beslagname van je huis.
Zelfs de charleston staat op Fortnite.
Ik vind dat Fortnite zich zou moeten schamen, maar dat doen ze niet.
Maar dat ontbreken van auteursrecht heeft ook tot veel creativiteit geleid.
Er gaat absoluut iets verloren als mensen heel beslist…
…juridische stappen zetten over het auteursrecht op danspassen.
Er gaat dan iets creatiefs verloren…
…en er is niet langer een afstamming van herinterpretatie…
…en je eigen commentaar toevoegen.
Het sociale gedeelte van de sociale dans zou verloren gaan.
En veel van de bedenkers van de huidige dansrages…
…willen niet per se betaald worden door de mensen die hun dansjes doen.
Ze willen vermeld worden.
Er zijn enorme sponsorkansen voor mensen die viral gaan met hun dansje.
Geen vermelding krijgen, is dus erg schadelijk voor de bedenkers.
In de zomer van 2021 staakten zwarte TikTok-makers.
Het was onmogelijk te negeren hoeveel van de huidige danscultuur…
…van hun creativiteit afhangt.
Als het niet hun dans is, moeten ze de bedenker vermelden.
Het is echt niet zo moeilijk.
Maar op z'n allerminst…
…begint de cultuur rond vermelding tekenen van verandering te vertonen.
Als je een populaire influencer bent die de dans van een ander doet…
…is er nu de verwachting dat je…
…'DC' voor 'dance credit' in je caption zet en dan de bedenker tagt.
Zelfs Fortnite is begonnen met het taggen van de bedenkers van de dans-Emotes.
En op dat stukje Jimmy Fallon met Addison Rae…
…was onmiddellijk veel kritiek. En toen…
Ik zat in de auto. Ik ging m'n oma ophalen toen ik het bericht kreeg.
Ik stond te springen en zei: 'Mam, kijk.'
Ik was opgewonden. Ik dacht: jeetje.
Ik was zo blij.
'Ik droom dit.
Ik krijg echt niet de kans om op landelijke televisie…
…met al die mensen erbij m'n dans te doen.'
Het was min of meer een verontschuldiging.
En de bedenkers mochten Amerika hun eigen moves laten zien.
Sinds m'n optreden bij Jimmy Fallon heb ik veel kansen gekregen.
Ik kreeg promotie, veel volgers.
Twee beroemde rappers vlogen me naar LA voor een videoclip.
Dus daar ben ik mee bezig.
Ik weet vrij zeker dat het door de Jimmy Fallon-ervaring kwam.
Ik hoop dat ik iets heel groots word. Ik ga iets heel groots worden.
Want ik ben hier.
De dans is een kans om te dromen.
En dromen is iets dat Afro-Amerikanen…
…misschien niet krijgen in onze geschiedenis.
Afro-Amerikanen werd de toegang tot het sociale leven ontzegd…
…maar in de dans is iets anders mogelijk.
In de dans kunnen we verbolgenheid en begeerte uitdrukken.
We kunnen er benieuwd naar de toekomst mee zijn.
Hoe zou het over vijftig jaar voelen?
Ik weet het al, ik maak er een dans van. Ik dans als een robot.
Dat helpt bij het fantaseren over een futuristische mogelijkheid.
Voguen ontstond in de jaren 80 toen queergemeenschappen van kleur…
…zich een wereld voorstelden waarin ze model of van adel…
…of wat ze maar wilden konden zijn.
De moonwalk komt voort uit de taptraditie…
…een creatieve reactie op het drumverbod tijdens de slavernij.
En de twerkbeweging is een basisbeweging in veel West-Afrikaanse dansen…
…die vaak worden gedanst bij ceremonieën om het leven te vieren.
Als de bedenker niet wordt vermeld, vergeet je makkelijker…
…dat dansen historische artefacten zijn waar elke nieuwe generatie vorm aan geeft…
…en door gedefinieerd wordt.
Onze voorouders bewogen misschien synchroon om zich sterker voor te doen…
…maar onderzoek toont aan dat dans ons meer empathie voor anderen geeft…
…en geduldiger, guller en minder bevooroordeeld maakt.
Het creëert wat wetenschappers 'zelf-ander-vervaging' noemen.
De andere persoon voelt zich een verlenging van ons.
Dansen is leven. Toch?
Het is het leven zelf.
Ik dans omdat ik me er het vrijst door voel.
Het is hoe ik spreek, hoe ik communiceer.
Het maakt me mens.
Ik vind het de kwetsbaarste vorm van communicatie.
Dans gaat niet alleen om het vinden van een romantische partner…
…of om pronken met iets wat je kunt.
Dans geeft ons ook de gelegenheid om te delen wie we denken te willen zijn.