Kesinlikle çok moda olan bir görünüm var.
Snapchat veya Instagram'i her açışınızda onu görüyorsunuz.
Coca-Cola vücudu.
Şekli gitar gibi.
Çoğu kişi için Instagram vücudu kum saati gibi.
Ama bana göre kaşık şekline daha yakın.
Ve bu vücuda ait yüz genelde belli bir tipte oluyor.
Büyük dudaklar, badem gözler.
İnce, küçük bir burun.
Kylie Jenner ve onun gibiler derdim.
Instagram görünümünün kesinlikle gerçek olmadığını düşünüyorum.
"Gerçek" derken ne kastettiğinize bağlı.
Doğru, bu yüzlerden bazılarıyla
ön ayarlı filtreler veya Facetune gibi uygulamalar yoluyla
oynanmış olabilir.
Bu uygulamalarda ince ayarlarla
yüzünüzün boyutunu, yapısını değiştirip pürüzlerini giderebiliyorsunuz.
Üstümüzde görebildiğimiz bir sürü ince ayar var.
Ve buna imkânı olup
gerçek hayatta o yüzü yaptıranların sayısı gittikçe artıyor.
Son 10 yılda estetik işlemlerin sayısı neredeyse iki katına çıktı.
Bu işlemler daha güvenli, ucuz ve sofistike oldu.
Yaptıran kitlenin de yaşı küçüldü, çeşitliliği arttı.
Görünüşümüzün tamamen değiştirilebileceği
bir geleceğe doğru gidiyoruz gibi duruyor.
Peki bu kötü bir şey mi?
Ve estetik ameliyat
kendimize bakış açımızı değiştiriyor mu?
İyileştiğinde tamamen farklı bir adam olacaksın.
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Nispeten acısız bir şırıngadan gençlik suyu.
Ama hepsinin gülümsemeyle sonuçlanma garantisi yok.
Bence biraz acı beklemeliler.
Mesele mümkün olduğunca uzun süre olabildiğince iyi görünmek.
Hislerim hiçbir fark yaratmıyor. Yüzüm hiç değişmiyor!
ESTETİK AMELİYAT
İyi görünmek için yaptıklarımızın bir spektrumu vardır.
Bir uçta duş almak, makyaj yapmak, saç boyamak gibi şeyler bulunur.
Epeydir iyi olarak görülen bir şey. Doğal güzelliği vurgulamak.
Güzellik diline baktığınızda ahlak dili olduğunu görürsünüz.
Her yerinden ahlak fışkırır.
"Hak ediyorsun. Sen buna değersin.
Kendini bırakma. Kendini bırakmamalıydın."
Ayıplama, suçlama, övgü, ödül her görüldüğünde
orada bir ahlaki iddia vardır.
Spektrumun diğer ucundaysa
işler daha riskli, acılı ve kalıcıdır.
İnsanların bunlara dair de ahlaki yargıları vardır.
The Swan'ı ele alalım. 2004 yılında Amerika'yı çıldırtan bir reality şov.
Sınırları zorladığını biliyor, kendine şöyle diyordu…
Gelmiş geçmiş en sıra dışı yarışma.
Bir cerrah ekibiyle birlikte
bir estetik diş hekimi, terapist, antrenör ve yaşam koçu
kendine çirkin ördek diyen yarışmacıları kuğuya çeviriyor
ve finaldeki güzellik yarışmasında birbirleriyle yarıştırıyordu.
İzleyiciler bayıldı.
Her hafta milyonlar izledi.
Ama neredeyse tüm eleştirmenler dehşetle tepki verdi.
"Korkunç, saçma sapan, incitici ve itici" dediler.
CNN'in altın saatlerinde bile çıktı.
Çirkinleştirmiyorsunuz ki. Vasat bile yapmıyorsunuz.
Onları giydiriyorsunuz, göğüs yaptırıyorsunuz.
Maalesef bazı insanlar programa negatif tepki verdi.
Cindy birinci sezonda yarışmacıydı.
Üstten başlıyorum.
Kaşlarımı kaldırttım.
Yanak implantı yaptırdım. Göz altlarımdan biraz yağ aldırdım.
Bişektomi, çene küçültme, mini yüz germe yaptırdım.
Meme büyütme, bir de karın germe yaptırdım.
Ve iç uyluk yağlarımın birazını aldırdım.
İkinci çocuğumdan sonra
estetik ameliyatı daha çok düşünmeye başladım.
Vücudumdaki fiziksel değişim çok büyüktü.
Oğlumu emzirmeyi bıraktığımda göğüslerimin biçimi çok bozulmuştu.
Ne kadar egzersiz yapsam, yarım ve tam mekik çeksem de
hamilelik göbeğim gitmiyordu.
Ama onlar genç bir aileydi ve estetik ameliyata para ayıramazlardı.
The Swan'ın katılımcı aradığı reklamı radyoda duyduğumda
en azından denemem gerektiğini biliyordum.
-Ve hiç pişmanlığı yok. -Sonuçlardan çok memnunum.
Korkmuştum, belim incecikti. Daha önce hiç belim olmamıştı.
Burnuma bayılıyorum. O gün çok mutlu olmuştum. Güzeldi.
Sezon yayımlandıktan sonra
yarım milyon kadın sonrakine katılmak için başvurdu.
İzlanda'nın nüfusundan daha fazla sayıda kişi
estetik ameliyat için televizyona çıkmaya hazırdı.
2000'lerin başlarında ekstrem anlayışımız değişiyordu.
Ama aslında bu spektrum neredeyse 100 yıldır
yavaş yavaş değişiyordu.
Birinci Dünya Savaşı geçmişteki hiçbir şeye benzemiyordu.
Modern silahlar,
tanklar, makineli tüfekler, zehirli gazlar milyonları öldürüp şehirleri yıktı
ve arkasında bir yaralı asker nesli bıraktı.
Çoğunun yüzünün şekli şarapnel ve mermilerle bozulmuştu.
Cerrahlar hiç böyle yaralar görmemişti.
Düzeltmek için yaratıcılık gerekiyordu.
Kaburgadan alınan kıkırdakla burun yapmak,
bacak kemiğiyle parçalanmış çeneleri düzeltmek,
hastanın kendi yağ ve dokularıyla boş yanaklarını doldurmak.
Cerrahlar aynı hastalarla yıllarca çalıştılar,
tekrar kendileri gibi görünmeleri için çaba harcadılar.
Bunu hastanın vücuduyla yapamadıklarında protez maskeler yapan sanatçılar tuttular.
İşleri sırf işlevle ilgili değildi.
Formla da ilgiliydi.
Birinci Dünya Savaşı cerrahlarından biri
şimdi bazı yerlerde estetik ameliyatın babası olarak geçiyor.
Joseph şöyle yazmıştı:
"Sadece normal bir görünüm isteyen, fark edilmemeyi arzulayan birinden
gösterişçiymiş gibi nefret edilmemelidir."
Sırf yaralıları tedavi etmedi.
Joseph ve çoğu hastası Yahudi'ydi.
Hastaları etnik kökenlerinin işaretlerini silmesini istiyordu.
Bu sayede kendilerine düşman olan bir toplumda
fark edilmeyeceklerdi.
Sayesinde plastik cerrahi
spektruma sırf estetik için yapılabilecek bir şey olarak girdi.
1920'lerin ortalarında
Amerika'nın yarısı her hafta sinemaya gidiyordu
ve gelecek vadeden bir sürü yıldız ekran için yüzünü yaptırıyordu.
Çünkü o yüzler onların sermayesiydi.
Komedyen Fanny Brice'ın burnunu yaptırmasını herkes duydu.
Çekici ünlü Rudolph Valentino da kulaklarını yaptırdı.
1924'te bir gazetenin düzenlediği estetik ameliyat yarışması
muhtemelen bir ilkti.
New York'un en çirkin kızını arıyorlardı,
talihsizliğini talih kuşuna çevireceklerdi.
Jacqueline Naagel adında bir kadın kazandı ve yarışma işe yaradı.
Bir filmde oynamak için Kaliforniya'ya taşındı.
Ve o zamandan beri
estetik ameliyat daha ucuz, güvenli ve ulaşılabilir oldu.
Daha fazla hizmet veren var, bunların türleri de çoğaldı.
Farklı fiyat düzeyleri var. Diğer hizmetler gibi skalası var artık.
Rutinle ekstrem arasındaki fark nedir?
Harcanan zaman mı?
Birini evde yapabilmeniz, birini uzmana yaptırmanızın gerekmesi mi?
Risk ve acı düzeyi mi?
Genelde biz neyi yapardık veya isterdik, onu kastediyoruz.
Destekli sütyen ekstrem midir?
Peki ya diş teli veya lazer epilasyon?
Ben aldırma? Yağ dondurma? Dolgu? Botoks?
Botoks kısa süre öncesine kadar çılgın ünlülerin yaptırdığı,
yüzlerine zehir enjekte ettirdikleri delice bir şey olarak görülüyordu.
Çok değişti.
Bence plastik cerrah olarak benim dönemimden önce
çok damgalama vardı.
Ama şu anda genel olarak daha az suçluluk duygusu
ve gizlilik görüyorum.
Çocuklardan önce vücudum şekilliydi.
Yirmilerimde vücudum güzeldi.
Doktora istediğim vücudu gösterirken
genç hâlimi gösterdim.
Değişimler görmeye başladım.
Gözlerim biraz daha ağır, yorgun görünmeye başlamıştı
ve ben yorgun hissetmiyordum.
Harika hissediyor, yorgun görünüyordum. Bu beni rahatsız etti.
Çocukken jinekomastim vardı.
Büyüyünce çift mastektomi yaptırdım.
Meme dokusunun ve yağ dokusunun alınması demek.
Bence iyi göründüğünde
hayat daha kolay oluyor.
Yanımdan geçen kadınlar hep gözüme çarpardı
ve hep "Bu kadın çok güzel" derdim.
Bunlar hep büyük göğüslü kadınlardı.
Herkesin spektrumu farklı.
Kim olduğunuza ve geldiğiniz kültüre bağlı.
Dünyada estetik ameliyatın rutin, gençliğe adım sayıldığı yerler var.
Örneğin Güney Kore'de yirmili yaşlardaki kadınların üçte biri
estetik yaptırmış.
Ve sırf iş fırsatlarını artırmak için yaptırılan ameliyatların bir adı var.
İŞ BULMA AMELİYATI
Veya Brezilya.
Güzellik hakkına dair bir söylem var
ve ileri yaşta bir kadının da genç kadar olmasa bile
bu hakka sahip olduğu söyleniyor.
Ve bunun sorumlusu kısmen bu adam, Ivo Pitanguy.
Zengin ve ünlülerin dünyaca ünlü cerrahı.
Kazançlı bir iş. Kendine özel ada aldı.
Ama yardıma muhtaç kişileri de ücretsiz ameliyat etti.
Bu ona "estetik ameliyatın papası" lakabını kazandırdı.
Ve ulusal kahramanlık statüsünü.
Burada 1999'daki Karnaval'da.
Etrafını saran dansçılar arasında,
kendi gösterişli platformunun üstünde.
Pitanguy bir öncüydü.
İzleri bikini çizgisinin altına saklayan karın germe teknikleri geliştirdi,
daha az invaziv mini yüz germeler yaptı
ve Brezilya poposu estetiğini geliştirdi.
BBL yağın vücudunuzdaki başka bir yerden,
genelde uyluk veya göbekten alınıp poponuza enjekte edildiği bir işlemdir.
1980'lerde Playboy Brezilya
popoya "millî bir tutku" diyen bir kapak yaptı.
Bundan yıllar önce, 1954'teki Miss Universe yarışmasında
Brezilya'nın yarışmacısı Martha Rocha'da sahne ortalamasından fazla kıvrım vardı.
Yarışmada finalistler kalıyor, Miss Brezilya muhteşem bir dansçı.
Kaybetti.
Ve kazanan Miss ABD.
Çünkü jüri kalçalarını çok büyük buldu.
Beyaz kadınlar koca götlü olmaktan korkardı.
Tarihte, Sir Mix-A-Lot'ın rezil şarkısında geçtiği dönemi hatırlıyorum.
Koca popoları severim Yalanım yok
Baştaki skeç bunu müthiş yakalıyor.
Tanrım. Becky, poposuna baksana.
Ve bunun ana akım olmasında Kim Kardashian'ın rolü büyük.
Kız kardeşleri de birer birer, yavaşça onun izinden gidiyor.
Ve BBL açık ara en hızlı yayılan işlem oldu.
Brezilya'nın büyük popo tutkusu dünyaya yayıldı.
Ama Playboy'da makalelere bakanlardansanız çok daha karanlık bir hikâye bulursunuz.
Bir sosyoloğa göre
kıvrımlı güzellik idealinin kökenleri şuradaydı:
Afrikalı köle kadınların, beyaz efendilerinin çocuklarını doğurması
Afrikalıların büyük hatlarından kaçınan öjenik estetik deneylere yol açmıştı.
Diğer bir deyişle
diğer açılardan beyaz görünen bir vücutta siyah kadın poposu.
Büyük popo takıntısında kesinlikle kültürel hırsızlık var
ve bu takıntı sonucunda o vücut tipinde olmayan siyah kadınlar
nedense daha az siyah
veya daha az çekici görülüyor.
Şans dileyin.
Bazen sevgilimin sosyal medyada gezindiğini görüyordum
ve fotoğraflarını beğendiği kız tipi
benim görünümümü, benim vücut tipimi yansıtmıyordu.
Ben de "Yaptırmamın bir yolu var.
Sevmediğim şeyi niye düzeltmeyeyim?" dedim.
Ameliyatım yeni bitti arkadaşlar.
Biraz acı tabii olacak. Acı olmadan güzellik nedir ki?
Bir de Instagram yüzü var,
farklı etnik kökenlerden özelliklerin birleşiminden ibaret.
O çekik badem gözler ve büyük köfte dudaklar
ırkçı karikatürlerde asırlardır alaya alınıyor.
Ve artık bunlar için para veriliyor.
Küçük çözünebilir iplerle şakaklar çekiliyor,
birkaç şırınga dolusu dolguyla dudaklar şişiriliyor.
Teknolojinin, sosyal medyanın
ve eğlence sektörünün çok etkilediği bu vücut tipini
daha çok insan edinebildikçe
görünümüne dair beklentinin çapı
gittikçe küçülüyor.
Çünkü artık ihtimallere bakarak nasıl görünebileceğini biliyoruz.
O aralık daralıyor.
Normal olan daralıyor ve birbirine yaklaşıyor.
Ve bu yeni. Daha önce görülmedi.
Örneğin vücut kılları.
Batı'da biraz geriye giderseniz sosyal norm olduğunu görürsünüz.
Bazıları vücut kıllarını alırdı, bazıları almazdı.
Güzellik ikonu Sophia Loren genelde almamayı seçerdi.
Ama sonra kılsızlık standart oldu.
Kılsız vücudu normalleştirdik ve bunu dünya çapında yaptık.
Kıl almanın bir güzelleşme işlemi, hile olduğunu unutuyoruz.
Birbirini besleyen bir döngü.
Güzellik idealine uymak için seçimler yapıyoruz,
bunlar ideali güçlendiriyor
ve mükemmellik hedefini daha da uzağa koyuyor.
Büyüme çağımda Victoria's Secret meleklerine takmıştım.
"Vay be, şu kadınlara bak" diyordum.
Çok seksilerdi ve ben de öyle görünmek istiyordum.
O yüzden merak ediyorum,
acaba Victoria's Secret olmasaydı, o defileleri izlemeseydim
yine de meme takıntım olur muydu,
büyütme ameliyatı ister miydim.
Güzellik idealimizi artık estetik ameliyatlar şekillendiriyor.
Yani onlar olmadan ulaşmak zorlaştı.
Bir zamanlar ekstrem olan şeyler artık rutin oldu.
Ve bir noktada rutin olan şeyler gerekli gelebiliyor.
Diğer şeyler gibi.
Herkes saçını boyuyorsa
ve belli bir yaşta saçın beyazsa norm dışı mı oluyorsun?
Evet.
Ve neredeyse herkes
saç boyamaya ameliyattan daha az ekstrem der.
Özellikle BBL gibi bir şeyden.
Yağın yanlış yere enjekte edilmesiyle
kan dolaşımına katılarak orada birleşmesi,
beyin veya akciğerde atardamarları tıkayıp
enfeksiyon, felç veya ölüme yol açabilir.
Ortada garip bir durum var.
Çok zararlı ve riskli işlemleri
kendimize iyilik yapmak olarak görüyoruz.
Kısıtlayıcı ama biraz neşe de veriyor.
Araştırmacılar estetik ameliyatın faydalarını ölçmeye çalıştı
ve farklı sonuçlar buldu.
Ama en iyi çalışmalara bakıldığında
hayat kalitesini artırıyor gibi görünüyordu.
Ama ne kadar artırdığı ameliyata bağlı.
Estetik ameliyat bazı kişilerin dünyada var olmasını kolaylaştırabilir.
Bazıları için cinsiyet kimliğini göstermenin bir yolu.
Kaş kemiklerimi törpülettim. Kaşlarımı kaldırttım.
Burnumu ve çenemi de yaptırdım.
Ameliyat feminenleşmene ve istediğin kadın olmana yardımcı oluyor
ama bundan çok daha fazlası.
Ne kadar natrans kadın gibi görünürsem
sokakta yürümem veya normal bir hayat yaşamam
o kadar kolay olur.
Öz değeri, öz saygıyı ve öz güveni
keyfî idealler gibi görmeyi bırakmalıyız.
Sık sık şunu söylerim: İşim insanları güzelleştirmek değil.
İşim insanlara kendilerini daha iyi hissettirmek.
Kendimi göstermeye daha açığım. Yeni insanlarla tanışmaya da.
Daha çok arkadaş edindim diyebilirim.
Ve bunun nedeni kendimden daha memnun olmam,
daha güçlü hissetmem.
Özgürleştirici bir şey çünkü biliyorum ki
her gün daha iyi olacak
ve öncekinden bin kat daha öz güvenli olacağım.
Hayatımın her alanında kendime daha çok güvenmemi sağladı.
Bence bireysel olarak baskı veya güçlendirme aracı olabilir.
Kolektif olarak yapılmasının iyi olup olmadığını düşündüğümüzdeyse
en iyi hâlimize ulaşmak için vücudumuzu kesmemizin gerekmediği
bir dünyada yaşamalıyız.
Kızıma bugün nereye gittiğimi açıklamakta bile zorlandım
çünkü "Evet, memelerim sahte, büyüttürdüm" demeden
nasıl açıklayacağımı bilemedim.
Bunu ona nasıl açıklarım ki?
Ve şu fikrin tohumunu ekmek istemiyorum:
"Güzel olmak için büyük memelerin olmalı"
çünkü ekersem
"Büyüyünce memelerim anneminkiler kadar büyük olmazsa
bunu değiştirmem gerekir" diye düşünecek.
Yaşlı memeleri, sarkık memeleri, emziren memeleri
her otobüs durağına koysak
normal memeyi çok biçimli, yuvarlak bir şey olarak düşünmeyi
kısa sürede bırakırdık.
Estetik ameliyatın kendisinin iyi veya kötü olmasına dair
daha az konuşmalıyız.
Onun yerine marjinalleştirilmiş bir bedene sahip olmanın ne demek olduğunu
ve bu deneyimde arzu edilir olmanın niye böyle önemli olduğunu konuşmalıyız.
Alt yazı çevirmeni: Hazal Ünlüçay