Her hayatın...
bir ömrü vardır.
İplik kurdu ortalama 14 gün dünyada kalır.
Avrupa ıstakozları 50 yıla kadar yaşarlar.
Bristlecone çamlarıysa beş bin yıla kadar.
Peki ya insanlar?
Maksimum ömrümüz 120 yıl civarındadır.
Söyleyebileceğimiz en iyi şey, tarih boyunca bazı insanların 100'ü geçtiği.
Antik Roma askerlerinden birinin mezar taşında
"Vixit annis C", yani "100 yıl yaşadı" yazıyor.
Ama insanlık tarihinin büyük kısmı için beş yaşını geçtiyseniz şanslısınızdır.
Yalnızca 200 yıl önce...
KÜRESEL BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ
...dünyadaki hiçbir ülkedeki beklenen yaşam süresi 40'ı aşmıyordu.
Ama daha sonra bu sayı yukarı çıkmaya başladı.
Şehirlerde mühendislik sayesinde insanlara temiz su ulaştırıldı.
Mikropların hastalığa neden olduğunu keşfettik.
Mikroplar hasta birinin bedeninden çıkıp
sağlıklı olan birinin bedenine giriyorlardı.
Ellerimizi düzenli olarak sabunla yıkamaya başladık.
Beslenme gelişti. Yiyecekleri güvende tutmak için yeni yiyecekler icat ettik.
Antibiyotiği icat ettik ve aşılar geliştirdik.
ÇOCUK FELCİNE KARŞI KORUMA
Böylece insanoğlunun bildiği en kötü katillerden birini etkisiz hale getirdik.
KÜRESEL BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ
1800'den beri, dünya çapındaki ortalama beklenen yaşam süresi
29 YIL
yaklaşık 72'ye çıktı.
Ve bunun en büyük nedeni de, yaşlanmadan önce
bir enfeksiyondan ölme ihtimalinizin artık daha az olması.
Ama ileri yaşa ulaşan insanlar için
beklenen yaşam süreleri pek fazla artmadı.
70 YAŞINDAKİ BİRİNİN BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ İNGİLTERE VE GALLER
İngiltere ve Galler'de 1840 yılında
70 yaşındaki birinin 79 yaşına kadar yaşaması bekleniyordu.
Bugün bu 86'ya çıktı.
180 yıllık bilimsel ilerleme
sadece yedi yıllık bir fark yarattı.
İnsan ömrü 120 yılsa,
neden gelişmiş ülkelerde bile
çoğumuz bu sürenin sadece üçte ikisini yaşayabiliyoruz?
Yaşlılıkta bizi öldüren ne var?
Ve bu tedavi edilebilir bir şey mi?
Bugünkü ilaçlar hem gençler, hem yaşlılar için tıbbi mucizeler oluşturuyorlar.
Henüz 1930'du.
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Hastalanırsanız, ölüyordunuz.
Daha sonra bir hap alıp yaşamaya devam etmeye başladınız.
Yaşlanmak ancak şimdi kendini gösterebiliyor.
Yepyeni bir dönemin eşiğinde olabiliriz diye düşünüyorum.
Güzel bir yaşam.
Bu güneşin her doğuşunda beni şükretmeye zorluyor.
SONSUZA KADAR YAŞAYABİLİR MİYİZ?
Yaşlanmak ne demek?
Semptomlarından bazıları işitme kaybı...
YAŞLANMANIN SEMPTOMLARI
görmede bozukluk,
kaslarda zayıflama, kalp ritminde yavaşlama, tansiyonda yükselme
ve beyinde daha az çeviklik olmasıdır. Unutmaya daha yatkın hale geliriz.
Bir soruna odaklanma...
EZEKIEL EMANUEL TIBBİ ETİK PROFESÖRÜ
...yeteneğimiz yaşlandıkça gerileme gösterir.
Bir dizi sorun oluşur ve bunların birikmesiyle
yaşam kalitesi düşer.
Dünyada aktif şekilde yaşamamıza engel olacak kadar düşer. Yaşlandıkça kronik bir hastalıktan ölme ihtimalimiz de zirveye çıkar.
Yaşlanmak, korktuğumuz tüm o hastalıkların birinden...
NIR BARZLAI YAŞLANMA ARAŞTIRMACISI
...ölmemiz için büyük bir risk faktörü oluşturur.
Kanserden, kardiyovasküler hastalıklardan, Alzheimer'dan, diyabetten.
Şimdi beni durdurup, "Bir dakika!
Kardiyovasküler hastalık dediğiniz kolesterolden olmuyor mu?" diyebilirsiniz.
Kolesterol üç birimden oluşan bir risktir.
Ama yaşlanmak beş bin birimlik bir risk.
Amerika'da ölümlerin çoğunluğu...
ABD'DE ÖLÜMLERİN BAŞTA GELEN NEDENLERİ
...ileri yaşa bağlı kronik hastalıklardan dolayı gerçekleşiyor.
Maliyetler sıra dışı.
SAĞLIK BAKIMI KULLANIMI VE MALİYETLERİ
ABD'de harcamalarının yüzde 86'sı kronik hastalıkları tedavi etmek için yapılıyor.
Bu hastalıklar için bir tedavi bulmak devletlerin, bilim adamlarının
ve toplumların takıntısı haline gelmiş durumda.
Aya yeniden roket fırlatırsa, Amerika kanserin tedavisini bulabilir.
Gelecek koalisyon hükumeti bunama araştırmaları için 200 milyon dolar
ek bütçe ayıracak...
Kalp hastalığı kadınların birincil katili.
Ama henüz bir tane bile bulamadık.
Bazı araştırmacılar farklı bir strateji teklifinde bulundu.
Altta yatan neden olarak gördükleri şeye odaklanacaklardı.
Yaşlanmaya.
Bilim insanları, tüm kanserleri...
KRISTEN FORTNEY YÖNETİM KURULU BAŞKANI, BIOAGE LABS
...tedavi edebilirlerse bunun beklenen yaşam süresini yaklaşık
dört yıl uzatacağını varsaydılar, çünkü insanlar başka hastalıklara yakalanacak.
Ve yaşlanmayı hedeflemekte başarılı olur
ve yaşlanmayı yavaşlatabilirsek, hastalık oranını o zaman etkileyebiliriz.
Evinizde su kaçıran bir batarya varsa ve onu onarmak isterseniz...
LAURA DEMING YAŞLILIK BIYOTEKNOLOJİSİ YATIRIMCISI
...bunu yapmanın iki yolu vardır. Biri, bataryanın altına kova koymaktır.
Ve her hafta o kovayı değiştirmeniz gerekir, ki bu büyük bir angaryadır.
Diğer yandan, lavabonun altına inip, sızıntı yapan boruyu bulur
ve onu onarırsanız, sorundan kurtulmuş olursunuz.
Yaşlanmak konusunda düşündüğümüz şey, tüm bu patolojilere neden olan
sorunu bulup onu onarmak.
Ve bunların en başta neden olmasını sağlayan sorunu elimine etmek.
DOĞUM
Yaşlanmak, hücrelerimizdeki hasarın biyolojik birikiminin sonucudur.
ÖLÜM
Bu hasar aslında biz doğmadan önce başlar.
Yumurta döllendikten kısa süre sonra hücrelerimiz çoğalmaya başlar,
böylece dokularımız büyür ve canlanırlar. Hücrelerimiz kendilerini kopyalarken
moleküler hasara yol açan hatalar yaparlar.
Yaklaşık 20 yıldır bu hataları düzeltebiliyoruz.
Ama 30 yaşımıza geldiğimizde,
yaşlanma ivme kazanıyor.
Bu süreçle mücadele etmek yeni bir fikir değil.
Sürekli gençliğimizi koruyacağını vaat eden reklamlar ve ürünler görüyoruz.
Yaşlanma karşıtı olan sektör şu anda 250 milyar dolar
ve büyümeye de devam ediyor.
Cildin görüntüsünü 10 yıl geri alabildiği klinik olarak kanıtlandı.
Olay'le daha az yaşlanırsınız.
Size daha genç görünen bir cilt verir. Gençlik zamansızdır.
Yaşlanma karşıtı olan pazarın büyük kısmı kırışıklıklar gibi yaşlanmanın görülebilir
semptomları üzerine çalışıyor ve çoğunlukla kadınlara hitap ediyor.
Kırıklıkların kendisine değil.
GÖRÜNÜŞÜNÜ
Cildi gerçekten değiştirebildiklerine dair bilimsel olarak test edilmediler.
Daha genç görünmeyi unutun.
Bazı insanlar ölümü bile olduğu gibi kandırmaya çalıştılar.
1960'larda canlı dondurma fikri ortaya atıldı, yani bir insanı ölür ölmez,
ilerde bilim nasıl olacağını bulur bulmaz
canlandırma planıyla dondurma.
Bence canlı dondurma...
KWAME ANTHONY APPIAH FİLOZOF
...insan bedenini biraz fazla ciddiye alan bir yaklaşım.
Ben bir insanı yeniden canlandırmak için
sadece bedenin yeterli olduğundan şüphe ediyorum.
Özellikle de ölmüş olan bir kişi için.
Çünkü bu başka bir sorun. Beyniniz çok değişmiş olabilir.
Ama bazı insanlar bunun için bir çözüm olduğuna inanıyorlar.
Beyni bir makineye yükleyerek koruma fikrine sahipler.
Benim bilincimi bir makineye yükleyebileceğimiz
fikri bana pek mümkün gelmiyor.
Bilincimin beynimdeki biyolojik varlığa
derinden bağlı olduğunu düşünüyorum.
Ve insanların devam etmek konusunda önemsediği şeyin bilinçli biri olarak
devam etmek olduğunu sanıyorum.
Bunlar ölümle mücadele etme fikirleri.
Ama yaşlanmanın biyolojik süreciyle mücadele etmiyorlar.
Bilim, yaşlanmanın hayatın bir parçası olduğunu genel olarak kabul etti.
Çevrenizdeki farklı hayvan türlerine bakarsanız...
CYNTHIA KENYON BAŞKAN YARDIMCISI, CALICO
...hemen dikkat çeken bir şey fark edersiniz.
Özellikle de bir köpeğiniz varsa. Yaşlanma oranı farklı türlerde
farklılaşıyor. Bir köpeğin ömrü
bizimkinden yedi kat daha kısadır.
Yaşlanma gerçekleşebilir,
ama neden farklı türlerde farklı şekillerde gerçekleşiyor? 1961'de bir ipucu bulduk.
Dr. Leonard Hayflick, birçok insan hücresinin...
İNSAN DİPLOİD HÜCRELERİNİN SERİ ŞEKİLDE GELİŞMESİ SINIRLI
50 bölünmeden sonra bölünmeyi bıraktığını keşfetti.
YAKLAŞIK 50 ALT KOPYALAMANIN ARDINDAN BOZULUYORLAR
Görünüşe göre hücrelerimize ölüm doğuştan işlenmişti.
BU DURUM ESAS ETKENLERE YÜKLENEBİLİR
Daha sonra 1980'lerde...
HÜCRE - ÇEKİRDEK
...nedenini öğrendik. Hücrelerimizdeki kromozomların
üzerlerinde telomer denilen küçük kapakçıklar vardı
ve her hücre bölünmesinde bu kapakçıklar kısalıyordu.
Telomerler kromozomları artık koruyamayacak olduğunda da,
hücreler ölüyordu.
Bunun çözümü oldukça açıktı.
Hücrelerimizi telomerlerin çok kısalmayacağı şekilde düzeltmeliydik.
Ama anlaşılan o ki,
bu tip hücreler de zaten var.
Kanser hücreleri.
KANSER HÜCRELERİ HIZLANDIRILMIŞ ÇEKİM
Henüz kimse bu yapbozu çözemedi.
Ama dünya çapında
birkaç toplum uzun yaşamanın sırrını çözmüş gibi görünüyor.
Sardinya'nın köylerinde altı yüz kişiden yüzü, yüz yaşına ulaşıyor.
Bu, milli ortalamadan altı kat fazla.
Yunan adası olan İkarya'da her üç kişiden biri 90 yaşını görüyor.
Yunanistan'daki nüfusun genelinden on yıl daha fazla yaşıyorlar.
Yaşam tarzlarının birçok ortak noktası var.
Günlük egzersiz, zengin bir sosyal yaşam ve genel olarak vejetaryen bir diyetle,
birkaç kadeh kırmızı şarap.
Nasıl yaşadığınız, ne kadar yaşadığınızı kesinlikle etkiliyor.
Ama bazı şeyler kontrolünüzün dışında. Bunu da,
bu solucan sayesinde biliyoruz.
İplik kurdunun ortalama 14 günlük ömrü vardır
ve bu kurtların ikisi de on üç yaşında.
Ama bilim adamları soldakinin genlerinden birini mutasyona uğrattı.
Sadece daha genç gibi görünmekle kalmıyor. Ömrü de iki katına çıktı.
Bu o kadar çarpıcı bir sonuç ki, yeni ortaya çıktığında
insanlar inanmadı.
Bilim insanları insülini düzenleyen
DAF-İki adında bir geni bozdu, yani kurt çok daha az besin aldı.
Temel olarak kurdun bedenini oruç tuttuğu konusunda kandırdık.
Bir yemek yerseniz,
dokuların içinde küçük kapı benzeri şeyler vardır ve yemekleri oraya alırlar.
Ama bunu yapabilmeleri için insülin hormonuna ihtiyaç duyarlar.
Daha az insülininiz olursa
ya da DAF-İki mutant reseptörü gibi
çalışmayan bir insülin reseptörünüz varsa,
o zaman hayvan yeterince besin alamadığını düşünür. "Eyvah" der.
"Şu anda zor zamanlara doğru gidiyorum.
Dikkatli olacağım. Hücrelerimi koruyacağım.
Ve proteinlerimi daha iyi kıvıracağım.
DNA'mın zarar görmediğinden emin olacağım."
Hücreler kendilerine iyi bakma...
sürecine girdiklerinde, hayvan daha uzun yaşayabiliyor diye düşünüyorum.
Aynı geni meyve sineklerinde de değiştirdiler ve ömürleri iki kat uzadı.
TEK GENDEKİ MUTASYON ORTALAMA ÖMRÜ NEREDEYSE İKİ KATINA ÇIKARDI
Farelerde bu ömrü yüzde 50 oranında arttırdı.
MUTANT FARELER YÜZDE 50 DAHA UZUN YAŞIYOR
Tüm bu organizmalar daha uzun yaşamakla kalmadı,
birçok kronik hastalığa karşı da daha dirençli hale geldiler.
Eğer bir gen, bir patika
yaşlanma oranını farklılaştırırsa, o zaman işe başladık demektir.
Hissimizi tamamen değiştirdi. Bizi umuttan, vaade götürdü.
Tarih boyunca 100, 110 ya da 120 yaşına kadar yaşamış olan tüm insanlar
belki genetik mutasyona uğramışlardı.
ÖMÜR UZAMASINDAN SÖZ EDEN YAYINLAR
Bu kırılma noktasından sonra, ömür uzaması konusundaki araştırmalar arttı.
Sonraki birkaç yıl içinde hayatımıza 10 ila 20 yıl ekleyeceğiz.
Bunu başarılabilir olduğunu biliyoruz,
çünkü zaten 100 yaşını geçmiş olan bazı insanlar var.
Yüz yıl yaşamış insanlar. Bunlar sadece şanslı kişiler değiller.
Genetik olarak kontrol ediliyorlar,
çünkü çocuklarının da 100 yaşını geçme ihtimali çok yüksek.
100 yaşından uzun yaşayan insanlar, çok ileri yaşlarda hasta oluyorlar.
Ve bu, ortalama ömre sahip olanlarınkinden çok daha kısa sürüyor.
HASTALIK VE ENGELİ HAYATLARININ SONUNA KADAR BASTIRIYORLAR
Sırlarının ne olduğunu öğrenebilirsek, bunları taklit eden ilaçlar geliştirebilir
ve daha sağlıklı ve daha uzun yaşayabiliriz.
UZUN ÖMÜRLÜLÜK ŞİRKETLERİNE YATIRIM
Yatırımcılar bu sırların ne olduğunu öğrenmek için ciddi paralar yatırıyorlar
ve uzun ömürlü olma bilimine odaklanmış olan şirketleri fonluyorlar.
Farklı ilaçları test ediyoruz
ve genç ve yaşlı arasındaki farkı nasıl değiştirdiklerine bakıyoruz.
İnsan ömrünün uzunluğu için asıl hedef yaşlanmayı değiştirmek.
Yeni keşifler görüyoruz ve bilimi daha uzun yaşayan ve daha sağlıklı olan
haliniz için getirdik.
Arkasında çok para olan ve gelecek vaat eden bir ipucu mu?
İhtiyar hücreler.
Bazen bir hücre bölünmeyi bıraktığında ölmüyor.
Kimyasal sinyaller göndermeye devam ediyor.
Ve biz yaşlandıkça, bu hortlak hücreler bedenlerimizde birikiyor.
Farelerde bu hücreleri temizlemek
sağlıklarını ve ömürlerini gözle görülür derecede iyileştirdi.
Bu girişimler kanıtlanmış olan...
İHTİYAR HÜCRELERİ TEMİZLEMEK
...ilk yaşlanma karşıtı tedavi için rekabet ediyorlar.
İLAÇLA DÜZELTİLEN HAFIZA KAYBI
Ama zaten var olan bir ilaçla yenilebilir olma ihtimalleri de var.
ARTRİTLE MÜCADELE EDİYOR
Yaşlanma alanında çalışanlar, bugün aslında başka hastalıklar için
onaylanmış olan ilaçların
insan yaşlanmasında etkisinin olduğunu görünce çok etkilendi.
Ve bu alandaki başka birçok kişi için
en büyük umut, anti diyabet ilacı olan metformin.
Metformindeki aktif malzeme, Galega officinalis bitkisinden geliyor.
Başka bir deyişle keçisakalı,
profesör ot, Fransız leylağı, İspanyol evliya otu ve İtalyan kokarcası.
Büyük Britanya'da yapılan önemli bir araştırma, metformin alan
78 bin diyabet hastasının, diyabet olmayanlardan uzun yaşadığını gösterdi.
DİYABET OLMAYANLARA GÖRE DAHA UZUN HAYATTA KALMA SÜRESİ
Diyabeti olan ve metformin alan hastalar, diğer ilaçları alanlara göre
yüzde 30 daha az kardiyovasküler hastalık yaşıyorlar.
Diyabeti olan ya da metformin kullanan insanlar yüzde 30 daha az kanser oluyor.
İplik kurdunu ve DAF-İki genini değiştirdiğimizi hatırlıyor musunuz?
Metformin insanlarda insülini yöneten gen üzerinde
aynı şeyi yapıyor.
Ve anlamadığımız diğer moleküler mekanizmalarda da işlevi var.
Amerikan Federal İlaç Kurumu metforminin yaşa bağlı hastalıkların
tedavisinde kullanılıp kullanılamayacağını görmek için onay verdi,
ama yaşlılığın kendisi için değil.
Çünkü FDA yaşlanmayı tedavi edilebilir bir şey olarak görmüyor.
Ama sonuçlar pozitif olursa,
bu daha fazla araştırmanın kapısını açar.
Bunun ivme kazanacağı konusunda oldukça iyimserim.
Ve sıradaki on yıl, yaşlanmayı hedef alan dönüm noktası olacak.
Benim için en heyecan verici şeylerden biri...
Bunların hiçbiri tutmayabilir. Bu bir ihtimal.
Ama eğer işe yararsa, paradigmayı tamamen değiştirir.
Bu tıbbı düşünmek için yeni bir yol.
Ama herkesin 120 yaşına kadar yaşadığı bir dünya istemeyebiliriz bile.
Kimsenin kazanan olmak istediğini söylediğini duymadım.
Şimdiye kadar yaşamış herkesten uzun yaşamak istediklerini de.
Olabildiğince iyi yıl yaşamayı istemek elbette normal bir şey.
120 mi? Sağlıklı olduğun sürece. Astım olmadan,
kalp sorunu olmadan ve bacakların ağrımadan.
Bu harika olurdu.
O zaman şunun gibi başka sorular doğar: O şekilde hayatta kalabilmeme yetecek kadar param var mı?
Paranızın tükenebilecek olması da yaşlanmanın bir parçası.
Neden hücreler yaşlanıyor? Neden organizmalar yaşlanıp ölüyor?
Bu, çözülmesi gereken büyük bir yapboz. Oldukça çetrefilli bir yapboz.
Ama bu, bunu çözmenin ve bunun için terapi görmenin
Dünya gezegeni için iyi olacağı anlamına da gelmiyor.
Yüz yaşını aşmış olanlar, diğer yaşlılardan daha sağlıklı olabilirler.
Ama yine de yaşlılar. Muhtemelen bir işte çalışmayacaklar
ve bakıma ihtiyaçları olacak. Bunun da bir maliyeti var.
Ve bu maliyetlerden tasarruf etmek çok zor.
Birçok toplumda yaşlıları önemsemek ahlaki bir zorunluluk gibi görülür.
Japonya gibi beklenen yaşama süresinin uzun olduğu ülkelere bakarsanız,
sonunda çok izole olmuş ve yalnız kalmış olan bir sürü yaşlı insan görürsünüz.
Japonya'da kimsenin öldüğünü fark etmediği insanların raporları sık görülüyor.
Ve iki yüzyıl önce başladığımız projeyi hâlâ bitiremedik.
BEŞ YAŞ ALTI ÇOCUKLARDAKİ ÖLÜM ORANI
İlk olarak her çocuğu 75 yaşına ulaştırmak.
75'i geçtikten sonra,
hedefimiz 85'e ya da 90'a ulaşmak olmamalı.
Hedefimiz, herkesi 75'e ulaştırmak olmalı.
Yaşlı insanlar daha uzun yaşarlarsa, gençlerle yaşlıların oranı değişir
ve bu da toplumu değiştirir.
Çalışmalar, bir toplumun nüfusunda daha fazla yaşlı olduğunda
ülkelerin daha az girişimci hale geldiklerini gösteriyor.
Ve eğer nüfus hiç ölmezse, bir şeyler yapmayı tamamen bırakabiliriz.
O harika Uzay Yolu bölümünde gösterildiği gibi,
yapmaya değer olduğunu düşündüğünüz şeyler tükenirdi.
Eğer sonsuz zamanınız olsaydı.
Söylenecek bir şey kalmadı.
Anlamıyor musunuz, yüzbaşı? Bizim için hastalık, ölümsüzlük.
Hayatımın bir başlangıcının, ortasının ve sonunun olması
yaptığım şeylerle ilgili soruları çevreleyen şeylerin önemli bir kısmı.
Aslında...
sınırlı bir yaşama sahip olmak, hayata asıl anlamı katan şey.
Hayatın anlamı, yüzleştiğimiz zorluklardan türüyor.
Ve tüm mücadeleleri almak, hayatı tamamen yavanlaştırır.