Elke dag, overal...
...worstelen miljoenen met dezelfde vraag:
Uitroepteken, of geen uitroepteken?
Uitroeptekens zijn vriendelijk.
Maar kunnen ook te vriendelijk zijn.
Ze laten enthousiasme zien...
...maar het kan ook lijken alsof je schreeuwt.
In zakelijke mails maken ze de toon lichter...
...maar komt het ook minder serieus over.
En als je geen uitroeptekens gebruikt, kan je soms gemeen overkomen.
Je schreef: 'Myra is bevallen,' maar gebruikte geen uitroepteken.
Elaine is er ooit voor gedumpt.
Ik gebruik een uitroepteken achter alle zinnen!
Hier, en daar!
Je kan er hier ook een zetten: Ik ga!
Hoe ze zakelijk worden ontvangen, kan verschillen per geslacht.
Indien verzonden door een vrouwelijke collega...
...vond 49% van de mannelijke respondenten...
...het gebruik van uitroeptekens erg professioneel.
Maar als dezelfde e-mail werd verzonden door een man...
...daalde dat percentage aanzienlijk.
Mensen communiceren en innoveren.
We stuurden een man naar de maan.
Maar we hebben slechts drie manieren om een zin te beëindigen.
Uitroeptekens vind je overal in onze cultuur...
...hoewel het niet helemaal duidelijk is wat ze betekenen.
Waarom is een uitroepteken zo verwarrend?
En is er iets beters?
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
Het is een vogel! Het is een vliegtuig!!
Doe het voor de krant. -Wegwezen, Svengali!
Waar zijn de mensen?
Ik ben de beste!
Dit is Jeopardy!
Hou Amerika groots, uitroepteken!
Ze sturen elkaar berichten.
Het gaat niet om spelling. Of grammatica.
Alleen jij kan bosbranden voorkomen!
Het is een uitroepteken!
Een lijn met een puntje eronder.
Wie kan ons beter helpen bij het gebruik van uitroeptekens...
...dan de hoge priesters van leestekens: redacteurs?
En er is geen betere manier om de naakte waarheid te krijgen...
...dan tijdens het borreluurtje van de vergadering van redacteuren.
Hé! Jouw team heeft gewonnen. Geweldig!
Hemel!
Allemachtig!
Of, ik ben zwanger! Ik ben gescheiden!
Ben ik allemaal niet. Wauw.
Je krijgt één uitroepteken in je carrière. Gebruik het verstandig.
Tijdens mijn opleiding is verteld ze zo min mogelijk te gebruiken.
En ik luisterde niet...
...omdat ik ze geweldig vind.
Als je er meerdere gebruikt...
...klink je als een overenthousiaste 14-jarige.
In professionele correspondentie, gebruik ik ze maximaal twee keer.
Persoonlijk gebruik ik ze voortdurend.
Het is verschrikkelijk en ik heb hulp nodig.
De vraag hoe ze te gebruiken was ooit simpel.
Je gebruikt een uitroepteken, na een uitroep.
Woorden zoals 'kijk', 'luister' en 'zie daar'...
...die bedoeld zijn de aandacht te pakken.
De Italiaanse dichter Alpoleio da Urbisaglia claimt de uitvinding.
HUMANIST, DICHTER
Tijdens de Renaissance, ervoer men de cultuur...
PROFESSOR MIDDELEEUWSE ENGELSE LITERATUUR
...als gebroken of vergaan.
Men wilde teruggaan voor een betere basis...
...voor kunst, cultuur en maatschappij.
Ze keken naar het oude Athene en Rome...
...en de tijd van Cicero.
Da Urgisaglia besloot zijn uitroepen te markeren...
...om aan te geven dat ze enthousiaster moesten worden voorgelezen.
Hij noemde zijn creatie de punctus admirativus...
...of de punctus exclamativus.
'Ik begon met het markeren...
...met een gewone punctus, en een komma in de lengte erboven.'
Dit was het begin, en het werd eeuwen zo gebruikt.
Tegen de 18e eeuw, was het in Spanje gebruikelijk ze om te draaien...
...en ze ook ervoor te zetten.
Missionarissen en Europese kolonisten...
...verspreidden het gebruik over de wereld en naar vele talen.
Maar het gebruik ervan...
...in teksten die origineel zonder waren, kan lastig zijn.
Toen een van de meesterwerken in het Oud Engels, Beowulf...
...opnieuw werd ontdekt begin 1800...
...was er veel discussie over het wel of niet plaatsen van een uitroepteken...
...achter het eerste woord.
Wat?
'Hwæt!' Hetgeen betekent, luister...
...of, in rap muziek, vergelijkbaar met 'yo!' of 'heyo!'
En Beowulf wordt een heel ander verhaal, met andere leestekens.
Hoort! We vernamen de roem van SpeerDenen...
...de koningen van naties, weleer, nobele die goede daden verrichten!
Met het uitroepteken is de verteller enthousiast over dit verleden.
Geen ander leesteken heeft de kracht van het uitroepteken...
...om een gevoel over te brengen.
Tegen de 18e eeuw...
...gebruikt men het niet alleen grammaticaal, maar ook voor toon.
'Vriend! Dit gedrag verbaast mij!'
Belangrijke Amerikaanse schrijvers, zoals Herman Melville...
...omarmen het uitroepteken om passie over te brengen.
Zijn klassieker, Moby Dick, had er 1683.
'Ik zie hem nu...
...lijkbleek, meelijwekkend en totaal verloren!'
Maar dan, na 1920, gebruikt men het liever niet meer.
Schrijvers beginnen het uitroepteken te associëren met...
LINGUÏST
....aan de ene kant sensationele koppen in de riooljournalistiek...
...en aan de andere kant sentimentele romans geschreven door dames.
Zoals Mrs Southworth.
In beide gevallen is het uitroepteken niet mannelijk.
Het wordt geminacht.
En een van de invloedrijkste schrijvers van die tijd...
...was ook de mannelijkste, Ernest Hemingway.
The Old Man and the Sea, had er één.
'Nu!'
Hemingway's tijdgenoot, F. Scott Fitzgerald...
...lijkt te zijn bezweken onder de druk.
In haar memoires over hun relatie...
...schreef Sheila Graham dat Fitzgerald ooit zei:
'Haal alle uitroeptekens weg.
Een uitroepteken is als lachen om je eigen grap.'
Een gedachte die tot op heden bestaat bij schrijvers.
Het uitroepteken is wat overbodig.
Het voegt onnodig wachten toe aan het eind van een zin.
SCHRIJVER, WIRED
Ik gebruik ze niet, noch privé, noch zakelijk.
Schrijvers mogen ze dan mijden, niet iedereen deed dat.
Advertenties omarmden het uitroepteken...
...om je aandacht te krijgen en je dingen te verkopen.
Tussen de jaren 30 en 40/50...
...verdubbelde het aantal advertenties met uitroeptekens erin.
En terwijl adverteerders verliefd waren op het uitroepteken...
...ontstond een van de meest succesvolle leestekeninnovaties:
de interrobang.
Er was nooit een symbool dat er twee als één gebruikte.
VROUW UITVINDER INTERROBANG
Het waren er altijd twee of drie...
...wat onelegant is.
Penny en haar overleden echtgenoot, Martin Speckter...
...hadden een succesvol reclamebureau tijdens het Mad Men-tijdperk.
We ontmoetten elkaar in september, trouwden in december.
Ik ging altijd dansen en drinken, maar hij dronk niet en danste niet.
Dus moest ik andere interesses vinden.
Een daarvan...
...was werken aan een typografisch blad, Type Talks.
We zaten te eten, en er ontbraken vier pagina's.
En plotseling bedacht hij de interrobang.
Hij belde de tekenaars met wie wij werkten...
...en zei: 'Is er nu iemand die kan tekenen?'
We gingen erheen. We waren er tot drie uur 's nachts. En hij bedacht een aantal versies voor de interrobang.
De naam is een combinatie van 'interro', van vraag...
...en 'bang' van uitroepteken...
...een term waarvan men zegt dat hij uit stripboeken komt.
Martin Speckters interobang maakte een veelbelovende start.
Hij werd toegevoegd aan het lettertype Americana...
...en op diverse typemachines.
Het werd zelfs de titel van een Italiaanse erotische triller in 1969.
Wil je met hem vrijen? Waarom dit eindeloze ondervragen?
Het opnieuw ontwerpen van het uitroepteken leek de oplossing.
'PLUK DE VOGEL'
De Franse schrijver Hervé Bazin introduceerde de accalamation point...
...een uiting van goodwill of welkom...
..het certitude point...
...als je iets met absolute zekerheid wilt zeggen...
...en het autoriteitsteken, om je kennis weer te geven.
Maar geen van daarvan heeft het gemaakt. Ze kwamen te laat.
Een andere design trend had zijn intrede gedaan.
De beroemde Doyle Dane-advertenties van Volkswagen...
...maakten de Kever geliefd begin jaren 60...
...en gingen de hele andere kant op.
VW luidde de eenvoud van Helvetica en een punt in...
...in tegenstelling tot concurrenten als Chevrolet.
In advertenties daalde het gebruik...
...maar in tv-series gebaseerd op stripboeken juist niet.
Neem de originele Batman-serie op tv...
...met teksten als: 'Wham,' en ballonnetjes.
Dus we kunnen ze waarderen, zolang je begrijpt...
...dat ze niet te serieus zijn.
En zo mag je ze ook gebruiken...
...maar altijd in de betekenis van: 'Ik meen het niet echt.'
Uitroeptekens zag je ook in de pop art van Roy Lichtenstein...
...populaire musicaltitels, en in verkiezingsslogans...
...tot uiteindelijk satire er een einde aan maakte.
Populaire cultuur is in die periode bijna een obsessie...
...maar altijd met een zekere mate van afstand.
Het is ironisch. Absurdistisch.
En deze verschuiving valt samen met een andere:
vrouwen op de arbeidsmarkt.
In een gezagspositie moet een vrouw aan twee dingen voldoen.
Als ze voldoet aan het vrouwelijk beeld...
...zal ze aardig worden gevonden, maar worden onderschat.
Als ze voldoet als manager of leider, wordt ze gerespecteerd...
GEWELDIGE LEIDER
ONUITSTAANBAAR
...maar noemt men haar dat woord beginnend met een B.
Een punt is direct en wellicht streng.
Uitroeptekens werden code voor aardig.
Als ik jou vraag: 'Wil je uit vanavond?'
En jij zegt: 'Ja.'
Dan denk ik niet dat je echt wilt.
Ja!
Je moet enthousiast zijn in je schrijfstijl.
Als er geen uitroepteken staat, lijkt het alsof je het niet meent.
En veel vrouwen, hebben er meerdere nodig.
In een studie uit 2006, de enige ooit gedaan...
...bleek dat bijna driekwart van alle uitroeptekens in online correspondentie...
...van vrouwen was.
Maar het geeft nog steeds...
...passie en ironie aan...
...volume, opdrachten, actie, waarschuwingen, verrassing...
...en natuurlijk, uitroepen... ...zoals de tweets van Donald Trump.
Overdag op kantoor tweet ik naar bepaalde mensen.
U roept: 'Uitroepteken!' -Ja, klopt.
Het uitroepteken heeft zich niet zozeer ontwikkeld...
...maar het heeft betekenis gekregen.
We hebben er veel betekenis aan gegeven, toch?
Het kan van alles zijn.
En daarom is het eigenlijk niets.
We schrijven elkaar continu, via e-mail, sms en sociale media...
Onze manier van communiceren is veranderd.
Op veel manieren beleeft het uitroepteken...
...zijn hoogtijdagen op het internet.
'Verslag: Kanye West moet intrekken bij Kris Jenner...
...van Kim Kardashian!'
Het is absurd.
Je ziet koppen die totaal overdreven zijn...
...en zich aanpassen aan internettaal op een unieke en interessante manier.
Online is het gewoon lollig. We spelen ermee.
Op Twitter zet ik vijf uitroeptekens in een tweet...
...omdat het lekker maf is.
Dat is de bedoeling. Je probeert een emotie op te roepen.
Online en op mobiels zijn er veel manieren om intonatie over te brengen.
Emoticons, emoji's, memes, gifjes.
Allemaal manieren om te zeggen:
'Neem me niet letterlijk, en denk niet dat het negatief is.'
Veel laat gewoon goodwill zien...
...maar er is nu zo veel communicatie online...
...dat vooral ouderen zich zorgen maken, zoals altijd.
Ze vinden het kentekenplaattaal.
LOL, bijvoorbeeld, of LMAO, ik lig in een deuk.
IDK, voor ik weet het niet.
Linguïsten wijzen erop dat dit altijd al bestond.
Bijvoorbeeld, ZSM.
Het is hetzelfde proces, taal verandert en past zich aan...
...aan huidige behoeftes.
Taal en schrijven moeten veranderlijk zijn...
...dunnetjes. Je moet het kunnen uitrekken.
Op veel manieren is het internet nog nieuw en jong...
...en als het Wilde Westen. Alles mag wel zo'n beetje.