50 yıl önce gök bilimciler uzayın derinlerinden gelen bir sinyal aldılar.
Sinyal o kadar düzenliydi ki,
atomik bir saatten daha iyi zaman tutuyordu.
Bu ne olabilirdi? Doğal bir şey olamazdı!
Bir uzaylı sinyali olabileceğini düşündüler
ve LGM-1 ve "Küçük Yeşil Adamlar" lakaplarını kazandılar.
Bunun bir pulsar olduğu anlaşıldı.
5.5 milyon yıl öncesinden gelen ve titreşen bir yıldızın dalgalarıydı.
Çoğumuz uzaylıları hayaletlerle ya da Loch Ness Canavarı'yla
bir tutarız. Yani bir bilim kurgu konusudur veya komplo teoricilerinin
bayıldığı bir tartışmadır.
Aniden yerden ayağım kesildi,
onların yüksekliğine kadar yükseldim.
O sırada ilk kez bir asansör gibi dümdüz gelen şeyi gördüm.
Burası uzaylılardan bana gelen mesajları dağıtmak için oluşturulmuş
ve uzay insanları tarafından bilginin aktarıldığı bir merkez.
Ama ciddi bilim insanları yine
dünya dışı yaşama dair delil bulduklarını sanmışlardı.
Bunlar Mars'ın gerçek kanalları mı?
Kutuplardakiler donmuş su mu?
2016'da gök bilimciler
daha önce hiç görülmemiş ve duyulmamış
yöntemlerle bir yıldızdan delil olabilecek.
Ve bunu antik bir medeniyet inşa etmiş
ve yıldızın enerjisini çekmiş.
Bunun toz olduğu anlaşıldı.
Bilim insanları dünya dışında yaşam olduğu konusunda öz güvenliler.
SETH SHOSTAK ASTRONOM
Bulduğumuz için değil, bulamadık.
Orada olduklarına inanmamızın asıl nedeni,
yoklarsa, Dünya'nın bir tür mucize olması.
Evreni araştıran birçok bilim insanı için
uzaylıları aramak çılgınca gelmiyor.
Çılgınca olan, onları henüz bulamamız.
Bu kadar geniş bir evrende, herkes nerede?
Karanlıkta yalnız olup olmadığımızı bilmek bizim için önemli.
Tanımlanmamış objeler.
Dünyanın her yerinde çalan uyarı kornoları.
Tanrım, şu şeye bakın!
Bu dünyanın dışından gelen bir uzaylı tehdidiyle karşılaşsak,
anlaşmazlıklarımız ne kadar çabuk yok olurdu?
Dışarıda milyon tane farklı medeniyet var.
Hepsi aşırı çirkin görünüyor.
Ve hepsi bizden çok daha zeki.
DÜNYA DIŞI YAŞAM, EXPLAINED
Şehrin kaldırımlarındaki çöp kutuları dikkat çekici şekilde kayboluyor.
Çöp tenekeleri zaman harcayan bir toplumsal şakaydı.
Bununla ilgili çıkan yerel haberleri görmüşsünüzdür.
The New Yorker adlı dergi 1950'de bununla ilgili olarak yaramaz uzaylıları suçlayan
bir karikatür bile yayınlamıştı.
Bu saçma şaka,
modern bilim tarihinin en derin anlayışlarından birini geliştirdi.
Çünkü fizikçi Enrico Fermi o karikatürü gördü
ve hikâyenin devamında, "Herkes nerede?" sorusu geldi.
Uzaylıların varlığına dair bir delil bulamamış olmamıza,
Fermi Paradoksu denilmeye başlandı.
Toplam 22 yıldızın gücüne 10 tanesi eşit.
Bu, dünyadaki her kum tanesi için 10 bin yıldız var demektir.
Tutucu bir bilimsel tahmine göre
bu yıldızların yüzde beşi güneşimize benziyor.
Yani bu, evrende 500 milyar güneş olduğu anlamına geliyor.
Birçok bilim insanı son 10 yılda yapılmış şaşırtıcı keşifler nedeniyle
uzaylıların varlığı konusunda daha özgüvenli.
NASA ARAŞTIRMA FONU VERMEDİ. BU DEĞİŞEBİLİR Mİ?
1990'lara kadar kimse güneş sistemimizde
başka gezegenlerin olup olmadığını kesin olarak söyleyemiyordu.
Şimdi bilim insanları, bizimkine benzeyen beş güneş benzeri yıldızın
gezegen olduğuna inanıyorlar.
Uzaylı yaşam varlığına inancım sorulduğunda,
her zaman "Yüzde 100" cevabını veririm.
Sadece çok fazla yıldız ve gezegen olduğu için.
Neredeyse her yıldızın gezegenleri olduğunu düşünüyoruz.
Aynı zamanda Dünya üzerinde de
kimsenin beklemediği yerlerde yaşam olduğunu keşfettik.
Gezegenin yüzeyinin altındaki en derin yerlerde bile yaşam görüyoruz.
Binlerce kilometre aşağıda, altın madenlerinde bile.
Volkanik kalderaların yakınında yaşam var.
Nükleer reaktörlerin yakınında yaşam görüyoruz.
En aşırı ortamlarda yaşam buluyoruz.
Bu başka bir yerde yaşam için araştırma yaparken bize umut veriyor,
çünkü tüm gezegenlerde
Dünya'dakiyle aynı ortamı beklemek doğru olmaz.
Kaç tane Dünya benzeri gezegen olmasını beklediklerini düşünürsek, bu değişir.
Bu yeni bilimsel öz güvenle bile,
binde sadece bir tane.
Bunun anlamı, dünya üzerindeki her 10 kum tanesinden biri
üzerinde yaşam olan bir gezegeni temsil ediyor.
Ve bunların binde biri zeki yaşam geliştirmeyi başarsa,
evrende bir katrilyon zeki uzaylı medeniyeti var demektir.
Sadece bizim galaksimizde 10 bin tane.
Zaman da dünya dışı yaşamın yanında.
EVRENİN TAHMİNİ YAŞI DÜNYANIN VAR OLUŞ SÜRESİ
Dünyanın yaşı evreninkinin üçte biri kadar.
Yani gelişmiş medeniyetlerde
PAUL DAVIES FİZİKÇİ
yaşamın gelişmesi ve bu medeniyetlerin
galaksiye yayılmış olması için yeterince zaman vardı.
Bu kadar zaman ve bu kadar uzayla
hesap oldukça açık.
Şimdiye kadar uzaylıları bulmuş olmalıydık ya da onlar bizi bulmuş olmalıydılar.
UÇAN DAİRELER
Uzaylıların varlığına dair delil bulamamış olmamızın tek bir popüler açıklaması var.
Onları bulmuş olduğumuz.
Hükûmetler bunu örtbas ettiler.
Emekli havayolları ve askerî pilotlar tarafından görülen uçan dairelerin
başka gezegenden olduğuna inanıyorum.
Eleştirmenlerimiz sürekli
Amerikan Hava Kuvvetlerinin bu konuda kamuoyudan
bilgi sakladığını iddia ediyor.
Bu kesinlikle gerçeklik dışıdır.
Arada bir bir şeyler oluyor ve bu teoriye yeniden can veriyor.
Aynı 2017 yılında ABD Hükûmetinin UFO görüntülerinin incelenmesi için
gizli bir programa milyonlar harcamış olduğunun öğrenilmesi gibi.
Şu şeye baksana, dostum.
Ama birçok bilim insanının söyleyeceği gibi,
UFO'lara bakmak, dünya dışı hayatları araştırmakla aynı değildir.
UFO kelimesinin açılımı "Tanımlanamayan Uçan Obje"dir.
Tanımlanamamıştır.
Yani tanım açısından onu açık bırakmalıyız.
Bu, bir uzay mekiği olarak belirlendiği anlamına gelmiyor.
Bilim insanlarının uzaylıları henüz bulamamış
olmamızla ilgili favori nedenleri var.
Buraya gelmiş ve bulduklarını beğenmeyip
yollarına devam etmiş olabilirler.
Bir an için evinizi karıncaların bastığını hayal edin.
Bu olabilir.
Şimdi de bu karıncalarla sohbet etmek istediğinizi düşünelim.
"Affedersiniz, lütfen gider misiniz?" deyin. Bunu nasıl yaparsınız?
Bu teoriyi seviyorum. Yani şu anda çok aptal olduğumuzu.
Bizimle konuşmak isteseler bile, bu çok zeki canlıların
iletişim kurabilecekleri seviyede olmayabiliriz.
Galaksinin etrafında dolaşmak yerine
yapacak daha iyi işleri olabilir.
Gezegenimizi gördüler,
bizimle teknolojik ve toplumsal olarak
ilerleyip iletişim kurulabilecek noktaya ulaşıncaya kadar
muhatap olmak istemiyorlar.
Belki de galaksi kolonileşmiştir.
Belki ağır şekilde kolonileşmiştir.
Ama bizim olduğumuz yerde değil.
Başka bir deyişle, yalnız görünüyor olmamızın nedeni
durgun suda olmamızdır.
Ama Fermi'nin uzaylıların
dışarıda olduğu ihtimalini hesaplamasının bir tahminden
ibaret olduğunu unutmamalıyız.
O kadar çok yıldız ve gezegen varken
en azından birkaçında yaşamın gelişeceğinin
ve gelişip çoğalacağının bahsine girmişti.
Bu bahisteki sorun, yaşam konusunda birçok şeyi bilmiyor oluşumuzdu.
Büyük filtre teorisi bilmediklerimizi düşünmemiz konusunda yardımcı oluyor.
Hayat evrimini bir dizi engellerden ibaret olarak hayal edin.
UZAYLI YAŞAMI BİZ
Önce, moleküller kendilerini çoğaltmaya başlıyorlar.
Bu da tek hücreli yaşamdan, çok hücreliye geçiş demek.
Sonra da alet kullanabilen büyük beyinli hayvanlar
ve daha iyi aletler yapan daha zeki hayvanlar geliyor. Bu biziz.
KOLONİLEŞMİŞ GALAKSİ BU TARAFTAN
Ve son olarak da bir galaksiyi kolonileştirmeyi bilen hayvanlar var.
Evrenin yaşı ve büyüklüğü göz önüne alınırsa,
birçok uzaylı türünün bizi son aşamaya kadar yenmesi gerekiyor.
Tabii bu aşamaların bir tanesi düşündüğümüzden daha da zor değilse.
Eğer doğru şartlar sağlanırsa, yaşam kendiliğinden
ortaya çıkacakmış gibi görülüyor,
ama gerçek şu ki, kimse bunu bilmiyor.
Yaşamsız ortamın yaşama dönüşmesi nasıl sağlanır bilmiyoruz.
Yaşamın kendi yapılarını biliyoruz,
ama büyük geçişlerde sorunlarımız var.
Yaşamın evrimindeki en büyük engelleri biliyoruz.
Sadece ne kadar zor olduklarını bilmiyoruz.
Yaşamı daha iyi anlamamızı sağlayacak başka bir yaşam örneği.
Ama şimdiye kadar hiçbir uzaylı bizimle irtibat kurmadı.
Yani onları bulmak bize düşüyor.
Güneşin ve yıldızların seslerini dinliyoruz.
Kariyerimi SETI Enstitüsünde geçirdim. Yani,
Dünya Dışı Zekâ Araştırma Enstitüsü'nde. Uzun hali bu.
JILL TARTER ASTRONOM
Bilim adamları zeki uzaylılar ararken,
birim teknik iz dediğimiz şeyi arıyorlar.
Yani, uzaylı teknolojisi delillerini.
Dünya dışı zekâyı mühendislik eseri, yapay bir şey
ya da doğanın üretemeyeceği bir şey aracılığıyla
bulmak istiyoruz.
Teknoloji bulursam,
en azından bir süreliğine zekice bir teknolojinin
üretildiğini var sayarım.
Yakından bakınca Dünya'da şehir ışıkları şeklinde teknik izler görülüyor.
Daha uzaktayken uzaylılar
uyduları ve gezegenimizin çevresindeki uzay istasyonlarını görebilirler.
Daha da uzaktayken radyo sinyallerini fark edebilir
ya da uzaydaki Voyager'a
denk gelebilirler.
ÜZERİNDE İNSAN BİLGİSİ VAR
Bazen teknoloji izleri sandığımız şeyler
titreşen yıldızlar gibi doğal bir fenomen çıkabiliyorlar.
Ama radyo sinyalleri elimizdeki en gelecek vaat eden ipuçları olduğundan,
bilim adamları gökyüzünü sıklıkla dinliyorlar.
Mesaj adlı filmi izlediyseniz,
Jodie Foster'ın kulaklıklarla arabanın kaputuna oturduğu sahneyi bilirsiniz.
Bu biraz saçma,
çünkü aslında arkadaki gözlem odasındaki bilgisayar
sinyal işleme görevini gerçekleştiriyor.
Her saniye
Britannica Ansiklopedisi kadar fazla veriyi analiz ediyorlar.
Jill Tarter bunu bilir. Jodie Foster'ın karakteri ona dayandırılmıştı.
Hassiktir!
"Hassiktir!" diyor.
Biz de bir gün o anı yaşamayı umuyoruz.
Ama dünya dışı yaşamı araştırmanın tek bir yolu var.
Biyolojik izler de var.
TEKNOLOJİK İZ BİYOLOJİK İZ
Biyolojik izler herhangi bir ortamda yaşamın var olduğuna
ya da bir ara var olmuş olduğuna dair izlerdir.
Uzaylılar Dünya'ya gelip bizden çok sonra yaşam izi arasalardı, fosiller şeklinde biyolojik izler
ve yaşam süreçlerine dair kimyasal deliller bulurlardı.
Çocuklara söylemekten en çok hoşlandığım şey hayatın kaka yaptığıdır,
yani yaşamın enerjiyi alıp, atıklar ortaya çıkardığını biliyoruz.
Uzaylılar bizi uzaktan gözlemliyor olsaydı,
su şeklinde biyolojik izleri
ve atmosferimizdeki gazları görürlerdi.
Oksijen kolay reaksiyona girer.
Sürekli üretiliyorsa, yalnızca atmosferimizde var olabilir.
Yaşam olmadan Dünya'nın atmosferinde oksijen bulunmazdı,
yani biz de hayata ait olmayan, onun sonucu olabilecek
gazları arıyoruz ve bunlara biyolojik iz gazları diyoruz.
Ama diğer gezegenlerde biyolojik izler aramak çok zor.
Kendi güneş sistemimiz dışındaki gezegenleri göremiyoruz bile. Yıldızlar gezegenlerden çok daha parlak.
Bir spot ışığının içinde ateş böceği görmeye çalışmak gibi.
Bugün geçiş tekniği denen bir gezegen bulma tekniğimiz var.
Bir gezegen kendi yıldızının önüne geçtiğinde, yıldızın ışığı biraz düşer.
Bu ışık düşüşü bilim adamlarına bir gezegenin üzerinde
yaşam olup olmadığına dair fikir verir.
Yıldızıyla olan mesafesi gibi.
Yıldızla olan mesafeye Sarışın Alan diyoruz.
Gezegeni yıldız ısıtıyorsa ve çok sıcak değilse,
çok da soğuk değilse, yaşam için idealse bu anlaşılır.
Araştırmacılar sadece bu ışık kalıplarına bakarak
gezegenler hakkında inanılmaz şeyler öğrendiler.
Bilim adamları yoğun bir yerçekimi olan bir Süper Dünya bulduklarını sanıyorlar.
İSİM: HD 40307G
Yedi gezegenin de Sarışın Alan'da bulunduğu bir güneş sistemi.
İSİM: TRAPPIST-1 SİSTEMİ
Ve hatta aldığı farklı dalga boylarındaki ışıktan dolayı
kırmızı bir bitki örtüsü olabilecek bir gezegen.
İSİM: KEPLER-186F
Birçoğu son beş yıl içinde keşfedilmişti.
DOĞRULANMIŞ GEZEGENLER
Ve araçlar daha da iyiye gidiyor.
NASA, JAMES WEBB TELESKOBU
Uzay teleskoplarının sonraki neslinde daha uzak galaksileri görebileceğiz.
Yeni fırlatılmış bir uydu...
NASA, GÜNEŞ SİSTEMİ DIŞINDA GEZEGEN ARAŞTIRAN UYDU (TESS)
...küçük bölümler yerine tüm gökyüzünü
başka gezegenler bulmak için araştıracak.
Gök bilimciler, uzaktaki gezegenleri doğrudan...
NASA, STARSHADE GELİŞİMİ
...görebilmelerini sağlayacak yeni teknolojiler geliştiriyorlar.
Arada olduğu düşünülen hat
tamamen çılgınca
ve genel normlar sürekli değişiyor.
NASA, JAMES WEBB TELESKOBU
Uzayın derinliklerinde yaşamı araştırırken kullanılan tüm yeni
ve heyecan verici yollarla, bilim adamları evin daha yakınını araştırıyorlar.
-İniş gerçekleşti. -Anlaşıldı.
1970'lerde yaşam izi araştırması için toprağı test etmek üzere
Mars'a iki araç gönderdik.
Bu ilk ve tek denememizdi.
Deneylerden birinin sonucu olumsuz oldu,
ama sadece canlılarla ilgilendiğimizi gösteren bir sürecin delili olan
testin sonucu pozitifti.
Bazı deneyler pozitif sonuç verince,
diğerleri de negatif çıkınca, bir çelişki oluşmuştu
çünkü bu belirsiz demekti.
Yani gerçekten yaşam bulduğumuzu söylemek gerçekten zordu.
Bu çelişki bilinmeyen bir kimyasal reaksiyonun gerçekleştiği
ve enerji tüketen bir canlı gibi davrandığı anlamına da gelebilirdi.
NASA, MARS KEŞİF UYDUSU
Ama 70'lerden beri aşırı olan ortamlarda bulunan yaşamın
enerjiyi farklı şekilde kullandığını ve çevreye farklı iz bıraktığını öğrendik.
Tasarlanmış olan bu deneyler,
o zaman bildiğimiz hayata dayanıyordu.
Yani Dünya üzerindeki yaşam için bile sınırlı bir bakış açısıydı.
Mars'a geri dönmeli ve deneyi yeniden yapmalıyız.
Mars 2020 görevi sonraki denememiz olacak.
Viking deneylerinin aksine, şu anda yaşayan şeyleri aramayacak,
ama Mars'ın yüzeyinde bulunmuş olabilecek yaşam işaretlerini arayacak.
Aynı zamanda Jüpiter'in ayı olan Europa'nın
NASA, EUROPA KLİPERİ
donmuş okyanuslarında da biyolojik iz bulma çalışmaları yapılıyor.
Zeki yaşamı bulmak için yapılan araştırmalarda, bilim adamları
düşüncelerini ve araştırmalarını da genişletmeye çalışıyorlar.
Şu anda zeki yaşama dair sahip olduğumuz tek örnek biziz.
Bilirsiniz...
Star Trek'te sanırım gemideki görevli doktor Bones arada bir
"Bu yaşam, Jim. Ama bildiğimiz gibi değil." derdi.
Aslında bu sık sık yanlış aktarılıyor.
Bu söz, The Firm'ün Star Trekkin adlı şarkısına ait
ve dizide hiç söylenmedi.
Bu bildiğimiz ya da anladığımız türde bir yaşam değil.
Canlı olduğu kesin, o var.
Teknolojimiz zeki uzaylıların nasıl olabilecekleri konusunda
bize yeni fikirler sunuyor.
Bu yüzyılda yaptığımız şey,
hatta yüzyılın ilk yarısında yapmış olduğumuz şey
iyi satranç oynamaktan
fazlasını yapabilen yapay zekâyı geliştirmek oldu.
İnsanlar zekâ için bilinen en iyi referanslardır.
Bu uyum gösterilmesi gereken harika bir standart.
Biz uzaylıların yumuşak ve süngerimsi bir biyolojiye
sahip olduklarını sanıyoruz ama evrendeki zekanın
büyük kısmı sentetik zekâ olabilir.
Bilmediğimiz şey konusunda düşünmemize yardımcı olan en iyi şey,
bilim kurgu okumak.
Aslında Geliş en sevdiğim filmlerden biridir,
çünkü uzaylıların zeki insanımsılardan çok daha farklı
olabileceği konsepti işleniyor.
Sonunda böyle olacağına inanıyorum.
Bilim kurgu en başından beri uzak programlarımızı şekillendirmiştir.
Mars yıllıkları, Dünyalar Savaşı gibi eski romanlar
sayesinde bilim insanları ilham aldı ve Mars'ın keşfi için
bunları bilimselleştirip
bugün sahip olduğumuz Mars keşfine katkıda bulundular.
Bu birden çok nesli kapsayan bir araştırma.
Şimdi başlıyoruz.
Tohumları çok uzun bir vade için ekiyoruz.
Hız iki saniyede artıyor.
Anlaşıldı.
Dünya'daki tüm okyanusların hacmini düşünün.
Tamam mı?
Buna sinyal aradığımız uzay alanının
hacmi diyelim.
50 yıl içinde okyanusun ne kadarını araştırmış oluruz?
Bu hayal kırıklığı yaratan bir bardak su.
Dünya dışı yaşam bulsak da, yalnız olduğumuzu öğrensek de,
bu bize medeniyetimiz hakkında
ve geleceğimizle ilgili çok şey anlatacaktır.
Büyük filtre teorisini düşünelim.
Hayat nadiren başlıyor olabilir
ya da evren hayatla dolu olsa da hiçbiri bizim kadar zeki olmayabilir.
Bu medeniyetimizin geleceği için iyi haber demektir.
Bu, zeki bir yaşama ulaşacak kadar ilerlemiş olan
tek gezegen olabileceğimiz anlamına gelir
ve bunun gelecekte binlerce
veya milyonlarca yıl anlamına gelmemesi için hiçbir neden yok.
Ya da belki de en zor kısım bizi bekliyordur
ve insanlık bilinmeyen bir mücadeleyle uğraşmak üzeredir.
Dünya üzerinde yaşam tipikse ve biz de tipiksek,
ama tipik olan şey bizim çok uzun süre hayatta kalmamamızsa,
bu geleceğimiz hakkında çok şey söylemez.
Evrenin başka bir yerindeki yaşamları araştırmanın önemi,
kendimizi anlamak için araştırma yapıyor oluşumuzdur.
Bir gezegen olarak buraya nasıl geldiğimizi anlamak önemli.
Ve ne kadar nadiriz ya da ne kadar nadir değiliz?
Ve insanlar için bu sonraki büyük adımımızın ne olduğuyla ilgili.