Uyarı, bu ejderha aslında gerçek değil.
Ama stadyum gerçek.
Bu, Efsaneler Ligi Dünya Şampiyonası'nın Pekin, Çin'deki
açılış töreni.
Bu Seattle, Washington'daki Dota 2 turnuvası.
Ve bu da Katowice, Polonya'daki Counter-Strike Global finali.
173 bin kişi katıldı.
Efsaneler Ligi, Dota 2, Counter Strike:
Bunlar 20 yıl önce insanların
evde oturup oynadıkları tarzda olan bilgisayar oyunları.
Bugün eSportlar, yani elektronik sporlar
küresel bir fenomen haline geldi.
2017'de dünya çapında 60 milyon insan
Efsaneler Ligi finallerini izledi.
2018'de Las Vegas'taki Luxor adlı kumarhane
eSpor ve oyunlar için yepyeni bir alan ayırdı.
Bunların hepsi bilgisayar oyunu oynamak için.
Peki eSporlar tam olarak nereye oturuyor?
Espor oyuncuları ineklerdir.
Ter atmıyorsanız, bunu spor olarak görmem.
Bu lanet şeyi izleyen 20 milyon kişiden söz edelim.
Oynayanlardan daha çılgın olmalılar.
Peki bu sporlar ne yönden farklı?
Ve eSporlar nasıl fenomen haline geldi?
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Şimdi biraz Roket Ligi aksiyonuna hazırız, peki ya siz?
Çok fazla var. Artık Rogue durdurulamaz.
ESPORLAR, AÇIKLANDI
Bir takım arkadaşımın önerisiyle
oyuncuyken sunucu olduğumu söyleyebilirim.
Çünkü ona bağırmamın
eğlenceli ve iyi olduğunu söyleyip
yorum yapmam gerektiğini düşündü.
Hepsi bu kadardı.
eSpor dünyasında teknik olarak
yüzlerce farklı disiplin var.
Ama bence onları çok özel bazı kategorilere ayırabilirsiniz.
Birinci Şahıs Nişancılar ya da FPS'yi ilk sıraya koyabiliriz.
Gerçek zamanlı strateji. Bu inanılmaz bir zihin gerektiren bir şeydir.
Ama aynı zamanda ellerinizi de çok hızlı kullanmanızı gerektirir.
Bir de MOBAlar vardır.
Bu beş kişilik bir takımdan oluşur.
Belli bir hedefe ulaşmak için bir araya gelirler.
Genelde bu hedef başka birinin evine gitmek ve onu tamamen yok etmektir.
Ve yükselişte olan bir kategori de
Ağır Savaş kategorisi.
100 kişi katılır ve bir kişi ya da bir takım sağ çıkar.
Dövüş Oyunları turnuvalarda ciddi bir güçtür.
Ve bazı oyunları da kategorize etmek zor oluyor.
Roket Ligi gibi.
En iyi açıklaması rekabetçi futbol sürüşü olabilir.
Starcraft satranç ve senfoninin bir araya gelmesinden
oluşmuş ve Starcraft bu şekilde ortaya çıkmış diyebiliriz.
Favori eSpor oyunum Dota 2.
Basketbol ve satrancın hormonlu hali gibi.
Efsaneler Ligi futbola benziyor,
ama kuleler ve ejderhalarla,
bir orman ve canavarlar var.
Evet, futbolla alakası yok.
Hepsi farklı oyunlar, ama kuralları ve oynama teknikleri
basketbol ve kriket kadar birbirinden farklı.
Yani oyuncular genelde uzmanlaşıp oyunlara özel düzenlenen
turnuvalarda ve liglerde yarışıyorlar.
Bu yüzden eSporlar adı çoğul kullanılıyor.
Ve eSporlar oldukça yeni olsa da,
rekabetçi oyunlar yeni değil.
Özellikle bir amerikan hikayesi tüm eSporların nasıl geliştiğini
ve değişmeye başladıklarını gösteren bir mikro evren gibi.
Oyun şirketi olan Atari
bu reklamı 1982'de yayınlamıştı.
İnsanları video oyunlarının eğlenceli olduğuna
ikna etmeye çalışıyorlardı.
Bence oldukça hoşlar. Boş zamanlarımda bununla ilgileniyorum.
Atari'nin 1972'de çıkardığı Pong'un eSporların başlangıcı olduğu söylenebilir.
Bu aptalca bir iddia olur.
Ama ortalığı ilk kasıp kavuran oyun olan
Pong, rekabetçi oyun kültürünün başlangıcı oldu.
80'lerin başında Starcade gibi diziler rekabetçi oyunları
daha geniş kitlelere tanıttı.
Ama evde kullanılan oyun konsollarında yaşanan patlama 1983'te sektörü bitirdi.
Çünkü oyunlar insanların evlerine taşındı.
Mücadeleci ruhu hayatta tutabilen tek bir ilham verici tür vardı.
Dövüş oyunlarının benim için hep ayrı bir yeri olmuştur ve bence
gerçek ve saygın oyunlardır.
eSporların gerçekten ilk zamanlarında
dövüş oyunu sevenler kesinlikle çok kuvvetliydi.
So Cal'dan ve Nor Cal'dan duyulan
beceriler ortada buluşup Funland'e gittiklerinde
ortaya efsanevi şeyler çıkıyor.
NOR CAL ESPOR ORGANİZASYONU, 2018
DOT Dövüş Oyunu Toplumu anlamına geliyor.
Biz rekabetçi oyunlar havuzundaki ilk kişilerdik.
Salon oyunu günlerinde kesinlikle anılacak şeyler var.
Oraya gidip siyahi çocuklarla Asyalı çocukların beyaz ve Latin
çocuklarla birlikte oturduklarını
ve aynı oyunu oynayıp konuştuklarını görürdünüz.
Birbirlerinin isimlerini bile bilmezlerdi
ama aynı oyunu oynadıklarını bilirlerdi.
Ve bu ortak bir bağ sayılırdı.
1997'de salon oyunları ve bilgisayar oyunlarının geleceği
konusunda bir dönüm noktası yaşandı.
Bu eSporlar bir efsane bulunca oldu.
BİLGİSAYAR KRONOLOJİSİ
İçlerinden birinin adı Tresh. Gerçek adıysa Dennis Fong.
-Nasılsın Dennis? -Nasılsın Stewart?
Tresh bir tanrıdır.
Çok tutarlıdır.
Sizi şaşırtır.
Ne yapacağınızı önceden kestirebilir.
Bu adamın nasıl oynadığını izlediğinizde ondan korkabilirsiniz.
Adım Dennis Fong ve Tresh olarak da tanınıyorum.
Bu adamın yenilmez olduğu bir dönem vardı.
Hiçbir turnuvayı kaybetmedim.
Michael Jordan gibiydi.
Herkesin yenmek istediği,
herkesin olmak istediği ve herkesin örnek aldığı kişiydi.
Quake kariyerim boyunca 2400 Baud'luk bir modemim vardı.
DURUM: ARIYOR
Bir kablolu ağ üzerinden oynayan insanlara karşı oynayan modern bir
oyuncuydum ve onları yeniyordum.
Tresh insanların daha önce görmediği hareketler yapıyordu.
Stratejileri artık birinci şahıs oyunlarının standardı haline geldi.
Diğer insanlar sadece oyuna tepki verip tuşlara basarken,
Tresh alanı kontrol ederdi.
Burada sadece rakibini öldürmek için kovalamak yerine,
ondan saklamak için bazı cephanelikleri topluyor.
Reflekslerinizi kullanmanız gerekiyorsa
o noktaya gelmeden bazı hatalar yapmışsınız demektir.
1997'de Tresh oyuncular arasında meşhurdu.
Ama büyük bir turnuva onu popüler hale getiren şey oldu.
Birincilik ödülü Ferrari'ydi
ve bu ödül Quake'in yaratıcısı
John Carmack tarafından
ortaya konmuştu.
Ferrarileri normal Ferrari değildi,
yüz binlerce dolar harcayıp onları özel hale getirtirdi.
Kaputun altında
resmen birer füze varmış gibiydi.
Ve hatırlıyorum...
O anda kazandığımı ve oyunu kilitlediğimi fark ettiğim anda,
monitöre baktığımı ve tüm turnuva boyunca Ferrari'nin arkamda
durduğunu ilk kez gördüğümü hatırlıyorum.
Monitörün yansımasındaydı.
Düz vitesli araba sürmeyi bilmiyordum.
Bunu ilk günden öğrendim.
O çok özel bir ödüldü
ve eSporları The Wall Street Journal'ın ön kapağına taşıyan şey oldu.
Bu yine de bir geliştiricinin verdiği bir ödüldü.
Ama Amerika'da ve dünya çapında bantgenişliği yükseldikçe
bağlantı hızları arttı ve bu da oyun oynamayı ve izlemeyi kolaylaştırdı.
Bu da sürdürülebilir bir eSpor sektörü oluşturdu.
RIOT GAMES LOS ANGELES, KALİFORNİYA
Bu oyun Kuzey Amerika Ligi Şampiyonluk Serisi'nin bir parçası.
Efsaneler Ligi en popüler eSporlardan biridir
ve NBA gibi kendine ait bir ligi vardır.
Bu lig oyuncularının arasında herhangi bir ödülden
yılda milyonlarca dolara kadar birçok şeyi kazanabilirler.
eSporlar kategorisinde şirketlere ve oyunculara para akmaya başladı.
Bu çizelge
eSpor tarihindeki en büyük 25 turnuva ödülü paketlerini gösteriyor.
Şu sağ üstteki nokta mı?
Bu yaklaşık 25 milyon Dolar demek.
Riot ve Blizzard gibi oyun üreticileri liglerle turnuvalar da düzenliyor.
Ve hatta NBA de kendi eSporlar ligini oluşturmak için ortak oldu.
Birçok ligde Cloud9 gibi takımlar var.
Aynı isim altında farklı oyun türlerinde uzman olan insanlardan oluşan ekipler.
Lakers'ın NBA'de oynayan bir takım olduğunu düşünün.
Ve hokey, futbol ve poker oynayan diğer takımlar da var.
Anlamışsınızdır.
eSporlar basketbol gibi sporlardan tek bir yönüyle
ayrılıyor.
Fiziksel olmadıkları belli.
Ama fiziksel çaba bunu bir spor yapacaksa,
bunun ölçüsü nedir?
Yarışmak bir spor mu?
Ya da satranç spor mu?
Spor kanalı ESPN üçünü de yayınlıyor.
Herkesin hemfikir olduğu şey, bir sporun sonunda puan olan
bir rekabeti içerdiği.
Spor sektörü için "Spor nedir?" sorusu
felsefi değildir.
Bu bir iş.
Bunlar genç ve genel olarak erkek
tüketiciler ve bizim için önemli olan bu. Biz de bu sektöre girdik.
Ama eSporların gerçekten farklı bir yönü var.
Basketbol gibi profesyonel bir sporda
bir sürü farklı taraf vardır.
Ama bazı eSporlar tek bir şirket tarafından yönetiliyor.
Bunlar takımımızın gerçek savaşçıları.
Bunlar, dünyanın her yerine gidip büyük bir gösteri yapabilmemizi sağlayan
ve tüm ekipmanımızı barındıran özel yapım kutular.
LAX'den Vancouver'a, hepsi burada.
Boston'dan Wujang'a. Bence bu oldukça sık yapılan bir uçuş.
Bunu atladım. Tatlı bir Riot Games Brezilya etiketimiz var.
Havalı bir etiket.
Biz basketboluz. Biz NBA'iz.
Biraz da olsa ESPN'iz.
Ve Riot'un Efsaneler Ligi eSporunun gelişmesinde oynadığı rol
emsalsiz sayılır.
Durun, geri dönelim.
Biz basketboluz. Biz NBA'iz.
Biraz da olsa ESPN'iz.
Riot gibi oyun üreticileri
profesyonel sporlar için oyunun her açısını kontrol edebildikleri
çok gelişmiş modeller geliştiriyorlar.
Yayını yapan biziz, yayını izleyicinin izleyebilmesi için
gönderen biziz. Yani o açıdan ESPN oluyoruz.
Benim işim bağırarak yönlendirmek
ve ya oyundaki aksiyonu arttırıyorum
ya da daha sonra oyunu yeniden ama uzaktan açıklayan kişi olarak
masada oturuyorum.
eSporların hikayeleri birçok açıdan normal sporlarınkinden kolaydır.
Çünkü eSporlarda kişilikler çok daha ulaşılabilir olurlar.
Bir Amerikan Futbolu maçına bakınca, sahada kasklarla
oynadıklarını görürsünüz ve maçtan sonra
belki iki tanesi konuşur.
Ama eSporlarda oyuncuların hepsi sahnede sizlerledir.
Çoğu oyunlardan sonra saatlerce
internetten bağlı kalır ve hayranlarıyla sürekli irtibat kurar.
Yani hikayeleri çok daha günceldir
ve konuları da çok önemlidir.
Ama oyun şirketleri sadece kendi maçlarının masrafını karşılamaz,
onları organize de eder.
NBA var olan bir sporu, basketbolu alıyor
ve maçlarını organize ediyor.
Tüm sorumlulukları bu. Buna karşı pazarlama yaparlar.
Bunu biz de yapıyoruz.
Dünyadaki diğer büyük
sporları örnek alıyoruz.
Bu yüzden dünyanın en önde gelen 50 sporunun kural kitapçıklarını
ve kılavuzlarını indirdim.
Kriketten darta,
UFC'ye, Dünya Poker Turnuvası'na, geleneksel sporlara kadar.
Yani futbol, basketbol, beysbol, amerikan futbolu, hokey gibi.
Ve hepsini okudum.
Riot'un artık penaltı indeksi gibi bir listesi var.
Mesela kulaklığı çok hızlı çıkartmanın 500 dolar cezası bulunuyor.
Ama geleneksel sporlarla eSporların arasındaki en büyük fark
oyunun sahibi olan bir şirket.
Ve tek bir tıklamayla kuralları değiştirebilir.
Bu basketbol oyuncusunun boyunu 1.90'dan iki metreye çıkarabildiğini düşünün.
Potanın değişebildiğini düşünün
ya da aniden ikinci bir potanın belirdiğini.
Ve bunun oyunun oynanma stratejisini nasıl değiştireceğini hayal edin.
eSporlarda değişimlere ayak uydurmak
oyunun anahtarıdır.
Ben oyun tasarımından sorumluyum,
yani kötü bir şampiyon yapar ya da oyunun dengesini kuramazsak, bu benim hatamdır.
Tasarımcılar karakterleri ve kuralları değiştirmek için veri kullanırlar.
Bir karakter ya da strateji
fazla baskın hale gelmiş ya da çok zayıflamışsa,
bu karakteri olayla bağlı kalacak şekilde düzeltiriz.
Parlatmak ve Karartmak kullanmayı
oyunda istatistik değiştirmek olarak görüyoruz.
Eğer bir şampiyonunuz varsa ve onu karartırsak daha zayıf hale
gelmesini sağlarız.
Ve parlatmak da tam tersi.
Bu aslında Nerf silahlarından çıkma bir fikirdi ve
şampiyon o kadar zayıftır ki, gerçek hasar veremez.
Gerçek silah yerine Nerf silahları kullanır.
Riot farklı beceri seviyelerine sahip olan
farklı oyuncular için değişik karakterler bile tasarlıyor.
İstatistikler içinde baktığımız en önemli kollardan biri kazanma oranı.
Garen'ın kazanma oranı diyelim. Yüzde 52 gibi en düşük seviyelerden başlıyor.
Yeni oyuncuları Garen'la kazanma oranı iyi.
Bir sürü dövüşte kazanıyorlar, çünkü genelde diğer yeni oyuncularla oynuyorlar.
Daha iyi oyuncularla oynamaya başladıklarında bu olmuyor
ve düşüyorlar.
Yeni bir lig oyuncusu olarak kimsenin sizi görmeyeceği bitkilerin
arasına saklanabileceğinizi ve kılıcınızı savurarak birçok kişiyi
öldürebileceğinizi öğreniyorsunuz.
Her deneyimli oyuncu
bu numarayı bilir ve buna kanmaz. Garen'ı bu şekilde durdururlar.
Bunu Twisted Fate gibi bir şampiyonla karşılaştırınca
kazanma oranının Garen'ınkinden daha düşük olduğunu görürsünüz,
ama kendini bulmaya başlar ve oyunda ilerler.
Oyuncuların oyunda iyileştikçe ve oyunun kendi çetrefilli
hale geldikçe adapte olmaları gerekiyor
Efsaneler Ligi'nde bu iki hafta içinde gerçekleşiyor.
İnsanlar, "eSpor sadece tuşlara basmak demek" diyorlar.
eSporlar, satrancın bir tahta oyunu olması gibi tuşlara basılan birer oyun.
Ya da futbolun topa vurmak olması gibi.
Bu sporun en sevdiğim yanlarını sorarsanız, izleyicilik
ve rekabet
ve tezahürat yapabilme imkanıyla, kalbinizi hızlandırması diyebilirim.
İzlemek son derece eğlenceli.
eSporlarda bunların hepsi var.
Bir eSpor oyunundaki en iyi an yakalam anıdır.
Bir takımda bir adam ve diğerinde dört adam vardır.
ve bu acayip
gergin bir andır.
Kimse nefes almaz, kıpırdamaz. Herkes izler ve adamın
ne yapacağını anlamaya çalışır.
Bu birkaç nesil insanın bir araya gelip
sahte şiddet izlemekten keyif almasıdır.
Böyle söyleyince tuhaf oluyor, değil mi?
Bir kült ya da onun gibi bir şey ama MMA'den, futboldan
ya da basketboldan farkı yok.
Tek fark, dövüş oyunlarını daima oynayabilecek olmanız.
Futbolu dizleriniz dayanmayacağı için bırakmanız gerekir.
2020'de 300 milyon kişi eSporları internetten canlı izleyecek.
Oyun yaratıcıları başarılarının anahtarının eSporlar olduğunu fark ettikçe
daha çok hissedar fırsat görecek
ve daha fazla oyuncu hayrana dönüşecek.
Bunun Olimpiyatlarda yapılacağı neredeyse kesin.
Bence profesyonel bir spor olarak
futboldan sonra dünyanın ikinci en büyük sporu olacaktır.
Ben düzenli işin olmadığı
bir dönemden geliyorum.
Ödemeler ve yayınlar yoktu, sponsorlar pek bir şey yapmazdı.
İnsanların 18 milyon Dolar gibi ödüller için oynadıklarını görünce içerlemiyorum.
Lanet şekilde mutluyum. Bunu başardığımız için çok mutluyum.
Bunun büyümeye devam etmesi muhteşem.
Gelecek parlak ve harcanan zamanın her saniyesine kesinlikle değdi.