Wat je nu ziet is de bevruchting van een menselijk ei...
...door een spermacel.
Dit is niets nieuws, het gebeurt elke dag in vruchtbaarheidsklinieken.
Maar hier gebeurt iets anders.
In de naald zit ook een klein hulpmiddel dat het DNA van het embryo wijzigt.
Een nieuwe technologie, genaamd...
CRISPR
Een revolutionaire techniek die...
...DNA kan wijzigen met verbazingwekkende precisie.
Het revolutionaire hiervan schuilt in het volgende...
Het leven bestaat bijna vier miljard jaar op deze planeet.
99,99 procent van die tijd verstreek voor de komst van Homo Sapiens.
En tijdens 99,99 procent van de menselijke geschiedenis...
...waren ook wij ons niet bewust van de genetische code...
...die in de cellen van alle levende wezens verstopt zit.
Het is pas sinds 65 jaar, de duur van een mensenleven...
...dat we begrijpen hoe DNA werkt, machines bouwen die het kunnen lezen...
...en vervolgens hulpmiddelen die het kunnen herschrijven.
Een vraag die we ons al eeuwen stellen wordt nu werkelijkheid.
Als mensen de technologie hebben tot de broncode van het leven...
...wat gebeurt er dan wanneer we die op onszelf gebruiken?
Kijk naar wat we nu weten over het DNA-molecuul in onze cellen.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
...ons ontwerp aan te passen, onze genen.
Als je dingen gaat aanpassen, waar stop je dan?
Daar begint het complex te worden.
...cruciaal voor oplossingen voor ziektes als kanker.
Critici noemen het een doos van Pandora.
...is dit echt de manier waarop we kinderen willen vormen?
Zo wordt de mens zelf God.
Vandaag vieren we de onthulling van de eerste versie...
...van het menselijk boek der leven.
We hebben samen zo'n 3 miljard dollar uitgegeven...
NEVILLE SANJANA BIOLOOG
...aan sequentie van het eerste menselijke genoom.
Een legendarische prestatie, in de orde van...
...de bouw van de piramides in Egypte.
Het genoom is onze gehele genetische blauwdruk...
...drie miljard paren van A's, T's, C's en G's...
...die elk van ons in bijna elke cel met zich meedraagt.
De sequentie was de grootste inspanning ooit...
...in de geschiedenis van de biologie.
In de 15 jaar daarna is de prijs voor sequentie fors gedaald...
Dat zijn veel nullen minder.
Als we deze grafiek bekijken, zien we dat de schaal afwijkt.
De toename is met de factor tien.
Met allemaal die gegevens, kunnen onderzoekers genen vinden...
...die ziektes veroorzaken.
Maar om die genen te veranderen, moet je ze opsporen in het genoom.
Dat is geen makkelijke taak voor mensen, maar wat bleek...
...bacteriën zijn er goed in.
Ze strijden al miljarden jaren tegen virussen...
...en sommigen vormden een immuunsysteem...
...dat DNA-delen van virussen opneemt in hun eigen genoom.
Dus wanneer dat virus opnieuw aanvalt, wordt het DNA herkend...
...en versneden, door enzymen die als schaar fungeren.
Dit voorkomt dat het virus zich voortplant.
Dat immuunsysteem wordt CRISPR genoemd.
Een coole ontdekking, maar in 2012 lieten Jennifer Doudna...
...en haar collega's zien dat ze het CRISPR-systeem konden herprogrammeren...
...zodat het een gen van hun keuze opspoorde en wijzigde.
CRISPR veranderde van interessant feit, in een krachtig hulpmiddel.
DOORBRAAKPRIJS
Voor inzet van een oeroud immuunsysteem als krachtige genaanpassingsmethode.
De Doorbraakprijs wordt toegekend aan Emmanuelle Charpentier...
...en Jennifer Doudna.
Het was het resultaat van nieuwsgierig onderzoek...
...dat eigenlijk een heel andere kant op gericht was.
JENNIFER DOUDNA CRISPR-PIONIER
Ik had nooit gedacht dat ik genoomdeskundige zou worden. Door het gebruiksgemak van het CRISPR-systeem heeft het...
...zich als een lopend vuurtje verspreid in de wetenschap.
Elke dag verschijnen er papers met CRISPR...
PUBLICATIES MET 'CRISPR'
Het wordt gebruikt in planten, bacteriën, gist, in elk levend organisme...
...want al die organismes draaien op DNA.
De techniek is zo betaalbaar dat je nu thuis de genen van bacteriën...
...kunt aanpassen met een doe-het-zelf pakket.
Ik ben nu zo'n 25 jaar wetenschapper, en ik heb nog nooit...
...een technologie gezien die zo massaal geadopteerd wordt.
Ik denk aan Silicon Valley, 40, 50 jaar geleden...
...toen het net duidelijk werd dat we computers konden programmeren.
Het was lastig te voorspellen, denk ik, ontwikkelingen als het internet of...
...computers in ieders binnenzak.
Wat gebeurt er over 20, 30 of 40 jaar?
Biggetjes die ooit voor levers, harten en andere menselijke organen gaan zorgen.
Ze zijn begonnen met het maken van malaria-resistente muggen.
De wolharige mammoet komt misschien terug.
Die laatste doet je misschien denken aan een science fiction-klassieker.
Zie je het gevaar niet in wat je doet? Genetische kracht...
...is immens sterk, maar jij gebruikt het als een kind die met een pistool speelt.
Allemaal deze experimenten roepen moeilijke ethische vragen op...
...met voorop het gebruik van CRISPR in menselijke embryo's.
Het is nog niet geprobeerd om er iemand zwanger mee te maken...
...maar wanneer dat gebeurd, wordt er een grens overschreden...
...waar mensen het al decennialang over hebben.
Dit debat kent historisch een paar belangrijke onderscheiden.
Allereerst is er het onderscheid tussen somatische genmanipulatie...
...en kiemgenmanipulatie.
De meeste lichaamscellen zijn somatisch, bloed, hersenen, huidcellen...
...waar het DNA niet wordt doorgegeven aan nakomelingen.
Kiemgenmanipulatie beslaat sperma, eicellen of embryo's...
...wat het DNA van toekomstige generaties verandert.
Het is een belangrijk onderscheid, want bij kiemcelmanipulatie...
...hebben we het over wijzigingen die de menselijke bevolking beïnvloeden...
...en onze evolutie.
Een ander belangrijk onderscheid is dat tussen therapie en verbetering.
Therapieën bestrijden ziektes...
...en verbeteringen bieden voordelen aan mensen die al gezond zijn.
In het vak linksboven vindt de meeste activiteit plaats.
Behandelingen voor mensen die met ziektes leven.
De uitdaging hier is aflevering.
Elke ziekte tast andere cellen aan in je lichaam.
Sommige de lever, anderen het hart...
Sommige de longen, en sommige organen zijn veel makkelijker te bereiken.
De succesvolste experimenten zijn voor ziektes als sikkelcelanemie...
...HIV, en bepaalde kankers waar de ziekte in het bloed of het beenmerg zit.
Die cellen haal je uit het lichaam, je manipuleert ze...
Erbuiten, waar je niet het probleem van aflevering in een persoon hebt...
...om ze na manipulatie weer terug te plaatsen in de patiënt.
Somatische genmanipulatie is altijd minder controversieel...
...omdat elke wijziging die je maakt alleen invloed heeft op die persoon.
Dat wordt gezien als medicijn.
Somatische genverbetering is als plastische chirurgie.
Elke wijziging beïnvloedt alleen die persoon.
Er zijn nog geen genetische plastische chirurgen.
Onderzoekers richten zich op ziektes.
En wanneer proeven beginnen, zal het grote debat hier zijn...
...of we verder moeten gaan dan zieke mensen behandelen...
...en ziektes uit toekomstige generaties gaan verwijderen.
Dat is nog niet gebeurd.
Voor zover bekend heeft niemand al geprobeerd CRISPR-baby's te maken.
Dat is een verleiding waarmee omgegaan moet worden.
Ik denk dat de technologie er nog niet is...
...maar we zitten dicht in de buurt.
Een genetisch gemanipuleerde baby maken...
...is al illegaal in minstens 25 landen.
In een groot deel van Europa is het al decennia illegaal.
Qua nationale patronen...
...zie je dat een belangrijke variabele die verschillen verklaart...
...blootstelling aan de Nazi-ervaring is.
Mensen zijn sceptisch over het idee...
...dat we het menselijk ras gaan verbeteren.
Twee centra van CRISPR-onderzoek, de VS en China...
...hebben beperkingen op kiemcelmanipulatie...
...maar geen wetten ertegen.
In 2015 vroeg de VN om een wereldwijd moratorium...
...waarbij ze zeiden dat kiemcelmanipulatie...
...'de waardigheid van alle levende wezens in gevaar kon brengen'.
Het probleem met kiemcelmanipulatie is...
...dat de andere lijn steeds vager wordt.
De lijn tussen therapie en verbetering is steeds vager geworden.
Allereerst is niet iedereen het eens over de te manipuleren genetische ziektes.
Is doofheid een ziekte?
Veel doven zeggen dat dat niet zo is.
Is dwerggroei een ziekte? Velen zeggen van niet.
Het idee dat we allemaal ziek zijn, dat we lijden...
...dat ik lijd aan dwerggroei, nee, ik leef met dwerggroei. Al 39 jaar.
Ik ben er trots op een 2e generatie te zijn die een 3e generatie opvoedt....
...die leeft met dwerggroei.
Ik lijd alleen onder hoe de maatschappij me behandelt.
Maar zelfs voor geaccepteerde ziektes is de lijn vaag.
Afhankelijk van welke variant je hebt...
...vermeerdert, vermindert, of heeft het APOE-gen geen invloed...
...op de kans om Alzheimer te krijgen later in het leven.
Zeg je vervangt het DNA van je kind...
...van een variant met hoog risico naar een met laag.
Zou dat dan therapie zijn, of een verbetering?
Er zijn zeldzame genen verbonden aan 'n lagere kans op hartkwalen, diabetes...
...immuniteit voor HIV, sterkere botten, grotere spieren, minder lichaamsgeur...
...het vermogen om minder slaap nodig te hebben.
Waar trek je de lijn?
In de film Gattaca uit de jaren '90, bestaat de samenleving uit genklassen...
...omdat vruchtbaarheidsklinieken verbeteringen verkopen aan hun klanten.
We wilden niet...
Ik bedoel, ziektes, ja, maar...
Precies, we vroegen ons gewoon af of...
...misschien moeten we wat aan het toeval overlaten.
Je wilt je kind de best mogelijke start geven.
We hebben al genoeg ingebouwde imperfectie.
Toen ik die film keek, was het pure science fiction.
Het is verbazingwekkend te beseffen dat het binnenkort mogelijk kan zijn.
En dat zorgt voor de grootste ethische dreiging...
...binnen de genetica, ook wel bekend als 'designer baby's'.
Designer baby's.
...waar de ouders oogkleur, intelligentie en lengte kiezen.
Denk je eens in dat je kinderen kunt kiezen die in de NBA spelen.
Maar niet alles is zo eenvoudig.
Sommige kenmerken zijn relatief simpel, zoals oogkleur, sproeten... En, echt waar, hoe plakkerig je oorsmeer is...
...maar intelligentie, lengte, atletisch vermogen zijn complex.
Deels aanleg, deels opvoeding, en aanleg bestaat uit honderden...
...zelfs duizenden locaties op het genoom, die onbekende interacties aangaan.
Dat maakt ze slechte doelen voor iets als CRISPR.
Als regeringen kiemcelmanipulatie toestaan...
...begint dat bij ziekten die worden overgedragen door één gen.
Maar de meeste mensen met die genen...
...hebben al een manier om dat te doen zonder DNA aan te passen...
...daarom is de kortste weg naar designer baby's...
...niet genetische manipulatie, maar genetische selectie.
Mensen die weten dat ze dragers zijn van een genetische ziekte... ...hebben al langer de optie van genetische pre-implantatiediagnose.
Een hele mondvol, dus mensen noemen het PGD.
Wanneer ik dit beschrijf, denken mensen dat 't science fiction is...
...maar het bestaat al 27 jaar.
Bij PGD verwijdert een vruchtbaarheidskliniek cellen...
...uit IVF-embryo's, en test het DNA op genetische ziektes.
Ze selecteren dan de embryo's zonder de ziekte...
...en implanteren deze in de vrouw.
Maar met die technologie wordt ook gezocht naar genen...
...die alleen voor een verhoogd risico op de ziekte zorgen...
...en ook andere kenmerken, zoals het geslacht van een embryo...
...of de oogkleur.
Nu de technologie verbetert, kun je een volledig genoomrapport maken...
...voor je embryo's, net zoals wanneer je speeksel stuurt...
...naar een persoonlijk genoombedrijf.
En voor complexe eigenschappen, als intelligentie, lengte, of diabetes...
...is rechtstreekse manipulatie niet mogelijk...
...maar we kunnen ze wel voorspellen, tot op zekere hoogte.
Ik denk niet dat we ooit echt kunnen zeggen...
...dit embryo gaat 1450 scoren voor zijn toelating op de universiteit.
Maar we kunnen wel zeggen dat er 60 procent kans is op de top 50 procent...
...13 procent kans op de top 10 procent.
Deze voorspellingen worden polygenische scores genoemd...
...en zijn gebaseerd op statische correlaties binnen 't genoom.
De meeste zijn niet erg precies, dus het blijft academische theorie.
Maar ze worden beter met meer data...
...en een bedrijf, Genomic Prediction...
...zegt dat ze binnenkort als eerste polygenische tests leveren...
...aan vruchtbaarheidsklinieken.
Hun CEO zei dat hij was geïnspireerd door de film Gattaca.
In de huidige Amerikaanse wet...
...staat niks dat een kliniek verbiedt gen-eigenschappen te voorspellen.
Of dat in de toekomst ook zo is...
...wanneer mensen dit gaan gebruiken om baby's te selecteren...
...voor redenen die andere mensen als verkeerd zien...
...dat wordt een interessant politiek gevecht.
Maar het gaat om een kleine groep mensen...
...want IVF is moeilijk.
Het huidig probleem met IVF...
...dat voor 90 procent van de kosten zorgt en 99 procent van het ongemak en risico...
...is de ei-extractie.
Maar hij denkt dat we uiteindelijk...
...menselijke eieren in een lab uit huidcellen kunnen kweken...
...en die kunnen gebruiken om tientallen embryo's te maken.
Het klinkt als science fiction.
Dat is het voor mensen. Maar niet voor muizen.
Daar is het al mee gedaan, zowel eieren als sperma...
...waar gezonde muisjes mee geboren zijn.
Als dat werkt voor mensen, en dat is de vraag...
...dan wordt IVF veel makkelijker, en genselectie krachtiger.
Voeg genmanipulatie toe aan dat proces...
...en je ziet hoe de vruchtbaarheidsindustrie...
...de toekomst van menselijke evolutie zou kunnen aansturen.
Maar we hoeven niet naar de verre toekomst te kijken...
...om te zien hoe de genomische revolutie ons kan veranderen.
In 1994 vond dr. John Wasmuth een gen voor achondroplastie.
Een heleboel dwergouders waren bang....
...omdat wij dachten dat het...
...en dat kan het nog steeds zijn... ...de eerste stap was richting het uitbannen van dwerggroei.
Genetische technologieën kunnen het bereik van menselijke variatie beperken.
We zagen al hoe individuele keuzes bij prenatale tests...
...hele bevolkingen kan veranderen.
Er zijn nu nog maar 918 meisjes...
...voor elke duizend jongens in het land.
In IJsland is het syndroom van Down bijna uitgestorven...
...grotendeels door het massale gebruik van genetische tests.
Is er echt geen plek voor ons...
...op deze wereld?
Het is een moeilijke discussie. Ik bedoel, ik steun abortus...
...en ik moet accepteren dat voor mij...
...iemand die abortus steunt en een vrouw met een handicap is...
...ik moet accepteren dat niet-gehandicapte vrouwen...
...mij zien als een ongeschikte foetus.
En aangezien er ongelijke toegang tot gezondheidszorg is wereldwijd...
...is er het risico dat we de rijken een genetisch voordeel geven.
Niet iedereen wereldwijd zal hier toegang toe hebben.
Het zijn alleen de rijke mensen die hier toegang tot gaan hebben.
Rijke kinderen zijn al tien tot 15 procent gezonder dan arme.
Het is geen enorm verschil...
...maar ik zou er geen tien tot 15 procent aan toe willen voegen.
We zijn al eerder ten prooi gevallen...
...aan simpele oplossingen voor complexe problemen...
...verpakt in wetenschappelijke taal.
De Amerikaanse immigratiewet van de jaren 20...
...is gebaseerd op een volledig verkeerde wetenschappelijke aanname...
...dat de genen van de Noordelijke landen superieur zijn aan die van andere rassen.
Het hoeft niet waar te zijn...
...genmanipulatie hoeft niet eens te werken...
...om sociale effecten te hebben.
Maar genmanipulatie geeft ons een kans om menselijk lijden fors te verminderen.
Daarom zijn de belangen zo groot.
Mijn grootste angst is dat genmanipulatie...
...zichzelf voorbij holt.
Ik bedoel daarmee dat wanneer een toepassing schadelijk is...
...dit voor weerstand zorgt tegen een technologie...
...die een ongelofelijk positieve potentie heeft...
...en positief kan zijn voor de maatschappij.
Tenzij er een nucleaire oorlog woedt, tenzij de wereld ten einde komt...
...gaan we genetica steeds meer gebruiken voor menselijke voortplanting...
...en dat gaat gevolgen hebben.
Maar ik doe mijn werk in de hoop dat als we hierover nadenken...
...we ons er zorgen over maken, we op tijd erover praten...
...we minder kans hebben dat we het verprutsen.