Εδώ βλέπετε τη γονιμοποίηση ανθρώπινου ωαρίου με σπερματοζωάριο.
Είναι κάτι που συμβαίνει συνεχώς στις κλινικές γονιμοποίησης.
Όμως, κάτι διαφορετικό συμβαίνει εδώ.
Αυτή η βελόνα τοποθετεί ένα μικρό εργαλείο που θα αλλάξει το DNA του εμβρύου.
Μια νέα τεχνολογία που ονομάζεται:
-CRISPR. -CRISPR.
-Επαναστατική τεχνολογία που μπορεί…
Να επεξεργαστεί το DNA με ακρίβεια.
Τι το κάνει τόσο σπουδαίο; Σκεφτείτε αυτό:
Σε αυτόν τον πλανήτη υπάρχει ζωή εδώ και σχεδόν 4 δισεκατ. έτη.
Το 99,99% αυτού του διαστήματος ήταν πριν καν εμφανιστεί ο Χόμο Σάπιενς.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Για το 99,99% της ανθρώπινης ιστορίας,
ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
κι εμείς αγνοούσαμε για τον γενετικό κώδικα
που περιέχεται στα κύτταρα όλων των έμβιων όντων.
Βασικά, τα τελευταία 65 έτη,
όσο και μια ανθρώπινη ζωή,
ξεδιαλύναμε πώς λειτουργεί το DNA.
Δημιουργήσαμε συσκευές για να το διαβάζουν και εργαλεία για επανακωδικοποίησή του.
Μια ερώτηση που μας ταλανίζει για δεκαετίες, τώρα γίνεται αλήθεια.
Αν είχαμε την τεχνολογία να ελέγξουμε τον πηγαίο κώδικα της ζωής,
τι θα γινόταν αν τη στρέφαμε στους εαυτούς μας;
Δες τι ξέρουμε για τα μόρια DNA στα κύτταρά μας.
ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Ίσως μάθουμε να το χρησιμοποιούμε. …να πειραματιστούμε με τον γενετικό μας κώδικα.
Και πού σταματά ο πειραματισμός;
Κι εκεί το θέμα περιπλέκεται.
…καίριο για την εύρεση θεραπειών σε ασθένειες όπως ο καρκίνος.
Επικριτές: "Ανοίγει το κουτί της Πανδώρας".
Όντως έτσι θέλουμε να αναθρέψουμε τη νέα γενιά παιδιών;
Ο άνθρωπος γίνεται Θεός.
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ DNA
Σήμερα, γιορτάζουμε
την αποκάλυψη προσχεδίου του βιβλίου της ζωής του ανθρώπου.
Ως κοινωνία, ξοδέψαμε σχεδόν…
τρία δισεκατ. δολάρια για να αναλύσουμε το πρώτο ανθρώπινο DNA.
Πραγματικό επίτευγμα-ορόσημο
ίσως ισάξιο με την κατασκευή των πυραμίδων της Αιγύπτου.
Το DNA αποτελεί το γενετικό μας αποτύπωμα.
Τρία δισεκατομμύρια ζευγάρια αζωτούχων βάσεων
που ο καθένας μας κουβαλά σε κάθε κύτταρο.
Η χαρτογράφησή του υπήρξε το μεγαλύτερο εγχείρημα της βιολογίας.
Στα δεκαπέντε χρόνια που ακολούθησαν,
η τιμή της ανάλυσης του DNA έχει πέσει δραματικά.
Τα μηδενικά της τιμής έχουν μειωθεί.
Παρατηρείστε το διάγραμμα. Δεν είναι συνήθης κλίμακα.
Οι αριθμοί μειώνονται κατά δέκα φορές.
Με βάση αυτά,
οι ερευνητές εντοπίζουν γονίδια που προκαλούν ασθένειες.
Όμως, για να τα μεταβάλουν, πρέπει να τα εντοπίσουν εντός του DNA.
Δεν ήταν εύκολο για τους ανθρώπους, μα αποδείχτηκε…
ότι για τα βακτήρια ήταν.
Πολεμούν τους ιούς εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια.
Κάποια ανέπτυξαν ανοσοποιητικό σύστημα…
ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΟ ΓΕΝΩΜΑ
που καταγράφει τμήματα του ιικού DNA μέσα στο δικό τους γένωμα.
Όταν αυτός ο ιός ξαναεπιτίθεται,
το DNA του αναγνωρίζεται εύκολα και κόβεται
με ένζυμα που λειτουργούν ως ψαλίδια.
Έτσι, αποφεύγεται η αναπαραγωγή του ιού.
Αυτό το ανοσοποιητικό σύστημα λέγεται CRISPR.
Η ανακάλυψή του ήταν φοβερή, μα το 2012, η Τζένιφερ Ντάουντνα κι οι συνεργάτες της
έδειξαν ότι μπορούν να επανασχεδιάσουν το σύστημα CRISPR
για να εντοπίσουν και να επεξεργαστούν επιλεγμένο γονίδιο.
Το CRISPR από ενδιαφέρον γεγονός
μετατράπηκε σε ισχυρό εργαλείο.
Για την αξιοποίηση αρχέγονου βακτηριδιακού ανοσοποιητικού συστήματος
ως ισχυρής τεχνολογίας επεξεργασίας γονιδίων…
Το βραβείο Breakthrough δίνεται στους Εμάνουελ Σαρπάντιε και Τζένιφερ Ντάουντνα.
9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014
Ήταν αποτέλεσμα έρευνας που ξεκίνησε από περιέργεια και στόχευε σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση από όπου κατέληξε.
Δεν περίμενα να ασχοληθώ με τη γενετική μηχανική.
Η ευκολία χρήσης του συστήματος CRISPR το βοήθησε να εξαπλωθεί ραγδαίως
στην επιστημονική κοινότητα.
Αμέτρητα άρθρα για το CRISPR δημοσιεύονται κάθε μέρα.
Αφορούν τη χρήση του σε φυτά, σε βακτήρια, σε ζυμομύκητες,
σε κάθε ζωντανό οργανισμό, γιατί όλοι τους λειτουργούν με DNA.
Η τεχνολογία είναι τόσο οικονομική
που το βακτηριδιακό DNA μπορεί να ρυθμιστεί στο σπίτι
με το σετ ιδιοκατασκευής CRISPR.
Είμαι επαγγελματίας επιστήμονας εδώ και 25 έτη.
Πρώτη φορά τεχνολογία
απογειώνεται όπως η γονιδιακή επεξεργασία.
Αναλογίζομαι τη Silicon Valley πριν από 40, 50 χρόνια
όταν διαφαινόταν ότι μπορούσαμε να προγραμματίζουμε υπολογιστές.
Ήταν δύσκολο να δούμε όλες τις εξελίξεις
όπως το ίντερνετ ή τους υπολογιστές τσέπης.
Τι θα γίνει στα επόμενα 20, 30, 40 χρόνια;
Γουρουνάκια μπορεί μια μέρα να παρέχουν όργανα στους ανθρώπους.
Τώρα δημιουργούν κουνούπια ανθεκτικά στη μαλάρια.
Τα δασύτριχα μαμούθ ίσως επανέλθουν.
Το τελευταίο ίσως σας θυμίζει μια κλασική ταινία φαντασίας.
ΤΖΟΥΡΑΣΙΚ ΠΑΡΚ, 1993
Δεν βλέπεις τον κίνδυνο σε ό,τι κάνεις;
Η γενετική είναι η ομορφότερη δύναμη του πλανήτη,
μα τη χειρίζεσαι σαν παιδί που βρήκε το όπλο του μπαμπά του.
Όλα τα πειράματα οδήγησαν σε δύσκολα ηθικά διλήμματα
και ειδικά όσα αφορούν τη χρήση του CRISPR σε ανθρώπινα έμβρυα.
Δεν έχουν υπάρξει εγκυμοσύνες με αυτά τα έμβρυα,
αλλά αν υπάρξουν,
θα ξεπεραστούν τα όρια όσων οι άνθρωποι συζητούν για δεκαετίες.
Αυτή η συζήτηση είχε πάντα σημαντικές διαφορές.
Πρώτον, έχουμε τη διαφορά μεταξύ σωματικής επεξεργασίας γονιδίων
και βλαστοκυτταρικής επεξεργασίας.
Τα περισσότερα κύτταρα του σώματος λέγονται σωματικά (αίμα, μυαλό, δέρμα)
όπου το DNA δεν κληροδοτείται στους απογόνους.
Η επεξεργασία βλαστοκυττάρων αφορά: σπέρμα, ωάρια ή έμβρυα
τα οποία μεταβάλλουν το DNA των μελλοντικών γενεών.
Είναι ειδοποιός διαφορά,
γιατί η βλαστοκυτταρική επεξεργασία αφορά αλλαγές
που εν τέλει επηρεάζουν τον ανθρώπινο πληθυσμό
και την εξέλιξη του ανθρώπου.
Ένας επιπλέον διαχωρισμός που αναδείχθηκε από νωρίς
είναι μεταξύ της θεραπείας και της βελτίωσης.
Οι θεραπείες αφορούν ασθένειες,
ενώ οι βελτιώσεις δίνουν πλεονεκτήματα σε υγιείς ανθρώπους.
Το άνω αριστερά κουτί αφορά την πραγματική δράση,
τις θεραπείες για άρρωστους ανθρώπους.
Η πρόκληση εδώ είναι η χορήγηση.
Κάθε αρρώστια επηρεάζει διαφορετικά κύτταρα.
Κάποιες επηρεάζουν το συκώτι, άλλες την καρδιά ή τους πνεύμονες.
Κάποια όργανα είναι πιο θεραπεύσιμα.
Ελπιδοφόρα πειράματα γίνονται σε ασθένειες όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία,
ο HIV και είδη καρκίνου
που η αρρώστια ζει στο αίμα και στον μυελό των οστών.
Αυτά τα κύτταρα μπορούν να δεχθούν επεξεργασία εκτός σώματος
οπότε δεν υπάρχει χορήγηση σε όλον τον οργανισμό.
Μόλις η επεξεργασία επιβεβαιωθεί, τοποθετούνται ξανά στον ασθενή.
Η επεξεργασία σωματικών κυττάρων δεν είναι τόσο αμφιλεγόμενη,
κυρίως γιατί κάθε πιθανή αλλαγή περιορίζεται σε αυτό το άτομο.
Γενικώς, αυτό θεωρείται ιατρική.
Η βελτίωση των σωματικών κυττάρων ισοδυναμεί με πλαστική επέμβαση.
Κάθε αλλαγή που κάνεις, πεθαίνει μαζί τους.
Δεν υπάρχουν γενετιστές πλαστικοί χειρούργοι.
Οι ερευνητές εστιάζουν στις αρρώστιες.
Άμα ξεκινήσουν αυτές οι δοκιμές, θα αρχίσει κι η συζήτηση
για το αν πρέπει να επεκταθούμε από τη θεραπεία
στην εξάλειψη ασθενειών από τις επόμενες γενιές.
Δεν έχει συμβεί.
Από όσο γνωρίζουμε,
κανείς δεν προσπαθεί να κάνει παιδιά με τη μέθοδο CRISPR.
Είναι ένας πειρασμός με τον οποίο πρέπει να καταπιαστούμε.
Πιστεύω ότι η τεχνολογία δεν έχει φτάσει ακόμα εκεί,
αλλά είναι αρκετά κοντά.
Η δημιουργία γενετικά μεταλλαγμένου μωρού
θεωρείται ήδη παράνομη σε 25 χώρες.
Σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, απαγορεύεται εδώ και δεκαετίες.
Αν ερευνήσετε τις χώρες,
μια σημαντική μεταβλητή που εξηγεί τις διαφορές
είναι η εγγύτητα στη ναζιστική εμπειρία.
Εκεί θα βρείτε περισσότερο σκεπτικισμό απέναντι στην ιδέα
ότι θα βελτιώσουμε κάπως το ανθρώπινο είδος.
Τα δύο ισχυρά κέντρα της έρευνας CRISPR, οι ΗΠΑ και η Κίνα,
έχουν ορίσει περιορισμούς για τη βλαστική επεξεργασία αλλά όχι έννομους.
Το 2015 τα Ηνωμένα Έθνη ζήτησαν τη θέσπιση παγκόσμιου μνημονίου,
το οποίο όριζε ότι οι βλαστικές μεταβολές διακυβεύουν την αξιοπρέπεια των ανθρώπων,
γιατί το πρόβλημα με τις βλαστοκυτταρικές αλλαγές είναι
ότι ίσως διαταράξουν τις θεραπευτικές.
Η γραμμή ανάμεσα στη θεραπεία και τη βελτίωση έχει θολώσει με τον χρόνο.
Κατ' αρχάς, δεν έχει συμφωνηθεί το ποιες γενετικές καταστάσεις χρήζουν διόρθωσης.
Η κώφωση είναι αρρώστια;
Πολλοί κωφοί θα το αρνούνταν.
Ο νανισμός είναι αρρώστια; Πολλοί θα το αρνούνταν.
Η ιδέα ότι είμαστε όλοι άρρωστοι, ότι υποφέρουμε,
ότι εγώ "πάσχω" με νανισμό…
Όχι, ζω με τον νανισμό εδώ και 39 έτη.
Νιώθω περήφανη ως δεύτερη γενιά και μεγαλώνω τρίτη γενιά ανθρώπων
που ζουν με τον νανισμό.
Δεν υποφέρω από αυτό μα από τη συμπεριφορά της κοινωνίας.
Η γραμμή είναι θολή ακόμα και σε συμφωνημένες αρρώστιες.
Ανάλογα με ποιον τύπο έχετε, το γονίδιο APOE αυξάνει, μειώνει
ή δεν επηρεάζει καθόλου την πιθανότητα εμφάνισης Αλτσχάιμερ αργότερα.
Έστω ότι αλλάξατε το DNA του παιδιού σας από τύπο υψηλού κινδύνου σε χαμηλό,
αυτό θα θεωρούταν θεραπεία ή βελτίωση;
Γονίδια σχετίζονται με χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπαθειών, διαβήτη,
ανθεκτικότητα στον HIV, ενδυνάμωση οστών, μυική αύξηση, λιγότερη μυρωδιά
ικανότητα απόδοσης με λιγότερο ύπνο.
Πού θα έθετες το όριο;
Στην ταινία Γκάτακα της δεκαετίας του '90, η κοινωνία διαιρείται σε γενετικές τάξεις
γιατί κλινικές γονιμοποίησης πωλούν βελτιώσεις στους πελάτες τους.
Δεν θέλαμε
αρρώστιες, αλλά…
Απλώς αναρωτιόμασταν αν είναι καλύτερο να αφήσουμε κάποια πράγματα στην τύχη.
Θα θέλατε το καλύτερο ξεκίνημα για το παιδί σας.
Πιστέψτε με, έχει ήδη πολλές έμφυτες ατέλειες.
Τότε, θεώρησα αυτήν την ταινία φαντασία.
Απίστευτο το ότι βρισκόμαστε στα πρόθυρα να γίνει πραγματικότητα.
Αυτό εγείρει μία από τις μεγαλύτερες ηθικές απειλές της γενετικής,
γνωστή ως "προσχεδιασμένα μωρά".
-Προσχεδιασμένα μωρά. -Προσχεδιασμένα μωρά.
…οι γονείς επιλέγουν χρώμα ματιών, εξυπνάδα και ύψος.
Φανταστείτε να μπορώ να επιλέξω παιδιά που θα παίζουν στο NBA.
Εκεί είναι που ο κόσμος παρασύρεται.
Κάποια χαρακτηριστικά είναι απλά: το χρώμα των ματιών, οι φακίδες
και το πόσο κολλώδες είναι το κερί του αυτιού σας.
Μα η εξυπνάδα, το ύψος κι η αθλητικότητα είναι περίπλοκα χαρακτηριστικά.
Εξαρτώνται από τη φύση κι από τη διατροφή.
Ό,τι αφορά τη φύση περικλείει εκατοντάδες ή χιλιάδες σημεία του γονιδιώματος
που αλληλεπιδρούν με ακατανόητους τρόπους.
Αυτό τα κάνει κακούς στόχους για το CRISPR.
Αν η βλαστοκυτταρική επεξεργασία εγκριθεί, θα ξεκινήσει
αποτρέποντας εξάπλωση ασθένειας που προκαλείται από συγκεκριμένο γονίδιο.
Όμως, οι άνθρωποι που κουβαλούν αυτά τα γονίδια
έχουν ήδη τον τρόπο να το κάνουν, χωρίς να αλλάζουν το DNA τους.
Δεν είναι αυτός ο πιο σύντομος δρόμος προς τα προσχεδιασμένα μωρά
αλλά η γονιδιακή επιλογή.
Οι άνθρωποι που ξέρουν ότι είναι φορείς γενετικών ασθενειών
έχουν εδώ και χρόνια την επιλογή για Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση.
Χρησιμοποιείται η συντομογραφία PGD.
Όταν την αναλύω,
στους περισσότερους θυμίζει επιστημονική φαντασία,
αλλά εφαρμόζεται εδώ και 27 χρόνια.
Με τη PGD, η κλινική γονιμότητας αφαιρεί κύτταρα από έμβρυα εξωσωματικής
και ελέγχει το DNA τους για γενετικές ασθένειες.
Μετά επιλέγουν τα υγιή έμβρυα κι αυτά εμφυτεύουν στη γυναίκα.
Έχει χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο γονιδίων
που είναι επιρρεπή στην αρρώστια χωρίς να είναι σίγουρο
και στον έλεγχο άλλων χαρακτηριστικών, όπως το φύλο του εμβρύου
ή το χρώμα των ματιών του.
Με την τεχνολογική εξέλιξη,
θα είναι δυνατή η έκδοση κάρτας βλαστοκυτταρικής αναφοράς των εμβρύων
όπως αυτή που δίνεται όταν στέλνετε σάλιο στην εταιρεία βλαστοκυττάρων.
Περίπλοκα χαρακτηριστικά όπως: εξυπνάδα, ύψος, διαβήτης,
ίσως δεν μπορούμε να τα επεξεργαστούμε άμεσα
μα ίσως μπορούμε να τα προβλέψουμε
ως ένα σημείο.
Δεν θα μπορέσουμε ποτέ να πούμε ειλικρινά ότι ένα έμβρυο θα έχει κορυφαίους βαθμούς.
Μα θα μπορούμε να πούμε ότι έχει 60% πιθανότητες να είναι στους 50% κορυφαίους
και 13% πιθανότητες να είναι στους 10% κορυφαίους.
Αυτές οι προβλέψεις λέγονται πολυγονιδιακές βαθμολογίες
που βασίζονται σε στατιστικές συσχετίσεις εντός του γονιδιώματος.
Οι περισσότερες είναι ανακριβείς,
γι' αυτό παραμένουν στην ακαδημαϊκή έρευνα
μα βελτιώνονται με την αύξηση των δεδομένων.
Η εταιρεία Genomic Prediction υποστηρίζει ότι εκείνη πρώτη θα προσφέρει
πολυγονιδιακές εξετάσεις στις κλινικές γονιμότητας.
Ο ΔΣ τους υποστηρίζει ότι εμπνεύστηκε από την ταινία Γκάτακα.
Ο νόμος των ΗΠΑ δεν εμποδίζει τις κλινικές
να προβλέψουν τα γενετικά χαρακτηριστικά.
Αν αυτό θα συνεχίσει να ισχύει,
όταν ο κόσμος θα αρχίσει να επιλέγει μωρά
για λόγους που οι υπόλοιποι θα θεωρούν λάθος,
αυτό θα αποτελέσει μια πολύ ενδιαφέρουσα πολιτική μάχη.
Μα ακόμα αναφερόμαστε σε λίγους ανθρώπους, γιατί η εξωσωματική είναι δύσκολη.
Το πρόβλημα της εξωσωματικής τώρα,
κατά 90% σε κόστος και κατά 99% σε δυσκολία και επικινδυνότητα,
είναι η λήψη του ωαρίου.
Προβλέπει, όμως, ότι θα μπορέσουμε να παράγουμε ωάρια στο εργαστήριο
από ανθρώπινα κύτταρα
και με αυτά θα δημιουργήσουμε μπόλικα έμβρυα.
Ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία. Για τους ανθρώπους είναι.
Για τα ποντίκια, όχι. Σε αυτά έχει ήδη γίνει.
Συνδυάστηκαν σπέρμα με ωάρια και γεννήθηκαν υγιή ποντίκια.
Αν λειτουργήσει στους ανθρώπους,
η εξωσωματική θα γίνει πιο εύκολη και η επιλογή γονιδίων πιο ισχυρή.
Αν προστεθεί και η επεξεργασία γονιδίων,
αντιλαμβάνεστε πώς η βιομηχανία γονιμότητας
μπορεί να οδηγήσει το μέλλον της ανθρώπινης εξέλιξης.
Δεν χρειάζεται να εικάζουμε για το μακρινό μέλλον,
για να δούμε πώς θα μας αλλάξει η γονιδιωματική επανάσταση.
Το 1994 ο δρ Τζον Γουάσμουθ βρήκε το γονίδιο της αχονδροπλασίας.
Πολλοί γονείς παιδιών με νανισμό τρόμαξαν.
Φοβηθήκαμε ότι ήταν το τέλος,
κι ακόμα θα μπορούσε να είναι,
το πρώτο βήμα προς την εξάλειψη του νανισμού μας.
Η γενετική τεχνολογία μπορεί να μειώσει την ανθρώπινη διαφορετικότητα.
Έχουμε ήδη δει πώς προσωπικές επιλογές προγεννητικού ελέγχου
έχουν μεταβάλει πληθυσμούς.
Μόλις 918 κορίτσια αντιστοιχούν σε κάθε χιλιάδα αγοριών στην Ινδία.
Στην Ισλανδία, το σύνδρομο Down κοντεύει να εξαλειφθεί
χάρη στην ευρεία διάδοση των προγεννητικών ελέγχων.
Δεν υπάρχει μέρος για εμάς
στον κόσμο;
Είναι δύσκολη συζήτηση. Είμαι υπέρ των αμβλώσεων.
Οφείλω να αποδεχτώ το γεγονός,
ότι όντας γυναίκα υπέρ των αμβλώσεων και άτομο με αναπηρία,
πρέπει να δεχτώ το γεγονός ότι γυναίκες χωρίς αναπηρία
θα θεωρήσουν ένα έμβρυο σαν εμένα μη βιώσιμο.
Κι αφού υπάρχει άνιση πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη,
ρισκάρουμε να δώσουμε στους εύπορους έξτρα γενετικό πλεονέκτημα.
Δεν θα είναι προσιτό σε όλους στον πλανήτη.
Μόνο οι εύποροι θα έχουν πρόσβαση σε αυτό.
Ήδη, τα πλούσια παιδιά είναι κατά 10-15% πιο υγιή από τα φτωχά.
Δεν είναι τεράστια διαφορά,
αλλά θα ήθελα να προσθέσω άλλο 10 - 15% σε αυτό.
Ξέρουμε πώς μπορούμε να πέσουμε θύματα σε απλές απαντήσεις για περίπλοκα προβλήματα
όταν αυτές ενδύονται με τη γλώσσα της επιστήμης.
Ο αμερικανικός Νόμος περί Μεταναστεύσεως της δεκαετίας του '20
βασίστηκε σε εσφαλμένη επιστημονική λογική
ότι τα γονίδια των σκανδιναβικών χωρών ήταν ανώτερα των υπόλοιπων φυλών.
Δεν χρειάζεται να είναι αλήθεια,
η γονιδιακή επεξεργασία δεν χρειάζεται καν να λειτουργεί,
για να επηρεάσει την κοινωνία.
Μας δίνει, όμως, την ευκαιρία να μειώσουμε μαζικά τον ανθρώπινο πόνο.
Γι' αυτό διακυβεύονται τόσα.
Φοβάμαι περισσότερο να μη δούμε τη χρήση της γονιδιακής επεξεργασίας
να προτρέχει.
Αναφέρομαι σε εφαρμογή της που θα βλάπτει,
που θα δημιουργεί αντίκτυπο ενάντια σε τεχνολογία
η οποία θεωρώ ότι έχει την προοπτική για κάτι φοβερά θετικό για την κοινωνία.
Εκτός κι αν έχουμε πυρηνικό πόλεμο ή έρθει το τέλος του κόσμου,
θα χρησιμοποιούμε τη γενετική συστηματικά στην ανθρώπινη αναπαραγωγή
και αυτό θα έχει επιπτώσεις,
μα κάνω ό,τι κάνω με την ελπίδα ότι αν τα σκεφτόμαστε αυτά,
αν ανησυχούμε για αυτά, τα συζητάμε εκ των προτέρων
έχουμε λιγότερες πιθανότητες σφαλμάτων.