‎JERUSALEM ‎NGÀY 11 THÁNG TƯ NĂM 1961
‎PHIÊN TÒA XÉT XỬ ‎PHÁT XÍT ADOLF EICHMANN
‎Khi Adolf Eichmann bị kết án ‎vì vụ diệt chủng Holocaust,
‎kết án theo phán quyết của tòa ‎là Eichmann,
‎xét về hành vi và mục đích,
‎là cướp biển.
‎Luật sư nhấn mạnh tội cướp bóc ‎và buôn bán nô lệ.
‎Bộ trưởng tư pháp cho rằng ‎trong vụ xét xử Eichmann,
‎đây là nguyên tắc chỉ đạo.
‎Nghĩa là kẻ thù của nhân loại ‎có thể bị bắt giữ
‎và xét xử tại chỗ ‎không phân biệt quốc tịch,
‎thành lập bởi luật cướp biển quốc tế.
‎Giải thích cho sự bắt giữ ‎Adolf Eichmann ở Argentina
‎và khởi tố ở Israel vì tội ác ở Châu Âu.
‎Kẻ thù của loài người phải bị xét xử
‎để không thể gây thêm thiệt hại.
‎Vào ngày 31 tháng Năm năm 1962,
‎ông ta bị treo cổ.
‎Ngày nay, ta không coi cướp biển ‎là kẻ thù của nhân loại.
‎Họ là kẻ xấu ủy mị, ‎như Hook trong "Peter Pan".
‎Hay ngầu như Jack Sparrow ‎trong "Cướp biển vùng Carribbean".
‎Hay kẻ yêu Rum, với thương hiệu ‎Thuyền trưởng Morgan.
‎- Thuyền trưởng? ‎- Thuyền trưởng!
‎Vậy tại sao hải tặc lại là ‎kẻ thù của nhân loại?
‎Và tại sao ta không hiểu theo cách đó?
‎Tiêu diệt hải tặc...
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎...là những kẻ biến thế giới này ‎thành vô luật pháp.
‎Hải tặc rình rập nền thương mại ‎phát triển ở Châu Mỹ.
‎Rượu Rum ma quỷ, thức ăn của hải tặc
‎từng hoành hành khắp Caribbean.
‎Vài ngư dân thất nghiệp ‎đã trở thành hải tặc,
‎đôi khi còn giết người.
‎Chiến lợi phẩm rất lớn,
‎khoảng 50 triệu bảng năm nay.
‎Thế giới phải đoàn kết để kết thúc
‎nạn cướp biển.
‎Cướp biển là chủ đề giải trí ‎cho hàng triệu người.
‎Không ai biết khi nào ‎cướp biển sẽ tấn công
‎HẢI TẶC
‎NGÀY HẢI TẶC ‎TRIỂN LÃM CẢNG HUYỀN BÍ
‎Cháu nghĩ hải tặc là người ra khơi ‎ngoài biển đi tìm kho báu.
‎Vài người đeo miếng che mắt.
‎Có người có chân gỗ. Và có người cầm kiếm.
‎Vài người tốt và vài người là xấu.
‎Cướp biển xấu đi cướp bóc.
‎Và cướp biển tốt bảo vệ tài sản.
‎Và họ thích kho báu thực sự.
‎Khi đàn ông cần giúp đỡ, ‎nữ hải tặc lao tới,
‎để giúp đỡ.
‎- Gừ! ‎- Gừ!
‎Tôi nghĩ chúng ta đang hướng tới hình ảnh ‎những người hoạt động
‎ngoài chính quyền.
‎Và tôi nghĩ điều đó chiếm
‎phần lớn trong sự lãng mạn hóa ‎cuộc sống hải tặc.
‎Thật không may là điều đó không đúng.
‎Nữ hoàng Elizabeth phong tước ‎Ngài Francis Drake năm 1581
‎vì đã đi khắp thế giới ‎mang kho báu về,
‎kho báu nhờ cướp bóc mà có.
‎Đây là bà ấy ‎với Ngài Walter Raleigh,
‎hải tặc được phong tước.
‎Ông đã lập thuộc địa tên Virginia, ‎theo tên bà ấy, một nữ hoàng còn trinh.
‎Mục đích của nó? Một căn cứ hải tặc.
‎Nữ hoàng Elizabeth có biệt danh ‎"nữ hoàng hải tặc"
‎và vinh danh hải tặc.
‎Bà ấy gọi họ là "chó biển" ‎vì đã mở rộng đế chế
‎và gây hại cho đối thủ...
‎...bằng việc cướp tàu.
‎Thời đó, các cường quốc Châu Âu ‎luôn xung đột.
‎Đế chế của họ thay đổi và mở rộng.
‎Và họ đều thuê cướp biển ‎để cướp của kẻ thù.
‎Ở Châu Âu, khi xảy ra cướp bóc trên biển,
‎một trong những cách hợp pháp hóa
‎là giấy phép chặn bắt và trả thù.
‎Hải tặc thèm khát giấy phép này.
‎Nghĩa là được phép cướp tàu
‎dưới danh nghĩa nhà nước.
‎Và chưa bao giờ ‎có nhiều tàu ra khơi đến vậy.
‎Đây là khởi đầu của ‎nền kinh tế toàn cầu hóa,
‎hầu hết dựa vào ngành vận chuyển,
‎dẫn đến gia tăng các cuộc xung đột.
‎Các đế chế Châu Âu tranh giành
‎phần lớn hơn trong thương mại thế giới.
‎Rao bán hàng hóa
‎như gia vị từ Indonesia,
‎vải bông từ Ấn Độ,
‎đường từ vùng Caribbean
‎và nô lệ hóa con người từ Châu Phi.
‎Tàn dư các tàu thuyền từ thời đó ‎rải khắp đại dương.
‎Và vào năm 1996, một con tàu đặc biệt ‎lý thú đã được tìm thấy
‎ngoài biển Bắc Carolina,
‎và nhiều năm phóng viên theo dõi ‎cuộc tìm kiếm.
‎Tàu chỉ huy của Blackbeard ‎Queen Anne's Revenge
‎đã được kéo lên từ đáy biển ‎sát bờ biển chúng ta.
‎Queen Anne's Revenge, ‎chìm ở biển Bắc Carolina.
‎Beaufort được biết đến là Blackbeard,
‎thuyền trưởng tàu hải tặc ‎bị đắm ngoài kia.
‎Những bản tin này không đề cập ‎tàu này thực chất là tàu nô lệ
‎tên là "La Concorde".
‎Khi Blackbeard cướp nó vào năm 1717,
‎có 455 người Châu Phi ‎bị bắt làm nô lệ ở trên tàu.
‎Hầu hết tất cả bị bán làm nô lệ, ‎còn Blackbeard tiếp tục hành trình.
‎Rất ít người biết về nó ‎là một con tàu nô lệ.
‎Bạn không thể hiểu được thương mại ‎thời này nếu không hiểu buôn bán nô lệ,
‎vì lao động nô lệ đứng sau
‎hầu hết hàng hóa được vận chuyển ‎qua Đại Tây Dương.
‎Điều đó giúp mọi người hiểu rõ hơn
‎về buôn bán nô lệ ở đây.
‎Nhiều trường hợp,
‎tàu nào cũng có thể là tàu nô lệ.
‎Nhưng hải tặc cũng buôn bán nô lệ.
‎Điều thông thường xảy ra khi hải tặc ‎chiếm được một tàu
‎với nô lệ trên đó, họ sẽ đưa nô lệ
‎đến một hòn đảo
‎và bán cho các thương gia ở đó.
‎Và từ đó họ sẽ bị bán ra thị trường ‎và đồn điền ở địa phương
‎khiến vài hải tặc cũng trở thành ‎kẻ buôn nô lệ,
‎dù đó không phải tên mọi người liên tưởng.
‎Còn nhớ Ngài Francis Drake?
‎Trước khi là hải tặc và hiệp sĩ,
‎ông thuộc những kẻ ‎buôn nô lệ đầu tiên ở Anh.
‎Hải tặc luôn tìm cách kiếm ‎nhiều lợi nhuận nhất có thể.
‎Và họ làm điều đó
‎cũng là để đổi lợi nhuận lấy địa vị.
‎Như hải tặc nổi tiếng nhất ‎văn hóa dân gian.
‎Nhiều người biết đến loại khác
‎của rượu Rum Morgan
‎nhưng Thuyền trưởng Morgan ‎không chỉ là cướp biển,
‎mà còn là kẻ buôn nô lệ và điền chủ.
‎Morgan tích trữ của cải ‎khi làm cướp biển cho nước Anh.
‎Và ông đã bảo vệ tài sản
‎bằng cách xây đồn điền ở Jamaica.
‎Ông ta sở hữu hơn một trăm nô lệ Châu Phi.
‎Ngang ngửa với Tổng thống Hoa Kỳ ‎Thomas Jefferson
‎dù so sánh ở thời điểm nào.
‎Ông ấy có địa vị và xuất chúng ‎trong xã hội Jamaica,
‎và kết quả là ông trở thành tỉnh trưởng
‎và có quan hệ rất gần gũi ‎với giới quý tộc.
‎Năm 1674, ông được Vua Charles đệ nhị ‎phong tước.
‎Ông ta là điển hình
‎của những hải tặc không bị
‎trục xuất ra ngoài
‎rìa xã hội,
‎những gì họ muốn
‎là tham gia vào xã hội
‎và tạo nên sự nghiệp ‎như giới thượng lưu.
‎William Kidd từ Scotland là ‎hải tặc khác được người Anh thuê,
‎nhận nhiệm vụ năm 1696.
‎Ông có giấy ủy quyền, giấy thông hành,
‎được ủy nhiệm bởi Anh Quốc.
‎Và nhiệm vụ của Thuyền trưởng Kidd ‎là săn lùng cướp biển.
‎Ông ấy đi từ New York qua Mũi Hảo Vọng,
‎đến Madagascar, vào Biển Đỏ ‎và Ấn Độ Dương,
‎nơi hải tặc cướp bóc tàu của ‎Công ty Đông Ấn Anh Quốc
‎Nhưng Kidd nhận ra ông ta có thể giàu hơn
‎khi là hải tặc,
‎và ông nhắm vào ‎những vụ cướp có nhiều lợi nhuận.
‎Con tàu thực chất được ‎đăng ký dưới danh Đế quốc Mughal,
‎nên Ấn Độ ngày nay,
‎là đối tác thương mại của Anh, ‎đồng minh rất lớn thời nay.
‎Thuyền trưởng Kidd đã cướp tàu, ‎lấy lụa, bông, đường, thuốc phiện
‎và sắt với trị giá ‎hơn 10 triệu đô ngày nay.
‎Không tệ cho một vụ cướp.
‎Đế chế Mughal rất phẫn nộ với Anh Quốc.
‎Họ quá mệt mỏi với hải tặc Anh vùng này,
‎và họ muốn tiến triển, ‎họ muốn thấy hành động cương quyết
‎để đối phó với Kidd.
‎Người Anh đã bắt giữ ông ‎ở thuộc địa Massachusetts.
‎Và dẫn độ về London ‎để xét xử tội cướp biển.
‎"...Vấn đề, Hỗn loạn leo thang ‎của Thế giới Thương mại..."
‎Anh Quốc nhấn mạnh ‎tội ác của ông vô cùng nghiêm trọng
‎tới mức bất kỳ nước nào cũng sẽ như thế... ‎sự tàn ác,
‎một thứ chống lại toàn bộ nhân loại.
‎Ông bị kết án là có tội.
‎Và vào năm 1701, tòa tuyên án
‎"bị treo cổ cho đến chết".
‎Đó chính xác như vậy.
‎Và vụ án này là sự thay đổi rất lớn,
‎vì trước đó, hải tặc...
‎họ không bị kết án như vậy, ‎họ được phép phát triển,
‎vì họ đóng góp theo nhiều cách.
‎Hostis humani generis theo tiếng Latin ‎nghĩa là "kẻ thù của nhân loại".
‎Và đó là những gì các chính phủ ‎của thế giới hợp pháp
‎vào đầu thế kỷ 18 gán cho ‎Cướp biển Vùng Caribbean.
‎Đây là vùng chưa được áp dụng ‎luật quốc tế.
‎Không nước nào từ chối quyền của nước khác
‎bắt giữ, truy tố hải tặc ngoài khơi.
‎Thuyền trưởng William Kidd ‎là hình tượng quan trọng
‎về sự phát triển của luật pháp toàn cầu.
‎Nghĩa là nước nào cũng có quyền xét xử,
‎"dù cho tội ác diễn ra ở đâu,
‎hay quốc tịch của người bị kết tội,
‎hay quốc tịch của nạn nhân..."
‎Hàng thế kỷ, điều này chỉ áp dụng cho ‎kẻ thù của nhân loại:
‎Hải tặc.
‎Đó là tại sao luật hải tặc là căn cứ ‎cho sự bắt giữ,
‎khởi tố và kết án Adolf Eichmann.
‎Ông ta là người phạm tội
‎chống lại toàn bộ nhân loại, ‎toàn bộ loài người.
‎Không chỉ Thuyền trưởng Kidd ‎nhận bản án cay đắng này.
‎Trong những thập kỷ sau, các hải tặc ‎cũng đối mặt với số phận tương tự.
‎Bởi vào năm 1713, ‎Các cường quốc Châu Âu ngừng chiến,
‎và chính phủ ngừng thuê hải tặc ‎cướp tàu đối phương.
‎Đột nhiên, rất nhiều thủy thủ
‎trên Đại Tây Dương không còn cách ‎để cướp bóc hợp pháp,
‎và một vài người tiếp tục ‎cướp bóc phi pháp.
‎Rất nhiều thủy thủ buôn bán thời nay ‎cũng quyết định làm hải tặc,
‎vì lý do rất đơn giản.
‎Đầu tiên là chiến lợi phẩm.
‎Một thủy thủ khỏe mạnh kiếm được khoảng ‎hai mươi lăm bảng mỗi năm.
‎Hải tặc có thể kiếm được 40 lần chỗ đó ‎chỉ trong một vụ cướp.
‎Thực tế còn nhiều hơn nữa.
‎Và tiếp đến là vấn đề ‎văn hóa nơi làm việc.
‎Tàu buôn nổi tiếng là ‎môi trường làm việc rất tệ.
‎Về cơ bản, thuyền trưởng có quyền áp đặt ‎các thuyền viên của họ,
‎và như dự đoán, họ lạm dụng quyền lực đó.
‎Còn hải tặc có quyền ‎bầu chọn và viết chính sách,
‎với chính sách khá tiến bộ.
‎Một tàu có chính sách ‎"bất kỳ ai mất một chi,
‎sẽ được $800", để đền bù.
‎Trong cả thập kỷ, nạn cướp biển nổi lên.
‎Đây là "Thời đại Hoàng Kim của Hải tặc".
‎Và các chính phủ không thích điều này.
‎Nạn cướp biển đe dọa ‎trật tự buôn bán của các nước châu Âu.
‎Và nếu không thể buôn bán,
‎thì các nước Châu Âu ‎đã không thể tồn tại đến ngày nay.
‎Các chính phủ đã ra tay mạnh nhất ‎từ trước đến nay,
‎củng cố pháp luật và tuyên truyền.
‎Năm 1717, một tòa báo Anh công bố:
‎"Tuyên ngôn trấn áp hải tặc của nhà vua",
‎rằng quân đội sẽ bắt giữ hải tặc
‎"từ chối đầu hàng"
‎Và tất cả khiến mọi người hứng thú ‎với chủ đề cướp biển.
‎Nên khi cuốn "Lịch sử về Hải tặc"
‎ra đời năm 1724, đã trở thành ‎sách bán chạy nhất.
‎Nhưng mặc dù được quảng bá ‎là sách lịch sử,
‎vẫn có nhiều chi tiết hư cấu.
‎Cuốn sách kể về Blackbeard,
‎trước cái chết, đã trả lời
‎về việc "vợ ông ấy có biết ‎ông chôn tiền ở đâu".
‎Ông trả lời "chỉ mình tôi ‎và quỷ dữ biết nó ở đâu".
‎Nhưng hầu hết hải tặc ‎không chôn giấu của cải.
‎Họ làm thế để làm gì?
‎Họ tiêu hết, thường là vào quán rượu ‎và nhà thổ ở các thành phố cảng.
‎Một trăm sáu mươi năm sau,
‎nó truyền cảm hứng cho ‎cuốn sách khác, "Đảo Giấu Vàng".
‎Tác giả Robert Louis Stevenson,
‎đã cường điệu hóa.
‎Như bài hát hải tặc, ‎"Yo-ho-ho, một chai rượu Rum",
‎hay bắt người ta đứng trên ván,
‎và bản đồ kho báu.
‎Đảo Giấu Vàng hấp dẫn tới mức
‎Disney đã dựng hẳn một bộ phim năm 1950,
‎quảng bá nó như nét đặc trưng.‎
‎Walt Disney đạt đến đỉnh cao mới
‎với bộ phim người đóng đầu tiên:
‎Đảo Giấu Vàng.
‎Và diễn viên Robert Newton
‎đã cường điệu hóa một chữ cái...
‎A.
‎Nhiều phim nối tiếp.
‎Lấy cảm hứng từ phong cách ‎của "Đảo Giấu Vàng".
‎Ta đã đợi hàng năm rồi.
‎Hook!
‎Xuất hiện cướp biển phong cách Disney,
‎trong đó Thuyền trưởng Hook
‎và Peter Pan là đối thủ của nhau ‎nhưng không giết chóc
‎hay tấn công hoặc làm hại hoặc tra tấn ai.
‎Và tài liệu ban đầu cho tất cả
‎chỉ là trích dẫn lại ‎"Thời Hoàng kim của Cướp biển".
‎Và hình ảnh về cướp biển ‎chỉ dừng lại ở đó,
‎dù nạn cướp biển đã tồn tại
‎từ ngày đầu có thuyền ra khơi,
‎như hải tặc Địa Trung Hải Cổ đại,
‎hải tặc Viking,
‎hải tặc Barbary,
‎và một trong số hải tặc ‎hùng mạnh nhất thế giới,
‎Trịnh Nhất Tẩu.
‎Bà ấy thực thi nghiêm khắc ‎hiến pháp hải tặc của mình:
‎hãm hiếm tù nhân nữ, xử tử hình.
‎Suốt 15 năm từ đầu thế kỷ 19,
‎hải tặc thống trị bờ biển Đông Nam Á,
‎Và Trịnh Nhất Tẩu có hạm đội hải tặc ‎lớn nhất trong sử sách.
‎Hơn 1.200 tàu và lên đến 70.000 người.
‎Kiểm soát hầu hết buôn bán ‎muối ở Trung Hoa,
‎và phá hủy tàu của chính phủ cản đường bà,
‎vô hiệu hóa hải quân Trung Quốc ‎và đe dọa thương mại đất nước.
‎Không có ranh giới phân biệt rõ ràng
‎khi bạn gặp phải cướp biển nhỏ,
‎chẳng hạn như nhóm cướp trên biển,
‎với hải tặc kiểm soát cả đế chế, ‎có quân đội hùng hậu.
‎Và cũng khó để nói rằng khi nào ‎đế chế hải tặc kết thúc
‎và khi nào nó trở thành ‎cộng đồng chính trị có tổ chức.
‎Khi Trịnh Nhất Tẩu quyết định đầu hàng,
‎chính phủ Trung Quốc coi bà ấy ‎như một đất nước.
‎Họ thương lượng cho phép ‎các hải tặc của bà
‎gia nhập quân đội chính thống ‎hoặc trở về đất liền.
‎Và Trịnh Nhất Tẩu không bị kết án.
‎Ngày nay hải tặc mà được đối đãi như vậy ‎là điều vô lý.
‎Thế giới đã thay đổi từ đó.
‎Biên giới được xác định và trật tự quốc tế ‎được củng cố
‎bởi luật pháp, hiệp ước, và thương mại.
‎Vận chuyển vẫn là trụ cột ‎kinh tế toàn cầu.
‎Chín mươi phần trăm hàng hóa quốc tế
‎vận chuyển qua biển.
‎Tổng giá trị hàng hóa cao hơn 2.000 lần
‎so với thời Trịnh Nhất Tẩu.
‎Và chúng không còn được vận chuyển ‎bằng thuyền gỗ,
‎mà là trong các thùng hàng trên ‎tàu khổng lồ
‎và rất khó bị cướp.
‎Và chiến lợi phẩm hấp dẫn nhất
‎không phải vàng, bạc hay gia vị,
‎mà là dầu...
‎nếu giá trị đủ lớn.
‎Năm 2013, hải tặc đã cướp 13 tàu chở dầu ‎ở Tây Phi.
‎Nhưng khi giá dầu giảm năm tiếp theo,
‎chúng thay đổi chiến lược.
‎Thay vì nhắm đến hàng hóa, ‎thì nhắm vào thủy thủ đoàn.
‎Bắt cóc đòi tiền chuộc nghiêm trọng hơn
‎vì đó là con người.
‎Giống như trước đây, ‎hải tặc bắt giữ con tin.
‎Chỉ khác là ngày nay, ‎ta được trực tiếp nghe thấy.
‎Làm ơn, hãy mở lòng giúp đỡ chúng tôi.
‎chúng tôi cần giúp.
‎Chúng nghĩ nhà tôi rất giàu có,
‎và đánh đập...
‎CON TIN TRONG: ‎BA NĂM 7 THÁNG
‎...trói tay từ phía sau.
‎Những gì trải qua...
‎CON TIN TRONG: HAI THÁNG
‎...có lẽ không ai hiểu được.
‎Đây là cướp biển trên thế giới ngày nay.
‎Nó bùng lên ở những nơi
‎mà trật tự quốc gia hoặc quốc tế ‎bị phá vỡ.
‎Như ở Somalia, đất nước trở nên hỗn loạn
‎khi nạn cướp biển nổi lên ‎từ năm 2007 đến 2012.
‎Hay Venezuela ngày nay, ‎có dấu hiệu cướp biển
‎từ khi nền kinh tế sụp đổ năm 2014.
‎Một đất nước mất đi ‎khả năng kiểm soát vùng biển
‎khi nó phải tập trung vào khủng hoảng ‎bên trong biên giới.
‎Hải tặc không xuất hiện ngẫu nhiên.
‎Có những tình cảnh chẳng hạn như ‎về sự thuận tiện
‎hay sự cần thiết trong suy nghĩ ‎của cá nhân
‎muốn thoát khỏi tình cảnh hiện tại
‎để gia tăng hoạt động phi pháp.
‎Giống như hàng thế kỷ trước,
‎người ta trở thành hải tặc ‎vì lý do đơn giản.
‎Sự thiếu thốn về kinh tế đối với ‎người dễ trở thành hải tặc.
‎Và cơ hội tấn công tàu chở hàng.
‎Nhưng hải tặc ngày nay không như ‎hải tặc Hollywood được lãng mạn hóa.
‎Họ là tội phạm tuyệt vọng.
‎Như trong phim đoạt giải Oscar này,
‎dựa trên thực tiễn về hải tặc Somali
‎bắt giữ một thuyền trưởng Mỹ làm con tin ‎năm 2009.
‎Cướp biển ngày nay không còn ‎trên xã hội thượng lưu nữa.
‎Vậy xét về lý do ta ở đây ‎và hải tặc ở đó?
‎Họ đang ở mặt trái của lịch sử‎.
‎Về chính trị, các nước văn minh
‎trở nên hùng mạnh như ngày nay.
‎Phần lớn là vì các nước đó rất thành công ‎trong một việc dã man:
‎buôn bán nô lệ.
‎Những năm 1700, ‎hải tặc không thể sánh ngang
‎khi buôn bán nô lệ phát triển quy mô,
‎vận chuyển hàng triệu người Châu Phi ‎đến các thuộc địa Châu Mỹ,
‎nơi tạo ra khối của cải khổng lồ.
‎Củng cố sự thống trị toàn cầu của ‎các cường quốc châu Âu,
‎và trên hết là Hoa Kỳ.
‎Khi Mỹ cấm buôn bán nô lệ ‎đầu những năm 1800,
‎đã thông qua luật ‎"tham gia buôn bán nô lệ
‎sẽ bị kết tội hải tặc" và "sẽ bị tử hình".
‎Nhưng chỉ một vụ bị xét xử ‎bởi một nước Châu Âu:
‎Nathanial Gordon, bị kết án năm 1862, ‎vì tội cướp biển.
‎Hải tặc là biểu tượng xuyên suốt lịch sử,
‎bạn gán cho đối thủ hay kẻ thù,
‎rằng hành động của họ là phi pháp,
‎còn hành động của bạn ‎là hoàn toàn hợp pháp.
‎Hải tặc là phần quan trọng ‎trong lịch sử.
‎Chỉ là họ không phải phần lịch sử ‎mà ta hay nghĩ đến.