Φανταστείτε δύο πελάτισσες σε ένα μαγαζί πολυτελείας.
Η μία φοράει φόρεμα και γούνα,
η άλλη φοράει ένα μπουφάν και αθλητικά ρούχα.
Ποια θα υποθέτατε ότι μπορεί να ξοδέψει περισσότερα;
Όταν ερευνητές ρώτησαν τους υπαλλήλους σε μπουτίκ στο Μιλάνο
το 2013, η απάντησή τους ήταν συντριπτικά υπέρ της ντυμένης με αθλητικά ρούχα.
Αλλά και το '90, να φοράς φόρμα δημόσια έμοιαζε με αστείο της τηλεόρασης.
Πάλι με τη φόρμα;
Ξέρεις τι μήνυμα στέλνεις στον κόσμο με τη φόρμα;
Λες στον κόσμο "Τα παρατάω".
Γιατί για χιλιάδες χρόνια,
ο ρουχισμός ακολουθούσε τους ίδιους κανόνες.
Η ποιότητα του υφάσματος και το ράψιμο ήταν σύμβολο κύρους.
Αν είχες χρήματα, προσλάμβανες ράφτη ή μοδίστρα.
Τα ρούχα χώριζαν ξεκάθαρα πλούσιους και φτωχούς, άντρες και γυναίκες.
Οι γυναίκες έπρεπε να κάνουν πολλά
για να είναι ευπαρουσίαστες και αποδεκτές.
Καταργούμε αυτά τα όρια
και τώρα τα κολάν κυριεύουν τον κόσμο.
Σήμερα, άντρες και γυναίκες φοράνε πολλά ίδια πράγματα.
Κάποιοι πολύ πλούσιοι ντύνονται σαν καθημερινοί άνθρωποι.
Η υψηλή μόδα ψάχνει στα πρόχειρα ρούχα για έμπνευση.
Τα αθλητικά ρούχα έχουν τζίρο πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.
Ένα τέταρτο όλων των ρούχων που αγοράζουμε.
Πώς συνέβη αυτό;
Πώς αρχίσαμε να ντυνόμαστε τόσο πρόχειρα
και γιατί το κάνουμε;
Οι σχεδιαστές έχουν δημιουργήσει μόδες για την κάζουαλ ζωή.
Είναι συνθετικό ύφασμα.
Θες να πεις πως φτιάχνουμε ύφασμα από αυτό;
Η έρευνα στα θαυματουργά υφάσματα δημιούργησε επανάσταση στα ρούχα.
Ήρθα για το σπάντεξ.
Μου αρέσει πολύ που η μόδα γίνεται όλο και πιο πολιτισμική.
Θέλω να φοράω τα ρούχα γυμναστικής
στην καθημερινή μου ζωή.
Ήταν πιο πρόχειρο, αλλά ταυτόχρονα μπορούσες να πας παντού.
ΣΠΟΡ ΕΝΔΥΣΗ
Ναι, η λέξη "αθλάνεση" μάλλον δημιουργήθηκε,
δεν ξέρω,
κάπου γύρω στο 2011, 2012,
και ήταν σχεδόν σαν αστείο.
Φοράμε περισσότερα σπορ ρούχα γιατί γυμναζόμαστε περισσότερο;
Όχι.
Αθλάνεση.
Φοράς ρούχα γυμναστικής και παραμένεις υπέροχη.
-Γυμνάζεσαι με αυτό το παντελόνι; -Ναι, έτσι νομίζω.
-Δεν το έχεις δοκιμάσει; -Όχι.
Μπορεί ο όρος "αθλάνεση" να είναι καινούριος,
αλλά η τάση δεν είναι.
Και όλα ξεκίνησαν με τον ελεύθερο χρόνο.
Ο ελεύθερος χρόνος συνδέεται με την άρχουσα τάξη.
Στην ιστορία, η άρχουσα τάξη είχε ελεύθερο χρόνο γιατί οι υπηρέτες ή σκλάβοι
έκαναν όλη τη δουλειά.
Στις αρχές του 20ου αιώνα, η ζωή γινόταν καλύτερη για τον μέσο άνθρωπο
στις εκβιομηχανισμένες χώρες.
Νέες τεχνολογίες εξοικονόμησης χρόνου και η πίεση των οργανωμένων εργατών εισήγαγαν
κανονισμούς στις ώρες εργασίας.
Η μέση εργάσιμη εβδομάδα έπεσε από τις 65 στις 46 ώρες μέσα σε μια γενιά.
Μία από τις πιο μεγάλες μειώσεις έγινε στις ΗΠΑ.
Στις αρχές του 20ου αιώνα
οι άνθρωποι της μεσαίας τάξης αρχίζουν να έχουν πιο πολύ ελεύθερο χρόνο,
άρα μπορούν να συμμετέχουν σε αθλήματα.
Δημιουργήθηκαν γυμναστήρια εσωτερικού χώρου σε όλη την Αμερική.
Είχαν εμφανιστεί πρώτα στη Γερμανία, με έμπνευση από τους αρχαίους Έλληνες.
Το "γυμναστήριο" προέρχεται από την ελληνική λέξη "γυμνός",
γιατί τα ρούχα γυμναστηρίου τότε...
ήταν ανύπαρκτα.
Θα ήταν πολύ λιγότερο περιοριστικά από τα ρούχα των γυμναζόμενων
στα τέλη της δεκαετίας του 1800.
Έπειτα, τα ρούχα τους άρχισαν να γίνονται πιο άνετα.
Επειδή τα γυμναστήρια ήταν ιδιωτικοί χώροι, χωρισμένοι ανάλογα με το φύλο.
Άρα οι γυναίκες φορούσαν καινούρια σχέδια, όπως φουφούλες,
κάτι σκανδαλώδες για τους δρόμους της πόλης.
Ρισκάροντας τη σύλληψή τους, οι γυναίκες έκαναν εκστρατεία για να γίνουν
αυτά τα πιο άνετα στιλ αποδεκτά.
Λόγω της εποχής, τα γυναικεία ρούχα ήταν εξαιρετικά περιοριστικά.
Οι πλούσιες γυναίκες ήθελαν βοήθεια για να ντυθούν.
Όταν άρχισαν να παίζουν αθλήματα στο κολέγιο
κι έγιναν δημοφιλή τα ποδήλατα στις πόλεις,
αυτά τα κάζουαλ ρούχα δεν ήταν πια τόσο ιδιωτικά.
Και τότε, άρχισαν πραγματικά να αλλάζουν τα πράγματα.
Δείτε τα ρούχα του τένις.
Το 1900, οι παίκτριες φορούσαν μακριές φούστες, μακριά μανίκια και κορσέδες.
Μετά, οι φούστες έγιναν πιο κοντές. Κι ακόμα πιο κοντές.
Τενίστριες, όπως η Γαλλίδα Σουζάν Λενγκλέν έγιναν εμβλήματα στιλ.
Λάνσαρε μια στολή που έκανε το παιχνίδι πιο ενδιαφέρον.
Οι εμβληματικές φούστες με πιέτες, τα αμάνικα τοπ, τα καλσόν
και οι κορδέλες στα μαλλιά τη βοηθούσαν να παίζει καλύτερα κι αντέγραφαν
την εμφάνισή της ως προοδευτική δήλωση.
Στη δεκαετία του '20, το Vogue φιλοξενούσε στιλ εμπνευσμένα από το τένις
στο εξώφυλλο.
Ρούχα φτιαγμένα για τα αθλήματα γίνονται καθημερινή μόδα.
Αυτό που βλέπεις στην Αμερική,
στις αρχές του 20ου αιώνα, είναι μια σύγχυση τέτοιων πραγμάτων.
Ένα πουλόβερ, που κανονικά θα το φορούσες για να ιδρώσεις
ενώ συμμετείχες σε δραστηριότητες, έγινε έπειτα κάτι που θα φορούσες
για να φαίνεσαι κάζουαλ και αθλητικός.
Νιώθω πολύ πιο άνετα παίζοντας με σορτς
γιατί η φούστα μου δεν πετάει όταν χτυπάω το μπαλάκι ή στους λόφους.
Ρούχα που επιτρέπουν στον κόσμο να κινείται άνετα
σχεδόν όλα ξεκίνησαν ως αθλητικά ρούχα.
Αθλητικά παπούτσια από το κροκέ, πουκάμισα χωρίς κολάρα από την κωπηλασία
και τα ζιβάγκο από το Πόλο.
Αυτό το νέο κάζουαλ αμερικανικό στιλ έγινε γνωστό ως "σπορ ρούχα".
ΣΠΟΡ ΡΟΥΧΑ
Τέτοιες διαφημίσεις προωθούσαν αυτά τα ρούχα ως άνετα,
εύκολα στο πλύσιμο...
Λαμπεροί από την κορυφή ως τα νύχια με τεχνητά υλικά.
και φτιαγμένα από πλαστικό.
Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, τα υφάσματα φτιάχνονταν είτε από ζώα,
είτε από φυτά.
Οι μεταξοσκώληκες μάς έδιναν μετάξι, τα πρόβατα μαλλί,
οι κατσίκες κασμίρι, το λινάρι μάς έδινε το λινό,
και το βαμβάκι μας έδινε, φυσικά, βαμβάκι.
Το βαμβάκι ήταν προσβάσιμο άμεσα
σε όλους σχεδόν και καλλιεργούνταν σχεδόν σε όλο τον κόσμο,
άρα όλοι είχαν πρόσβαση.
Αλλά έχει περιορισμούς.
Το βαμβάκι κρατάει περίπου το 8% του βάρους του σε νερό.
Στο μαλλί φτάνει στο 30%.
Αυτά τα μάλλινα μαγιό ζύγιζαν τέσσερα κιλά στο νερό.
Έπειτα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πώς να φτιάχνουν μια νέα ίνα στο εργαστήριο.
Η μαγεία της σύγχρονης χημείας μας εκτόξευσε σε νέο κόσμο υφασμάτων.
Μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες, η χημική βιομηχανία DuPont
σύστησε στον κόσμο όλες αυτές τις συνθετικές ίνες.
Πρώτα, ήρθε το νάιλον.
Η DuPont προώθησε το ύφασμα αυτό στις γυναίκες ως εναλλακτική
της μάλλινης κάλτσας που προκαλούσε φαγούρα.
Ήταν πολύ δημοφιλείς.
Έρχονται οι κυρίες. Δωρεάν νάιλον για το πλήθος.
Αποδεικνύεται πως μια γυναίκα θέλει να είναι πρώτη σε ομορφιά,
ακόμα κι αν πρέπει να νικήσει τις φίλες της.
Σύντομα, τα περιοδικά μόδας γέμισαν διαφημίσεις για τεχνητές ίνες,
λέγοντας πως θα ελευθέρωναν τις γυναίκες από τη χρονοβόρα φροντίδα των ρούχων.
Και τότε η Dupont εφηύρε κάτι επαναστατικό.
Πρέπει να μιλήσουμε για το σπάντεξ.
Το σπάντεξ προωθήθηκε στην αγορά με το όνομα Lycra
κι είχε και φυσικές ίνες για να γίνει πιο ελαφρύ,
ελαστικό και κολακευτικό για τη σιλουέτα.
Σήμαινε πως δημιουργούσες ρούχα που ήταν πιο κολλητά στο σώμα,
αλλά ήταν πολύ άνετα.
Έτσι, έγινε δυνατή η δημιουργία ρούχων που ταίριαζαν στο σώμα,
χωρίς έξυπνα και ακριβά κοψίματα και ραφές.
Με το λίκρα, οποιοσδήποτε αδαής κατασκευαστής
θα έφτιαχνε κολακευτικά ρούχα.
Το σπάντεξ που αγκαλιάζει το σώμα έφερε επανάσταση στα αθλητικά ρούχα.
Στην κολύμβηση, στο σκι, στην ποδηλασία, στον χορό και στη γιόγκα.
Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα με το σπάντεξ: κολλάει πάνω σου...
σε μέρη του σώματος που δεν θέλεις.
Έτοιμες για γυμναστική;
Αν δείτε τα βίντεο της Τζέιν Φόντα, έλυσαν το πρόβλημα φορώντας
ένα ολόσωμο κομμάτι πάνω από τα κορμάκια.
Το στομάχι σφιχτό, οι γλουτοί μέσα...
Έπειτα, ήρθαν τα παντελόνια της γιόγκα.
Ξεκίνησα τη Lululemon με την ιδέα ότι αυτό το παντελόνι ήταν τέλειο.
Νούμερο ένα εφεύρεση, έπειτα, ήταν η ενίσχυση στον καβάλο.
Ακριβώς,
η ενίσχυση στον καβάλο.
Ένα διαμαντόσχημο κομμάτι ύφασμα ανάμεσα στα μπατζάκια
που αυξάνει την κάλυψη και την ευλυγισία.
Πήρα το ολόσωμο ρούχο και το πρόσεθσα στο παντελόνι.
Έτσι, έγινε αποδεκτό για τις γυναίκες να φεύγουν από μια έντονη προπόνηση
και να βγαίνουν στον δρόμο.
Σχεδιαστικές καινοτομίες σαν αυτή έκαναν τα κολλητά ρούχα λιγότερο αποκαλυπτικά.
Θέλω να είναι αποδεκτό
ότι μπορώ να γυμναστώ, να πάω τα παιδιά στο σχολείο και στη δουλειά μου.
Δεν θέλω να ξοδέψω μια περιουσία ή να αλλάζω στον δρόμο.
Θέλω να φοράω ένα ρούχο, βασικά.
Γι' αυτό νομίζω πως τα αθλητική ρούχα έγιναν τόσο δημοφιλή.
Ταιριάζουν στη σύγχρονη γυναίκα.
Σήμερα, οι Αμερικανίδες αγοράζουν περισσότερα ελαστικά παντελόνια από τζιν.
Αλλά το πέρασμα από αυτό,
σε αυτό,
χρειάστηκε χρόνο.
Χρειάστηκε χρόνο προτού το κοινό προσαρμοστεί σε αυτό που θεωρούσε
σοκαριστική έκθεση του σώματος.
Κι αυτό το βοήθησαν σταδιακά οι φωτογραφίες μόδας,
οι ταινίες, οι τηλεοπτικές εκπομπές.
Ως τις αρχές της δεκαετίας του '60 σχεδόν κάθε Αμερικανός είχε τηλεόραση.
Τότε που η μεγαλύτερη γενιά της αμερικανικής ιστορίας έγινε έφηβη.
Τα νεανικά κινήματα ήταν επίσης πολύ σημαντικά.
Το βλέπεις στις αρχές του 20ου αιώνα,
στη δεκαετία του '60, του '70 και πάλι του '80.
Δεν σταμάτησε ποτέ μετά.
Η τηλεόραση μετέτρεψε τους αθλητές σε διασημότητες όπως ποτέ άλλοτε,
ΜΠΟΣΤΟΝ ΣΕΛΤΙΚΣ
καθώς οι επαγγελματικές ομάδες άρχισαν να επιτρέπουν μη λευκούς παίκτες.
Ο αριθμός μαύρων παικτών στο ΝΒΑ
ανέβηκε από τρεις το 1950,
σε σχεδόν τρία τέταρτα όλων των παικτών του πρωταθλήματος το '90.
ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Οι τηλεοπτικές εμφανίσεις αθλητών φορώντας φούτερ με κουκούλα,
σπάντεξ και αθλητικά, οδήγησαν σε νέες μόδες.
Και οι πωλητές το πρόσεξαν.
Ψάχνουν τα στιλάτα πράγματα που είδαν στην τηλεόραση
κι έχουν επηρεαστεί γιατί αυτά φοράνε όλα τα παιδιά.
Ο τρόπος ζωής των νέων,
οι συνήθειές τους και τα ενδιαφέροντά τους
σταδιακά απομακρύνθηκαν από το επίσημο ένδυμα γραφείου
στα ρούχα για τον ελεύθερο χρόνο.
Τα νέα είδωλα ενέπνευσαν και τη μόδα
ενός νέου μουσικού είδους.
Οι RUN DMC κυκλοφόρησαν το "My Adidas" στο άλμπουμ Raising Hell, το 1986,
το πρώτο ραπ άλμπουμ που μπήκε στο Τοπ 10.
Αυτοί οι στίχοι παρακίνησαν την Adidas να κάνει συμβόλαιο στους RUN DMC,
την πρώτη από πολλές συνεργασίες μεταξύ μιας εταιρείας ρούχων,
κι έναν καλλιτέχνη του χιπ χοπ.
Κι αυτές οι συνεργασίες εκδημοκράτισαν μάρκες που συνδέονταν
με λέσχες και αποκλειστικότητα.
Είναι Ralph Lauren, με πιάνεις;
Στις κολεγιακές μέρες του Polo.
Όταν οι καλλιτέχνες χιπ χοπ το εστερνίστηκαν
και το μετέφεραν στο στιλ τους,
ήταν δήλωση για το τι σημαίνει κύρος και ποιος έχει πρόσβαση
στο κύρος και πώς αυτό ορίζεται.
Τελικά, σε ποιον ανήκαν οι δείκτες επιτυχίας;
Το στιλ αυτό έγινε γνωστό ως "ρούχα δρόμου".
ΡΟΥΧΑ ΔΡΟΜΟΥ
Και σιγά σιγά, άτομα ιστορικά περιθωριοποιημένα από την επιτυχία
ξεκίνησαν να επηρεάζουν το στιλ.
Και καθώς το χιπ χοπ έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή μουσικά είδη
στον κόσμο, το στιλ εξαπλώθηκε παγκοσμίως.
Ξεκίνησε στη Νέα Υόρκη, προχώρησε στη συμβατική Αμερική
και στη Γαλλία...
Οι Ιάπωνες έφηβοι ντύνονται έτσι κι έχουν και τέτοια εμφάνιση.
Είναι κάτι που μου αρέσει.
Είναι χιπ χοπ, έτσι; Ρούχα δρόμου.
Όταν ξεκινάει μια τέτοια αλλαγή
από το επίσημο, στο κάζουαλ, στο αθλητικό, σε ό,τι άλλο,
όλα αυτά ανατρέπουν την ιεραρχία του κύρους,
τον τρόπο που πολύ γρήγορα, αισθητικά, καθορίζουμε τους ανθρώπους.
Ανά τα χρόνια, οι τάσεις είχαν διαφορετικά ονόματα.
Σπορ, αθλητικά, δρόμου και τώρα αθλάνεση.
Μας επέτρεψαν, όμως, να ντυνόμαστε πιο καθημερινά,
κι αυτό αντέστρεψε το νόημα των ρούχων.
Τα ρούχα γυμναστηρίου σηματοδοτούν τον πλούτο καλύτερα από τις γούνες.
Οι γυναίκες φοράνε ρούχα που άλλοτε ήταν αντρικά
και δισεκατομμυριούχοι κάνουν δημόσιες εμφανίσεις με αθλητικά και φούτερ.
Πολλοί μπορεί να ντύνονται όμοια,
αλλά αυτό δεν σημαίνει πως φαίνονται το ίδιο.
Μπορούν να τριγυρνάνε με φούτερ και τζιν,
γιατί είναι λευκοί στη Σίλικον Βάλεϊ που έχουν δισεκατομμύρια.
Άλλοι, χωρίς αυτό το προνόμιο,
δεν τριγυρνάνε με φούτερ με κουκούλα.
Για αιώνες, οι άνθρωποι πάλευαν για το δικαίωμα να κινούνται ελεύθερα
και άνετα σε δημόσιους χώρους και να δείχνουν το σώμα όπως θέλουν.
Τα ρούχα είναι πεδίο μάχης και χρειάζεται μόνο να δεις ειδήσεις,
για να καταλάβεις πως η μάχη δεν έχει τελειώσει.
Διαδηλωτές φορούσαν αθλητικές μπλούζες, αμάνικα πουκάμισα και καπέλα ανάποδα,
πράγματα απαγορευμένα με τον νέο κανονισμό στην περιοχή με τα κλαμπ.
Το γεγονός ότι ήταν μαύρος και φορούσε φούτερ με κουκούλα
τον έκανε να φαίνεται ύποπτος.
Ο δήμαρχος των Καννών απαγορεύει προσωρινά να φοράνε μπουρκίνι
στη γαλλική Ριβιέρα.
Θα απαγορευτεί στη Σερένα Γουίλιαμς να φοράει τη στολή της μαύρης γάτας.
Τα κορίτσια που φοράνε κολάν χωρίς σορτς ή φούστα να το καλύπτει
δεν θα έρχονται.
Ο ιδρυτής της εταιρείας, Τσιπ Γουίλσον,
αποχωρεί έπειτα από κατακραυγή για τα σχόλια που έκανε...
Τα σώματα κάποιων γυναικών δεν ταιριάζουν σ' αυτά.
Σιχαθήκαμε τα ρούχα και τα σώματά μας να επιβλέπονται από τους άντρες.
Η αθλάνεση και τα σπορ ρούχα και οι πολιτισμικές αλλαγές
μας επέτρεψαν να αξιολογήσουμε την προσωπική άνεση
πάνω από όλα.