Νομίζω πως αυτό που τράβηξε την Ίντια στην ομάδα...
ήταν η αίσθηση του κοινού σκοπού.
Η ομάδα ήταν η NXIVM
και ο κοινός σκοπός της ήταν η αυτοβελτίωση,
με την πατενταρισμένη μέθοδο του "Λογικού Ερωτήματος"
για την "Επιτυχία Στελεχών",
με ηγέτη τον Κιθ Ρανιέρ.
Ο ισχυρισμός ότι ο Ρανιέρ είχε από τα υψηλότερα IQ στον κόσμο,
ο τρόπος που οι σπουδαστές έπρεπε να προσκυνούν μια εικόνα του
και να τον φωνάζουν "Πρωτοστάτη",
ανησύχησε την Κάθριν.
Τελικά, η Ίντια ήρθε σ' εμένα
και είπε, "Μαμά, αυτό είναι για μένα". Και έμεινα άφωνη. Σοκαρίστηκα.
Η Ίντια κατέληξε να δίνει εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια στη NXIVM
και μπήκε σε κάτι πολύ πιο ζοφερό από την "Επιτυχία Στελεχών".
Μου τηλεφώνησε κάποια
και μου είπε ότι μέσα στη NXIVM υπάρχει μια μυστική ομάδα.
Και τότε άκουσα πρώτη φορά για την "DOS".
"Dominus Obsequious Sororium".
Προωθούνταν ως γυναικεία ομάδα ενδυνάμωσης, αλλά...
Είναι Λατινικά για τη φράση "αφέντης κυριαρχεί σε σκλάβα".
Μου είπαν μετά πως μάρκαραν αυτές τις γυναίκες.
Το μαρκάρισμα ήταν μέρος της μύησης στην DOS.
Έδεναν τα μάτια στο νέο μέλος,
της έλεγαν να γδυθεί
και να ξαπλώσει σε ένα τραπέζι για μασάζ.
Τρεις άλλες γυναίκες κρατούσαν κάτω τα πόδια και τους ώμους της
και της έλεγαν να επαναλάβει
"Αφέντη, σε παρακαλώ, μάρκαρέ με. Θα ήταν τιμή μου".
Τους έλεγαν πως το σύμβολο αντιπροσώπευε τα στοιχεία,
αλλά τις μάρκαραν με τα αρχικά του Κιθ Ρανιέρ.
Χιλιάδες ομάδες σαν τη NXIVM δημιουργήθηκαν στην ιστορία.
Ομάδες που συχνά περιγράφονται ως αιρέσεις.
Δεν γνωρίζουμε πόσες είναι, γιατί οι πιο πολλές αρνούνται πως είναι
και κανείς δεν συνειδητοποιεί ότι ανήκει σε αίρεση.
Τι κάνει μια ομάδα αίρεση;
Πώς κάποιες κατάφεραν να βάλουν απλούς ανθρώπους
να κάνουν φρικτά πράγματα;
Θα είμαι Θεός και δίπλα μου δεν θα στέκεται κανείς άλλος.
MIΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Θέλουμε να μοιραστούμε τη γνώση.
Θεωρούνταν πως όποια μέθοδος κρινόταν απαραίτητη
ήταν εντάξει, γιατί ήμασταν ουράνια παιδιά
και ο Θεός ήξερε γιατί το κάναμε.
Το Γουάκο θα είναι μάρτυρας ενάντια στην υπηρεσία ATF.
Αν συνεχίσετε το παιχνίδι, κάποιος θα πάθει κακό.
Σου λένε να αντικαταστήσεις την οικογένεια και να αποποιηθείς την ταυτότητά σου.
Η μόνη ελπίδα επιβίωσης είναι να φύγεις μαζί μας.
ΑΙΡΕΣΕΙΣ
Η αγάπη... είναι θεραπευτική.
Ο Ναός των Ανθρώπων ήταν μοναδικός στην εποχή του.
Είχε μαύρους και λευκούς, Ινδιάνους και ισπανόφωνους.
Όλοι μπήκαμε σκεπτόμενοι αφελώς
"Ο Τζιμ θέλει την ουτοπία... Κι εγώ το ίδιο".
Νομίζαμε πως μπαίνουμε σε ένα κίνημα για καλύτερο κόσμο.
Αυτό που έμπαιναν πραγματικά
κατέληξε να δώσει τον σύγχρονο ορισμό της αίρεσης.
Ευχαριστώ, μωρό μου.
Στα τέλη του '70, ο ηγέτης της ομάδας, Τζιμ Τζόουνς,
οδήγησε σχεδόν χίλιους ακόλουθους
από τον Ναό των Ανθρώπων στην Καλιφόρνια στις ζούγκλες της Γουιάνας
για να χτίσουν το Τζόουνσταουν...
Προωθούνταν ως αυτάρκης ουτοπία,
χωρίς τη βία και τον ρατσισμό που μάστιζαν την Αμερική.
Είστε ευτυχισμένοι εδώ; Τομ;
Ναι.
Όλοι είναι ευτυχισμένοι εδώ, είναι φανερό.
Όμως, οι συγγενείς άρχισαν να πιέζουν τις Αρχές
με φυλλάδια για τον εφιάλτη του Τζόουνσταουν,
λέγοντας πως ο Τζόουνς "προγραμμάτιζε τον εγκέφαλό τους"
κι έκανε "ψεύτικες μαζικές αυτοκτονίες" για να τους κάνει "να πεθάνουν για σκοπό".
Ο γερουσιαστής της Καλιφόρνιας Λίο Ράιαν πήγε στη Γουιάνα να ερευνήσει
και δεν γύρισε ποτέ.
ΦΩΝΗ ΤΖΙΜ ΤΖΟΟΥΝΣ
Πολύ αργά. Ο γερουσιαστής πέθανε, η γερουσία πέθανε.
Αν δεν μπορούμε να ζήσουμε ειρηνικά, ας πεθάνουμε ειρηνικά.
Οι εικόνες σχεδόν χιλίων νεκρών,
στη μεγαλύτερη μαζική αυτοκτονία στη σύγχρονη ιστορία,
τρομοκράτησε τον κόσμο.
Οι οπαδοί, που πίστευαν ό,τι έλεγε ο Τζόουνς,
αυτοκτόνησαν.
Μερικοί αυτοπυροβολήθηκαν. Οι πιο πολλοί δηλητηριάστηκαν.
Υπήρχαν άδεια φιαλίδια με κυάνιο.
Οικογένειες πήραν μαζί το δηλητήριο.
Στα πτώματα βρέθηκε αυτό του φανατικού ιδρυτή του Ναού,
του Τζιμ Τζόουνς.
Ο Τζόουνς τούς είπε "Ώρα να συναντηθούμε κάπου αλλού".
Οι ομάδες που λέγονται αιρέσεις, με χαρισματικούς ηγέτες,
με ακραία πιστεύω και φανατικούς ακόλουθους,
υπήρχαν σχεδόν σε κάθε χώρα στον κόσμο.
Όμως η καταστροφή στο Τζόουνσταουν
έδωσε στη λέξη "αίρεση" μια νέα τρομακτική έννοια
και οδήγησε τους κοινωνικούς επιστήμονες στις ΗΠΑ
να δημοσιεύσουν έρευνες ώστε να ορίσουν
τι είχαν κοινό αυτές οι καταστροφικές ομάδες.
Κατέληξαν σε 3 κύρια χαρακτηριστικά.
Αίρεση είναι μια ομάδα ή κοινωνικό κίνημα,
που διευθύνει ένας χαρισματικός ηγέτης,
ο οποίος είναι αυταρχικός
και απαιτεί να τον λατρεύουν σαν θεϊκή φιγούρα.
Διδαχθήκαμε να πιστεύουμε πως ό,τι έλεγε
προερχόταν απευθείας από τον Θεό.
Στην "κοινότητα", όπως τη λέγαμε, ήταν εκπρόσωπος του Θεού.
Το δεύτερο χαρακτηριστικό μιας αίρεσης:
Η ομάδα έχει κάποια μορφή προγράμματος κατήχησης,
που λέγεται "αναμόρφωση σκέψης".
Ή έλεγχος του νου.
Ήταν λες και το λειτουργικό σύστημα να ήταν η Βίβλος
και μετά εφάρμοζε τα δικά του προγράμματα πάνω της.
Ο κόσμος τα δεχόταν,
γιατί δεχόταν τη Βίβλο κι έτσι δεν έπρεπε να αμφισβητούν.
Έπρεπε να πιστεύουν.
Υπάρχει εκμετάλλευση,
είτε σεξουαλική, οικονομική...
Κάποια εκμετάλλευση των μελών.
Όποτε ο Σαν Μιούνγκ Μουν χρειαζόταν τους γονείς μου
για κάποια αποστολή ή κάτι τέτοιο,
έπρεπε να βάλουν τις ανάγκες του ηγέτη πάνω από των παιδιών τους.
Όπως ο πατέρας μου, που έλειπε συχνά καθώς μεγάλωνα.
Υπάρχει ένα πρόβλημα με αυτόν τον ορισμό της αίρεσης.
Είναι αξιακή κρίση παρά λειτουργική λέξη.
Κάθε προφήτης κάθε μεγάλης θρησκείας μπορεί να χαρακτηριστεί χαρισματικός.
Το μεγαλύτερο αστείο στις θρησκευτικές σπουδές
είναι ότι "αίρεση συν χρόνος ισούται με θρησκεία"
Η "αίρεση" προέρχεται από τη λατινική λέξη "cultus"
που σημαίνει "οργώνω ή καλλιεργώ",
και στην αρχαιότητα περιέγραφε
τις θυσίες, τις προσφορές και τα μνημεία που χτίζονταν για κάποιους θεούς.
Με τον καιρό, σήμαινε κάθε ορθόδοξη θρησκεία.
Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία αναφερόταν στον Ιουδαϊσμό ως αίρεση.
Μερικοί λένε πως κάποιες εκδοχές του Ισλάμ είναι αιρέσεις.
Σήμερα, οι πιο πολλοί μελετητές προτιμούν τη φράση "νέο θρησκευτικό κίνημα".
Πολλοί δεν εκμεταλλεύονταν τους ακόλουθούς τους,
αλλά τους βοηθούσαν να αντιμετωπίσουν απειλές.
Η ίδια η ύπαρξη του συλλογικού βρίσκεται υπό την επίθεση του κόσμου
και ο μόνος τρόπος να διασώσεις την ταυτότητά σου
ΜΑΧΑΒΙΡΑ
είναι να ενωθείς υπό την ηγεσία μιας χαρισματικής εξουσίας
και να ξαναχτίσεις τα πάντα από την αρχή.
Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ ζούσε
πιθανότατα στην πιο πολιτικά και κοινωνικά ταραγμένη εποχή
στην ιστορία της Μ. Ανατολής,
κάτι που λέει πολλά.
Έτσι, ο Ιησούς ήταν ένας από τους τουλάχιστον δώδεκα μεσσίες
που γνωρίζουμε.
Τα Νέα Θρησκευτικά Κινήματα εμφανίστηκαν για να βοηθήσουν σε δύσκολους καιρούς
σε όλη την ιστορία.
Στην Ευρώπη, πολλά δημιουργήθηκαν στην Αναγέννηση,
ως αντίδραση στις καθιερωμένες θρησκείες.
Στην Ινδία, γεννήθηκαν λόγω των αναταραχών,
που προκλήθηκε από τη μετάβαση στη γεωργία
και μετά, ως αντίδραση στον αποικιοκρατισμό.
Μια χώρα ιδιαίτερα, καλωσόρισε τις νέες θρησκείες με ανοιχτές αγκάλες
από την ίδρυσή της.
Γυρνώντας πίσω στα 1600,
οι αμερικανικές αποικίες είχαν αναπτύξει τη φήμη
του ασφαλούς λιμανιού για θρησκευτικούς ριζοσπάστες.
Υπήρχε ένα μικρό κομμάτι της Αμερικής
που καταλήφθηκε ιδιαίτερα από τη νέα θρησκευτική τρέλα:
ένα κομμάτι γης από το Όλμπανι ως το Μπάφαλο,
γνωστό ως Η Καμμένη Περιφέρεια.
Η Καμμένη Περιφέρεια γέννησε τον Μορμονισμό
ή τους Αντβεντιστές της Έβδομης Ημέρας ή τον πνευματισμό.
Και πολλά άλλα κοινωνικά, πολιτικά και θρησκευτικά κινήματα.
Όποτε συναντάς θρησκευτικά ανοίγματα,
αναπόφευκτα συναντάς πολιτικά ανοίγματα επίσης.
Η Τζεμάιμα Γουίλκινσον ήταν μία προφήτης από αυτήν την περιοχή.
Ανάρρωσε, ενώ παραλίγο να πεθάνει από τύφο,
για να αυτοανακηρυχθεί μετενσάρκωση ενός αγίου πνεύματος,
που λεγόταν Δημόσιος Καθολικός Φίλος.
Ήταν πιθανόν η πρώτη φορά
που οι περισσότεροι Αμερικανοί είχαν δει γυναίκα να κηρύττει δημόσια.
Αυτό το αμερικανικό Σινά,
όπου ο κόσμος ένιωθε ότι λάμβανε όλων των ειδών μηνύματα και απαλλαγές,
δεν ήταν αυστηρά θρησκευτικό στη φύση του.
Το μοτίβο αυτό επαναλαμβανόταν συνεχώς.
Και εξαπλώθηκαν πέρα από την Καμμένη Περιφέρεια.
Όπως, στη Νέα Υόρκη το 1930,
όπου δεκάδες χιλιάδες θεωρούσαν έναν άντρα ονόματι Πατέρας Ντιβάιν
ότι ήταν ο Θεός στη Γη.
Για όλη την ανθρωπότητα, εκπέμπω.
Πρέπει να αντιληφθεί κάποιος τον Πατέρα Ντιβάιν
ως πολύ παλαιό πρόγονο του κινήματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι πρώτοι ακόλουθοι του Πατέρα Ντιβάιν
έκαναν διαδηλώσεις και πρόβαλλαν αιτήματα
και καμπάνιες με γράμματα που επέμεναν για ανθρώπινα δικαιώματα
σε μια εποχή που αυτή η έκκληση δεν είχε ακουστεί στην αμερικανική ζωή.
Μια έκκληση που θα μεγάλωνε
και θα ξεκινούσε μια νέα εποχή κοινωνικής αναταραχής
με φυλετικές εντάσεις να ξεσπούν σε βία
και ένα κύμα πολιτικών δολοφονιών.
Πολλοί αμφέβαλλαν αν ήταν δίκαιος ο πόλεμος στο Βιετνάμ.
Η εμπιστοσύνη στην κυβέρνησή μειώθηκε
και το φάσμα του επικείμενου πυρηνικού αφανισμού
έκανε όλο το έθνος να νιώθει σε κατάσταση πολιορκίας.
Αυτό οδήγησε μια γενιά να ψάξει καινούρια είδη κοινότητας
κι εναλλακτικές πηγές νοήματος.
Κι αυτό που είδαμε εκείνον τον καιρό
ήταν η άνοδος χαρισματικών ατόμων,
κάποιοι Αμερικανοί, πολλοί προέρχονταν από παραδόσεις της Ανατολής,
ιδιαίτερα την Ινδία.
"Είμαστε οι ελάχιστοι ενάρετοι".
"Γνωρίζουμε την απάντηση".
Κι αυτή η γνώση ήταν αντίδοτο για τους ταραχώδεις καιρούς που ζούσαμε.
ΜΑΧΑΡΙΣΙ ΜΑΧΕΣ ΓΙΟΓΚΙ
Εκείνη η γνώση μερικές φορές έκρυβε κάποια παγίδα.
Η αναζήτηση για εναλλακτικές μορφές νοήματος,
αυτά έχουν στη βάση τους πολύ ισχυρή έλξη.
Μερικές φορές, οι άνθρωποι ξεκινούν,
ακόμα και οι ίδιοι οι ηγέτες, πιστεύοντας σε αυτό.
Υπάρχει όμως ένα κενό στην ανθρώπινη φύση
όπου ο ιδεαλισμός μπορεί πολύ εύκολα να μετατραπεί σε αυταρχισμό.
Η ίδια θρησκευτική ανοχή που επέτρεψε στη χώρα να ανθίσει...
Κάντε αυτό το βήμα.
έκανε τους Αμερικανούς επιρρεπείς στη χειραγώγηση.
Ακόμα κι ο Πατέρας Ντιβάιν κατηγορήθηκε
ότι εκμεταλλεύτηκε οικονομικά τους ακόλουθους του,
και ότι τους έπεισε να του αγοράσουν ένα ξενοδοχείο,
και ότι εξαπάτησαν κάποια να χαρίσει την κληρονομιά της.
Ένας άντρας τα έβλεπε όλα αυτά και κρατούσε σημειώσεις:
ο Τζιμ Τζόουνς.
Έτσι, ο Τζιμ Τζόουνς μελέτησε τον Πατέρα Ντιβάιν
για να δει πώς έστησε την κοινότητά του.
Η επιθυμία του Τζόουνς να μάθει από τον Ντιβάιν
απαθανατίστηκε και σε μια μίνι σειρά στην τηλεόραση το 1980.
Εδώ ο Τζέιμς Ερλ Τζόουνς υποδύεται τον Πατέρα Ντιβάιν.
Πώς συντηρείς ένα τέτοιο κίνημα;
Πώς ο υιός μου ο Μωϋσής συντηρούσε το ποίμνιό του;
Μα το κόστος;
Ζήτα και θα λάβεις, γιε μου.
Ζήτα και θα λάβεις.
Ο Τζόουνς πήρε μερικές από τις εκκλήσεις για κοινωνική δικαιοσύνη
που ενυπήρχαν στο μήνυμα του Πατέρα Ντιβάιν
και τις χρησιμοποίησε για να προσελκύσει κόσμο
και να τους χειραγωγήσει.
Κι όταν αυτή η χειραγώγηση γίνεται καταστροφική,
μια ομάδα γίνεται αίρεση, σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους.
Δεν έχει να κάνει με το ίδιο το σύστημα της πίστης.
Έχει να κάνει με τις συμπεριφορές της ομάδας
και τους τρόπους που χρησιμοποιεί διάφορες μεθόδους επιρροής και ελέγχου
για να χειραγωγήσει και να εκμεταλλευτεί τα μέλη.
Ο Τσαρλς Μάνσον έπεισε τους ακόλουθούς του να δολοφονήσουν 9 άτομα
ώστε να ξεκινήσει φυλετικό πόλεμο.
Ο Σόκο Ασαχάρα διέταξε τους δικούς του να ψεκάσουν αέριο στο μετρό του Τόκιο,
σκοτώνοντας 13 άτομα.
Κι ο Μάρσαλ Άπλγουαϊτ της Πύλης του Παραδείσου τούς έπεισε για το εξής:
Περιοδικά, αυτό το επίπεδο φτάνει αρκετά κοντά
και προσφέρει την άνοδο σε ανώτερο επίπεδο,
προσφέρει ζωή έξω απ' αυτό το εξελικτικό επίπεδο
μέσα σε εκείνο το εξελικτικό επίπεδο.
Αυτό οδήγησε πολλούς να ευνουχιστούν και μετά να αυτοκτονήσουν,
πιστεύοντας πως έτσι θα ανυψωθούν σε ανώτερο επίπεδο ύπαρξης.
Η αέναη γοητεία των αιρέσεων
πηγάζει από το μυστήριο για το πώς οι ηγέτες τους ασκούν τον απόλυτο έλεγχο.
Χρησιμοποιούν βασική κοινωνική ψυχολογία.
Χρησιμοποιούν συνηθισμένες τεχνικές επιρροής και ελέγχου.
Ως υπηρεσία προς τον λαό, σας παρουσιάζουμε
7 στοιχεία που οι κοινωνιολόγοι λένε ότι οδηγούν στην κατήχηση σε μια αίρεση.
Νούμερο ένα:
Περνάς μια μεταβατική περίοδο, ίσως να είναι δύσκολη.
Ήμουν ένας φτωχός, όχι πολύ επιτυχημένος ηθοποιός
στα 20 μου στη Νέα Υόρκη.
Όταν βρίσκεσαι σε αυτήν την ευάλωτη θέση,
θα είσαι πιο ανοιχτός να δοκιμάσεις κάτι.
Ίσως δεις μια διαφήμιση σε έναν πίνακα ανακοινώσεων
που λέει "Ελάτε στο μάθημα γιόγκα".
Ξεκίνησε ο πρώτος διαλογισμός κι ένιωσα την εμπειρία,
το ένα κύμα μετά το άλλο, αγάπης και σύνδεσης.
Όλα μέρος της προώθησης.
Είχα ένα ερωτηματολόγιο,
ερωτήσεις για τη ζωή και το σύμπαν, όπως "Είσαι ευτυχισμένος;"
Μόλις κάνεις το πρώτο βήμα
και πας στην πρώτη συνάντηση ή ομιλία ή ομάδα διαλογισμού ή μελέτης της Βίβλου,
οι υπεύθυνοι στρατολόγησης θα σε ξανακαλέσουν
κι από κει ξεκινάει μια διαδικασία.
Τους ενθαρρύναμε να πάνε σε ένα θέρετρο στο δάσος,
όπου θα τους κατηχούσαμε περαιτέρω.
Είναι το πρώτο βήμα της δημιουργίας μιας νέας πραγματικότητας.
Βρισκόμασταν σε ένα κλειστό περιβάλλον...
Όχι βιβλία απ' έξω, ούτε τηλεόραση ούτε ταινίες.
...για να μας προστατεύσουν, όπως θα έλεγαν οι γονείς μου,
τη διαφθορά του κόσμου.
Όσο περνάει ο καιρός, μπλέκεσαι όλο και περισσότερο
στο σύστημα αυτο-σφράγισης, όπως το αποκαλώ.
Ώσπου η πιο σημαντική σου σχέση είναι με τον "αγαπητό ηγέτη".
Ο Σαν Μιούνγκ Μουν ή τα μέλη της οικογένειά του έβγαιναν κι έλεγαν
"Κυρίες και κύριοι, οι αληθινοί γονείς της ανθρωπότητας,
ο Αιδεσιμότοτας Σαν Μιούνγκ Μουν!"
Είσαι σε μια ομάδα που βρήκε την απάντηση
και έχεις έναν ηγέτη, που είναι μοναδικός,
που μπορεί να σε οδηγήσει σε αυτό το μονοπάτι.
Όλα τα άλλα και όλοι οι άλλοι είναι λάθος.
Κάθε Κυριακή πρωί στις 5:00,
υποκλινόμασταν σε μια φωτογραφία του Αιδεσιμότατου και της κας Μουν.
Μας έλεγαν να αγαπάμε τον αιδεσιμότατο και την κα Μουν σαν γονείς μας,
αλλά κι ακόμα παραπάνω.
Κάτι που ο ηγέτης συχνά εδραιώνει δημιουργώντας έναν εξωτερικό εχθρό.
Μου είπε "Θα σε βιάσουν, θα σε δείρουν.
Θα σε αφήσουν σε ένα χαντάκι".
Είπε όλα αυτά τα φρικτά που θα μου συνέβαιναν αν έφευγα,
γιατί ο κόσμος ήταν κακό μέρος.
Αυτό σημαίνει πως θα αναγκαστείς ψυχολογικά να τρέξεις στον ηγέτη.
Βρίσκεσαι σε μια συνεχή άρνηση της ίδιας σου της δύναμης για σκέψη.
Δεν σκέφτεσαι λογικά πια.
Οι άνθρωποι στην κατάσταση της γνωστικής ασυμφωνίας
θα επιλέγουν ξανά και ξανά και ξανά την αίρεση ή τον ηγέτη της.
Αυτό μας φέρνει στον βασικό τρόπο που οι ηγέτες κλιμακώνουν τον έλεγχο:
απλή κοινωνική πίεση.
Η βασική ανθρώπινη επιθυμία να ανήκεις σε μια ομάδα
ακυρώνει την ίδια μας την αντίληψη της πραγματικότητας.
Το 1951, ο κοινωνιολόγος Σόλομον Ας το έδειξε
βάζοντας φοιτητές σε μια αίθουσα.
Μόνο ένας δεν γνώριζε για το πείραμα.
Η δουλειά σας είναι απλή:
θα κοιτάξετε τη γραμμή στ' αριστερά
και θα ορίσετε ποια από τις γραμμές στα δεξιά έχει το ίδιο μήκος.
-Η δεύτερη. -Η δεύτερη.
Η δεύτερη.
Το 75% κατέληγε να συμφωνεί με την πλειοψηφία,
ακόμα κι αν οι απαντήσεις ήταν λάθος.
Με αυτήν την πίεση της συμμόρφωσης
ο ηγέτης ελέγχει τα μέλη.
Αυτό έκανε την τελευταία μέρα στο Τζόουνσταουν.
Δημιούργησε ταραχή
και μετά κάθισε και άφησε την κοινωνική πίεση να λειτουργήσει.
Όλα στην υπηρεσία του καπρίτσιου ενός πιθανού ψυχοπαθή ναρκισσιστή.
Είπε "Δεν θα ζούσατε χωρίς εμένα,
άρα, εφόσον εγώ θα πεθάνω, θα πεθάνετε κι εσείς
και δεν είστε τόσο σημαντικοί, γιατί εγώ είμαι ο σημαντικός".
Όταν τα παιδιά ήταν όλα έξω στο κιόσκι,
έβαλε τις γραμματείς και τις ερωμένες του να βγουν έξω
και να πιουν το δηλητήριο κι έτσι άρχισε να σκοτώνει τα παιδιά.
Κανένας γονιός δεν θα καθόταν εκεί
ξέροντας ότι τα παιδιά τους πέθαιναν δίπλα,
πιστεύοντας ότι θα γυρνούσαν να ζήσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σήμερα, μια διαφορετική απειλή
ωθεί τους ανθρώπους να βρουν νέες πηγές νοήματος.
Υπάρχει μια επιδημία κοινωνικής αποξένωσης
τόσο σοβαρή που θεωρείται απειλή για τη δημόσια υγεία σε πολλές χώρες.
Οι γιατροί πιστεύουν
ότι η μοναξιά γίνεται η νέα κρίση για τη δημόσια υγεία της Αυστραλίας.
Η Αμερική μαστίζεται από την επιδημία της μοναξιάς.
Η κυβέρνηση διόρισε υπουργό για τη μοναξιά.
Υπάρχουν 800 με 900 χιλιάδες μεσήλικες
που έχουν αποσυρθεί από την κοινωνία.
Δεν έχουν απαραίτητα μια εγγενή κοινότητα
είτε σε επίπεδο οικογένειας, εκκλησίας ή γειτονιάς.
Καθώς λιγότεροι ταυτίζονται με οργανωμένες θρησκείες
και τους χώρους συγκέντρωσης τους,
οι εικονικές κοινότητες γεμίζουν αυτό το κενό.
Αυτό που έκανε το διαδίκτυο
είναι, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη Ιστορία,
ότι κατέστησε την κοινότητα να μην ορίζεται πια από γεωγραφικά όρια.
Βρίσκουμε στατιστικά μικρές, αλλά προσωπικά τεράστιες ομάδες
ατόμων με ίδιες αντιλήψεις που ενισχύουν αυτό που είμαστε.
Αυτό οδήγησε μια νέα γενιά διαδικτυακών ηγετών
που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να προσελκύσουν ακόλουθους.
Θα νιώσετε σαν να έχετε τα χέρια σας στον πηλό, γιατί αυτό κάνετε.
Το μόνο μέρος που μπορείτε να βρείτε αυτό που ψάχνετε είναι μέσα σας.
Αποδέχεστε 100% τον εαυτό σας, για αυτό που είστε.
Αν δεν αρέσει στους άλλους, κρίμα. Μπορούν να φύγουν.
Μπορείς να μοιραστείς πληροφορίες πολύ γρήγορα με τους ακόλουθους
αν είσαι στο δωμάτιό σου χωρίς κοινωνικές επαφές.
Μπορείς, λόγω του μεγέθους του διαδικτύου,
να βρεις μια κοινότητα για ό,τι θελήσεις.
Αυτή η ενδυνάμωση μπορεί να είναι πολύ ισχυρή.
Η Τιλ Σουάν είναι μία τέτοια ηγέτιδα.
Μερικοί χρησιμοποιούν την κατάθλιψη ως τρόπο αποφυγής της αυτοκτονίας.
Προσέλκυσε πολλούς
προσφέροντας αντισυμβατικές συμβουλές στους μοναχικούς.
Η αυτοκτονία είναι σαν να πατάς το κουμπί επανεκκίνησης.
Δεν είναι καλή ή κακή απόφαση από μόνη της.
Κάποιοι κατηγόρησαν την Τιλ ότι ηγείται διαδικτυακής αίρεσης,
το οποίο αρνείται,
αν και παραδέχεται ότι έχει "την τέλεια συνταγή για αίρεση".
"Είναι απελπισμένοι, χρειάζονται την αποδοχή μου.
Θα κάνουν ό,τι πω".
Τα χαρακτηριστικά των διαδικτυακών χώρων βοηθούν στην καθοδήγηση ευάλωτων.
Βλέπεις ένα βίντεο και το YouTube προτείνει άλλα
και αυτό οδηγεί σταδιακά στη ριζοσπαστικοποίηση.
Πολλοί διαδικτυακοί χώροι, όπως τα φόρουμ,
δημιουργούν μια κοινότητα σαν αίρεση χωρίς την ανάγκη ηγέτη καν.
Τα εναλλακτική κινήματα παρέχουν απαντήσεις και ένα σπίτι,
κάποιον που ακούει.
Οι ευάλωτοι άνθρωποι έχουν εύκολη πρόσβαση.
Υπάρχει προώθηση περιεχομένου που είναι λιγότερο ακραίο,
σαν ένα φόρουμ όπου οι άντρες ξεσπούσαν για τη σεξουαλική καταπίεση
που σε φέρνει σε μια νέα πραγματικότητα,
που τονίζεται από έναν εξωτερικό εχθρό
κι ενισχύεται από την κοινωνική πίεση.
Άλλοι προτρέπουν ο ένας τον άλλον να εκδικηθεί.
Επειδή δεν έχουν φυσικούς χώρους
δεν σημαίνει ότι οι σύγχρονες αιρέσεις δεν είναι ισχυρές.
Τα τελευταία χρόνια, αυτές οι σκηνές τρομοκράτησαν τον κόσμο.
Ο πιστολέρο της Σάντα Μπάρμπαρα, ο Έλιοτ Ρότζερ άφησε διαδικτυακές απειλές.
Μαχαίρωσε ή πυροβόλησε και σκότωσε έξι άτομα.
Αυτά τα φόρουμ οδηγούν σε σωματική βία.
Ένα φορτηγάκι που θέρισε πεζούς σε μια πολυσύχναστη οδό στο Τορόντο.
Η Incel. Μια διαδικτυακή κοινότητα
σε απόγνωση για την ερωτική ζωή με τις γυναίκες.
Λεπτά πριν την επίθεση στο Τορόντο,
ο δράστης πόσταρε ένα μήνυμα στο 4chan, το φόρουμ της επιλογής του,
αναφερόμενο σε αυτό ως λοχία, σαν να ήταν ο διοικητής του.
Μια μαζική επίθεση στη Νέα Ζηλανδία, σε ένα τζαμί,
άφησε πίσω της δεκάδες νεκρούς.
με τον πιστολέρο να προβάλει την επίθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο δράστης στη Ν. Ζηλανδία περηφανευόταν στη διαδικτυακή κοινότητα
για τη μαζική δολοφονία,
η οποία είχε ενθουσιώδη αποδοχή.
Παγιδευμένος σε μια εναλλακτική πραγματικότητα όπως μια κανονική αίρεση.
Οι διαδικτυακές αιρέσεις δίνουν σε όσους
πιστεύουν ότι είναι αποξενωμένοι από την κυρίαρχη κουλτούρα,
ένα εναλλακτικό αφήγημα ή σενάριο να ακολουθήσουν.
Είτε το εναλλακτικό αφήγημα χτίζεται διαδικτυακά ή διά ζώσης,
με την υπόσχεση της κοινωνικής δικαιοσύνης
είτε με την υπόσχεση ενός καλύτερου, ευτυχέστερου, επιτυχημένου εαυτού,
όλα χρησιμοποιούν τις ίδιες μεθόδους ελέγχου
κι είναι δύσκολο να ξεφύγεις.
Δύσκολα αφήνεις μια αίρεση, γιατί είναι όλος ο κόσμος σου.
Με τον καιρό, τα πιο πολλά μέλη φεύγουν από μόνα τους,
συχνά όταν ανακαλύπτουν ότι ο αλάνθαστος ηγέτης τους δεν είναι τόσο αλάνθαστος.
Ήταν πολύ συνηθισμένο να αναφέρει μια μέρα για το τέλος του κόσμου.
Αν δείτε το αρχείο του, ήταν πάρα πολύ αντιφατικός.
Ή όταν ανακαλύπτουν πως ο οδηγός τους για ηθική ζωή είναι υποκριτής.
Όλοι ορκίστηκαν αγαμία,
προσποιούνταν πως τους κρατούσαν.
Ο ίδιος ο Μουκτανάντα, όπως έμαθα αργότερα,
ήταν πολύ παθιασμένος κυνηγός του σεξ.
Ή όταν η κατασκευασμένη πραγματικότητα καταρρέει.
Ο μπαμπάς μου πέθανε.
Η ηγεσία μού επέτρεψε να πάω στην κηδεία του.
Ξεφεύγοντας από την κατάστασή μου
και βλέποντας τα πράγματα από άλλη οπτική,
είπα "Πρέπει να ξεφύγω και να γλιτώσω τα παιδιά μου".
Η ιδέα να φύγεις από την αίρεση και να γυρίσεις στον κόσμο
είναι πολύ τρομακτική.
Φοβόμουν να περάσω τον δρόμο,
γιατί φοβόμουν ότι ο Θεός θα μου αφαιρούσε τη ζωή.
Είναι δύσκολο γιατί δεν έχεις συνηθίσει να παίρνεις εσύ τις αποφάσεις.
Πριν από επτά ή οχτώ χρόνια, ήμουν σε μια λέσχη ανάγνωσης
και ήταν δύσκολη η ερώτηση "Τι λέτε για αυτό το βιβλίο;"
Είχα αναστατωθεί και δεν μπορούσα να αρθρώσω λέξη και σταμάτησα να πηγαίνω.
Όσοι αγαπούσα, κάτι στον οποίο πίστευα,
αποδείχτηκε ξαφνικά πως ήταν αυταπάτη.
Και μισείς τον εαυτό σου γι' αυτό.
Θα είναι εξαντλητικό
και ελπίζουμε το άτομο να έχει ένα ασφαλές μέρος
για να ξαναφτιάξει τη ζωή του.
Η σύλληψη και καταδίκη του Κιθ Ρανιέρ
επέτρεψε στην Κάθριν και την Ίντια Όξενμπεργκ να ξεκινήσουν την ανάνηψή τους.
Στο τέλος, καταφέραμε να ενωθούμε πλήρως.
Είναι μια διαδικασία. Κατανοεί πως την επηρέασε
κι ότι δεν είναι διαλυμένη,
αλλά δεν είναι και ανέπαφη επίσης.
Κομμάτια του εαυτού μου, που είχα καταπνίξει,
άρχισαν να επανέρχονται, και θα ακουστεί γελοίο,
αλλά άρχισα την παρατήρηση πουλιών
κι αυτό ήταν κομμάτι της παλιάς μου ταυτότητας.
Το ένστικτο της επιβίωσης δεν είχε καταπνιγεί.
Κι ό,τι κι αν σήμαινε για μένα η επιβίωση,
σε αυτό επικεντρωνόμουν.
Βρίσκεις άλλους αλλόκοτους.
Άλλους που νιώθουν λίγο στο περιθώριο ή διαφορετικοί.
Είμαι ήδη καλλιτέχνης...
Πολλοί καλλιτέχνες είμαστε αλλόκοτοι, έτσι;
Κομματάκι κομματάκι,
συνειδητοποιώ ότι δεν υπάρχει κάτι να φοβάμαι
και ότι ακόμα μαθαίνω.
Ξεκίνησα από την αρχή κοντά στα 30 μου.
Ακόμα νιώθω πως έχω την ικανότητα να μαθαίνω πράγματα,
που δεν έχουν ίσως κάποιοι στην ηλικία μου
και μάλλον είναι γιατί πάντα θα θέλω να μαθαίνω,
γιατί στερήθηκα τη μάθηση.
Όταν ήμουν 21 ή 22 ετών αποφάσισα
ότι ήθελα κάποια στιγμή στη ζωή μου,
να προσφέρω και να βοηθήσω τους ανθρώπους
με τρόπο που εγώ δεν είχα όταν έφυγα.
Να τους μάθω ότι μπορούν να επιλέξουν,
να κάνουν κάτι καλό για τους ίδιους και να είναι ανεξάρτητοι.
Είμαι επιζούσα
και από πολύ νωρίς,
ένιωθα πως κάθε μέρα που επιζώ...
την τρίβω στο πρόσωπο του Τζιμ.
Η Λόρα Κολ επέστρεψε στη Γουιάνα το 2018 με άλλους επιζώντες του Τζόουνσταουν
τους λίγους τυχερούς που έτυχε να είναι μακριά τη μέρα της τραγωδίας.
Είναι κάτι που δεν αναφέρεται αρκετά.
Δεν είναι ο Τζιμ Τζόουνς και οι άνθρωποι.
Είναι 917 άνθρωποι κι εκείνος ο τύπος.
Υποτιτλισμός: Βασίλης Μανουσάκης