Τον Σεπτέμβριο του 2017
ο τυφώνας Μαρία σάρωσε την Καραϊβική
και χτύπησε με ορμή το Πουέρτο Ρίκο.
Ο τυφώνας αυτός ακουγόταν σαν θηρίο.
Σαν ένα θηρίο που κατασπαράζει, βρυχάται
και καταστρέφει τα πάντα.
Είναι φρικτό να μην μπορείς να κάνεις τίποτα.
Είδα τον κόπο είκοσι χρόνων
να καταστρέφεται.
Πείτε μου πώς ήταν οι τελευταίες 24 ώρες.
Κόλαση. Βιώσαμε κάτι φρικτό.
Δεν είχα ξαναζήσει ποτέ κάτι τέτοιο στη ζωή μου.
Κι ελπίζω να μην το ξαναζήσω.
Ήρθα στο Σαν Χουάν δύο μέρες αφότου πέρασε ο τυφώνας.
Δεν υπήρχε ούτε νερό ούτε ρεύμα όλο το διάστημα που έμεινα εκεί.
Μπορώ να σας πω από πρώτο χέρι
ότι όταν βιώνεις έναν τυφώνα,
και φοβάσαι για το σπίτι σου ή για τους δικούς σου ανθρώπους,
μένει ένα σημάδι
στην ψυχή σου για την υπόλοιπη ζωή σου.
Όλο και περισσότεροι ζουν στην τροχιά τυφώνων,
κι ένας θερμός πλανήτης είναι πιθανό να τους κάνει πιο καταστροφικούς.
Παρόλο που μπορεί να μη δούμε περισσότερους τυφώνες,
αυτοί που θα δούμε πιθανόν θα είναι
πιο επικίνδυνοι και καταστροφικοί.
Πώς μπορούμε να οχυρώσουμε τις κοινότητές μας
ενόψει αυτής της καταστροφικής δύναμης;
Μπορούμε να μάθουμε να αντιστεκόμαστε στις καταιγίδες;
Ισχυρή καταιγίδα.
ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Οι τυφώνες συνοδεύονται από βίαιους, καταστροφικούς άνεμους,
έντονες βροχές και πλημμυρίδες.
Τα πλοία είναι αβοήθητα μπροστά στη μανία του τυφώνα.
Η δυτική Νέα Ορλεάνη έχει σταθεί τυχερή έως τώρα,
αλλά για πολλούς, ζωντανεύουν οι μνήμες των καταιγίδων της δεκαετίας του '60.
Είμαι 61 χρονών,
όλοι τους είναι τρομακτικοί. Πρέπει να τους παίρνουμε στα σοβαρά.
ΤΥΦΩΝΕΣ
Το 1959, με τον Ψυχρό Πόλεμο να επίκειται,
εκατοντάδες επιστήμονες πήγαν στο Σαν Φρανσίσκο
για να απαντήσουν σε μια απλή ερώτηση.
"Μπορούμε να κάνουμε κάτι καλό με όλα αυτά τα πυρηνικά όπλα;"
Είχαν πολλές ιδέες.
Μετατροπή μιας σειράς κρατήρων σε θαλάσσια διώρυγα.
Απόσταξη θαλασσινού νερού με τη θερμότητα μιας βόμβας.
Και πυροδότηση πυρηνικής βόμβας στο μάτι ενός τυφώνα
για να εκτραπεί η καταιγίδα.
Αυτή η ιδέα παραμένει τρομερά δελεαστική,
τόσο που η υπηρεσία των ΗΠΑ που μελετά τους τυφώνες
αναφέρεται στο θέμα στην ιστοσελίδα της.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΙΔΕΑ
Ένα βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε μια αρκετά μεγάλη βόμβα.
Αυτά είναι πλάνα από την πυροδότηση της ισχυρότερης πυρηνικής βόμβας,
της βόμβας Τσαρ της Σοβιετικής Ένωσης.
Επρόκειτο για μια έκρηξη 50 μεγατόνων,
μια απίστευτη έκλυση ενέργειας.
Αλλά ένας πλήρως αναπτυγμένος τυφώνας
απελευθερώνει την ίδια ποσότητα ενέργειας κάθε τόσο.
Ο βομβαρδισμός ενός τυφώνα θα είχε ως πιθανό αποτέλεσμα
έναν ραδιενεργό τυφώνα.
Αυτές οι καταιγίδες είναι τόσο ισχυρές
επειδή λειτουργούν σε εντελώς διαφορετική κλίμακα.
Τροφοδοτούνται από τεράστιες ποσότητες νερού
και την περιστροφή του πλανήτη.
Ο ήλιος θερμαίνει το νερό, το οποίο εξατμίζεται και ανυψώνεται
σχηματίζοντας πανύψηλα καταιγιδοφόρα νέφη, ενώ κοντά στην επιφάνεια
δημιουργεί ένα πεδίο χαμηλής πίεσης.
Ο περιβάλλων αέρας σπεύδει να καλύψει το κενό,
αλλά εκτρέπεται από τη δύναμη Coriolis.
Ο αέρας που διανύει μεγάλες αποστάσεις στην επιφάνεια της Γης σχηματίζει καμπύλη.
Αυτό προκαλεί περιστροφή του συστήματος,
αριστερόστροφα στο βόρειο ημισφαίριο, δεξιόστροφα στο νότιο.
Η δύναμη Coriolis είναι μηδενική στον Ισημερινό,
ενώ το νερό κοντά στους πόλους είναι πολύ κρύο.
Αλλά σ' αυτήν τη ζώνη οι συνθήκες είναι ιδανικές.
Πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι πλήττονται από κυκλώνες κάθε χρόνο
και πάνω από ένας στους πέντε ανθρώπους στη Γη
θα βρεθούν στην τροχιά τους.
Ουσιαστικά, όλοι αυτοί είναι τροπικοί κυκλώνες,
αλλά εδώ τους αποκαλούν "typhoons"
και εδώ "hurricanes".
Μία από τις συνήθεις πορείες τους περνά από την Καραϊβική,
και το Πουέρτο Ρίκο πλήττεται κάθε λίγα χρόνια.
Αλλά δεν σημαίνει πως ήταν έτοιμο για τον μεγάλο.
Σεπτέμβριος του 2017. Κάποιοι τυφώνες απειλούν την Καραϊβική,
αλλά ο τυφώνας Μαρία ήταν μια απλή δίνη στο ρεύμα που έπνεε από την Αφρική.
Νέφη καταιγίδας άρχισαν να στροβιλίζονται,
και το μάτι του ξεπρόβαλε, ένα κέντρο απόκοσμης ηρεμίας
περικυκλωμένο από ανέμους τεράστιας ταχύτητας.
Έφτασαν τα 280 χιλιόμετρα την ώρα,
καθιστώντας τον τυφώνα Μαρία καταιγίδα κατηγορίας 5.
Ήταν κατηγορίας 5 και βάσει της πορείας του φαινόταν
ότι θα χτυπούσε το Πουέρτο Ρίκο.
Η Τάνια διευθύνει το Taller Salud.
Μια οργάνωση γυναικείας ενδυνάμωσης
με έδρα κοντά στην πρωτεύουσα του Πουέρτο Ρίκο,
στην παράκτια πόλη Λοΐσα.
Ιδρύθηκε ως χωριό από δραπέτες σκλάβους.
Το 60% των κατοίκων της Λοΐσα
αυτοπροσδιορίζονται ως μαύροι Αφροπορτορικανοί.
Η πόλη βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ποτάμια, τον ωκεανό κι έναν μεγάλο βάλτο,
που βοήθησε τους κατοίκους να προστατέψουν την κουλτούρα τους.
Ο κάτοικοι της Λοΐσα εφηύραν την μπόμπα,
μια μείξη ισπανικής κι αφρικανικής μουσικής.
Αλλά η γεωγραφία της Λοΐσα την απομόνωσε
από την οικονομική ανάπτυξη του Σαν Χουάν.
Κατά κάποιον τρόπο έμεινε εκτός αστικού σχεδιασμού
τις δεκαετίες του '50 και του '60.
Ο ρατσισμός έπαιξε μεγάλο ρόλο.
Δεν έγινε τίποτα για να εξασφαλιστεί σταθερή πρόσβαση
σε νοσοκομεία, πανεπιστήμια και υποδομές γενικά.
Η φτώχεια και όλο αυτό το νερό
κατέστησαν τη Λοΐσα ιδιαίτερα ευάλωτη στην άφιξη του τυφώνα Μαρία.
Οι τυφώνες μαζεύουν τον ωκεανό μπροστά τους,
δημιουργώντας τεράστια κύματα.
Και αυτό το κύμα θύελλας κατέφαγε την ακτή της Λοΐσα.
Ταυτόχρονα, τα σύννεφα απελευθέρωσαν το απόθεμά τους σε ωκεάνιο νερό,
προκαλώντας υπερχείλιση ποταμών και μεγάλες πλημμύρες.
Σε κάποια μέρη το νερό έφτασε τα 150 με 180 εκατοστά,
με αποτέλεσμα να καλύψει σπίτια.
Κάποια από τα νερά ήταν λύματα.
Η Λοΐσα ήταν από τις πόλεις που επλήγησαν πιο πολύ στο Πουέρτο Ρίκο.
Καταστράφηκαν τρεις χιλιάδες σπίτια.
Η Λοΐσα είναι μέρος ενός παγκόσμιου φαινομένου.
Φτωχές κοινότητες είναι σε περιοχές ευάλωτες σε πλημμύρες.
Αυτό ισχύει σε πόλεις του Βιετνάμ και στο νοτιοδυτικό Μπανγκλαντές.
Ή βρίσκονται κοντά σε βιομηχανικές μονάδες,
όπως στο Χιούστον του Τέξας.
Το 2017 ο τυφώνας Χάρβεϊ έριξε πολλά εκατοστά βροχής στην περιοχή
πλημμυρίζοντας εγκαταστάσεις με τοξικά απόβλητα.
Οι πλημμύρες των τυφώνων μπορούν να μολύνουν τις γύρω κοινότητες.
Οι φτωχές περιοχές είναι πιο ευάλωτες
και λιγότερο πιθανό να λάβουν βοήθεια αμέσως.
Κλασικό παράδειγμα το Πουέρτο Ρίκο.
Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν τα φώτα του νησιού πριν και μετά την καταιγίδα.
Καθώς το Σαν Χουάν άρχισε να ανακάμπτει,
πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπως η Λοΐσα, παρέμεναν στο σκοτάδι.
Ο πρώην κυβερνήτης του Πουέρτο Ρίκο
ανέβασε μια φωτογραφία από εγχείρηση υπό το φως φακού.
Οι νεφροπαθείς ταξίδευαν αεροπορικώς
για να φτάσουν σε κέντρο αιμοκάθαρσης.
Η ινσουλίνη δεν μπορούσε να διατηρηθεί σε ψυγείο.
Είναι απίστευτο. Είναι μια κρίση που επηρεάζει όλη τη χώρα.
Εβδομάδες και μήνες μετά τον τυφώνα, τα θύματα συνέχισαν να αυξάνονται.
Χάθηκαν ζωές
που έπρεπε να είχαν προστατευθεί.
Τα γεγονότα είναι φυσικά
και οι καταστροφές είναι πολιτικές.
Το Πουέρτο Ρίκο είναι έδαφος των ΗΠΑ
και αποτάθηκε στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση για βοήθεια.
Χωρίς βοήθεια, η τρέχουσα ανθρωπιστική κρίση
θα επιδεινωθεί.
Οι κάτοικοι του Πουέρτο Ρίκο είναι Αμερικανοί πολίτες.
Είναι ευθύνη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Αλλά η βοήθεια άργησε να έρθει
και η τοπική διοίκηση κακοδιαχειρίστηκε τη διανομή.
Κάποιοι άνθρωποι,
που δεν αντιμετωπίζουν αυτούς τους κινδύνους,
αποφασίζουν για τις κοινότητες
με μεγάλη συσσωρευμένη εμπειρία
στην ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών.
Είναι πολύ απαξιωτικό και ταυτόχρονα σκληρό.
Οι συνέπειες του τυφώνα Μαρία ήταν τραγικές,
αλλά προτού χτυπήσει η καταιγίδα, σημειώθηκε ένας μικρός θρίαμβος.
Χάρη στην ανθρώπινη επινοητικότητα,
οι άνθρωποι του Πουέρτο Ρίκο ήξεραν ότι θα έρθει.
Ιθαγενείς της Καραϊβικής, όπως οι Ταΐνο,
αναγνώριζαν τους οιωνούς που προμήνυαν τις καταιγίδες.
Ψηλά, ανάλαφρα σύννεφα
και φρεγάτες που επιστρέφουν για να κουρνιάσουν εκτός εποχής.
Οι νεοφερμένοι στα νησιά αγνοούσαν τα σημάδια αυτά.
Το 1780 πέρασε ένας τυφώνας από την Καραϊβική
και σε λίγες μέρες σκότωσε 22,000 ανθρώπους.
Αλλά το 1928, όταν μια εξίσου ισχυρή καταιγίδα
διέσχισε το Πουέρτο Ρίκο, τα βαρόμετρα στο Σαν Χουάν
έδειξαν πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης που προηγείται μιας καταιγίδας.
Στάλθηκαν ειδοποιήσεις μέσω τηλέγραφου σε κάθε περιφέρεια του νησιού,
ενώ τα ραδιόφωνα μετέδωσαν προειδοποιήσεις.
Ως αποτέλεσμα, η καταιγίδα προκάλεσε λίγες ανθρώπινες απώλειες.
Και τα συστήματα πρόγνωσης βελτιώνονται.
Από κάθε γωνιά της Καραϊβικής
λαμβάνονται συνεχώς πληροφορίες για τον καιρό
από μετεωρολογικούς σταθμούς,
από αεροπλάνα της αεροπορίας και αναγνωριστικά του ναυτικού.
Και μετά, το 1961,
ήρθε η πρωτοποριακή ειδησεογραφική κάλυψη του τυφώνα Κάρλα.
Για πρώτη φορά οι τηλεθεατές είδαν δορυφορικές εικόνες ενός τυφώνα.
Εδώ είναι το μάτι του τυφώνα.
Και μόνο η θέα του μεγέθους της καταιγίδας στον χάρτη
οδήγησε χιλιάδες να αναζητήσουν καταφύγιο.
Και την ίδια ακριβώς μέρα
συνέβη και κάτι ακόμα πρωτοφανές.
Ο δορυφόρος TIROS-3 εντόπισε έναν τυφώνα από το διάστημα
πριν αντιληφθούν την ύπαρξή του στη Γη.
Ανοίγει ο δρόμος για πιο προηγμένα συστήματα μετεωρολογικής πρόγνωσης.
Μία δεκαετία αργότερα, η πρόγνωση δύο ημερών απέκλινε κατά 480 χλμ. περίπου,
και ο αριθμός αυτός έπεσε σταδιακά, φτάνοντας τα 80 χλμ. σήμερα.
Λιγότεροι άνθρωποι πεθαίνουν.
Τη δεκαετία του '60 δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι
μπορεί να πνίγονταν κάθε χρόνο.
Σήμερα o αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε εκατοντάδες.
Όσο καλή κι αν είναι η πρόγνωση και τα στάδια ετοιμότητας,
δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ζημιές.
Ο Κρεγκ Φιουγκέιτ ήταν ο διοικητής της FEMA,
της υπηρεσίας αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών των ΗΠΑ.
Η πρόγνωση της τροχιάς έχει βελτιωθεί τρομερά.
Η πρόγνωση της έντασης έχει μείνει πίσω.
Ενίοτε παρατηρούνται απότομες αλλαγές στην ισχύ ενός τυφώνα
κι αυτό μπορεί να καταλάβει τους μετεωρολόγους εξαπίνης.
Χθες ήταν τροπική καταιγίδα.
Η πρόγνωση της έντασης δείχνει μεγάλες αλλαγές.
Κανείς δεν περίμενε να είναι τόσο ισχυρός.
Αυτή η ξαφνική άνοδος της έντασης είναι εξαιρετικά επικίνδυνη,
καθώς η αντίληψη της κοινής γνώμης είναι
"Ήταν απλώς κατηγορίας 1".
Και μετά από 24 ώρες, είναι κατηγορίας 5.
"Αν ήξερα ότι θα ήταν κατηγορίας 5, θα είχα φύγει".
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η αύξηση της έντασής τους γίνεται όλο και πιο συχνή
λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Συνηθίζω να λέω ότι το κλίμα έχει αλλάξει ήδη
και μετράμε ήδη σημαντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Σχεδόν 25 εκατοστά.
Πολλές πόλεις είναι ήδη κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας,
κι η στάθμη του ωκεανού ίσως ανέβει 30 εκατοστά,
ίσως και περισσότερο, μέχρι το τέλος του αιώνα.
Κάθε επιπλέον εκατοστό προστίθεται στα μελλοντικά κύματα θύελλας.
Κι αυτό κάνει τις πλημμύρες από τις καταιγίδες,
και κυρίως από τους τυφώνες, πολύ πιο καταστροφικές.
Και τα πιο θερμά νερά πυροδοτούν ταχύτερους ανέμους
και καταιγίδες με περισσότερη βροχή.
Καθώς το νερό των πόλων θερμαίνεται,
υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ζώνες των κυκλώνων θα διευρυνθούν.
Όχι σίγουρα. Η υπερθέρμανση μπορεί να έχει περίεργες επιπτώσεις.
Για παράδειγμα, φαίνεται ότι κάνει τους τυφώνες πιο αργούς.
Ας σκεφτούμε τον τυφώνα Ντόριαν
που έμεινε στο Γκραντ Μπαχάμα επί μέρες
ως τυφώνας υψηλού κινδύνου.
Οι τροπικοί κυκλώνες προκαλούν ζημιές πολλών δολαρίων,
και η κλιματική αλλαγή αυτό θα το επιδεινώσει.
Αλλά η τάση που επικρατεί οφείλεται κυρίως
στους ανθρώπους που χτίζουν στο καταστροφικό τους μονοπάτι.
Από το 1970 έως το 2010,
ενώ ο παγκόσμιος πληθυσμός διπλασιάστηκε,
ο πληθυσμός σε περιοχές που πλήττονται από κυκλώνες τριπλασιάστηκε.
Όμως, δεν θα μπορέσουν να μείνουν όλοι.
Όλο και περισσότεροι πρέπει να αποφασίσουν αν θα φύγουν.
Όσοι ζουν στην πρώτη γραμμή είναι ρεαλιστές.
Καταλαβαίνουν ότι δεν θα μπορέσουν να ζήσουν εκεί,
αλλά απαιτούν και αναγνώριση
για όσα σημαίνει η γη γι' αυτούς.
Η Λοΐσα αποκαλείται η πρωτεύουσα των παραδόσεων στο Πουέρτο Ρίκο
και παραμένει το οχυρό της αφροπορτορικανικής ταυτότητας.
Τους συνδέει με τους προγόνους τους. Είναι κάτι παραπάνω από οικόπεδα.
Να αφήσουμε την κλιματική αλλαγή
να μας διώξει από τα μέρη μας;
Σε κάποια μέρη της χώρας, η ανοικοδόμηση δεν έχει νόημα.
Σε άλλα μέρη της χώρας, η λύση ίσως βρεθεί μέσω της μηχανικής.
Βελτιωνόμαστε στην ανέγερση σπιτιών ανθεκτικών στον άνεμο
χάρη στα ελεγχόμενα πειράματα
και στην εμπειρία από τη ζωή.
Αυτό είναι το Μέξικο Μπιτς της Φλόριντα πριν τον τυφώνα Μάικλ.
Και εδώ είναι μετά.
Πολλά σπίτια ισοπεδώθηκαν,
αλλά αυτό κατάφερε να παραμείνει σχεδόν άθικτο.
Οι τοίχοι του είναι φτιαγμένοι από οπλισμένο σκυρόδεμα,
κάτι που ανέβασε το κόστος κατασκευής κατά 15 με 20%.
Λίγο παρακάτω κάποια σπίτια του Habitat for Humanity
επίσης δεν καταστράφηκαν,
χάρη σε μερικές πολύ φτηνότερες θωρακίσεις,
όπως μεταλλικοί σύνδεσμοι, έξυπνα τοποθετημένα καρφιά
και παντζούρια που ασφαλίζουν,
τα οποία επιβάρυναν σε μικρό ποσοστό το κόστος κατασκευής.
Είναι λίγο πιο δύσκολο και πιο ακριβό να μετασκευαστούν παλιά σπίτια
και είναι απίστευτα δύσκολο να μετασκευαστούν παλιές πόλεις.
Μερικές πλουσιότερες μητροπόλεις ρίχνουν δισεκατομμύρια για να οχυρωθούν.
Η Οσάκα ανυψώνει το επιρρεπές σε πλημμύρες αεροδρόμιό της
προσθέτοντας στρώσεις οδοστρώματος.
Η Σαγκάη αποφάσισε να γίνει πόλη-σφουγγάρι,
γεμάτη πάρκα και πλωτές οδούς που απορροφούν ή εκτρέπουν το νερό.
Και η Νέα Υόρκη σχεδιάζει κάτι τολμηρό.
Θα ξεκινήσουμε μια προσπάθεια που θα κοστίσει 10 δισεκατομμύρια δολάρια
για την επέκταση της ακτής του Κάτω Μανχάταν
προς τον ποταμό Ιστ.
Είναι τολμηρό,
αλλά πάνω απ' όλα είναι απαραίτητο.
Πολλά από αυτά τα σχέδια περιλαμβάνουν την κατασκευή τεράστιων τοίχων
για την απόκρουση κυμάτων, κάτι που κάνουμε πάνω από έναν αιώνα τώρα.
Μα ο κλυδωνισμός που δημιουργούν οι παράκτιοι τοίχοι
προκαλεί ταχύτερη διάβρωση των παρακείμενων ακτών.
Επίσης, η κατασκευή τους κοστίζει πολύ, όπως και οι επισκευές τους.
Παρά την ανθρώπινη εφευρετικότητα, οι τυφώνες συνεχίζουν να μας ταπεινώνουν.
Πολύ πιο αποτελεσματικό από την κατασκευή τεράστιων τοίχων
είναι η αποκατάσταση υγροτόπων.
Το 1999
ένας κυκλώνας έφτασε στην Ανατολική Ινδία.
Τα σπίτια σ' αυτό το χωριό υπέστησαν κατά μέσο όρο ζημιές 7,000 ρουπιών,
σχεδόν το ένα τρίτο του ετήσιου εισοδήματος μιας οικογένειας.
Αλλά αυτό το χωριό υπέστη το ένα πέμπτο αυτής της ζημιάς
επειδή προστατευόταν από μαγκρόβια βλάστηση.
Παντού η μαγκρόβια βλάστηση λειτουργεί σαν φυσική ασπίδα και σφουγγάρι,
απορροφώντας τα νερά των πλημμυρών
και αποτρέποντας κάθε χρόνο ζημιές ύψους 65 δισ. δολαρίων.
Φυσικά, οι κυκλώνες πλήττουν και τα μαγκρόβια,
αλλά τα υγιή δάση αναγεννιούνται, σε αντίθεση με τους παράκτιους τοίχους,
κι εμποδίζουν τη διάβρωση παγιδεύοντας ιζήματα στις ρίζες τους.
Το έδαφος γύρω από τα μαγκρόβια υψώνεται μέχρι και 10 χιλιοστά τον χρόνο,
υπερσκελίζοντας την άνοδο της θάλασσας.
Οι ακτές μας είναι προικισμένες και με άλλα φυσικά εμπόδια.
Υγρότοποι που συγκρατούν εκατομμύρια λίτρα νερού,
και ύφαλοι που απορροφούν τα χτυπήματα των κυμάτων θύελλας.
Και οι αμμόλοφοι μας προστατεύουν.
Οι ακτές του Πουέρτο Ρίκο κάποτε είχαν πανύψηλους αμμόλοφους,
αλλά τη δεκαετία του '50, όταν το Σαν Χουάν άκμαζε,
πολλή άμμος χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή διαδρόμων αποπροσγείωσης.
Ό,τι απέμεινε υποβαθμίστηκε από την ανθρώπινη παρουσία
και πλήγηκε από το κύμα θύελλας του τυφώνα Μαρία.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Πουέρτο Ρίκο
συνεργάστηκαν με κοινότητες για εκτίμηση της ζημιάς
κι αποκατάσταση των αμμολόφων.
Και παρόμοια έργα πραγματοποιούνται παντού.
Όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται τους υγροτόπους ως μέρη
που είναι εξίσου πολύτιμα
με τους πολυώροφους ουρανοξύστες.
Αυτό θα καθορίσει
πόσο από τις νοτιοανατολικές κι ανατολικές ΗΠΑ μπορεί να σωθεί.
Δεν θέλω να δω
τις περιθωριοποιημένες και φτωχές κοινότητες
να αναγκάζονται σε μετεγκατάσταση,
ενώ οι πιο εύποροι θα έχουν παράκτιους τοίχους
και συστήματα προστασίας στη διάθεσή τους.
Αυτό είναι το λογικό για μια κυβέρνηση με περιορισμένους πόρους
που την ενδιαφέρει το καθαρό κέρδος.
Πείτε πως έχουμε τα σπίτια δύο οικογενειών σε δύο διαφορετικές γειτονιές.
Το φτηνότερο σπίτι είναι πιο ευάλωτο,
αλλά αν η κυβέρνηση προστατεύσει αυτό και πληγεί το ακριβό,
η επισκευή θα κοστίσει πιο πολύ,
η κυβέρνηση θα πληρώσει πιο πολλά σε βοήθεια,
κι αν η οικογένεια φύγει, θα χάσει πλούσιους φορολογούμενους.
Το ωμό συμπέρασμα είναι απλό.
Θα εξοικονομήσω περισσότερα επενδύοντας
στα σπίτια αξίας εκατομμυρίων.
Οι μεγαλύτερες ανισότητες
μιας καταστροφής φαίνονται στην αποκατάσταση.
Μια μελέτη για τις μεγάλες φυσικές καταστροφές
έδειξε ότι μαύροι και ισπανόφωνοι χάνουν χρήματα ως συνέπεια αυτών.
Λογικό. Αλλά όλως παραδόξως…
Οι λευκοί στις πληγείσες περιοχές
συνήθως βλέπουν την περιουσία τους να αυξάνεται.
Κέρδισαν κατά μέσο όρο 126,000 δολάρια.
Οι πιο πλούσιοι έχουν ασφάλειες για να καλύψουν τις επισκευές,
ασφάλειες υγείας για σωματικά και ψυχικά τραύματα
και τους πόρους για να αιτηθούν επιτυχώς κρατική ενίσχυση.
Κι έχουν το πλεονέκτημα της επιστροφής σ' ένα μέρος που ανακάμπτει.
Οι οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, ωστόσο,
μερικές φορές χάνουν ολόκληρα σπίτια.
Έχουν, για παράδειγμα,
ένα σπίτι που ανήκε στην οικογένειά τους,
και δεν έχουν πάντα επίσημα έγγραφα.
Υπάρχουν πολλά ανεπίσημα συμφωνητικά.
Χρειάζεσαι τίτλο ιδιοκτησίας για να υποβάλεις αίτηση για βοήθεια.
Πολλοί άνθρωποι έχασαν
σπίτια και γη που ανήκαν στις οικογένειές τους επί γενιές
για ζημιές από τυφώνες λίγων εκατοντάδων δολαρίων. Είναι σύνηθες.
Κάποιοι δεν μπορούν να μετακομίσουν,
και το να μείνουν κοστίζει πολύ.
Αν δεν παρέχουμε τώρα στήριξη στο κόσμο,
πώς πιστεύουμε ότι το κράτος θα τους δώσει βοήθεια εκτάκτου ανάγκης
όταν χτυπήσει η καταστροφή; Δεν θα το κάνει.
Χαιρόμαστε που είστε όλοι εδώ
για να εξετάσουμε τις προετοιμασίες για τη φετινή περίοδο τυφώνων.
Το 2007
ο Κρεγκ Φιουγκέιτ κατέθεσε στο Κογκρέσο.
Ιδού η πρόκληση για την οποία μιλάω.
Ένας τυφώνας κατηγορίας 5 που χτυπά τη Νότια Φλόριντα
όμοιος με τον Μεγάλο Τυφώνα του Μαϊάμι του 1926.
Ο τυφώνας αυτός σκότωσε εκατοντάδες και άφησε 40,000 ανθρώπους άστεγους,
σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού της κομητείας.
Ο Φιουγκέιτ έκανε μια προσομοίωση.
Είπαμε "Αν χτυπήσει σήμερα, πώς θα αντιδράσουμε;"
Είδαμε τι ανάγκες θα προέκυπταν
και δεν μπορούσαμε να ανταποκριθούμε. Δεν είχαμε αρκετούς πόρους.
Υπήρχαν πάνω από έξι εκατομμύρια άνθρωποι εδώ.
Καθώς κάναμε αυτήν την άσκηση, άρχισα να συνειδητοποιώ
ότι τους αντιμετωπίζαμε όλους σαν θύματα
που περίμεναν κάποιον να τους σώσει.
Αλλά σε καμία καταστροφή που έχω δει ο κόσμος δεν περίμενε.
Ο κόσμος έσπευδε αμέσως να βοηθήσει γείτονες.
Πολλές γυναίκες έστηναν συλλογικές κουζίνες
και μαγείρευαν για 30 με 60 άτομα.
Και ρωτήσαμε "Αν φέρουμε φαγητό και φιάλες γκαζιού,
μπορείτε να μαγειρέψετε για 300 αντί για 30;"
Όλες είπαν ναι.
Στη Λοΐσα και σε όλο το Πουέρτο Ρίκο
γείτονες μοίραζαν φαγητό και νερό, πρόσεχαν τους ευπαθείς,
εγκατέστησαν ηλιακούς συλλέκτες
και έφτιαξαν μια εφαρμογή για το μοίρασμα των προμηθειών.
Σκέφτονταν εξαιρετικά καινοτόμους τρόπους
για να αντιμετωπίσουν την έλλειψη επιτόπιας κρατικής βοήθειας.
Η επικεντρωμένη στο κράτος επίλυση προβλημάτων θα αποτύχει παταγωδώς
σε τέτοια μεγάλα συμβάντα.
Όσο πιο πολύ αλληλοβοηθιούνται οι γείτονες,
τόσο καλύτερα θα διοχετευθούν οι περιορισμένοι κρατικοί πόροι
σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Μάθαμε ότι η αποκατάσταση των επιπτώσεων
έχει πολλές διαστάσεις.
Αυτή η χαρά
και η παιχνιδιάρικη διάθεση
είναι βασικό στοιχείο της γενικότερης ευημερίας.
Η μουσική της Λοΐσα δημιουργείται συλλογικά.
Αυτό δίνει την ευκαιρία στους ανθρώπους να μαζευτούν, να παίξουν μουσική,
να τραγουδήσουν, να χορέψουν
και απλώς να κάνουν παρέα.
Οι περιοχές που αντεπεξήλθαν καλύτερα σε μια καταστροφή
είναι αυτές στις οποίες ενθαρρύναμε και ενισχύσαμε
τους δεσμούς μεταξύ των κατοίκων.
Βλέπεις ανθρώπους να παίρνουν δύναμη από αυτό
για να συνεχίσουν.
Αλλά κανένας πόρος δεν είναι ανεξάντλητος.
Τέσσερα χρόνια μετά τον τυφώνα, πολλές στέγες στη Λοΐσα
είναι ακόμα καλυμμένες με μπλε.
Και στα νερά της Αφρικής,
μια νέα καταστροφή μπορεί να ετοιμάζεται να αναδυθεί.
Τα πάντα είναι εύθραυστα και εύκολα μπορούν να καταρρεύσουν.
Δεν μας χρειάζεται άλλος τυφώνας, δηλαδή.
Υποτιτλισμός: Δέσποινα Πασσαλή