In september 2017 kolkte orkaan Maria door het Caraïbisch gebied…
…en klapte tegen Puerto Rico.
Die orkaan klonk daadwerkelijk als een beest.
Als een grommend beest dat op rooftocht was…
…en alles vernietigde.
Het is vreselijk om niets te kunnen doen.
Ik zag 20 jaar aan werk volledig vernield worden.
Vertel me hoe de afgelopen 24 uur waren.
Hels. Het is gewoon verschrikkelijk.
Ik had nog nooit van m'n leven zoiets doorgemaakt…
…en hoop het nooit weer mee te maken.
Ik kwam twee dagen nadat de orkaan voorbij was in San Juan aan.
Er was geen water of stroom gedurende m'n hele verblijf daar.
Ik kan je uit de eerste hand vertellen dat een orkaan meemaken…
…waarbij je vreest voor je huis of voor je naasten…
…de rest van je leven sporen op je ziel achterlaat.
Steeds meer mensen wonen in het pad van orkanen…
…en op een warmer wordende planeet zijn die stormen steeds destructiever.
Hoewel we niet per se meer orkanen zien…
…zullen de orkanen die we wel zien veel gevaarlijker en schadelijker zijn.
Hoe kunnen we gemeenschappen beveiligen tegen deze catastrofale natuurkracht?
Kunnen we de naderende stormen leren weerstaan?
Grote storm midden in het gezichtsveld.
Orkanen gaan samen met hevige, vernietigende winden…
…zware regenval en hoogwater.
Schepen zijn hulpeloos voor de furie van de tyfoon.
Ten westen van New Orleans heeft men nu nog geluk…
…maar velen doet dit al te sterk aan de stormen van de jaren 60 denken.
Ik ben 61 jaar oud…
…dus ze zijn allemaal heel eng. Ze moeten serieus worden genomen.
In 1959, met de Koude Oorlog op een laag pitje…
…kwamen honderden wetenschappers naar San Francisco…
…om een simpele vraag te beantwoorden.
'Kunnen we niet iets leuks doen met al deze kernwapens?'
Ze hadden meerdere ideeën.
Een scheepvaartroute maken van een reeks bomkraters.
Zeewater distilleren met de hitte van een bom.
En een atoombom doen ontploffen in het oog van een orkaan…
…om de storm te doen ontsporen.
Dat idee blijft ontzettend verleidelijk.
Dusdanig dat het agentschap dat orkanen bestudeert…
…er een sectie van hun site aan wijdt.
DIT IS GEEN GOED IDEE.
Een flink probleem is dat er gewoon geen bom groot genoeg is.
Dit zijn zeldzame beelden…
…van de sterkste atoombom die is ontploft. De Tsar Bomba van de Sovjet-Unie.
Het was een explosie van 50 megaton. Een onvoorstelbare ontlading van energie.
Maar een orkaan op volle kracht geeft elke paar uur evenveel energie af.
Een bom op een orkaan gooien, levert waarschijnlijk…
…een radioactieve orkaan op.
Deze stormen zijn zo krachtig…
…omdat ze op een totaal andere schaal werken.
Ze worden gevoed door enorme banen oceaan en het draaien van de planeet.
De zon verhit water, dat verdampt en opstijgt…
…en donderwolken vormt en dichter bij het oppervlak…
…een oog met een lage luchtdruk.
De lucht eromheen wordt naar die leemte gezogen…
…maar wordt afgebogen door het corioliseffect.
Lucht die lange afstanden aflegt over het aardoppervlak lijkt te buigen.
Daardoor draait het hele systeem.
Linksom op het noordelijk halfrond, rechtsom op het zuidelijke.
Het corioliseffect is te zwak in de buurt van de evenaar…
…en het water is te koud bij de polen.
Maar in deze zone zijn de omstandigheden precies goed.
Elk jaar treffen cyclonen meer dan 100 miljoen mensen…
…en meer dan één op de vijf mensen leeft in het mogelijke pad van een orkaan.
Technische gezien zijn dit allemaal tropische cyclonen…
…maar hier noemt men ze tyfoons…
…en hier orkanen.
Een van de vaker voorkomende routes gaat door de Caraïben…
…en Puerto Rico wordt elke paar jaar getroffen.
Dat betekent niet dat het klaar was voor de grote.
Dit is september 2017. Een paar orkanen bedreigen de Caraïben…
…maar Maria was maar een werveling in de luchtstroom bij de kust van Afrika.
Stormwolken verschenen en begonnen te tollen…
…en het oog ontstond, een eng kalm middelpunt…
…omringd door winden met de vaart van een sneltrein.
Ze bereikten 278 kilometer per uur, wat Maria een Categorie 5-storm maakte.
Deze Categorie 5-orkaan volgde een route die leek…
…alsof hij Puerto Rico zou raken.
Tanya runt Taller Salud, een organisatie voor de empowerment van vrouwen…
…die vlak bij de hoofdstad van Puerto Rico is gevestigd in het kuststadje Loíza.
Het werd gesticht als een dorp van ontsnapte slaven.
Zestig procent van de mensen in Loíza…
…beschouwt zichzelf als zwarte Afro-Puerto Ricaan.
De stad ligt tussen twee rivieren, de oceaan en een enorm moeras…
…wat de inwoners hielp bij het beschermen van hun Afro-Puerto Ricaanse cultuur.
Loízeño's bedachten de bomba, een fusie van Spaanse en Afrikaanse muziek.
Maar de geografie sloot Loíza ook af…
…van de economische vooruitgang van San Juan.
Het werd in de jaren 50 en 60 overgeslagen in de stedelijke planning.
Racisme speelde een grote rol.
Er werd niets gedaan om fysieke, concrete toegang te bieden…
…tot ziekenhuizen en universiteiten. Infrastructuur in het algemeen.
Armoede en al dat water…
…maakten Loíza bijzonder kwetsbaar toen Maria aan land kwam.
Orkanen hopen de oceaan voor zich op, wat golven zo hoog als bergen vormt.
En deze stormvloed erodeerde de kust van Loíza.
Tegelijkertijd lieten de wolken hun voorraad oceaanwater los…
…zodat rivieren te vol werden en hele buurten overstroomden.
Op sommige plekken stond het water 1,5 tot 2 meter hoog…
…dus huizen stonden onder water. Een deel was rioolwater.
Loíza was een van de ergst getroffen steden in Puerto Rico.
Drieduizend huizen werden vernietigd.
En Loíza is deel van een mondiaal patroon.
Armere gemeenschappen liggen vaak in delen die overstromen.
Dat is waar in steden in Vietnam en in het zuidwesten van Bangladesh.
Of ze liggen dichter bij industriegebied, zoals in Houston, Texas.
In 2017 dumpte orkaan Harvey meters regen op de regio…
…waardoor giftig afval in het water kwam.
Overstromingen kunnen verontreiniging naar andere gemeenschappen brengen.
Arme gebieden zijn kwetsbaarder en krijgen minder vaak meteen hulp.
Puerto Rico was een goed voorbeeld.
Op satellietbeelden zie je de verlichting op het eiland voor de storm. En erna.
Toen San Juan na maanden weer stroom had…
…bleven meer afgelegen gebieden, waaronder veel van Loíza, donker.
De voormalige gouverneur…
…tweette een foto van een operatie bij het licht van een zaklamp.
Nierpatiënten moesten het vliegtuig nemen om een werkend dialysecentrum te bereiken.
Diabetici konden hun insuline niet koelen.
Het is ongelooflijk. Het is een crisis die het hele land treft.
In de weken en maanden na Maria bleef het dodental stijgen.
Er gingen levens verloren die beschermd hadden moeten worden.
Gebeurtenissen zijn natuurlijk en rampen zijn politiek.
Puerto Rico is een gebied van de VS. Men rekende op hulp van hun landsregering.
Zonder hulp zal de aanhoudende humanitaire crisis nog erger worden.
De inwoners van Puerto Rico zijn Amerikanen.
Dit is een taak voor de landsregering.
Maar de overheidshulp liet op zich wachten…
…en het eilandbestuur pakte de distributie verkeerd aan.
Een paar mensen die niet met die risico's te maken krijgen…
…beslissen over gemeenschappen…
…die veel expertise hebben opgebouwd in rampgereedheid en -management.
Het is zo neerbuigend en ook erg wreed.
De nasleep van Maria was een tragedie…
…maar voor de storm aankwam, was er een kleine triomf.
Dankzij decennia aan menselijk vernuft wist Puerto Rico dat de storm eraan kwam.
De inheemse bevolking van de Caraïben, zoals de Taino…
…hadden de vroege tekenen van deze stormen leren herkennen.
Hoge, veervormige wolken…
…en fregatvogels die op ongewone tijden op de roest kwamen.
Nieuwkomers wisten niet van deze waarschuwingen.
In 1780 maakte een orkaan die door de Caraïben ging…
…binnen enkele dagen 22,000 dodelijke slachtoffers.
Maar in 1928, toen een even krachtige storm…
…zich een weg baande door Puerto Rico…
…pikten barometers in San Juan de luchtdrukdaling op…
…die voorafgaat aan een enorme storm.
Per telegraaf werd elk district op het eiland gewaarschuwd…
…en er kwam een melding op de radio.
Als resultaat had de storm een fractie van het dodental.
En de weersvoorspelling is beter geworden.
Vanuit elke hoek van de Caraïben komt 24 uur per dag weerinformatie binnen.
Van weerstations op de eilanden…
…vliegtuigen van de luchtmacht en verkenningseskaders van de zeemacht.
En in 1961 kwam er een baanbrekend nieuwsbericht…
…over orkaan Carla.
Voor het eerst ooit zagen tv-kijkers radarbeelden van een orkaan.
Dat daar is het oog van de orkaan.
Het zien van de enorme omvang van de storm op de kaart…
…zorgde dat duizenden zich in veiligheid brachten.
Op precies dezelfde dag kwam nog een enorme primeur.
De TIROS-3-satelliet nam vanuit de ruimte een orkaan waar…
…voor men daar op de grond van wist.
Het is nog maar de voorloper van geavanceerdere weersvoorspellingen.
Tien jaar later…
…zaten tweedaagse voorspellingen er zo'n 500 km naast…
…en dat getal is gestaag blijven dalen tot zo'n 80 km tegenwoordig.
Dus er gaan minder mensen dood.
In de jaren 60 verdronken er jaarlijks tienduizenden mensen in stormwater.
Nu zijn het er meestal enkele honderden.
Hoe goed de voorspelling en de voorzorgsmaatregelen ook zijn…
…schade is niet uit te sluiten.
Craig Fugate was de administrateur van FEMA…
…de instantie die in de VS over natuurrampen gaat.
De routevoorspellingen zijn enorm verbeterd.
De intensiteitsvoorspellingen blijven achter.
Soms neemt de orkaankracht plotseling met sprongen toe…
…en dat kan meteorologen overrompelen.
Gisteren was het nog een tropische storm.
De intensiteitsvoorspelling is flink veranderd.
Niemand had deze sterkte verwacht.
Die snelle versterkers zijn extreem gevaarlijk…
…vanuit de publieke perceptie bekeken. 'Nou, het was maar een Categorie 1.'
Een etmaal later is het een Categorie 5. 'Als ik dat wist, was ik geëvacueerd.'
Wetenschappers denken dat deze snelle versterking gewoner wordt…
…door de klimaatverandering.
Ik zeg liever 'klimaatveranderd'. Het is al veranderd.
We meten nu al aanzienlijke stijgingen in de zeespiegel.
Bijna 25 centimeter.
Veel grote steden liggen al bijna op zeeniveau…
…en de oceaan zal misschien nog enkele halve meters stijgen voor de eeuw om is.
Elk beetje draagt bij aan een toekomstige stormvloed.
Dat maakt de overstromingen door kuststormen…
…maar vooral door orkanen, veel vernietigender.
En warmer water wakkert waarschijnlijk snellere winden…
…en regenachtigere stormen aan.
Warmer water bij de polen betekent mogelijk ook…
…dat de cycloonzones op aarde groter worden.
Maar dat weten we niet zeker. Het broeikaseffect heeft vreemde gevolgen.
Zo lijkt het er bijvoorbeeld op dat orkanen er langzamer van gaan.
Denk terug aan orkaan Dorian…
…die dagenlang op Grand Bahama bleef als zware orkaan.
Tropische cyclonen veroorzaken steeds meer geldelijke schade…
…en de klimaatverandering zal dat nog erger maken.
Maar de trend tot dusver is vooral gedreven…
…door meer mensen die meer bouwen in de weg van de verwoesting.
Tussen 1970 en 2010, een tijd waarin de wereldbevolking zich bijna verdubbelde…
…is de bevolking aan cycloongevoelige kustlijnen bijna verdrievoudigd.
Maar niet iedereen zal kunnen blijven.
Steeds meer mensen zullen moeten beslissen of ze er weggaan.
Die kustgemeenschappen zijn pragmatisch.
Ze begrijpen dat het er onbewoonbaar wordt…
…maar ze eisen ook dat wordt erkend wat het land voor hen betekent.
Loíza wordt in Puerto Rico de hoofdstad van tradities genoemd…
…en het is een bolwerk van Afro-Puerto Ricaanse identiteit.
Het verbindt ze met hun voorouders. Het is meer dan een lap vastgoed.
Moeten we ons door klimaatverandering uit onze gemeenschappen laten verjagen?
In sommige delen van het land is herbouw gewoon niet zinnig.
In andere delen van het land kan de oplossing in constructie liggen.
We worden beter in het bouwen van windbestendige huizen…
…dankzij vergelijkende proeven…
…en ervaring in de echte wereld.
Dit is Mexico Beach in Florida voor orkaan Michael toesloeg.
En dit is erna.
Tientallen huizen werden weggevaagd…
…maar dit huis bleef vrijwel onbeschadigd.
De muren zijn van stortbeton gecombineerd met wapeningsstaal.
Dat maakt de bouwkosten 15 tot 20 procent hoger.
Maar huizen van Habitat for Humanity even verderop doorstonden de storm ook.
Met dank aan veel goedkopere versterkingen…
…zoals metaalstrips, strategisch geplaatste spijkers…
…en gesloten luiken…
…die maar een paar procentpunten aan de bouwkosten toevoegden.
Het is wat lastiger en iets duurder om oude huizen aan te passen…
…en het is ontzettend moeilijk om oude steden aan te passen.
Sommige rijkere stadsgebieden steken miljarden in hun fortificaties.
Osaka verhoogt z'n overstromingsgevoelige vliegveld…
…door lagen wegdek toe te voegen.
Shanghai heeft besloten om een sponsstad te worden…
…vol parken en waterwegen die het water opnemen of afvoeren.
En New York is iets doortastends van plan.
We beginnen een inspanning die ongeveer tien miljard zal kosten…
…om de waterlijn van Lower Manhattan de East River in te trekken.
Het is gewaagd, maar het is bovenal noodzakelijk.
Veel van dat soort plannen omvatten de bouw van hoge muren…
…om stormvloeden te stoppen, iets wat we al ruim een eeuw doen.
Maar het blijkt dat de turbulentie die ze veroorzaken…
…zorgt dat het strand eromheen sneller wegspoelt.
Ook is de aanleg duur en zijn er vaak kostbare reparaties nodig.
Er is veel vernuft in het spel, maar we kunnen nog niet tegen orkanen op.
Iets wat veel effectiever gaat zijn dan de bouw van enorme muren…
…is watergebiedreconstructie.
In 1999 kwam een cycloon aan land in Oost-India.
Huizen in dit dorp hadden gemiddeld 7000 roepie schade…
…bijna een derde van het jaarinkomen van een gemiddeld gezin.
Maar dit dorp had maar een vijfde van de schade…
…omdat het werd beschut door een mangrovebos.
Over de hele wereld fungeren mangroven zowel als fysiek schild als als spons.
Ze absorberen vloedwater…
…en voorkomen elk jaar 65 miljard dollar aan materiële schade.
Cyclonen beschadigen mangroven ook…
…maar gezonde bossen herstellen zichzelf, in tegenstelling tot muren…
…en keren erosie om door sediment in hun wortels vast te houden.
Om mangroven heen kan het land jaarlijks 10 mm hoger worden…
…sneller dan de zeespiegel stijgt.
En onze waterlijnen zijn begiftigd met andere soorten natuurlijke barrières.
Watergebieden die net als mangroven miljoenen liters water kunnen vasthouden…
…en riffen die de fysieke klap van de stormvloed absorberen.
Ook duinen vangen klappen voor ons op.
De Puerto Ricaanse kust had ooit torenhoge duinen…
…maar in de jaren 50, toen San Juan erg in trek was…
…werd veel van dat zand gebruikt voor start- en landingsbanen.
De restanten degradeerden door menselijk verkeer.
Maria's stormvloed overstelpte ze met gemak.
Onderzoekers van de universiteit werken nu samen met de lokale gemeenschap…
…om de schade vast te stellen en te herstellen.
Soortgelijke projecten vinden overal plaats.
Steeds meer mensen beschouwen watergebieden als plekken…
…die net zo waardevol voor ons zijn als wolkenkrabbers.
Dat zal bepalen…
…hoeveel we kunnen redden van het oosten en zuidoosten van de VS.
Wat ik niet wil zien…
…is dat gemarginaliseerde gemeenschappen, arme gemeenschappen…
…de enige zijn die moeten verhuizen…
…terwijl welvarende gemeenschappen zeedijken en veiligheidssystemen krijgen.
Maar dat is de logische aanpak voor een overheid met beperkte middelen…
…en zorgen over z'n cijfers.
Stel, er zijn twee gezinnen in twee huizen in twee buurten.
Het goedkopere huis is vast kwetsbaarder…
…maar als de overheid dat huis beschermt en het dure huis wordt getroffen…
…kosten de reparaties meer, moet de overheid veel meer hulp betalen…
…en raken ze rijke belastingbetalers kwijt als die familie vertrekt.
Dus de botte berekening is simpel.
Ik bespaar veel meer door te investeren waar de dure huizen staan.
De meest ongelijke fase bij alle rampen is de herstelfase.
Uit een onderzoek naar grote natuurrampen bleek…
…dat zwarte en Latijns-Amerikaans huishoudens er meestal armer op werden.
Niet gek. Maar verrassend genoeg…
Witte mensen in rampgebieden zien hun nettowaarde meestal stijgen.
Ze werden gemiddeld 126,000 dollar rijker.
Rijke gezinnen hebben waarschijnlijk een opstalverzekering tegen schade…
…een ziektekostenverzekering voor fysieke en mentale genezing…
…en de middelen om overheidssteun te regelen.
Dan vergaren ze het voordeel van terug zijn op een plek die zich herstelt.
Gezinnen met een laag inkomen, daarentegen, raken soms hele huizen kwijt.
Ze hebben bijvoorbeeld onroerend goed dat in de familie is doorgegeven.
Dus ze hebben niet altijd de papieren.
Er zijn veel informele afspraken.
Je hebt de eigendomsakte nodig om steun te kunnen aanvragen.
Veel mensen verloren huizen en grond die al generaties in hun familie waren…
…door een paar honderd dollar schade. Het gebeurt vaak.
Gezinnen voor wie verhuizen te duur is, merken dat blijven onbetaalbaar is.
Als we mensen nu al niet steunen…
…hoe kunnen we dan geloven dat de overheid noodhulp zal geven…
…als er een ramp gebeurt? Die hulp komt niet.
We zijn blij dat jullie hier zijn…
…om de voorbereiding op het orkaanseizoen te bespreken.
In 2007 legde Craig Fugate een getuigenis af voor het Congres.
Dit is de uitdaging die ik wil bespreken.
We bekeken een Categorie 5-orkaan in Zuid-Florida…
…die lijkt op de 'Great Miami'-orkaan van 1926.
Daarbij kwamen honderden mensen om en werden 40,000 mensen dakloos.
Bijna een derde van de bevolking aldaar.
Fugate had een simulatie uitgevoerd.
We zeiden: 'Hoe ziet de reactie eruit als die nu zou toeslaan?'
We voerden de behoefte in…
…en konden er niet aan voldoen. We hadden te weinig middelen.
Er waren ruim zes miljoen mensen in het impactgebied.
Tijdens de oefening begon ik te beseffen…
…dat we ze allemaal behandelden als slachtoffers…
…die op redding wachtten.
Maar ik heb nog nooit een ramp gezien waarin mensen wachten.
Buren waren het snelst aanwezig om buren te helpen.
Er waren meerdere vrouwen die gaarkeukens begonnen…
…om voor 30 tot 60 mensen te koken.
Dus wij vroegen: 'Als we meer eten en gas brengen…
…kun je dan voor 300 in plaats van 30 mensen koken?'
Iedereen zei ja.
In Loíza en andere plekken in Puerto Rico…
…bezorgden buren eten en water, hielden ze kwetsbare mensen in de gaten…
…installeerden ze zonnepanelen…
…en maakten ze een app om voorraden te delen.
Ze kwamen met allerlei spectaculair innovatieve manieren…
…om ter plekke oplossingen te vinden voor het gebrek aan overheidssteun.
Een overheid-centrische aanpak van de problemen zal gruwelijk falen…
…bij deze grote gebeurtenissen.
Hoe meer buren elkaar kunnen helpen…
…hoe beter we beperkte overheidsmiddelen kunnen richten…
…op de mensen die ze het meest nodig hebben.
We hebben geleerd dat herstel verscheidene dimensies heeft.
Dat vreugde en speelsheid…
…een erg centraal facet van het algeheel welbevinden zijn.
Loíza-muziek wordt in de gemeenschap gemaakt.
Dit geeft de gemeenschap een kans om samen te komen, muziek te maken…
…te zingen en dansen en gewoon samen te zijn.
De plekken die rampen het best doorstaan…
…zijn de plekken waar de bestaande banden zijn gekoesterd en bevorderd.
Je ziet dat mensen uit die bron putten om door te gaan.
Maar elk middel heeft z'n grenzen.
Vier jaar na Maria zijn veel daken in Loíza…
…nog steeds in blauw gehuld.
En in het water bij Afrika…
…zou een nieuwe catastrofe kolkend kunnen ontstaan.
Alles is fragiel en alles kan makkelijk instorten.
We willen niet nog een orkaan, bedoel ik.