In 1856 voerde wetenschapper Eunice Foote een experiment uit.
Ze vulde een buis met gewone lucht en een andere met koolstofdioxide…
…hing er thermometers in en zette ze in de zon.
Ze merkte dat de buis met koolstofdioxide veel warmer werd en langer warm bleef.
In haar onderzoeksartikel schreef ze: 'Een atmosfeer van dat gas…
…zou onze aarde een hoge temperatuur geven.'
Drie jaar later…
…boorde Edwin Drake olie aan in West-Pennsylvania.
Honderd jaar na die eerste boorput…
…vierde de Amerikaanse olie-industrie haar eeuwfeest.
Ze vroegen fysicus Edward Teller, een van de uitvinders van de atoombom…
…om een toespraak over de toekomst van energie.
'We moeten op zoek naar andere brandstoffen,' vertelde hij.
'Want de koolstofuitstoot door fossiele brandstoffen…
…veroorzaakt een broeikaseffect.' Wat volgens hem voldoende zou zijn…
…om de ijskap te smelten en New York onder water te zetten.
Tegen 1965 waren wetenschappers er genoeg van overtuigd…
…om de president van de VS, Lyndon B. Johnson, formeel te waarschuwen.
Tien jaar later deden onderzoekers van Exxon zelf sombere voorspellingen.
Tegen 1988 was het voorpaginanieuws.
OPWARMING BEGONNEN
Sinds die tijd…
…zijn we alleen maar meer koolstofdioxide de atmosfeer in gaan pompen.
We hebben een wereldeconomie…
…die grotendeels van fossiele brandstof afhankelijk is.
Een derde ervan komt uit olie.
Het is vreselijk ironisch dat precies de stoffen…
…die ons zo ver hebben helpen ontwikkelen…
…nu een bedreiging vormen voor de toekomst van onze beschaving.
Overheden zijn het eindelijk eens…
…dat we de wereld niet meer dan 1,5 graad moeten laten opwarmen.
Zoals het nu gaat, schieten we daar in 2030 aan voorbij.
Waarom is het zo moeilijk om de kraan dicht te draaien?
En kan het ons op tijd lukken?
De industrielanden zijn sterk afhankelijk van olie geworden.
Het gaf onze levens een nieuwe vrijheid.
De kostbare olievoorraad op deze exotische eilanden.
Hun rijkdom breekt het oude leven van Arabië wijd open.
De Nigeriaanse overheid houdt meer van olie dan van onze levens.
Toenemende hoeveelheden koolstofdioxide omringen ons.
Als de mens z'n omgeving blijft misbruiken…
…kan ook de aarde dor worden.
Het verhaal van olie is een verhaal van geopolitiek conflict.
Van technologische vooruitgang en intense concurrentie.
Het verhaal van olie is een verhaal van ongelijkheid.
Een verhaal van overheersing.
Het Nigeria waarin ik werd geboren…
…was nog een paar jaar verwijderd…
…van het einde van de Britse koloniale overheersing.
In die tijd was het een landbouweconomie.
Katoen uit het noorden…
…cacao uit het westen, rubber uit het middenwesten.
En visserij in het gebied waar Nnimmo opgroeide.
De Nigerdelta is een gebied…
…met een wirwar aan waterlichamen. Kreken, beken, rivieren, riviermonden.
De broedplaats voor de meeste vissen in de Golf van Guinee.
De delta was zo vruchtbaar dat vissers hun fuik bij vloed uitzetten…
…en bij eb simpelweg weer ophaalden. En in de avonden…
Kinderen zaten in het maanlicht en de ouderen vertelden verhalen.
Ze wisten niet dat ze op een van de olierijkste gebieden op aarde zaten.
Tot de Britten Shell en BP het octrooi verleenden om naar olie te zoeken.
Ze vonden het zwarte goud in 1956.
De Nigerianen waren extreem hoopvol dat de vondst van olie in hun gemeenschap…
…zou zorgen voor positieve veranderingen in hun welvaart…
…in de gezondheid van het volk, in de werkgelegenheid. In alles.
Slechts een paar jaar later werd Nigeria onafhankelijk.
De toekomst leek rooskleurig.
Immers hadden fossiele brandstoffen andere landen veranderd.
De rijkste landen ter wereld waren ooit veel armer.
De hoeveelheid werk die iemand kon doen…
…was de hoeveelheid die men met de hand kon doen.
Eventueel geholpen door paard of ezel.
Steenkool was de eerste ontdekking die dat veranderde.
Organismes in oceanen en moerassen hadden de energie van de zon geabsorbeerd.
Hun fossielen werden in miljoenen jaren tot steenkool samengeperst.
En op meer dan 1,5 kilometer diep tot aardgas en aardolie.
Het verbranden van kool, die tijdcapsule van zonne-energie…
…hielp het VK om het eerste geïndustrialiseerde land…
…en het sterkste rijk dat de wereld ooit had gekend te maken.
Toen kwam de olie.
Daarmee begon een hoge vlucht.
Ze ontdekten dat benzine…
…wat voorheen een restproduct van olieraffinage was…
…een zeer goede brandstof voor auto's was.
Olie was de energierijkste…
…vloeibare krachtbron die je maar kon vinden.
Het was direct van groot belang voor de Britse marine…
…die toegang wilden hebben tot olie die in Britse handen was.
Het begon als een syndicaat…
…van particuliere investeerders die op een reis en avontuur gingen…
…om olie te vinden in de uitlopers van het Zagrosgebergte in Perzië.
Dat was het begin van de Anglo-Persian Oil Company.
Later omgedoopt tot British Petroleum.
En ze waren net op tijd.
De Eerste Wereldoorlog begon met ruiterij-charges en mensen op paarden.
Hij eindigde met vliegtuigen, met tanks, met trucks.
Toen de geallieerde marine van steenkool overging op olie…
…konden die schepen verder komen met hun brandstof.
DUITSLAND GEEFT ZICH OVER
Olie bracht de wereld in beweging.
Mensen ontdekten een nieuwe vrijheid. Ze reden overal heen, vlogen overal heen.
Het heeft miljoenen mensen uit de armoede gehaald.
Olie heeft de moderne wereld gecreëerd.
Er werden pijpleidingen en wegen aangelegd…
…en tankstations en raffinaderijen gebouwd.
Iedereen wilde een investering in olie en gas.
Maar de winst was eenzijdig.
De aardolie-oceaan onder de Perzische woestijn…
…leidde tot de oliehausse in het Midden-Oosten.
Iran kreeg maar een fractie van de winst op hun eigen olie…
…terwijl de Britten de rest opstreken.
Ze besloten dat ze die verdeling zat waren.
De representanten van het lang smeulende Iraanse nationalisme maakten duidelijk…
…dat ze de olie-industrie van de Britten wilden afnemen.
Dus in 1953 beraamden Groot-Brittannië en de VS een coup.
De democratisch gekozen leider van Iran werd vervangen door de sjah.
Omdat ze dachten dat hij ontvankelijker was…
…voor een goede band met het westen.
Zo kwam een jonge Lord Browne daar terecht.
Ik woonde jaren in Iran als kind…
…toen m'n vader in de olie-industrie werkte.
Toen hij 18 werd, begon hij zelf voor BP te werken.
Ik begon in de olie-industrie…
…met het idee dat je er problemen kon oplossen die nog nooit waren opgelost.
Hoe kon je met olie langer en verder gaan?
In die tijd…
…was BP een van de zeven bedrijven uit slechts drie landen…
…die 85 procent van de hele oliereserve in handen hadden.
En in Nigeria ontdekte men al snel dat olie…
…niet voor iedereen welvaart betekende.
Onder het kolonialisme…
…hadden de Britten diverse staten met dwang tot één land gemaakt.
Na de onafhankelijkheid besloot Nnimmo's stamland zich af te scheiden.
Als jong kind begreep ik niet volledig…
…wat er op het spel stond.
Voor mij was het vooral spannend dat er een nieuw land zou komen, Biafra.
Maar deze regio omvatte bijna de hele Nigerdelta…
…en z'n oliereserves.
Dus toen Nigeria de oorlog verklaarde, werd het gesteund door de Britten.
M'n dorp was eigenlijk een front.
De overheid sloot de regio af.
Naar schatting stierven ruim een miljoen burgers van de honger.
Ik hoor soms nog steeds stemmen in m'n hoofd.
Mensen die hulp vragen en om eten roepen.
Het is niet iets wat je snel vergeet.
Biafra gaf zich over in 1970.
Het jaar erna sloot Nigeria zich aan bij OPEC…
…een verband van olieproducerende landen die zelf de regie over hun bronnen wilden.
In de jaren 70 oefenden ze hun macht uit door olieprijzen te verhogen.
Sommige landen boycotten de VS vanwege hun steun aan Israël.
Plotseling was het een crisis en een schok voor de politieke orde.
Tankstations kwamen droog te staan.
Er vlogen minder vliegtuigen. Fabrieken moesten noodgedwongen sluiten.
En in 1979, toen de Iraniërs de sjah afzetten…
…en de macht over hun olie weer grepen, werden de prijzen huizenhoog. Alweer.
Hoewel dat slecht was voor de consument…
Het is belachelijk. Je weet nooit waar het ophoudt.
…was het geweldig voor olieproducenten.
Nigeria werd een van de rijkste landen in Afrika.
Maar na die hausse in de jaren 70 crashten de olieprijzen…
…net als de economie van Nigeria.
Het idee van de bronnenvloek…
…is dat landen het niet noodzakelijk beter doen…
…simpelweg omdat er een weelde aan bronnen is.
Het kan de valutawaardering verstoren…
…en andere industrieën minder concurrerend maken.
En economische onrust veroorzaken.
Het probleem is niet de hulpbron, maar hoe de hulpbron wordt benut.
Het is één ding dat een land inkomsten uit olie krijgt.
Wie het geld krijgt en waar het heen gaat, is wat anders.
Transnationale bedrijven halen er een groot deel af.
Het geld dat blijft…
…gaat naar de Nigerian National Petroleum Corporation…
…een staatsbedrijf dat tegelijkertijd de olie-industrie moet reguleren.
Dus een handelaar die ook toezichthouder is.
En sinds de onafhankelijkheid zijn er miljarden verdwenen.
MILJARDENLEK IN NIGERIA
Die mate van corruptie…
…corrumpeert niet alleen mensen op economisch vlak.
Het corrumpeert het politiek bestel.
Er waren ook andere kosten.
In de Nigerdelta heeft meer dan 50 jaar lozing…
…meer dan 43.000 km giftig oliemoeras gecreëerd.
Kinderen zwemmen in water met een laag aardolie erop.
De levensverwachting is 41 jaar, een van de laagste ter wereld.
Vissers kunnen hun fuiken niet langer achterlaten bij vloed.
Er zijn vissers die dag en nacht in de rivieren ploeteren en niets vangen.
En geen nachten bij maanlicht meer.
De gasvlammen van de oliemaatschappijen branden 24 uur per dag, elke dag.
Daar komt nog bij dat Nigeria een warm, droog land is…
…en dus gevoeliger voor stijgende temperaturen.
Met ingang van 2020 is de mondiale gemiddelde temperatuur…
…met meer dan één graad toegenomen.
Hittegolven worden sterker, regelmatiger en dodelijker.
Het veroorzaakt orkanen die sneller toenemen.
Natuurbranden verbranden veel grotere gebieden.
Klimaatverandering reageert niet op onze uitstoot van dit jaar…
…maar op onze cumulatieve uitstoot.
De rijke landen hebben de problemen veroorzaakt.
Wij hebben al die jaren zoveel koolstof uitgestoten.
Maar ontwikkelingslanden krijgen het het zwaarst te verduren.
Miljoenen mensen zijn al gedwongen om hun huis te ontvluchten.
De klok tikt en we kunnen ons afvragen of er hoop is…
…om dit voor elkaar te kunnen krijgen zonder dat we als mensheid vergaan.
Wat is er in gevaar? De planeet overleeft het wel.
Wij zijn in gevaar.
De wereld stoot ongeveer 50 miljard ton broeikasgas per jaar uit.
Meer dan ooit tevoren.
Overheden zijn het erover eens dat we klimaatneutraal moeten zijn…
…in 2050.
Om klimaatneutraal te zijn.
We worden klimaatneutraal met een transitie…
…ambitie om klimaatneutraal…
…dringen de uitstoot sterk terug.
…wetgeving voor klimaatneutraliteit.
Nigeria heeft institutionele structuren gelanceerd…
…om de uitstoot 20 procent te verminderen.
Deze kwestie is niet zoals het coronavirus.
Daar was één vaccin nodig voor één virus en de varianten ervan.
Dit is een breed probleem waar veel oplossingen voor nodig zijn.
Het gaat veel technologie vereisen die nog niet is ontwikkeld.
Maar er zijn dingen drastisch veranderd.
Wind- en zonne-energie zijn in veel landen goedkoper dan steenkool.
De batterijtechnologie wordt snel beter.
Overheden investeren meer in waterkracht en kerncentrales.
Elektrische auto's worden elk jaar goedkoper.
En voor schepen en vliegtuigen…
…worden biobrandstof en vloeibare waterstof ontwikkeld.
Mensen werken aan oplossingen voor elk stukje van deze schijf.
Het huidige doel is niet om nul koolstofdioxide uit te stoten.
Mensen richten zich op klimaatneutraliteit.
Ze zeggen: 'We stoten wel koolstof uit, maar dat compenseren we.'
Door herstel van bos en watergebied.
Technieken in de oceaan.
Waarmee meer koolstof kan worden opgenomen.
Of technologie die koolstof opvangt, die nu nog duur is.
Dat is een probleem bij veel oplossingen.
Veel overheden proberen de balans te doen doorslaan.
In meer dan 40 landen heeft koolstofuitstoot een prijs…
…om fossiele brandstoffen duurder te maken.
In de afgelopen tien jaar zijn de VS overgegaan van steenkool…
…op aardgas als gevolg van fracking.
Van het land dat de meeste olie importeerde…
…werden de VS de grootste producent van olie.
En de aardgascentrales die de VS bouwen…
…zijn een grote investering in fossiele brandstoffen.
Maar ze helpen het land wel om de uitstoot te verminderen.
Ook in Europa daalt de uitstoot, maar wereldwijd niet.
Als je bekijkt waar de uitstoot nu toeneemt…
…zie je dat dat in ontwikkelingslanden is.
Zelfs als de VS en Europa samenwerken om het probleem aan te pakken…
…slagen we alleen samen met de ontwikkelingslanden…
…want daar ligt de uitstoot van de toekomst.
Als we de uitstoot in ontwikkelingslanden niet laag houden, verbranden we allemaal.
Als Nigeriaanse en Afrikaanse…
…is het erg zwaar om mensen in extreme armoede te zien leven…
…en ze te zeggen:
'Wacht een paar jaar tot we weten wat de allerbeste aanpak voor jullie is.'
De gemiddelde jongere in Afrika…
…wil evenveel energie als de gemiddelde jongere in Amerika.
Ze willen dezelfde kansen.
En energie is de gouden draad die mensen in hun potentie belemmert.
Hoewel de grond in Nigeria energierijk is…
Het is het land met het grootste energietekort ter wereld.
In een land van bijna 200 miljoen mensen…
…heeft bijna de helft geen toegang tot elektriciteit. En wie het wel heeft…
Elke dag om negen uur 's ochtends gaat de stroom uit waar ik woon.
Om twee uur 's middags werkt het weer en om acht uur gaat de stroom weer uit.
De meeste bedrijven…
…gebruiken dieselgeneratoren om in bedrijf te blijven.
Er zijn 800 miljoen mensen op aarde die geen toegang tot stroom hebben.
Of genoeg stroom om een compleet en waardig leven te leiden.
Het is geen ongemak. Het is het verschil tussen leven en dood voor veel mensen.
Ze moeten zich kunnen ontwikkelen met stroom en infrastructuur, zoals wij.
Maar daar zijn betere methoden voor dan de onze van 200 of 300 jaar geleden.
Er is sprongsgewijze vooruitgang. Ontwikkelingslanden springen gewoon…
…over de technologie waarmee rijke landen rijk werden.
Zij ontwikkelen zich met duurzame bronnen.
Het is hypocriet als ontwikkelde landen…
…van landen die momenteel niet veel geld hebben vragen…
…om over te gaan op nieuwe energie terwijl zij de oude nog gebruiken.
Stel dat ik een tante heb in Lagos.
Zij gaat elke dag met de bus van haar huis naar haar bedrijf.
Ze spaart haar geld om een autootje te kunnen kopen…
…dat op diesel of benzine rijdt.
Ze zegt: 'Een elektrische auto is te duur voor me.'
En jij zegt: 'Je moet met de bus gaan tot je die wel kunt kopen.'
Zo ziet de energietransitie er momenteel uit in Afrika.
Voor je ontwikkelingslanden kunt zeggen: 'Gebruik geen fossiele brandstof'…
…moet je dat financieel mogelijk maken.
Voor een energietransitie in Afrika…
…is volgens deskundigen een investering van 70 miljard per jaar nodig.
Het noorden moet een klimaatschuld betalen…
…voor de uitbuiting die al die jaren heeft voortgeduurd.
Wie het probleem heeft veroorzaakt, heeft de plicht om erin te investeren.
Daar waren wereldleiders die in 2015 in Parijs bijeenkwamen het mee eens.
Het Klimaatakkoord van Parijs…
…behelsde onder meer het Green Climate Fund…
…waarmee rijke landen de transitie in ontwikkelingslanden kunnen helpen.
Ze beloofden 100 miljard per jaar te geven tegen 2020.
We krijgen lang niet zoveel.
Ze schieten tekort…
…met 90 miljard.
Sommige rijke landen investeren miljarden in duurzame-energieprojecten in Afrika…
…maar nog meer in fossiele brandstoffen.
In 2020 hield de Britse premier een toespraak voor een VK-Afrika-top.
Het heeft geen zin om in het VK minder steenkool te verbranden…
…als we vervolgens naar Afrika banjeren en onze zakken vullen…
…door Afrikaanse staten aan te moedigen er meer van te gebruiken, nietwaar?
Maar dagen later bleek dat 90 procent van de Britse energiecontracten die week…
…naar fossiele brandstof ging.
Het patroon gaat door.
China heeft wind- en zonnetechnologie veel goedkoper gemaakt…
…maar investeert nog steeds in kolencentrales.
En de VS hebben onlangs negen miljard in fossiele brandstoffen geïnvesteerd…
…vooral in Sub-Sahara-Afrika.
Hoewel de straten in rijke landen echt schoner worden…
…met energiezuinige of elektrische auto's…
…verdwijnen de energieslurpende modellen niet van het aardoppervlak.
Ze worden geëxporteerd naar landen zoals Nigeria…
…omdat zuinige auto's voor veel mensen daar te duur zijn.
Afrika is haast een vuilnisbelt voor technologie.
En hoewel nergens in Afrika meer olie is dan in Nigeria…
…zijn de raffinaderijen gesloten of in slechte staat.
Dus exporteren ze hun aardolie over de hele wereld…
…en importeren ze hun brandstof vooral uit Nederland en België.
Maar het is niet wat die landen verbranden.
Uit onderzoek van dieselmonsters bleek dat er 204 keer zoveel zwavel in zat…
…als volgens de Europese wetgeving mag.
Er wordt veel in verwoesting geïnvesteerd.
De uitdaging die de wereld moet aangaan, is de overgang van ongelijkheid…
…naar een systeem dat rechtvaardiger en eerlijker is.
Ik voel zeker verantwoordelijkheid voor zowel de voordelen van olie en gas…
…als de problemen, waaronder klimaatverandering.
In 1997 hield Lord Browne een toespraak die de olie-industrie schokte.
Er is een waarneembare menselijke invloed op het klimaat.
De oliewereld reageerde slecht…
…en verklaarde dat ik, en ik citeer, 'de kerk had verlaten'.
Maar nu erkennen ook de oliereuzen dat we klimaatneutraal moeten worden.
Ze zien hoe de politieke vlag erbij hangt.
Ze moeten bijdragen aan de oplossing…
…en niet alleen hopen dat ze met een 'sorry' van de strafbank komen.
De meeste bedrijven moeten kiezen.
Maar al met al hebben de oliemaatschappijen gekozen.
Voor olie.
Duurzame energie vormt minder dan één procent van hun investeringen.
De schatting van één rapport is dat de meeste oliereuzen in 2030…
…nog meer olie zullen produceren dan nu.
Waar de oliewereld ooit in handen van privébedrijven was…
…produceren staatsbedrijven nu de helft van alle olie in gas…
…en zijn hun economieën er grotendeels van afhankelijk.
Landen die economisch erg afhankelijk zijn van olie staan voor een echte uitdaging.
Hun productie is in de regel goedkoper, dus zijn ze waarschijnlijk de laatsten…
…die de lichten van deze industrie zullen doven.
De wereldeconomie van 88 biljoen dollar is gebaseerd op een energiesysteem…
…waarin olie een glansrol heeft.
Andere energietransities duurden eeuwen. Dit moet in 30 jaar gebeuren.
Ik verwacht dat olie er nog een hele tijd zal zijn.
Maar die zal alleen worden gebruikt door mensen die niet anders kunnen.
Rijke landen die al met al de meeste koolstof hebben uitgestoten…
…hebben de verantwoordelijkheid om als eerste hard in te grijpen.
Er is de kwestie van eerlijkheid.
Ergens heeft iedereen gelijk, maar het doet er niet zo toe.
Iedereen moet hieraan meewerken, of het eerlijk is of niet.
Ontwikkelingslanden zeggen: 'Wij willen meedoen.
We willen overstappen, maar dat vereist hulp.'
We kunnen onze klimaatdoelen niet bereiken als we geen universele toegang bereiken.
Het verhaal van energie, klimaatverandering en ontwikkeling…
…moet één verhaal zijn.
Over 30 jaar ziet de wereld er anders uit.
Hoeveel er zal veranderen en hoe anders alles wordt…
…is nog niet te voorspellen.
Soms is het moeilijk om te dromen over de toekomst en de weg ernaartoe.
Maar een nieuw systeem is mogelijk.
En daar hoop ik op.