Trong một năm bình thường, hơn 7.000 bộ phim mới sẽ được trình làng,
và hơn 1.000 chương trình truyền hình mới, hàng ngàn trò chơi điện tử mới,
hàng trăm ngàn podcast mới,
và hơn 60.000 ca khúc mới
được tải lên Spotify mỗi ngày. Và trong số những lựa chọn giải trí và tiêu khiển đó,
thứ đã nổi lên như là lựa chọn được ưa thích nhất năm 2020
đã có tuổi đời hơn 1.500 năm.
Cờ vua đang được ưa chuộng hơn bao giờ hết.
Cờ vua đứng đầu các danh sách quà tặng
và các nhà bán lẻ nói họ đang thiếu hàng để bán.
Thậm chí trên toàn cầu, có vẻ số lượng lượt tải cờ vua cũng đã tăng 11%.
Trong một thời gian ngắn, đây là thể loại thịnh hành nhất
trên nền tảng phát trực tuyến Twitch,
vượt mặt các trò chơi điện tử như Liên minh Huyền thoại và Fortnite.
Thậm chí hàng ngàn người từng tham gia xem tôi chơi.
Anh ấy đã sai khi bỏ quên H4. Có vẻ Logic sắp chiếu hết rồi.
Cái gì thế? Tên ngốc này!
Nhìn lại lịch sử cờ vua,
nó được coi là môn chơi của những người cực kỳ thông thái.
Các lãnh tụ vĩ đại từng mê mẩn nó. Cũng như các nhà tư tưởng,
các nghệ sĩ,
và các vận động viên ưu tú.
Nhiều ngôi sao từng tới cửa hàng này chơi cờ vua.
Marcel Duchamp từng tới địa chỉ này để chơi.
Stanley Kubrick từng tới chơi. Cả Bobby Fischer cũng từng tới chơi.
Đâu phải thiên tài mới chơi giỏi cờ vua. Tôi nghĩ đó là chuyện hoang đường thôi.
Nhưng trước nay, cờ vua chưa bao giờ chỉ là thú tiêu khiển,
nó vượt trên tuổi tác, tín ngưỡng và văn hóa
nhưng vì sao đó, lại không bao giờ lỗi thời.
Nó thú vị lắm. Giống như bạn được thoát khỏi thực tại
để bước vào một thế giới mới có 64 ô vuông vậy.
Vậy tại sao trò cờ bàn cổ xưa này
vẫn thu hút trí tưởng tượng của chúng ta?
Cờ vua có gì mà đặc biệt thế?
Cờ vua rất tuyệt vời. Một trò chơi và một môn thể thao trí óc.
Phải dành trọn thời gian cho nó nếu muốn lọt tốp xuất sắc nhất thế giới.
Cháu thích chơi cờ vua vì trò này rất vui ạ.
Giờ chúng tôi nhận ra là ai có bộ óc bình thường
cũng thành được Đại kiện tướng.
Cỗ máy chơi cờ này học các nước cờ hay nhất
nhờ tận dụng kinh nghiệm sẵn có để phân tích một loạt nước cờ khác nhau.
Rồi chọn ra một nước.
CỜ
Một vương quốc đang bị tấn công.
Kỵ binh của quân địch đã xông vào lâu đài.
Nhà vua đã tháo chạy.
Không ai rõ ông ta đã đi đâu,
mà họ sẽ chiến đấu tới khi biết rõ ông ta đã chết.
Lần đầu tiên trong đời, hoàng hậu hoàn toàn bất lực.
Một đế chế quỵ gối đầy bi tráng
chính là sự kiện các thế hệ tương lai nên nghiên cứu.
Và họ nghiên cứu thật.
Tất cả đang diễn ra trên bàn cờ này. Và giây phút này, trong trò chơi này,
là phút giây huyền thoại.
Nó đã là một ván cờ rất hay.
Và dĩ nhiên, với người mới chơi,
trông nó thật phi thường.
Edward Lasker, một kỹ sư người Đức,
không hề biết ông sắp viết nên lịch sử cờ vua
khi ông xuống tàu ở London vào cái ngày định mệnh năm 1912.
Điểm dừng đầu tiên là câu lạc bộ cờ vua số một thành phố.
Lasker chẳng biết một từ tiếng Anh nào, nhưng ở đây
thì chả quan trọng. Một người đã rủ ông chơi một ván nhanh.
Lasker không hề biết đó là Ngài George Alan Thomas,
có lẽ là kỳ thủ xuất sắc nhất nước Anh.
Đó là một ván cờ bất chợt, ngẫu hứng nhưng tình cờ bị ghi lại.
Nó không nằm trong giải đấu, nó cũng không vì tiền.
Ngày nay, nó được đặt tên là "Màn Săn Vua Hoàn hảo"
bởi sự khốc liệt nhưng trang nhã của nó.
Hoặc đôi khi là "Vẻ đẹp Chết người",
bởi nó cũng rất đẹp đẽ nữa.
Và để thực sự thấy được vẻ đẹp của nó, trước tiên, biết cách chơi sẽ rất có ích.
Tôi sẽ dạy một bé sáu tuổi hay một người 20 tuổi đây?
Bé sáu tuổi ạ. Chắc chắn là thế.
Trong tay bạn có tám quân tốt,
tám bộ binh.
Các bé sáu tuổi rất thích các quân tốt.
Chúng là những quân cờ nhỏ và yếu nhất, nhưng có thể chế ngự vua của đối thủ.
Tiếp đến là hai quân xe, hai pháo đài uy lực.
Chúng chỉ đi được đường thẳng, chả phải quân cờ hay nhất.
Cạnh hai quân xe là hai quân mã. Trông chúng giống…
Hai con ngựa. Ai mà chẳng thích ngựa nhỉ?
Chúng đi hình chữ "L".
- Chúng nhảy quanh. - Ừm, hơi giống ngựa.
Quân cờ tiếp theo là quân tượng.
Chúng đi được rất xa, có thể đi từ đầu này sang đầu kia để tấn công quân đối phương.
Đứng cạnh quân tượng là quân cờ uy lực nhất.
Trước cuối thế kỷ 15,
quân cờ này chỉ đi được một ô một.
Nhưng rồi nhiều nữ lãnh tụ quyền lực xuất hiện khắp cõi Âu.
Thế là bỗng dưng, quân cờ yếu ớt đó…
Được thay bằng một quân hậu
có thể đi khắp bàn cờ chỉ với một nước cờ.
Mất hậu thì bạn chịu thua là vừa, trừ khi bạn cực giỏi.
Và cuối cùng là quân cờ quan trọng nhất.
Quân vua nhỏ bé, chỉ đi được một ô một, theo mọi hướng.
Nó có vẻ yếu đuối vậy thôi
nhưng bạn mà không bảo vệ nó là bạn sẽ thua ván cờ.
Tiếng Ba Tư cổ gọi là:
"Shah mat",
"Vua đã băng hà",
khi đó sẽ là "chiếu hết".
Ván cờ an bài.
Đó là đội quân của bạn, giống hệt đối phương.
Giờ bạn chỉ việc thực hiện nước cờ đầu tiên.
KHAI CUỘC
Edward Lasker chọn được quân trắng, tức là ông được đi trước.
Và có 20 nước cờ mà ông có thể đi.
Ngài Thomas cũng vậy.
Nhưng chỉ hai nước cờ đó
đã có thể dẫn tới 400 ván cờ khác nhau.
Đây là ván cờ Lasker và Thomas đã chơi.
Thêm một nước nữa, số lượng cơ cấu bàn cờ có thể chơi sẽ tăng vọt lên con số 71.852.
Mỗi kỳ thủ đi nước thứ ba xong, con số này sẽ là khoảng chín triệu.
Với ngần ấy phương án, làm sao để bạn quyết được nên làm gì?
Nhiều thế kỷ trước, câu trả lời là: "Chơi tất tay".
Ở thế kỷ 18, đó được coi
là cách quân tử duy nhất để chơi môn này.
Bạn sẽ tấn công đối phương không chút kiềm chế,
hiến các quân tốt tùy ý.
Nó được gọi là thời kỳ cờ vua Lãng mạn.
Nó gần như cùng lúc với thời kỳ nghệ thuật Lãng mạn.
Âm nhạc, hội họa, thi ca,
tập trung vào biểu đạt cảm xúc hơn là thuần thục về kỹ thuật.
Khi đó, cờ vua đâu chỉ là về chuyện thắng. Mà phải thắng sao cho đẹp.
Rồi Steinitz xuất hiện.
Wilhelm Steinitz, nhà vô địch cờ vua thế giới chính thức đầu tiên, nói…
"Chà, đánh thế này hơi thô thiển".
Steinitz đã mở ra một thời kỳ mới,
trường phái cờ vua khoa học.
Cũng như các nghệ sĩ xa rời tính kịch để theo đuổi tính hiện thực, sự chính xác,
các kỳ thủ cũng bắt đầu thiết lập các nguyên lý cơ bản cho trò chơi này.
Hãy xem lại những nước cờ này. Lasker tiến lên giữa bàn cờ.
Cố kiểm soát trung tâm bàn cờ là nguyên lý thứ nhất.
Đó là trái tim của chiến trường.
Tiếp đến, Lasker di chuyển quân mã. Đó là nguyên lý thứ hai.
Cho các quân cờ mạnh hơn tham chiến càng sớm càng tốt.
Nhưng bạn chả phải tự lực khai cuộc.
Các kỳ thủ vĩ đại xưa kia đã thực hiện nhiều nước đi khó rồi.
Có khai cuộc Gambit Đan Mạch, Gambit Evans,
Phòng thủ Sicilia,
Phòng thủ Pháp, Ruy Lopez.
Và, vâng, có Gambit Cánh hậu.
Hàng trăm cách khai cuộc đã được biên soạn và kỳ thủ nên biết vài thuyết khai cuộc.
Đối thủ mà biết còn bạn thì không,
bạn có thể sẽ sập bẫy. Bạn không muốn rơi vào tình thế đó đâu.
Nhưng sau nước cờ thứ tư, số lượng cơ cấu bàn cờ khác nhau
đã lên tới 315 tỷ.
Sớm muộn bạn cũng phải từ bỏ những nước đi sách vở
để bắt đầu tự lực cánh sinh.
TRUNG CUỘC
Phần trung cuộc là đấu trường chính,
nơi các cách dàn quân và đấu sách được thực hiện.
Phần trung cuộc thường sẽ định đoạt
kết quả của ván cờ.
Quân tượng của Lasker liều chiến lao lên.
Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Một quân tốt mạnh dạn xông pha chiến trận
cũng ngay lập tức bị tiêu diệt.
Quân hậu trắng suýt nữa đã nhắm được vua đối phương,
nhưng ông ta đã né kịp.
Đó là một ván cờ đầy ly kỳ ở thời điểm nó diễn ra.
Nên nhớ, đó là năm 1912.
Trường phái khoa học đang ở cực thịnh
và cờ vua đã bị biến thành môn chơi phức tạp hơn,
tính toán hơn, và nhàm chán hơn.
Nhưng một thời kỳ hoàn toàn mới sắp bắt đầu.
Thời kỳ của sự nổi loạn trong hội họa, âm nhạc,
chính trị, và cờ vua.
Với các nhà chủ nghĩa siêu hiện đại.
Họ là những nhà đả phá tín ngưỡng lâu đời,
và họ bảo: "Chúng tôi sẽ chơi kiểu khác".
Như để trống khoảng trung tâm bàn cờ,
nhưng bố trí các quân cờ sao cho trung tâm trở thành cái bẫy chết người.
"Chúng tôi không bỏ luôn trung tâm mà chỉ kiểm soát nó kiểu khác thôi".
Với cờ vua, các nhà chủ nghĩa siêu hiện đại
giống các nhà siêu thực với hội họa. Chọn những thứ có vẻ bình thường
rồi hình dung lại những trạng thái có thể của chúng.
Chẳng có gì cần giống như vẻ bề ngoài.
Cần nhớ, cờ vua là trò chơi chiến tranh lâu đời nhất trong lịch sử.
Ở mức độ cạnh tranh cao nhất,
nó thực sự là một môn thể thao đẫm máu. Nó rất khó.
Trong một giải đấu, huyết áp của một kỳ thủ
có thể cao bằng một chân chạy ma-ra-tông đua tranh.
Và mỗi ngày, họ có thể đốt tới 6.000 ca-lo,
hơn cả một tay vợt đẳng cấp thế giới.
Chỉ bằng cách ngồi
và đơn thuần tư duy.
Vào thập niên 1940, Adriaan de Groot, một nhà tâm lý học người Hà Lan,
đã nghiên cứu những gì diễn ra trong đầu một kỳ thủ cờ vua.
Ông đưa cho các kỳ thủ thuộc nhiều trình độ
một cách bố trí bàn cờ lạ như thế này,
rồi bảo họ nghĩ gì thì nói ra trong lúc họ quyết nước cờ tiếp.
Ông thấy các Đại kiện tướng và kỳ thủ chuyên nghiệp hạng thường
cân nhắc cùng một số lượng phương án cho nước cờ tiếp theo.
Và họ vạch ra gần như cùng một số lượng nước cờ kế tiếp.
Vậy điều gì làm nên những kỳ thủ xuất sắc? À, họ nhìn ra những phương án hợp lý hơn.
Richard Réti, một nhà chủ nghĩa siêu hiện đại lớn,
đã được hỏi là ông tính trước bao nhiêu nước cờ.
Và ông trả lời:
"Một thôi. Nước cờ hợp lý nhất".
Theo tôi, đầu tiên và trước nhất, bạn phải có trí nhớ cực tốt.
Hầu như mọi Đại kiện tướng xuất sắc
đều có cách nhớ lại những ván cờ họ đã chơi trong sự nghiệp,
nên họ sẽ hay nhìn cách bố trí các quân tượng và quân mã,
cách bố trí các quân tốt, rồi cố gắng so với những ván cờ họ từng chơi.
Với một kỳ thủ cờ vua, vị trí quân cờ giống như hợp âm piano với một nhạc sĩ.
Sau mỗi hợp âm, nghệ sĩ piano có thể sẽ chủ ý cân nhắc một vài lựa chọn,
vì sâu trong đầu, họ đã nhớ âm thanh của hàng tá hợp âm khác rồi.
Nó đến từ việc nghiên cứu các thang âm và âm điệu,
những tri thức đã được soạn hàng trăm năm về các chuỗi âm cho ra âm thanh hay.
Và nó cũng đến từ việc
trực tiếp chơi.
Đó là vấn đề kinh nghiệm.
Và tin tôi đi, phải chơi và nghiên cứu rất nhiều
mới tạo nên được một kiện tướng.
Và ở thế kỷ 20,
không ai nghiên cứu chăm bằng người Liên Xô.
Cờ vua được dạy ở trường,
được chơi ngoài công viên và dọc các bờ sông.
Các câu lạc bộ xuất hiện trên cả nước,
các tạp chí đã in lại các ván cờ và bài phân tích nổi tiếng.
Cờ vua là một trong những môn cạnh tranh giữa các nước
vì, theo cách nào đó, nó phản ánh sự tiến bộ của một đất nước.
Ở thể chế của họ, sự thống trị về cờ vua không chỉ là cuộc đấu trên bàn cờ.
Nó còn chứng tỏ sự vượt trội của trí tuệ cộng sản
so với phương Tây suy đồi.
Suốt 24 năm, họ không chỉ độc tôn ngôi Vô địch Thế giới.
Mà không ai khác đủ khả năng chơi cờ với họ.
Cho đến năm 1972
với Bobby Fischer.
Ở Mỹ,
cờ vua đột nhiên trở thành chủ đề được chú ý nhất.
Boris Spassky, nhà vô địch thế giới của Nga,
sẽ đối đầu Bobby Fischer của Mỹ tại trận tranh ngôi vô địch 24 ván hè này.
Thanh danh to lớn của người Nga sẽ bị đe dọa,
họ kiên quyết bảo vệ danh hiệu đất nước của những kiện tướng cờ vua.
Liên đoàn Cờ vua Quốc tế muốn Fischer trả lời vào sáng mai,
về việc anh có chấp nhận chơi 24 ván cờ ở Iceland hay không,
Fischer đang từ tốn quyết định.
Anh ấy có tiếng
là cực kỳ khó tính và đòi hỏi
trong suốt sự nghiệp.
Bobby Fischer rốt cuộc đã nhận tham dự
và đã tới New York để bắt chuyến bay, nhưng rồi
lại đổi ý.
Chả ai biết làm sao. Anh ấy chả chịu lên máy bay.
Khiến Boris Spassky
và cả thế giới căng thẳng chờ đợi.
Chờ đợi ảnh hưởng đến thói quen của anh à?
Không, cảm ơn. Cảm ơn các anh rất nhiều vì cuộc phỏng vấn.
Anh có vẻ không lo về chuyện này. Phải không?
Chúng tôi đã lâm vào thế bí, còn chả biết anh ấy sẽ ngủ ở đâu.
Giữa đêm tôi phải điện cho mẹ tôi,
và đúng với tính hiếu khách kiểu Li-băng, mẹ tôi bảo: "Ừ, đưa cậu ấy qua đây",
nhưng mẹ tôi không hề biết rằng nhà chúng tôi
sắp biến thành tâm điểm mới của thế giới,
với hàng trăm ký giả
cắm trại bên ngoài,
với Henry Kissinger gọi đến
để tìm cách thuyết phục anh ấy đi đi.
Và phần còn lại đã đi vào lịch sử.
Giải đấu đó không chỉ là một ván cờ.
Đó là thời kỳ Chiến tranh Lạnh, thời kỳ thường được tả là giống một ván cờ vua,
với cạm bẫy tiềm tàng ở khắp nơi.
Rất nhiều thứ là con tốt trong cuộc chiến quyền lực lớn hơn ấy, bao gồm cả cờ vua.
Sau khi vô địch thế giới, Bobby vụt trở thành một ngôi sao.
Vua đã băng hà.
Chưa đâu.
Tôi tin cả thế giới giờ đã chẳng lạ gì cái tên Bobby Fischer.
Cậu ấy là kỳ thủ cờ vua số một thế giới.
Sao Bobby Fischer đánh bại được anh? Vì giỏi hơn à?
Phải, cậu ấy giỏi hơn.
Nhưng Chiến tranh Lạnh lại không hề giống một ván cờ vua ở một điểm cốt yếu.
Trong cờ vua, từ đầu bạn đã có hết thông tin.
Chả có gì bị giấu đi. Không như chơi bài, luôn phải che bài sát vào ngực.
Bạn không dựa vào một pha đổ xúc xắc. Bạn không dựa vào một cú bốc bài "hên".
Câu hỏi đang đập vào mắt bạn, câu trả lời cũng đập vào mắt bạn,
chỉ khi bạn nhìn ra được.
Quân hậu của Lasker quyết định đã đến lúc tấn công.
Bà ta mạnh dạn tiến vào lãnh thổ địch.
Nhưng quân hậu đen bước lên bảo vệ phu quân của mình.
Nhà vua giờ đã an toàn trong góc,
được che chắn tứ phía.
Nếu bạn là kỳ thủ, tình huống này bạn sẽ làm gì?
Lasker nói, ông biết đây là giây phút quyết định của ván cờ,
và ông phải thực hiện một nước đi táo bạo. Ông có năm phút để quyết định,
tiếc là ta thì không có ngần ấy thời gian. Lasker đã đi như sau.
Quân hậu của ông giờ đối mặt với quân vua.
Chiếu tướng.
Và Ngài Thomas đã làm điều có lẽ đa phần mọi người sẽ làm.
Ông ăn quân hậu. Tưởng như Lasker đã phạm một sai lầm chết người.
Chưa ai thấy rõ
rằng đây mới chỉ là khởi đầu của hồi kết.
TÀN CUỘC
Suốt hàng chục năm, ta đã dạy máy tính chơi cờ vua,
nhập hàng tỉ ván cờ vào máy.
Và trao cho chúng khả năng nhớ vượt xa ta. Trong khi một Đại kiện tướng con người
có thể cân nhắc mười nước cho mỗi lần quyết định,
một cỗ máy có thể nhìn ra hàng chục triệu nước cờ.
Thứ mà bạn có khi mất hàng năm mới nhìn ra
thì máy tính sẽ nhìn ra được trong chưa đầy một giây.
Và vào ngày 11 tháng Năm năm 1997, trong ván cờ phá vỡ thế giằng co cuối cùng
giữa Garry Kasparov, nhà vô địch cờ vua thế giới,
và siêu máy tính của IBM,
Deep Blue,
cỗ máy đã giành chiến thắng.
Về cơ bản, ta đã bị một cái máy tính khổng lồ hạ gục.
Chẳng có sức ép tâm lý nào
đánh gục được đối thủ này. Trừ khi, bạn biết đấy, nó bị rút nguồn.
Mặt khác, các kỳ thủ con người sẽ rất dễ mắc lỗi.
Nhà vua không nhận ra ông ta vừa bước vào cái bẫy,
và vì thế, màn săn vua hoàn hảo bắt đầu.
Quân mã phi nước đại lên, đẩy vua vào thế lưỡng chiếu.
Nếu nhà vua rút về, nước cờ tiếp theo sẽ chiếu hết.
Ông ta chỉ còn một lựa chọn.
Thế là Lasker lại tấn công tiếp.
Tấn công tiếp.
Vua bị đẩy khỏi vương quốc, khiến hoàng hậu của ông ta bơ vơ.
Khi bạn tới cái điểm không thể quay lại,
đầu tiên, bạn sẽ bị sốc, sau đó, bạn đành buông bỏ.
Khi sức mạnh máy tính tăng lên và khi các máy tính đấu với nhau nhiều hơn,
chúng sẽ ngày một tiến bộ.
Giờ thì chẳng con người nào dám thực sự đối đầu
máy tính trong một ván cờ nữa vì chúng chắc chắn thắng.
Và năm 2017,
một dạng kỳ thủ cờ vua mới đã khiến tất cả sững sờ.
Nó tên là AlphaZero, và nó không phải một siêu máy tính.
Nó chỉ cân nhắc được một lượng nước nhỏ so với các cỗ máy cờ vua mạnh nhất,
nhưng nó lại được dạy theo kiểu rất khác.
AlphaZero tức là không có kiến thức của người.
Nó chỉ được dạy luật chơi,
rồi nó sẽ tự chơi với mình, hết lần này đến lần khác,
rồi lại lần khác nữa.
Nó tự đấu lại nó trong 44 triệu ván cờ với tốc độ chóng mặt.
Lúc đầu, vì là ngẫu nhiên
nên khá nhiều ván còn chẳng kết thúc được
vì nó chưa biết cách chiếu hết, chẳng hạn thế.
Nhưng rồi tình cờ, một số trận đã thu được kết quả,
và nó sẽ xem lại các nước cờ của bên thắng và cố chơi giống thế hơn.
Sau chín tiếng huấn luyện, nó gần như đã nắm trọn lịch sử cờ vua của loài người.
Nên AlphaZero chơi không hề giống một chiếc máy tính.
Nó tấn công mạnh mẽ và hy sinh táo bạo,
giống người Lãng mạn. Nhưng nó có vẻ cũng tuân theo nguyên lý cơ bản
đã được trường phái khoa học thiết lập. Đồng thời, đôi khi nó lại phá vỡ chúng,
vì nó không hề có quan niệm từ trước rằng nên luôn áp dụng quy tắc thông thường.
Hồi bé, có những nước cờ chúng tôi coi là điên rồ, sẽ chả bao giờ đi.
Nhưng giờ máy tính đã dạy rằng chúng tôi có thể đi những nước
từng bị nghĩ là bất khả thi suốt hàng trăm năm.
Máy tính không giết chết cờ vua.
Chúng đã khơi mào cuộc bùng nổ kiến thức cờ vua lớn nhất lịch sử.
Số lượng Đại kiện tướng đã tăng lên,
và họ đạt được thứ hạng cao đó sớm hơn.
Trước đây, hầu như mọi kỳ thủ cờ vua hàng đầu đều đến từ Liên Xô cũ,
vì đó là nơi có các kỳ thủ hàng đầu.
Bạn phải ở cạnh kỳ thủ giỏi nhất để có kinh nghiệm đó.
Còn giờ, chỉ cần có kết nối Internet.
Tôi nghĩ Rubius đã nghiên cứu nhiều khi không phát trực tiếp
vì cậu ấy đang chơi rất tốt.
Và những quốc gia không có lịch sử thi đấu cờ vua
thì đang sản sinh ra những kỳ thủ vào loại xuất sắc nhất.
Những nước như Ấn Độ.
Những nước như Iran nữa, chẳng hạn thế. Và Na Uy, dĩ nhiên. Trước Magnus Carlsen,
tôi nhớ là họ không có một kỳ thủ nào lọt tốp 20 thế giới.
Sân chơi đã cân bằng, ta thấy ngày càng nhiều người chơi giỏi,
dù họ từ đâu tới hay hoàn cảnh của họ ra sao.
Trong khuôn khổ bó hẹp của luật chơi,
bị giới hạn bởi chỉ 64 ô vuông,
tổng số ván cờ vua là duy nhất được ước tính là vào khoảng mười lũy thừa 120.
Hay nói tiếng Anh đơn giản
là một nghìn tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ
tỷ tỷ tỷ ván cờ.
Nhiều khả năng còn hơn
số hạt cát trên Trái Đất,
hay số hạt bụi trong dải Ngân Hà,
hay số nguyên tử trong vũ trụ quan sát được.
Theo tôi, vẻ đẹp và sự kỳ diệu của môn này là tính lưu động.
Sau mỗi nước đi, cả thế cờ thay đổi.
Bạn phải định hình lại, liên tục nhìn bàn cờ.
Môn này đủ đa dạng để bạn chả thể trở thành kỳ thủ hoàn hảo.
Luôn có cách tiến bộ.
Dù tôi chơi cờ vua gần như đã cả sự nghiệp và đã nghiên cứu nó bao năm,
vẫn có nhiều lúc tôi "Ồ" lên khi xem một ván cờ
và thấy một thứ chưa từng thấy.
Phải thừa nhận, cờ vua có cái chất rất dễ gây "nghiện".
Tôi không giàu được, tôi không nổi tiếng được,
nhưng chơi một ván cờ hay, tôi vẫn thấy rất thỏa mãn.
Và tôi luôn vui khi nhớ lại những giây phút đó.
Sau một loạt nước cờ bị cưỡng ép,
quân vua đen tới được đầu bàn cờ bên kia,
trái tim của vương quốc trắng.
Với phong thái quý tộc,
quân vua trắng tiến lên trước một bước,
nhường cho quân xe của mình, vốn cả ván cờ chưa đi nước nào,
ra đòn chí mạng.
Chiếu hết.
Biên dịch: Joy Ng